Opieka redakcyjna: Maria Zalasa

Redakcja: Katarzyna Nawrocka

Korekta: Karolina Pawlik

Projekt okładki: Joanna Wasilewska

Zdjęcie na okładce: © Andrei Aleshyn / Shutterstock

Copyright © Renata Adwent-Johnston, 2017

Copyright for this edition © Wydawnictwo JK, 2017

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej publikacji nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych bez uprzedniego wyrażenia zgody przez właściciela praw.

ISBN 978-83-7229-657-3

Wydanie I, Łódź 2017

Wydawnictwo JK
Wydawnictwo JK, ul. Krokusowa 3,
92-101 Łódź tel. 42 676 49 69 www.wydawnictwofeeria.pl

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.

Siostry

Rankiem 27 grudnia nad miasteczkiem wreszcie zabłysło długo niewidziane tu słońce. Niewiele spałam już od trzech nocy. Wiatr ciągle gwizdał, dudnił i złościł się okropnie, a morze krzyczało w odpowiedzi, jakby podjudzając go do jeszcze większych szaleństw. Obudzona ciszą, która zapadła po sztormie, wstałam cichutko z łóżka i dodatkowym kocem troskliwie otuliłam śpiącego męża. W kuchni powoli wypiłam kawę. Delektowałam się każdym łykiem, bo poranna kawa zawsze smakowała mi najlepiej. Jak co rano uporczywie wpatrywałam się też w dwa zdjęcia przypięte magnesami do drzwi lodówki. Na tym czarno-białym byłyśmy jeszcze dziećmi – ja i moje trzy siostry: Agata, Milka i Róża. Kolorowa fotografia powstała dwa lata temu. Były na niej moje siostry, mama i trzy siostrzenice, a na odwrocie napisane było: „Brakuje tylko Anieli”. Szeptałam im co rano „dzień dobry” i przez chwilę zastanawiałam się, co u nich słychać, a potem odpędzałam od siebie te duchy przeszłości. Tak zrobiłam i dzisiaj, a na koniec westchnęłam ciężko i wstawiłam pusty kubek do zlewu. Wślizgnęłam się do sypialni i nie zdejmując piżamy, włożyłam dżinsy i wełniany golf, który niemile elektryzował. Owinęłam się szczelnie szalikiem, nasunęłam na głowę wielką czapę z nausznikami, niedbale zawiązałam sznurówki butów, wciąż ubłoconych od wczorajszego spaceru po lesie, i wyszłam z domu. Gdy otworzyłam drzwi, z żywopłotu odfrunął rudzik. Uśmiechnęłam się do niego. Rozejrzałam się wokół. Ulica była pusta, a okna u sąsiadów wciąż ciemne, tylko mgła wiła się i plątała po otaczających miasteczko wzgórzach. Pachniało wodorostami, które morze w męczącym kaszlu wypluwało z siebie ostatniej nocy, i słodkawym dymem palonego drzewa, wydobywającym się z komina domu stojącego kilka przecznic dalej. Morze było bliskim sąsiadem – minuta szybkiego marszu wzdłuż ulicy, na której końcu mieszkaliśmy, potem chwila wąską ścieżką między domami do równoległej drogi. Po przejściu na drugą jej stronę, obok starej łodzi, w której wiosną kwitły kwiaty, już mogłam przywitać się z morzem. Małe ptaki o srebrno-niebieskich skrzydłach podskakiwały na piasku, a mewy, pikując w wodę, krzyczały przeraźliwie. Pod wpływem ich wrzasku przypomniałam sobie surrealistyczny sen, który męczył mnie ostatniej nocy w tych krótkich chwilach, kiedy udawało mi się zasnąć. Był on jak ujęcie z awangardowego filmu – na pierwszym planie ekscentryczna kobieta z powiekami w kolorze jaskrawoniebieskim i dopasowaną do nich odcieniem pomadką na ustach, przytulająca chłopca o twarzy pluszowego misia. Jego brązowe futerko miało piękny połysk, a uszy sterczały filuternie. Chłopiec rozkapryszonym głosem krzyczał coś niezrozumiale, wkładał ośliniony kciuk do buzi i próbował się ukryć przed moim wzrokiem w ramionach matki, która wciąż dramatycznie domagała się pomocy, aby zapewnić dziecku jakąś przyszłość. Skąd taki sen i co niby miał oznaczać? Tego nie wiedziałam. Kiedy dotarłam na plażę, przez dłuższą chwilę stałam nieruchomo i obserwowałam, jak dzień wstawał z wolna, a morze cicho mruczało i śliniło się białą pianą. Kilka odcieni różu rozchodziło się po niebie w rytmie fal i słońce rozmazywało się po nim złotymi smugami. Wdychałam głęboko słone powietrze, a wraz z nim spokój, który pragnęłam przechować w sobie jak najdłużej. Rozmyślałam o moich siostrach. Rodzina zawsze była czymś, od czego uciekałam i do czego lgnęłam. Obrany kierunek zależał wyłącznie od tego, ile miałam w danym momencie lat i co się działo w moim życiu. Kochałam swoją rodzinę i z nią walczyłam, bo ta dawała mi wiele, ale też sporo wymagała. Czasami pozwalała mi odejść, ale bywało, że nakazywała wrócić.

