Tytuł oryginału: LA CARTA PIÙ ALTA

Opracowanie redakcyjne: ANNA KOŁAT

Korekta: JANINA ZGRZEMBSKA, JOLANTA SPODAR

Projekt okładki: WITOLD SIEMASZKIEWICZ

Fotografia na okładce: © Henry Horenstein/Corbis/Getty Images

Skład i łamanie: RYSZARD CIARKA

Copyright © 2012, Sellerio editore, via Siracusa 50, Palermo
For the Polish edition
Copyright © 2016, Noir sur Blanc, Warszawa

ISBN 978-83-7392-615-8

Oficyna Literacka Noir sur Blanc Sp. z o.o.
ul. Frascati 18, 00-483 Warszawa
e-mail: nsb@wl.net.pl
księgarnia internetowa: www.noirsurblanc.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Początek

W miejscowości kąpieliskowej wszystko nieustannie się zmienia.

W Pinecie zakłady kąpielowe były kiedyś solidnymi, funkcjonalnymi budynkami z żelbetu, inspirowanymi w widoczny sposób estetyką architektury sowieckiej. Wielkie, szare, posępne klocki połączone z szosą asfaltowym podjazdem, prowadzącym na parking o nieutwardzonej powierzchni, strzeżony (raczej słabo) przez dozorcę w drewniakach i podkoszulku. Był to zwykle przygłupi kuzyn właściciela, którego cała działalność sprowadzała się do tego, że pomagał klientowi zaparkować samochód; resztę dnia spędzał ukryty za zasłoną z różowego papieru.

Natomiast dzisiaj zakłady kąpielowe mają wygląd kojarzący się z naturą, są ekologiczne, przyjemnie na nie patrzeć i z nich korzystać. Dochodzi się do nich pieszo, drewnianą kładką, z drewna jest też cała reszta konstrukcji. W miejscu parkingu jest koktajlbar i zawiódłby się ten, kto w jego wnętrzu szukałby „Gazzetty dello Sport”. Na plaży widać młodych, mniej młodych i młodych inaczej, którzy rozprawiają o San Domingo, Malediwach, Bali i Kalifornii, ale nikt nie wie, dlaczego rok w rok plączą ci się pod nogami w Pinecie. W każdym razie drewno jest przyjemniejsze od betonu, więc zmiana przyniosła coś dobrego.

Zmieniła się też reszta miejscowości, zgodnie z gustami turystów. Zniknęły z czasem knajpki ze sprzedawaną w kawałkach pizzą, podobnie jak małe bary – ich właściciele przeszli na emeryturę – z marmurową ladą i stolikami z dykty. Zastąpiły je rozsiane wszędzie setki lokali działających pod hasłem „pomysł na własny biznes”. Bar z kanapkami na zerowym kilometrze, od centrum Pinety, używa tylko i wyłącznie produktów regionalnych, a mimo to proponuje w jadłospisie bocadillo z miecznika. Ajurwedyjska lodziarnia oferuje jedynie wyroby naturalne, a więc zgodnie z niedomówioną, pokrętną logiką: korzystne dla zdrowia i zbawienne. Istnieją najwidoczniej osoby przekonane, że opium nie wytwarza się z maku, że trucizny takie jak atropina i kurara to owoc syntezy dokonanej w laboratorium, i że zbędne są wszelkie zastrzeżenia wobec diety rabarbarowej.

Wszystkie te lokale stosują w bardzo szerokim zakresie tak zwaną majeutyczną metodę dochodzenia do prawdy, co znaczy, że każdy z nich wytapetowany jest plakatami wyjaśniającymi klientom przyczyny, dla których mogą mu zaufać. Dlaczego nasze lody mają tak kremową konsystencję? Bo nie używamy tłuszczów hydrogenizowanych, a wyłącznie składników naturalnych. Dlaczego nasze torebki są takie drogie? Bo nie wyrabiają ich nieletni; nasze sprzęty i gadżety produkują w Chinach robotnicy bez jakichkolwiek uprawnień związkowych, ale z pewnością dorośli. Dlaczego te serwetki mają taki dziwny kolor? Bo wykonane są z papieru ekologicznego, aby mniej zanieczyszczać środowisko. I tak klient uświadamia sobie, że jego posiłek jest nie tylko świeży i wysoce dietetyczny, ale również nie wymagał ścięcia ani jednego drzewa; czuje się z tego powodu natychmiast człowiekiem uczciwszym i lepszym.

