Redakcja

Anna Seweryn

Projekt okładki

Dariusz Kocurek

Redakcja techniczna, skład i łamanie

Damian Walasek

Opracowanie wersji elektronicznej

Grzegorz Bociek

Korekta

Urszula Bańcerek

Wydanie I, Chorzów 2016

Wszelkie wydarzenia opisane w książce są fikcyjne, a podobieństwa przypadkowe.

Wydawca: Wydawnictwa Videograf SA

41-500 Chorzów, Aleja Harcerska 3c

tel. 32-348-31-33

office@videograf.pl

www.videograf.pl

Dystrybucja wersji drukowanej: DICTUM Sp. z o.o.

01-942 Warszawa, ul. Kabaretowa 21

tel. 22-663-98-13, fax 22-663-98-12

dystrybucja@dictum.pl

www.dictum.pl

© Wydawnictwa Videograf SA, Chorzów 2015

tekst © Magdalena Skubisz

ISBN 978-83-7835-521-2

Dla Barbarzyńcy

Chwile świetności ma już za sobą

obdarte domy, krzywe ulice

Stalin granicę przypchał tuż obok

stąd przemytnicy i przemytnice.

Młyny, fabryki dawno zamknięto

wszak kwitnie bazar tętniący życiem

Co roku nowe dodają święto

huczne, bo kończy się mordobiciem.

Młodzież to miasto opuszcza tłumnie

patriotyzmem widać nie grzeszy

Spytasz, ty skąd — odpowie dumnie:

nawet buraka swój korzeń cieszy.

Józef Olech, Pod ścianą

Padało i padało. Był jeden z tych dni, kiedy globalne ocieplenie wydaje się pobożnym życzeniem klimatologów mitomanów. Niebo rzucało po mieście mokrymi skrzepami śniegu, wiaterek wiał pracowicie, a ostrożny chrzęst zimowych butów przechodniów krasiły przekleństwa.

Kasia dotarła krokiem gejszy do wycieraczki klubu Pod Łosiem i dysząc, wczepiła się kurczowo w klamkę. Parę wywrotek w dwunastocentymetrowych szpilkach bez utraty obcasów, na obitych kolanach kusząco podarte rajstopy i smolisty, rozmazany śniegiem makijaż upodobniły ją do ofiar przemocy domowej lub bohaterek filmów Tima Burtona. Duma rozdęła jej wątłe ego.

Kaszląc i mrugając, wkuśtykała do środka; szpilki na śliskiej podłodze wykazały natychmiastową inklinację do rozjechania się w przeciwnych kierunkach. Chwyciła za poręcz, zataczając się paskudnie, tak jak robiła to już w tym miejscu mnóstwo razy, jednak nigdy jeszcze z wynikiem 00.00 na skali wewnętrznego alkomatu.

– Cześć, Ryba! – odezwał się barman o wyglądzie troglodyty. Na imię miał Szymon, ale większość znajomych nazywała go ABS-em, bo trenował na siłowni, a jego budowa anatomiczna powoli nabierała cech absolutnego braku szyi. – Ale wyglądasz. Ktoś cię zgwałcił?

– Matka Natura – odparła zgodnie z prawdą i bardzo ostrożnie zrobiła krok do przodu. Resztki śniegu złośliwie błysnęły spod obcasa.

– Nie wyglebiłaś się przypadkiem w tych wykałaczkach? – zaciekawił się, zerkając na obdarte kolana.

– Cztery razy.

– Może małe co nieco?

– Poproszę.

Ostrożnie wydłubała paznokciem z rany okruch kociego żwirku. Zużytego, sądząc po zapachu. Swoją drogą fascynujące, czym też sąsiedzi potrafią posypać śliski chodnik.

– Trzeba było założyć sobie raki – poradził Szymo troskliwie i napełnił szklankę.

Ryba otrząsnęła się z wizji romantycznego tête-à-tête z Haskalem, na które wkracza odziana w małą czarną i raki; ugięła kolano i oparła dolną kończynę na barowym krześle. Najpierw uleczyła ciało, dokładnie oblewając wódką pożwirkową ranę, a potem – wychodząc z założenia, że duszy też się coś należy – wychłeptała resztę.

– A do picia co? – wykazał życzliwe zainteresowanie barman. – Browar, pryta, turboptyś czy seta z gaśnicą?

Energicznie przekartkowała ofertę drinków.

– Do picia poproszę browar… Albo nie. Plebejski jest… Daj mi jakiegoś babskiego turboptysia, tylko mało mdlącego.

– Krwawą Mary?

Ryba parsknęła śmiechem.

– Pod warunkiem, że nie dodasz pomidorówki w proszku… Albo przynajmniej ściągniesz z wierzchu makaron.

– Okej, okej, sok mi się wtedy skończył… To co chcesz? Maczugę Herkulesa?

– O ile się nie mylę, Oremus wymiotował tym w zeszłym tygodniu.

– Fakt. Do dzisiaj nie mogę doprać firanek. To może szarlotkę? Żubrówka z sokiem jabłkowym i cytryną…

Popatrzyła na niego nieufnie.

– Może być. Tylko bez soku i bez cytryny, okej? I walnij do tego jakąś parasolkę, żeby elegancko wyglądało.

Barman westchnął i falując muskułami, zaczął rozrywać opakowanie parasolek, zezując co chwila na Kasine nogi, które apetycznie wychylały się spod poły utytłanego płaszcza.

Ryba zapaliła LM-a i spojrzała na zegarek. Za piętnaście szósta. Ciekawe, czy Haskal zjawi się punktualnie.

Ten facet był jak nałóg – brzydki, niezdrowy i groził zawałem. Najpierw zakochiwała się w nim z lekcji na lekcję (w końcu etykę, której uczył, od erotyki dzieli tylko jedna sylaba), potem zmolestowała go na półmetku, dostając w efekcie przykrego kosza, aż w końcu po wielu perypetiach, włączając w to okrutnie samotny tydzień ferii, obiekt uczuć zadzwonił i zaprosił ją na randkę. Bo cóż to było innego, jak nie randka? Miał łzawy, wzruszony głos, łaknący kobiety. Kasia czuła to przez skórę.

Szymo wydał jakiś dźwięk i Ryba podskoczyła. Ułożony w głowie scenariusz, zgodnie z którym Haskal miałby uklęknąć na progu, a następnie, żłobiąc kolanami pośniegowe błoto, zaśpiewać głosem Grzegorza Markowskiego: „Kochaj mnie, nieprzytomnie… jak zapalniczka płomień, jak sucha studnia wodę…”, rozsypał się błyskawicznie, pozostawiając przykre uczucie marzycielskiego niedosytu.

Skupiła wzrok na łysej czaszce barmana.

– Coś mówiłeś?

– Pytałem, czy zanieść ci żubrówkę do stolika…

– Zanieść.

– Tam, gdzie siedzi Waleń?

Ryba zbyt gwałtownie wciągnęła dym i zaczęła kaszleć.

