Wszystkie prawa zastrzeżone. Żadna część niniejszej książki nie może być reprodukowana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób bez pisemnej zgody wydawcy.

Projekt okładki i stron tytułowych

Ilona Gostyńska-Rymkiewicz

Redakcja

Justyna Bartniczuk-Nosal

Zdjęcia na okładce

© ChenPG | fotolia.pl

© krokodi11 | fotolia.pl

Redakcja techniczna, skład, łamanie oraz opracowanie wersji elektronicznej

Grzegorz Bociek

Korekta

Barbara Kaszubowska

Niniejsza powieść to fikcja literacka. Wszelkie podobieństwo do osób i zdarzeń rzeczywistych jest w tej książce niezamierzone i przypadkowe.

Wydanie I, Katowice 2016

Wydawnictwo Szara Godzina s.c.

biuro@szaragodzina.pl

www.szaragodzina.pl

Dystrybucja wersji drukowanej: DICTUM Sp. z o.o.

ul. Kabaretowa 21, 01-942 Warszawa

tel. 22 663 98 13, fax 22 663 98 12

dystrybucja@dictum.pl

www.dictum.pl

© Copyright by Wydawnictwo Szara Godzina, 2016

tekst © Copyright by Jan Mostowik

ISBN 978-83-64312-99-1

Mojej żonie z podziękowaniem za wspólną, trzydziestopięcioletnią wędrówkę

Linia telefoniczna Wschód – Zachód

– Witaj, Aleks. Nie odzywałeś się ostatnio. Cisza przed burzą?

– Na to wygląda.

– Lekarstwa dotarły?

– Tak.

– Jak Natasza?

– W porządku. Dzięki tobie wraca do zdrowia.

– Cóż, zawsze możemy na siebie liczyć, prawda?

– Naturalnie. Oczywiście dziękuję w jej imieniu.

– Nie ma sprawy. Zaczynamy?

– Czarne gotowe.

– Białe zaczynają. Pionek c dwa na c cztery.

– Pionek e siedem na e sześć.

– Hm… moi chłopcy donoszą, że twoi znów wyruszyli. Georgia?

– Trochę bliżej.

– Billowi to się nie spodoba. Skoczek g jeden na f trzy.

– Wiem. Tłumaczyłem Borysowi, ale generałowie są nieugięci. Pionek d siedem na d pięć. A poza tym nie mogą darować Radujewowi ataku na szpital w Kizlarze.

– Ale po co?

– Układ Warszawski, Litwa, Łotwa, Estonia, Ukraina, Biało-ruś, Gruzja… mało? Królestwo się sypie, król upokorzony, zwłaszcza po ubiegłorocznej aferze z Dumą, a za dwa lata wybory. Naród potrzebuje zwycięstwa.

– Będzie ciężko, ale jakoś sobie poradzimy. Pionek d dwa na d cztery.

– Skoczek g osiem na f sześć.

– Na szczęście nikt o tym nie wie. Skoczek b jeden na c trzy. Bądź czujny.

– Na c trzy? Goniec f osiem na e siedem. Ty też.

Listopad 1990

O tej porze roku na granicy Niziny Północnosyberyjskiej i Środkowosyberyjskiej zmierzch zapadał bardzo wcześnie. Promienie słońca zachodzącego za widoczny na horyzoncie las barwiły bezkresne połacie śniegu tęczą kolorów. Dominowały niezliczone odcienie czerwieni, purpury i różu. Panujący prawie dwudziestostopniowy mróz wplatał w te ciepłe barwy miliony skrzących się iskierek, które podkreślały surowość klimatu. Ściana lasu straciła swoją wyrazistość. Nie było widać pojedynczych drzew, tylko ich wierzchołki, które rysowały na purpurowo-różowym nieboskłonie linię niczym wykres notowań giełdowych. W odległości ośmiu kilometrów od lasu, dokładnie na północy, znajdowało się kilkanaście drewnianych baraków ustawionych niczym żołnierze w czterech idealnie równych dwuszeregach. Przykryte grubymi czapami śniegu, sprawiały wrażenie opuszczonych. Nawet cienka smużka dymu wydobywająca się z centralnie położonego budynku była jak zastygła na mrozie.

Dookoła panowała idealna cisza i wydawać by się mogło, że nic nie jest w stanie zmącić tej harmonii, gdy nagle powietrze przeszył krzyk ni to bólu, ni rozpaczy, ni pieśni. Brzmiał tak unoszony przez mroźne powietrze i układał się jak na pięciolinii. Po chwili na horyzoncie pojawiła się trojka powożona przez okutanego w kożuch mężczyznę. Trzy potężne konie galopem pokonywały martwą przestrzeń. Kłęby pary dobywające się z ich nozdrzy otulały stojącego w rozkroku człowieka. To on był tym, który odważył się przerwać ciszę. Powożone przez niego sanie nie dojechawszy do baraków, skręciły na wschód i po chwili pieśń zanikła równie gwałtownie, jak się pojawiła.

Tymczasem zapadł mrok. Księżyc zbliżający się do pełni zmienił wygląd doliny. Jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki równina pokryła się srebrem i platyną. Uważny obserwator mógłby zauważyć odrywający się od lasu długi sznur postaci poprzedzany przez inną trojkę. O ile pierwsza z nich, choć samotna, tworzyła scenę kipiącą życiem i energią, o tyle kolejna, przewodząca maszerującej kolumnie zgarbionych i zmęczonych ludzi, roztaczała wokół siebie atmosferę śmierci. Być może uśpione słońce odebrało dolinie oznaki życia, być może księżyc tchnął na nią ducha śmierci. A może kolumna, która przemierzała tak swą drogę niezmiennie od siedemdziesięciu lat, dzień po dniu, rok po roku, sama w sobie była martwa. Zesłańcy wracali z lasu do łagru numer tysiąc czterysta dwadzieścia pięć od początku przeznaczonego dla politycznych wrogów ustroju. Poprzedzające ich sanie wiozły zwłoki tych, co nie wytrzymali katorżniczych warunków i zamarzli w lesie. Konwojujący kolumnę żołnierze kazali załadować nieszczęśników na sanie, nie sprawdzając niczyjej tożsamości. Stan liczebny się zgadzał – osiemset czterdziestu pięciu żywych plus cztery trupy, to daje ośmiuset czterdziestu dziewięciu więźniów, którzy o świcie opuścili baraki. Po dwóch godzinach marszu prawie zamarznięci docierali do łagru. W tym czasie samotny śpiewak zazwyczaj znajdował się już w swojej chacie położonej dwa kilometry za wsią. Nikt nie wiedział, skąd się wziął w tej zapomnianej przez Boga i historię krainie. Pojawił się przed pięcioma laty i zamieszkał w opuszczonej chałupie. Zarośnięty i bez względu na porę roku okutany w kożuch, wzbudzał w mieszkańcach wioski strach. Prawie z nikim nie rozmawiał, a zagadnięty, odburkiwał niezrozumiale. Wiecznie ponury, ożywiał się tylko w obecności swoich koni. W każdą niedzielę od samego rana zajmował miejsce w rogu karczmy i akompaniując sobie na akordeonie, śpiewał smętne pieśni, aż wypita wódka morzyła go snem. Trzy razy w tygodniu wyjeżdżał do odległego lasu. Przywoził na saniach to wszystko, co można było tam znaleźć. Mieszkańcy wioski przyzwyczaili się do niego, uważając go za nieszkodliwego wariata. Tak samo traktowali go strażnicy obozowi. Ot, durak, i tyle.