Także Massimo, chcąc nie chcąc, musiał się dostosować. Bar został więc całkowicie, radykalnie przebudowany. Usunięto drewniany, brązowy bufet z płytą ze sztucznego marmuru i mosiężną tabliczką „D’Anteo Licurgo – Wyposażenie restauracji – Navacchio (Piza)”, zastępując go wspaniałym meblem z ciemnego drewna i polerowanego metalu, który czyścić trzeba dwa razy dłużej, no ale przecież to coś zupełnie innego. Na emeryturę poszła gablotka na ciastka otwierana od przodu, a jej miejsce zajęła supernowoczesna witryna z lampkami LED, uwydatniającymi barwę rogalików. Zlikwidowano wielkie lustro ścienne z reklamą firmy Ceres, które podwajało brzydotę lokalu, i zainstalowano efektowne zwierciadło z połyskującymi literami tworzącymi logo: Bar Lume. Były też inne udoskonalenia i w rezultacie klienci wchodzący dzisiaj do baru Lume nie muszą już spluwać z obrzydzeniem.

Niektóre zmiany miały charakter czysto estetyczny. Na przykład świeżych owoców, z których Massimo przygotowywał napoje chłodzące i soki, nie więziono już w magazynie, lecz wystawiano je na widok publiczny w drewnianej skrzynce. Kiedy w barze nie było klientów, Massimo skrapiał owoce obficie zimną wodą za pomocą małego spryskiwacza, dzięki czemu nabierały o wiele bardziej apetycznego wyglądu. Natomiast pewnych innych zmian uniknięto. Obok kasy fiskalnej leży nadal talia czterdziestu kart i kiedy klient ma zapłacić, Massimo może mu zaproponować grę „w wyższą kartę”. Jeśli tę wyższą kartę wyciągnie klient, nie płaci nic, jeśli Massimo – gość płaci podwójnie.

Aby dostosować się bez reszty do panujących trendów, Massimo zatroszczył się nawet o poinformowanie klienteli o szczególnych właściwościach swojego lokalu według zasad techniki omówionej wcześniej. Dlatego to w strategicznych miejscach baru znajdują się obecnie wywieszki, na których wprawiającą w dobry nastrój czcionką Helvetica osiemdziesiąt punktów opisano jego cechy charakterystyczne. Poniżej lady z płytą do podgrzewania kanapek („Dlaczego te kanapki są tak smaczne? Ponieważ codziennie rano osobiście błogosławię szynkę”), w głębi pomieszczenia, po stronie południowej („Szukasz ustępu? W głębi po prawej, jak wszystkie szanujące się ustępy”), nawet obok stołu pod wiązem („A dlaczego ci złośliwi starcy muszą siedzieć przy tym stoliku przez cały dzień? Ja też bardzo chciałbym to wiedzieć”).

Nic nie da się zrobić. Może się zmienić miasteczko, może się zmienić bar, nawet Ziemia mogłaby zacząć się obracać w przeciwnym kierunku, ale każdego poranka, który ich Pan zsyła na ziemię (Massimo jest ateistą), bez żadnej wątpliwości czterech niedobitków z XX wieku nadejdzie pojedynczo lub zbiorowo i zasiądzie w swoich fotelikach. I nikt już ich stamtąd nie ruszy.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Nakładem wydawnictwa Noir sur Blanc ukazały się następujące powieści Marca Malvaldiego:

GRA W CIEMNO

2014

TRZY KARTY

2015

KRÓL GRY

2015