– To on tu jest?!

– No. Waleń… Michelin… nnno, ten gruby… – zająknął się, widząc rozdrażnienie na twarzy klientki. – Przyszedł tak chwilę przed tobą. Postawiłem mu fotel za kotarą. Musiałem. Wszystkie krzesła mi rozchybotał.

Kasia poderwała się na równe nogi.

– Szymo, jełopie jeden, dlaczego dopiero teraz mówisz…?!

W panicznym pośpiechu wyciągnęła lusterko. Potrójna warstwa błyszczyku częściowo się rozmazała, a w prawym oku z pękniętą żyłką pływały grudki tuszu. Ogólnie, jak na kobietę czterykroć upadłą, było nieźle.

Zrzuciła okrycie, obciągnęła mini poniżej wzgórka łonowego i kołysząc łagodnie biodrami, piersiami, talią i brudnym brezentowym płaszczem, przewieszonym przez zgięcie łokcia, weszła za kotarę.

Na stoliku stało niedopite martini; stopka kieliszka rysowała mokre kółko na okładce czarno-białej mądrej gazety. W powietrzu unosił się zapach kurzu i vanisha, którym Szymo w przerwach między dopijaniem drinków po klientach zapewne czyścił obwymiotowane firanki.

Haskal siedział w wytartym fotelu, zwrócony tyłem do wejścia, i obdzierał kłaczki liniejącego zamszu z oparcia. Niezgrabny, groteskowy, z brzuchem wydymającym pożółkłą koszulę w kropki i wciśnięty na wierzch wełniany bezrękawnik, rozpierał swą nadprzyrodzoną postacią lichy mebel. Wzrok Kasi powędrował w dół i zatrzymał się z czułością na pogniecionych sztruksach, spod których wystawały obciachowe kowbojki z łańcuszkami; prawa miała łańcuszek zardzewiały, lewa – urwany.

Haskal odwrócił głowę. Znieruchomiał. Zerwał się w pośpiechu; spodnie zatrzeszczały ostrzegawczo i profesor zredukował tempo. Wyprostował się z powolną godnością.

– Katarzyno – powiedział, chrypiąc. Nachylił się i pocałował jej dłoń, w ostatniej chwili unikając poparzenia papierosem. – Może byś to zgasiła? – zaproponował nieśmiało, a wobec braku reakcji zgrabnym pstryczkiem posłał szczątki LM-a na podłogę i rozgniótł głupkowato brzdękającą kowbojką.

Kasia odzyskała głos.

– Przepraszam, zagapiłam się – wyjąkała.

Czuła suchość w ustach, serce kołatało jak przy arytmii. Uznała, że natychmiast musi się napić, bo inaczej zrobi coś głupiego, na przykład spruje mu bezrękawnik zębami, odgryzie guziki, a potem zacznie nimi spluwać szerokim łukiem do popielniczki…

W samą porę kotara się odchyliła, ukazując Szyma z chwiejącą się na tacy żubrówką. W ozdobnej szklaneczce pływały trzy parasolki, w tym jedna dziurawa.

Haskal zrobił krok do tyłu. Jego spojrzenie przemknęło po Rybie, zatrzymując się kolejno na spuchniętych kolanach, załzawionej, czerwonej spojówce i rękach wyrywających się w kierunku tacy.

– Co ci się stało w oko?

– To nie tak, jak pan myśli… – uprzedziła jego oskarżenie. – Ja wcale nie jestem pijana, tylko przewróciłam się, jak tu szłam w tych butach.

– Czy ja coś mówię? – Mimo oschłego tonu oczy miał smutne jak bernardyn. – To było kurtuazyjne zapytanie.

– Wiem, ale… – Podeszła bliżej (oczywiście musiała się zachwiać w tych cholernych szpilkach). – …muszę panu powiedzieć, że kiedy się przewróciłam, to wbiłam sobie w kolano taki koci żwirek i potem polałam wódką, żeby odkazić, rozumie pan… a w międzyczasie jeszcze się rozmazałam i dlatego mam takie przepite oko, ale tylko jedno, przecież pan widzi…

Podszedł, wziął ją lekko za ramiona i posadził na krześle.

– Kasiu – powiedział szemrzącym barytonem (zawsze wymiękała od tego „Kasiu”) – wystarczy… Nie tłumacz się jak kretynka…

Zapadło milczenie.

– Jesteś dorosła… Robisz, co chcesz, i ja nie mam nic do tego… – Dworskim gestem podał jej żubrówkę. Stuknął w szklaneczkę swoim kieliszkiem. – Zdrowie… Za spotkanie.

Upiła dystyngowany łyczek, pożerając chciwym wzrokiem rozmówcę, który na powrót zasiadł w fotelu i podjął znęcanie się nad kłaczkami.

– Jak zajęcia z doktor Prześniak? – spytał z umiarkowanym zainteresowaniem.

– Super.

– Co omawiacie?

– Najpierw mieliśmy świętego Augustyna, a przed feriami teorię wychowania według siedmiu grzechów głównych.

– A to ciekawe.

– Ogromnie. Najbardziej podobało mi się o nieczystości – powiedziała, polerując szpilki o fotel. – Wie pan, o tym, że onaniści mają depresję i gryzie ich sumienie…

– I ślepną? – odgadł, zabawnie poprawiając okulary.

– He, he… Nie wie pan przypadkiem, dlaczego muszę słuchać takiego szajsu i marnować swój cenny czas?

– Podobno każda wiedza do czegoś się przydaje. Jesteś jeszcze na tyle młoda, że możesz uwierzyć mi na słowo… – Poł- knął zgrabnie limonkę z kieliszka, nie dławiąc się i nie wybałuszając oczu (jeszcze jedna rzecz, za którą go podziwiała).

– Bardzo dyplomatyczna wypowiedź, ale i tak wolałam poprzedniego wykładowcę. Jak wszyscy.

Zaśmiał się.

– Mówisz o wszystkich siedmiu osobach? Cóż… i tak miło mi to słyszeć.

– Nie ma szans, żeby pan wrócił?

Pokręcił głową.

Przez chwilę myślała, jak w najbardziej zwięzły sposób można skomentować tę skandaliczną sytuację.

– To ja pierdolę taką budę.

Zawartość bezrękawnika podskoczyła, targnięta tłumionym śmiechem. Haskal miał boski rezonator piersiowy, który w takich chwilach dudnił czymś w rodzaju basowego: „hm, hm, hm”.

– Kasiu, na ogół nie pierdoli się czegoś, czego się nie lubi… Przynajmniej nie lubi. A poza tym, nie wydaje mi się, żebyś była aż tak pijana, by wypowiadać się równie plugawo i lapidarnie. Może jakoś rozwiniesz myśl?

Ryba osuszyła szklaneczkę, uważając, żeby nie wykłuć sobie oka dziurawą parasolką, i otarła usta przedramieniem, na którym pojawiła się zmysłowo rozmazana smuga błyszczyku.

– Smacznego.

Znów pochwyciła to smutne spojrzenie.

– Dziękuję… Rozwijając myśl, to naprawdę zastanawiam się, co zrobić. Wie pan, jaka jest sytuacja po tym, co zaszło. Nie znoszą mnie, pani Prześniak wygląda, jakby mnie chciała zabić na każdej lekcji, dyktuje notatki, po których jestem chora… Czuję się jak sierota i nieudacznik.

– Pamiętaj, że wszyscy w twoim wieku byli nieudacznikami. Z wyjątkiem Rimbauda.

– He, he… Sam pan to wymyślił?

– Skąd. Plagiat, jak wszystko, co mówię, kiedy chcę zabłysnąć elokwencją. No więc, Katarzyno… dobrze zrozumiałem, że masz kryzys wartości i chcesz rzucić szkołę?

– Tak jakby… Naprawdę to strasznie się tam nudzę.

– Bardzo ci współczuję. Jeżeli wolno spytać, to co chcesz robić po opuszczeniu placówki edukacyjnej? Przemycać spirytus?

Popatrzyła na niego przeciągle.

– Moja rodzina od pokoleń przemyca spirytus i nic się nie stanie, jeśli chlubnie wpiszę się w rodzinną tradycję.

– Rozumiem. – Pokiwał życzliwie głową. – Chlubne kultywowanie tradycji… To miasto ma prawie że słowo „przemyt” w nazwie własnej… ludziom się udziela, nie ma się czemu dziwić… Mimo wszystko spodziewałem się, że mierzysz trochę wyżej niż profesja mrówki rojalówki, czy jak tam zwą te zachuszczone kobieciny…

– Właśnie obraził pan moją zachuszczoną rodzinę bliższą i dalszą i prawie wszystkie znajome moich rodziców…

Haskal spojrzał na nią ostrzej.

– Ja ci tylko sugeruję, że poza zachuszczeniem też się można realizować. Ciekawiej, ambitniej… a z pewnością bardziej legalnie.

– Łał… To mi pan dowalił. Zaraz mi pan powie, że jestem przecież taka młoda i zdolna…

– Kasiu, jesteś przecież taka młoda i zdolna…

– …i mogłabym daleko zajść.

– I mogłabyś daleko zajść, a tak lada dzień twoje postrzeganie świata zdeterminuje średnia cen niemonopolowych alkoholi na koronie stadionu Niedźwiadek…

Zaśmiała się.

Żubrówka zaczęła działać. Ciepło parowało przez skórę, do źrenic wsączała się przyjemna mgiełka. Ryba poczuła się elokwentna, seksowna i nieodparcie pociągająca. Denerwowało ją, że Haskal nie zwraca najmniejszej uwagi na jej nogi.

– Możemy zmienić temat? Zatańczymy? – zaszeleściła tenorem i lycrą w rajstopach, znacząco przesuwając dłonią po udzie.

Popatrzył na nią dziwnie.

– Do „Dwunastu aniołków”?

Kasia sklęła w myślach Szyma i jego predylekcję do wsiowych przytupywanek.

– Zaraz to załatwię…

Delikatnie objęła jego wskazujący palec – duży, miękki i do złudzenia przypominający ciepłą parówkę z hot doga.

– Nie trzeba. Nie będę tańczył. – Pogłaskał kciukiem grzbiet jej dłoni i włoski na ręce Kasi natychmiast dostały erekcji. – Właściwie to chciałem się z tobą pożegnać.

Ryba wytrzeszczyła oczy, tusz wpadł jej głębiej do oka i zaczął niemiłosiernie drapać. Zamrugała konwulsyjnie.

– Oj, nie płacz… – Zabrał palec. – Wiesz przecież, że po tym wszystkim nie mógłbym tu zostać.

– O czym pan mówi? I w ogóle gdzie…? Gdzie pan chce jechać?!

– Do Warszawy. Do pracy. Każdy myśli, że to emigracja zarobkowa, i poniekąd tak jest.

– O Boże…

„O Boże, dlaczego on mi to robi na pierwszej randce?!”.

– Na razie tylko na okres próbny, ale jeżeli warunki będą w porządku, zostanę na stałe. To niesamowita okazja. Szansa na wyrwanie się z tego grajdołka… Wyobraź sobie, że jeśli stąd grzecznie wyjadę, mam obiecaną nieskazitelną opinię z naszego drogiego liceum!

„Jebany Dulski!” – pomyślała równie wulgarnie, jak mówiła, i całym jej młodym ciałem zatrząsł spazm buntu. Nie szanowała facetów, którzy poświęcają obiecujące uczuciowo znajomości dla nieskazitelnej opinii.

– Ale przecież ma pan pracę tutaj! Sam pan kiedyś mówił, że to raj dla syndyka, że specjalnie pan tu wrócił!

Westchnął i utkwił wzrok w dywanie.

– Ale to niesamowita okazja, mówiłem ci już! Będę pracował w IPN-ie.

– Gdzie?

– W Instytucie Pamięci Narodowej. Złożyłem papiery, przeszedłem pozytywnie wstępną selekcję i będę ścigał zbrodnie przeciwko narodowi polskiemu, tak mi dopomóż Bóg…

Ryba wstała. Czuła straszliwy zawrót głowy. Być może był to tylko efekt wypitej żubrówki, ale jakoś nie chciało jej się w to wierzyć.

– Będzie pan jednym z tych kostycznych, zawistnych facecików w czarnych swetrach i z ziemistą cerą?! Pan?! Ze swoimi przekonaniami…?!

– Przekonaniami? – Udał, że nie rozumie. Zaśmiał się, ale nie było to czarujące „hm, hm, hm”, tylko jakiś głuchy, cyniczny odgłos. – Z wiekiem, droga Katarzyno, przekonania zmieniają się wraz z zawartością portfela… – Napotkał jej zbolałe spojrzenie, ale mówił dalej: – Co ja miałbym tu według ciebie robić? Czekać, aż jakiś wściekły klient, któremu zabieram dorobek całego życia, poszuka na mnie haka? Podpyta kogo trzeba i wyciągnie całą tę historię z molestowaniem? Na to mam czekać?

Gniewnie wydarł strzęp kłaczków z fotela.

– Kiedy się zwalniałem, wiesz, co powiedział dyrektor twojej… to znaczy naszej szkoły? Że mnie błaga o zmianę miejsca pobytu, bo boi się, że ta sprawa wycieknie, a wtedy ucierpi opinia placówki! Nie moja, nie twoja, tylko placówki! Rozumiesz? Absurd, obłuda… zresztą… szkoda mówić… to norma w tym zapyziałym miasteczku!

– Nie to co stolica – powiedziała Kasia drętwo.

– Och, Kasiu, dziecko, nie wiesz, co się dzieje… Gdybym został w szkole, wiesz, co zrobiłby na przykład taki wydział edukacji? Jak by ścigał, szczuł? Szkalują mnie do tej pory na radzie miasta i wyzywają od wrzodów, nawet po tym, jak się zwolniłem. Uwzięli się na mnie jak giez na kobylą dupę… Przepraszam.

– Nie ma za co, profesorze.

Odwrócił wzrok.

– Nie ukrywam, że jestem już w wieku, kiedy ceni się komfort psychiczny. Będę miał pracę lekką, łatwą i przyjemną, będę siedział przy biurku i czytał akta, będę ferował wyroki, gorszył się i święcie oburzał… – Zaśmiał się gorzko. – A jak się trafi dobra teczka, to może nawet zobaczysz mnie w telewizji.

– Cóż za motywacja – powiedziała jadowicie. – Pomacha mi pan z ekranu?

Gwałtownie zapragnęła, żeby od przekładania zatęchłych akt dostał grzybicy paznokci.

– Kasiu, nie interesuje mnie prestiż – powiedział, cedząc słowa z denerwującą manierą człowieka świadomego własnego autorytetu. – Popyt to co innego. Przy naszej mściwej polskiej mentalności będę pracował długo i z powodzeniem.

Ryba milczała. Podeszła do zasypanego śniegiem okna; na wewnętrznym parapecie – wymieciony zapewne z jakiejś szpary – leżał martwy żuk o idiotycznie czerwonych pleckach. Pchnęła go palcem. Czuła, że zaraz zacznie płakać albo się strasznie sponiewiera dżusem, a najchętniej zrobi jedno i drugie.

Rozległ się jęk sprężyn odciążonego nagle fotela i ciężkie, człapiące kroki. Stanął tuż za nią.

– Kasiu – powiedział w czubek jej głowy (głos znowu miał ciepły i kojący jak grzane wino przy kominku albo balsam pomorski pity w letnią noc na parkowej ławce) – przepraszam, że tak wyszło… Musiałem cię zobaczyć, zanim wyjadę…

– Po co?

– Bo… – Ostrożnie dotknął jej ramienia gorącą ręką. – …po tym, co się wydarzyło, co razem przeszliśmy, nie mógłbym inaczej… I wiesz, że bardzo cię… lubię. I…

Miała ogromną ochotę przytulić się do tej ręki. Jeszcze większą zrealizować pewne plany dotyczące jego odzieży, ale powstrzymała się dzielnie. Zamiast tego odwróciła się, ściągnęła mu okulary i popatrzyła w parę obłędnych porterowych oczu z iskierkami.

– I…?

Zabrał rękę, zabrał okulary, odchrząknął i dokończył:

– …i pożyczyłaś moje książki, więc nie chciałem, żebyś się martwiła… że tego, no… że nie masz ich gdzie oddać.

***

Drzwi od mieszkania przywitały ją widokiem zardzewiałej wizytówki z nazwiskiem innym niż Materlak i strupami kruszącej się olejnej farby. Miała potworną ochotę sprzedać im kopniaka, ale ostatecznie poskromiła się i łagodnie nacisnęła klamkę.

Odsunęła pudło z kabiną prysznicową. Przestawiła taczki wypełnione płytami z pirackim oprogramowaniem, prodiż z wkrętarką udarową w środku, cieknący grzejnik olejowy oraz wypchany watą szklaną wór, w którym zanurzono (zapewne z obawy przed stłuczeniem) porcelanowy serwis do kawy. Wstrzymując oddech nad worem, przecisnęła się w głąb przedpokoju.

Po podłodze smutno dreptał błotny żółw. Powłóczył lewą tylną łapką, za którą ciągnął się strzęp czarnej taśmy. Kasia przydeptała taśmę, żółw zabuksował w miejscu, napaskudził i schował się do skorupy, rozmazując spętaną nóżką rzadkie ekskrementy.

Ogarnęła ją satysfakcja właściwa wandalom katującym bezpańskie psy i śmietniki; specjalnie podeszła do szafki z butami, żeby złamać odstającą listwę. Zaklęła obelżywie, głośno, soczyście. Bluzgi zwabiły do przedpokoju owczarka kaukaskiego, który z radosnym ujadaniem chwycił żółwia w zęby.

– Won! – warknęła na psa Kasia.

Owczarek stracił rezon. Machnął niepewnie ogonem i podreptał z żółwiem do pokoju, gdzie – sądząc z dobiegających odgłosów – było dużo weselej.

– Zostaw mnie, psychopato! – wrzasnęła Luśka tonem, który sugerował, że wcale nie chce, aby wzmiankowany psychopata ją zostawił. – Mam okres!

– Drugi tydzień?! – spytał męski głos, to znaczy docelowo męski, bo obecnie przechodził zabawną mutację i skrzypiał na co drugiej sylabie; rozległ się wybuch śmiechu i jakieś obleśne cmoknięcie.

Kasia zgorszyła się. Było to zupełnie nowe uczucie, a ogarnęło ją tak nagle i nieoczekiwanie, że aż przystanęła.

Wreszcie dotarło do niej, że to nie zgorszenie, tylko stara, poczciwa zazdrość, bo niby dlaczego ktoś ma głupkowato chichotać, kiedy całe życie Katarzyny Materlak przewróciło się właśnie do góry podszewką?! Ryba zawiść z zazdrością zaliczała do tak zwanych uczuć niższych i niegodnych sympatycznych osób, jak jej własna na przykład, policzyła zatem do dziesięciu i weszła do pokoju.

Na kanapie leżał Master w rozchełstanej koszuli, spod której wyłaniał się łykowaty, pomarańczowy od nadużywania solarium tors; Master był ulubionym kolegą Kasi i chłopakiem jej ulubionej koleżanki – Luśki.

O Luśkę opierał się Burak, który był drugim ulubionym kolegą Kasi i drugim chłopakiem Luśki (co nie znaczy, że nie miał tych samych praw co pierwszy; mimo całego swego wynaturzenia trójkąt – używając geometrycznej terminologii – był trójkątem równoramiennym).

Sama zaś Luśka prezentowała się jako złośliwa, nieco otyła szatynka z dużym biustem i śladami po trądziku na twarzy.

Przed feriami niebezpieczna ta osóbka dokonała smakowitej zemsty na nauczycielce matematyki. Było jak w najlepszych teleturniejach: hałaśliwie, okrutnie, widowiskowo i przy akompaniamencie chałturniczej muzyczki. W finale spętaną kaftanem bezpieczeństwa ofiarę zabrała erka – zapewne do jednego z niedofinansowanych państwowych ośrodków dla nerwowo i psychicznie chorych, gdzie sanitariusze sadyści zwiotczają mięśnie pavulonem i nie zmieniają pampersów częściej niż raz na dobę; tego przynajmniej życzyli pani profesor wdzięczni wychowankowie.

Zboczony trójkącik skierował na przybyłą zamglony wzrok. Burak golfem zasłonił malinkę na szyi.

– Co tak szybko? – spytał z pretensją.

Ryba nie odpowiedziała.

Trójkącik popatrzył po sobie znacząco.

– Haskal znowu dał ci kosza? – zapytał grzecznie Master, choć zabrzmiało to jak przykre stwierdzenie faktu.

Ryba popatrzyła na niego bez słowa.

– Znowu – odgadł.

Luśka podniosła się z kanapy, strącając przy tym niedokręconą butelkę dżusu.

– Rybuś, tak mi przykro…

Kasia zdjęła płaszcz i klapnęła ciężko na krzesło. Jej uwaga powoli i nieuchronnie – jak zwykle w sytuacjach stresowych – zaczęła koncentrować się na butelce, której cenna zawartość wsiąkała w dywan.

Luśka podążyła za jej spojrzeniem.

– Wiem, że ci źle, ale…

– …tego nie rób – dokończył Master patetycznie. – Znowu wylądujesz na grobie babci, a nie masz do kogo przepijać, bo ostatnim razem stłukłaś zdjęcie puszką.

– Obok leży sympatyczny alkoholik. Tak przynajmniej wygląda na nagrobnej porcelance… – odburknęła.

Schyliła się i chciała podnieść butelkę, ale Burak profilaktycznie schował ją za plecami.

– Dawaj to, bo cię walnę! – syknęła Kasia, ale na Buraku siłowy argument jak zwykle nie zrobił wrażenia, bo był żylastym wsiokiem z Nizin i nikogo się nie bał.

– Zeniu, ona to wypije tak czy srak. – Master westchnął i zapiął koszulę. – Poczeka, aż pójdziemy i wtedy się nawali…

– Nie dam – powiedział Burak z chłopskim uporem i bezczelnie wylał resztkę dżusu na dywan.

– Nieee… – wyrwało się z Kasi.

Luśka uspokajająco pogładziła ją po zmarzniętym kolanie.

– Powiedz, co się stało…

Ryba milczała. Wreszcie wyrzuciła z trudem:

– Dał mi kosza, bo wyjeżdża do Warszawy.

Master zarechotał.

– Dziwisz się? Jak ja bym wyjeżdżał do Warszawy, tobym też was rzucił. Wszystkich naraz, prowincjonalne chłysty…

– I po to chciał się z tobą zobaczyć? – spytała Luśka z niedowierzaniem.

– Gorzej. Chciał swoje książki.

Może niekoniecznie tak było, ale Kasia nie zamierzała streszczać nieprzyjemnej dla siebie rozmowy.

Burak z Masterem wydali z siebie szydercze parsknięcia.

– Ryba, zakładając, że byłabyś brzydka jak dwa kaczątka, miała garb i szklane oko, to i tak powinien polecieć na twoje mini… – przekonywał Master, nachylając się i przyglądając bezczelnie jej udom. – Sorry, na stringi…

– Może krój mu się nie podoba? – Burak wykonał identyczny ruch.

– Może nie lubi czerwonych z gumką, tylko te niebieskie z falbankami, takie jak miała w zeszły wtorek…?

– W zeszły wtorek miała różowe z gumką.

– Jak z gumką, to mógł nie lubić.

– Nikt nie lubi z gumką…

Luśka przewróciła oczami, co nie na wiele się zdało. Master nie wyczerpał jeszcze tematu.

– Założę się, że on nawet nie wie, co to są gumki. Za jego czasów pewnie się owijało w szary papier i wiązało szpagatem…

– He, he… Albo robiło na szydełku – zarżał Burak, ale rychło przerwał, bo Luśka rzuciła w niego podgłówkiem.

– Bądźcie tak mili i się zamknijcie, okej? Ją to wkurza.

– Przecież my ją pocieszamy, że to nie jej wina.

– To nie jest niczyja wina. Może on jest nieśmiały?

– A może on po prostu nie ma czym? – Master mrugnął do kumpla radośnie. – Nie łam się, Ryba, uczucie jest najważniejsze, o seks zadbasz sama… Zenio na jesieni wykopie ci piękną marchew, nie, Zeniu?

– Jasne. Albo inny ekowibrator.

Luśka słyszalnie zgrzytnęła zębami i koledzy umilkli.

– Słuchaj, a może powiedziałaś mu, że nie jesteś dziewicą?! – zainteresował się Master, pstrykając Kasi palcami przed nosem.

– Wyobraź sobie, że nie doszliśmy do takich tematów – warknęła Ryba.

– Fuj. Nie lubię dziewic. – Master mlasnął z obrzydzeniem. – Tego prania pościeli po defloracjach! Przy wyborze kobiety zawsze słucham serca. – Spojrzał z ukontentowaniem na Luśkę.

– Zauważyłem – zgodził się Burak. – Zawsze ci się stanik na policzku odbija…

Kasia raptownie wstała i wyszła do kuchni.

– Mówiłam, żebyście się zamknęli! – dobiegł ją zirytowany głos Luśki.

Ryba wyłuskała z paczki zmiętego LM-a. Przypaliła ukraińską zapałką i puściła strumień dymu na okienną szybę.

Pustka. Totalna pustka. Nie żal ani gorycz. Po prostu pusto w środku jak w butelce po wódce. I nie bez przyczyny nasunęło jej się to porównanie, bo pusta butelka po wódce – taka samotna, obita, wyturlana spod ławki – zawsze miała w sobie coś z dramatyzmu. Kasia czuła się identycznie: samotna, obita i wyturlana – cokolwiek by to znaczyło – przez swoją wielką, tłustą miłość. Do tego brzydka, zachuszczona i porzucona dla wielkomiejskich ambicji.

Rozległ się podejrzany plusk i Ryba obejrzała się za siebie. Owczarek po kilku nieudanych próbach przegryzienia skorupy wypluł żółwia do zlewu. Zwierzątko wpadło w stertę brudnych naczyń, potknęło się o pokrywkę i machając bezradnie łapkami, zanurkowało w pełen tłustej brei garnek po bigosie.

„Też tak skończę – pomyślała Kasia i uśmiech spełzł jej z twarzy. – W tym mieście, w tym domu, wśród garów… Próbując rozpaczliwie wybić się na powierzchnię, machając łapkami w poszukiwaniu ratunku…”.

Strzepnęła popiół do garnka, wyłowiła gada, przetarła skorupę ścierką do naczyń i wróciła do pokoju. Za nią przydreptał owczarek.

Trójkącik na kanapie przybrał miny winowajców.

– Sorry – powiedział Master.

– Nie udawaj, że ci przykro.

– No dobra, nie jest mi przykro, bo uważam, że gruby nie nadaje się na twojego chłopaka, ale dobrze o nim świadczy fakt, że przynajmniej cię nie chce… Co ty sobie myślisz? Że jak będzie stary i brzydki, to cię będzie kochał? Takie stare grzyby są leniwe jak cholera. Zwróci na ciebie uwagę, jak mu zasłonisz telewizor.

– Tylko powinnaś być trochę niższa i mieć płaską głowę – zasugerował Burak, popatrując na Mastera wesolutko.

– Właśnie – zgodził się Master. – Piwo by sobie postawił.

– Albo szklankę z zębami, he, he…

Ryba o mały włos nie rzuciła w kolegów żółwiem.

– Co was to obchodzi?!

Master przeczesał palcami czarne farbowane włosy. Z bladą cerą i namarszczoną trójkątną twarzą wyglądał jak bohater Mangi bądź – określając mniej wytwornie – jak tandetna kukiełka brunet z teatru lalek.

– Obchodzi mnie, bo nie rozumiem kompletnie, dlaczego się na niego napaliłaś jak talib na kurs pilotażu i dlaczego tak bardzo chcesz z nim być, jak on z tobą nie chce. Na co ty w ogóle poleciałaś? Na duże cycki? – Cmoknął z niesmakiem. – Kurwa, nie powiem, żebym go nie lubił… Ale te sweterki w romby?

Kasia machnęła ostrzegawczo żółwiem; owczarek, od pewnego czasu śledzący jej ruchy z grzecznym wyczekiwaniem, podskoczył, capnął zwierzątko w zęby i dziwnie się śpiesząc, pobiegł do kuchni.

– No dobra, nie denerwuj się. Oczywiście aplikacja w jelonki o niczym nie przesądza, ale nie sądzisz, Burak, że to dziwne? Dorosły człowiek…

Burak bez słowa poprawił golf z Koziołkiem Matołkiem i zaczął wydłubywać obornik spod paznokci.

– Może pojedziesz z nami do Zakopca na parę dni? – zaproponowała Luśka, zmieniając dyplomatycznie temat.

Kasia pokręciła głową.

– Nie mam mońców. Kupiłam sobie perfumę Salvador Dali na tę zasraną randkę i z nerwów stłukłam w sklepie… A starzy jeszcze nie sprzedali towaru…

– Pożyczymy ci.

Ryba pomyślała, zgasiła LM-a o brudny parapet i odparła lekko:

– Nie jest tak źle.

– No to zasponsorujemy… Oddasz, jak będziesz miała.

Pokręciła głową.

– Nie.

– Będziemy razem pić, jeść, smarować się pastą i zrobimy sobie zdjęcia z misiem i z góralską kapelą…!

– Bo tu się zachlejesz na śmierć. I to sama – dorzucił pragmatycznie Burak.

– Nie martw się, nic mi nie będzie.

Luśka delikatnie poklepała ją po ręce.

– Nie złość się, oni mają rację. Wyjeżdżamy pojutrze i naprawdę nie chcemy cię zostawiać. Myśleliśmy, że po tej randce wszystko się ułoży i że nigdzie nie będzie ci się chciało stąd ruszać…

– Bo mi się nie chce stąd ruszać – powiedziała Ryba zgodnie z prawdą. Na myśl, że miałaby oglądać dzień w dzień Tatry na przemian z podnieconym własnym towarzystwem rozgruchanym trójkącikiem, zrobiło jej się mdło.

– Zastanów się jeszcze.

– Luśka, mówię ci z czystym sumieniem, że już się zastanowiłam i że nie pojadę do żadnego cholernego Zakopca! Życzę wam dużo śniegu i żebyście mieli w hotelu ciepłą wodę… A teraz już sobie idźcie, bo będę przeżywać…!

Popatrzyli na nią, jakby powiedziała coś bardzo brzydkiego. Pewnie się obrazili, ale szczerze mówiąc, niewiele ją to obchodziło.

– Skoro tak – powiedział Burak, łypiąc na Kasię nieprzychylnie i opatulając Luśkę szalikiem – to się nie będziemy narzucać.

Kasia wzruszyła ramionami.

– Żal mi ciebie… – burknął Master i poprowadził całą trójkę do przedpokoju. – Zachowujesz się jak samotna porzucona z boliwijskiej telenoweli. Jeszcze się tylko musisz rozczochrać…

Rybie zrobiło się głupio, że tak traktuje swoich najlepszych kumpli, ale zaraz się usprawiedliwiła, że przecież przeżyła zawód miłosny, więc ma prawo poniewierać otoczeniem. Poza tym w kanapie leżał jeszcze jeden dżus, który, jak wiadomo, spożywany we czwórkę szybciej się kończy.

– Zadzwonię – powiedziała Luśka, na której zły humor przyjaciółki, jak widać, nie zrobił żadnego wrażenia. – Trzymaj się i nie chlej… – Objęła ją mocno za szyję i cmoknęła po matczynemu w czoło.

– Cześć, ty zakochana pacaniaro – pożegnał się Master i z uniesionym profilem otworzył drzwi.

– Na wszelki wypadek po przyjeździe sprawdzimy góralską wytrzeźwiałkę – obiecał Burak i puścił w powietrze całusa.

Zgrzytnął zamek, szczęknęła klamka i Ryba się ucieszyła. Nareszcie mogła się napić.

***

Zapadła się w kanapę.

Życie bolało, bolał zgubiony sens, skrzeczała rzeczywistość prowincjuszki skandalistki, pozbawionej z dnia na dzień zachęcających perspektyw uczuciowych.

Odkręciła butelkę i pociągnęła kilka piekących łyków. Dżus spłynął do żołądka i zalał go kojącą warstwą. Dalej bolało, ale już na słodko.

Podniosła z podłogi pilot i puściła głośno muzykę. Wokal Matta Bellamy’ego wrzynał się w nią jak piła łańcuchowa – tak samo ostry, cieniutki i wibrujący przy nacisku. Ale co za kawałki…! Co za harmonia…! Brzmienie! I ten zajebisty bas! Wcisnęła LOUDNESS, oparła się o poduszkę i zatonęła.

Pod powiekami zaczęły jej rosnąć palmy. Na piaszczystej plaży, oczywiście. Do tego księżyc w pełni i goły Haskal w pozie „Myśliciela” Rodina, gniotący pośladkami chropowaty głaz.

Muzyka ucichła nagle; Ryba podskoczyła. Butelka wypadła jej z rąk, rąbnęła w miskę z suchą karmą dla owczarków i pękła.

– Kasiu, kurwa, dziecko, szanuj, bo to chodzi po osiem złotych… – usłyszała zbolały głos ojca.

Rodziciel nachylił się nad nią z troską w oczach. Oczy miał bardzo ładne: zielone, z rudymi plamkami przy źrenicach; atrakcyjne, wyczesane wąsy bez tak częstych u wąsaczy resztek pokarmowych oraz posturę zatwardziałego atlety. Wcale nie przypominał kryminalisty. Jak każdy szanujący się przemytnik nosił skórę, mieniący się dres i złote łańcuszki, wplątane w czarne kłaczki na kosmatym torsie. Najgrubszy i najordynarniejszy łańcuszek z tombaku Kasia podarowała mu osobiście.

– Przepraszam, tato – powiedziała ze skruchą.

Ojciec przyjrzał się jej podejrzliwie.

– Ty pijesz?

Kasia przewróciła oczami.

– Pewnie, że piję! Sprawdzam nową partię. Myślisz, że to takie przyjemne?

Machnął pojednawczo ręką.

– Prawda… Strasznie ci współczuję, pewnie syf. – Popatrzył na nią z obawą. – Jak dżus…?

– Nawet, nawet. Ale za to koniak…! Tragedia!

Ojciec przygryzł w zdenerwowaniu wąsy.

– Co ty mówisz?! Znowu bejca?!

– Nie chcę cię straszyć, ale chyba tak… Ostatnim razem farbowali herbatą, to było okej, ale teraz jedzie olejną. Mówię ci: banderole ledwie się trzymają, jakieś pizdryki zamiast etykiet, no i bejca jak skurczysyn!

– Kurwa mać. Stracimy klientów.

Ryba uspokajająco poklepała go po ręce. Jak zwykle rozczuliła ją przyjemność bluzgania z własnym ojcem – prawdę mówiąc, nie znała czynności bardziej sprzyjającej zadzierzgiwaniu rodzinnych więzów.

– Tato, spokojnie… Pierdolnij nazad ten bejcowany koniak i będzie po sprawie! Kto ci go wcisnął?

Ojciec nerwowo przysiadł na kanapie.

– A tam, taki bladź pider… Nie znasz pewnie. Wania.

Ryba popatrzyła na niego w panice.

Słyszała o Wani i nie mogła pojąć, jak Kazimierz Materlak, człowiek z imponującą wiedzą i doświadczeniem w branży, mógł dać się tak przerobić.

– Tato, przecież nawet Stiepan cię ostrzegał, że Wania to bydlę i że wozi lewy towar! Nie mów, że zrobiłeś go nowym garbem…!

Ojciec wstydliwie międlił skraj narzuty.

– No nie! – Ryba wstała i z irytacją zaczęła chodzić po pokoju. – Czy ty w ogóle nie myślisz?! Przecież to oszust! Może nawet gorzej, może to glina, który psuje rynek…! Jak nie było nikogo lepszego, to trzeba było samemu jechać po towar, a nie polegać na jakimś idiocie! Sama bym pojechała za miedzę!

– Kaśka, to nie takie łatwe… Nie znasz celników, zmian… Przecież Gienadij wpadł, bo pomylił zmianę. Nie wiem, czy był nadziabany czy co, ale podjechał busem nie na tę zmianę, co trzeba, i go skasowali! I to swoi! Pojebały mu się dolce z rachunkiem z wolnocłowego, to zamiast powiedzieć jak człowiek człowiekowi, że się pomylił, ci go cap! I po garbie…

Kasia przybrała współczujący wyraz twarzy, bo tak wypadało, chociaż Gienadija widziała tylko raz w życiu, jak zasysając głośno, zajadał z gazety wędzoną rybę, a potem pluł przeżutymi strzępami papieru pod tylne koła zaporożca, gdy myślał, że nikt na niego nie patrzy.

Wyciągnęła LM-a i podsunęła ojcu zmiętą paczkę.

– Chcesz?

Pokręcił głową, dyndając łańcuszkami.

– Nie. I nie pal… tak dużo.

– Taaak? A kto ci będzie testował cygary? Jakbyś to robił sam, już byś miał raka.

– Może i tak. – Z ociąganiem wyłuskał z paczki papierosa. – Dobrze, że matka tego nie widzi, dopiero by było… Wiesz, że nie lubi dymu.

Podał jej ogień. Przypalił swojego papierosa, zdmuchnął zapałkę i energicznie cisnął drewienko między deski parkietu.

Milczeli w doskonałym porozumieniu. Swąd papierosów rozsnuł się po pokoju. Kazimierz westchnął, nogi w brudnych adidasach położył na oparciu kanapy i przyjrzał się córce z ojcowską troską.

– Co tam w szkole, Kasieńko?

– Są ferie, tato.

– Cholera, zapomniałem…

Zaciągnął się i długim strumieniem wydmuchnął dym spoza wąsów. Odsłonił w uśmiechu złotą koronkę na prawym górnym kle i leniwym ruchem podrapał się po zarośniętej klacie. W tej chwili stanowił wcielenie najpiękniejszego nieskrępowanego luzu, jakim może emanować człowiek Wschodu.

Opukał adidasy z zaschniętego błota i pstryknął pożerającego doniczkową paprotkę żółwia w zrogowaciały łebek.

– Zapowiadają mróz od przyszłego tygodnia. Prąd drożeje, cholera… Co ci jeszcze mówił Stiepan? – Przy ostatnim zdaniu wyraźnie się ożywił.

– Najogólniej, że Wania to szmata rzadkiej maści i że nie można mu ufać. Że niby jest garbem, ale tak naprawdę to robi garba z tego, od którego dostaje zlecenie. Chyba dałeś się zrobić w konia.

Ojciec uśmiechnął się smutno.

– Mama mówi, że gość jest w porządku.

– Ona kocha wszystkich Ukraińców. Nie wyłączając ciebie. – Ojciec zareagował chełpliwym pomrukiem. – Oprócz koniaku brałeś coś jeszcze od tego Wani?

– Nie, ale… cholera… zamówiłem u niego żółwie. Z Kazachstanu. Wiesz, jak to wygląda. Wybierają te małe gówna koparkami, potem przywożą do Mościsk już zapakowane i poklejone, ja je mam włożyć do busa…

– Między ściany? – odgadła Ryba.

– A można inaczej? – zainteresował się ojciec, oczekując zapewne fachowej odpowiedzi, ale nie uzyskawszy jej, zajął się gładzeniem łańcuszków. – Bus między ścianami jest najpewniejszy, chociaż ktoś mi ostatnio mówił, że jak wracał, to prześwietlili mu autko rentgenem. Job ich mać, aby ich szlah nahłyj trafił… – Zawsze, kiedy się zdenerwował, „h” i „g” zlewało mu się w jakąś dziwną tylnojęzykową głoskę o barbarzyńskim brzmieniu.

– I co dalej z żółwiami?

– To co zawsze – Wania odbiera, sprzedaje klientom, dzielimy się dolą i jest prawilno… Powiem ci szczerze, że mam już ich dość. Biorę ostatni raz. Wszędzie srają…. Pieprzone skorupiaki.

– Gady, tato.

Pokręcił głową.

– Gadów nie biorę, odkąd pyton uciekł mi kiblem do kanalizacji.

– Ten, co zatkał rurę?

– Nooo… Słuchaj, co nam teraz właściwie biega po domu, bo już straciłem rachubę?

Kasia nabrała tchu.

– Cztery owczarki, sześć żółwi… sam kazałeś rozkleić, żeby nie kulały… – Ojciec kiwnął głową. – …jakieś wstrętne łysiejące myszki, które na całe szczęście już prawie wyzdychały, i jedna szynszyla, której niestety nikt od wczoraj nie może zlokalizować. Myślisz, że też odeszła do krainy wiecznych łowów?

– Kto wie? Jak się zacznie rozkładać, to ją znajdziemy – odparł pogodnie.

Kasia westchnęła, przypomniawszy sobie nie tak dawną tragiczną historię syberyjskiego kotka. Kotek bawił się grzecznie, gubiąc sierść, drąc firanki i wyżerając z miednicy przemycone diabelnie drogie akwariowe rybki, aż nagle pewnego dnia wyparował jak kamfora. Objawił się trzy tygodnie później, przyklejony zakrwawionym futrem do walizki, która, spadając z pawlacza, rozpłatała mu główkę. Nie znaleźliby go w ogóle, gdyby nie zaczął śmierdzieć.

Ryba już miała na końcu języka mądry wykład na temat przemytu zwierząt i wszelkich szkodliwych konsekwencji tak niecnego procederu, kiedy nagle rozległo się władcze pukanie do drzwi.

Kazimierz złapał się za serce.

– Matko Boska, matka!

Kasia właśnie miała spytać, dlaczego mama wymieniona jest w tak świątobliwym kontekście, ale wzrok jej padł na papierosa i już wiedziała, że oto luźna pogawędka przy cygarze się skończyła.

Ojciec zamachał spazmatycznie rękami.

– Nie otwieraj, ma klucz, szybko, okno!!! – wydyszał jednym tchem i nerwowo strzepnął z kanapy okruszki błota.

Kasia podbiegła do okna i szarpnęła za klamkę. Lodowaty wiatr bluznął jej w twarz płatkami śniegu.

W zamku już zgrzytał klucz.

– Kiepuj! Kiepuj! – syczał ojciec, młócąc bluzą dresu zadymione powietrze, które nijak nie chciało opuścić pokoju.

Ryba cisnęła niedopałek przez okno. Odwróciła się i zamarła.

– Tato, nieeee!!! – zdążyła jeszcze wrzasnąć, ale było już za późno. Tlący się filtr, jak w zwolnionym tempie, wysunął się z palców ojca i wpadł do psiej miski, pełnej dżusu.

Z cichym pyknięciem fioletowy płomień strzelił pod sufit. Ogień zamruczał groźnie, zabuzował, okopcił żyrandol, nieznacznie roztopił miskę i zgasł tak nagle, jak się pojawił. Pozostała po nim tylko śmierdząca gorzelnią niewielka czarna chmurka.

Kasia zamknęła usta.

Ojciec dyszał ciężko. Drżącą ręką dotknął spalonych wąsów.

– Widziałaś? – zasapał dychawicznie, ale w głosie dało się słyszeć nutkę pychy. – Prawdziwy spiryt… Pali się jak złoto… – Przerwał i obejrzał się ze strachem.

Do pokoju właśnie weszła jego żona.

Gdyby ktoś poprosił kiedyś Kasię (a całe szczęście nikt jeszcze tego nie zrobił) o scharakteryzowanie własnej matki, miałaby spory problem. Wiedziała jedno: mama nie pasowała do tego domu. Była mu estetycznie i mentalnie obca. Przewidywalna pod kątem zachowań i reakcji, ale obca jak ósmy pasażer Nostromo. Choć mieszkały razem prawie dwadzieścia lat, Ryba mogła tylko pomarzyć o kolektywnym lepieniu pierogów, bazarowych plotkach, zwierzeniach w łazience, dyskusjach o książkach, facetach i menstruacji. No i o tym, żeby we własnym domu można było legalnie kopsnąć szluga.

– Co tu się dzieje?! Znowu papierosy?!

– Nie krzycz! – wrzasnęła Kasia.

Wyniosła platynowa blondynka zacisnęła szczęki i posłała Kasi ostrzegawcze spojrzenie.

Nie była złą matką, tak samo jak Kasia nie była grzeczną córeczką. Po prostu się różniły. Czy pięknie – było kwestią dyskusyjną, ale bez wątpienia – głośno.

– Byłaś dzisiaj w szkole?

– Są ferie.

– Dla ciebie chyba zawsze są ferie…

Kasia gładko przełknęła uszczypliwość, zważywszy, że zarzut był kompletnie idiotyczny.

– Nie kłóćcie się – wtrącił ojciec.

Wachlował się bluzą od dresu i sprawiał wrażenie człowieka, który właśnie się bardzo zmęczył.

– Pytam po raz ostatni: kto tu znowu palił papierosy?!

– Wacek z trzeciego piętra przyszedł obejrzeć psy – powiedział stanowczo Kazimierz.

– No i…? – Żona spojrzała mu w oczy z intensywnością lasera.

– Pooglądał, wypił kielicha i sobie poszedł…

– A to co? – Schyliła się i uważając, żeby nie pognieść drogiej, niebazarowej garsonki, wyłowiła peta ze szczątków psiej zastawy (Rybę zaintrygowało, jak to się dzieje, że kompromitujące dowody rzeczowe zawsze ocaleją, podczas gdy cała reszta pożytecznych rzeczy – na przykład psia miska albo piękna butelka dżusu – ulega katastrofie). – Wacek upuścił?

– Wypadło mu z gęby – burknęła Kasia.

– Ciekawe… Prosto do miski?

– Nie mieliśmy pod ręką popielniczki, wielkie mi rzeczy! – Ryba wzruszyła ramionami. – Nic się nie stało! Musisz od razu krzyczeć na ojca?

Mama popatrzyła ze wzgardą na swoją rodzinę.

– Wszędzie robicie chlew! Jak wam w ogóle nie wstyd?! Nie możecie palić tego świństwa na korytarzu?! Albo w ubikacji?!

Kasia miała powiedzieć, że nie po to jest we własnym domu, żeby musiała chować się po kiblach jak byle pętak. Wystarczyło, że w szkole ją dyskryminowano.

– Patrzcie, jak wygląda to mieszkanie! Jak melina!

Ryba rozejrzała się krytycznie po mieszkaniu, a potem równie krytycznie spojrzała na rodzicielkę. W melinach konkubenci ćwiartowali siekierami konkubiny, oblewali sąsiadów denaturatem albo wieszali się na kablu od żelazka. Jej dom natomiast był cichy, spokojny, przyjazny ludziom i zwierzętom, pełen artystycznego nieładu i zagranicznych trunków. I czego tu się czepiać?

– W przedpokoju jest kupa! – wybuchnęła mama, jak gdyby było to coś szczególnego.

– Czyja? – zainteresował się ojciec.

– Żółwia – odgadła Kasia radośnie.

– Och, byłbym zapomniał! – Kazimierz wyczuł doskonały pretekst do ewakuacji. – Trzeba wyprowadzić psy, bo zrobią to samo…

– To ja idę z tobą – zaoferowała się Ryba pośpiesznie. – Nie dasz sobie rady z czterema naraz.

– KA-ZIK! – rozległ się rozkaz jak szczeknięcie owczarka i ojca wmurowało w podłogę. – Tylko wracaj zaraz i nie włócz się po knajpach!

Kazimierz otworzył szeroko swoje łagodne oczy.

– No coś ty, Iwonka…? Z psami? Nie wpuszczą…

***