Raz po raz wzdychałam ciężko i starałam się prostować zgarbione plecy, ale wiejący znów uparcie zimny wiatr powodował, że się kuliłam i zapadałam w siebie. Patrząc wstecz na swoje życie, byłam przekonana, że nikomu już nie potrafię na ślepo zaufać, ani Bogu, ani ludziom, ani nawet sobie samej. Dawniej pod warstwą nieufności miałam głęboko zakorzenioną wiarę w innych. Ale to się zmieniło. Co więcej, teraz wiedziałam, że nic nigdy nie zależało wyłącznie od moich wyborów. Mój własny los był ciasno spleciony niewidoczną z zewnątrz, a mimo to bardzo mocną nicią z losami moich sióstr, które – czułam to doskonale od kilku dni – znów zaczynały mnie wołać, przekrzykując cichym szeptem najpotężniejszy sztorm. Wzbudzało to we mnie tęsknotę i jednocześnie niepokój. Chciałam sobie wszystko dobrze przemyśleć, zanim odpowiem na to wołanie lub je zignoruję. Dlatego nie spieszyło mi się teraz wcale do domu, ukrytego w leniwym miasteczku położonym pomiędzy wzgórzami a piaszczystą plażą, w którym przez ostatni rok byłam tak szczęśliwa, ani do męża, którego z każdym dniem kochałam i doceniałam coraz bardziej. Miałam ochotę rozpłynąć się w tej mlecznej mgle i ciszy zimnego poranka nad wyjątkowo dziś spokojnym morzem.

CZĘŚĆ PIERWSZA. ODROBINA SZCZĘŚCIA

CZĘŚĆ PIERWSZA

ODROBINA
SZCZĘŚCIA

ROZDZIAŁ 1. Historia Wiktorii

ROZDZIAŁ 1

Historia Wiktorii

Każda opowieść ma swój początek, a początkiem historii każdej kobiety jest historia jej matki. Poskładana cierpliwie ze wspomnień ciotek i wujków, ilustrowana poblakłymi zdjęciami z zakurzonych albumów, musi zostać opowiedziana i zapamiętana, żeby jej nić mogła snuć się dalej. Mama Anieli, Wiktoria, odkąd skończyła dziesięć lat, marzyła o tym, żeby być pielęgniarką na oddziale dziecięcym. Najstarsza z licznego rodzeństwa, nauczona od dzieciństwa ciężkiej pracy i odpowiedzialności, wytrwale podążała za swoimi marzeniami. Patrzyła na życie jak na listę zadań do wykonania. Z domu rodzinnego wyprowadziła się wcześnie i po ukończeniu szkoły średniej zamieszkała w internacie dla studentek pielęgniarstwa. Potem wyszła za mąż. W prostej białej sukni podążyła ze swoim wybrankiem po czerwonym dywanie neogotyckiego kościoła, żeby powiedzieć mu spokojnie i głośno, zdecydowanym, chociaż ciepłym głosem „tak”. Dla niej było to „tak” na zawsze, nieodwołalnie i mimo wszystko. W dniu ślubu miała zaledwie dwadzieścia lat, choć jej ukochany dziadek i tak twierdził, że zdecydowała się na ten krok bardzo późno, bo jego matka, a Wiktorii prababka, jako osiemnastolatka miała już dwoje dzieci, a żoną została niecałe dwa lata wcześniej.

– Za moich czasów byłabyś już dawno starą panną – powtarzał. – Ciesz się, że znalazłaś takiego, co cię jeszcze chciał, bo w ostatniej chwili zdążyłaś być panną naprawdę „młodą” – śmiał się i puszczał do niej oko. Wiktoria wiedziała, że bardzo ją kocha, i nie przejmowała się docinkami.

Mężczyzna, za którego wyszła, sam ją odnalazł, pokochał, a potem wystarał się o miejsce w jej życiu. Miłość była szczęściem, które przyszło do niej niespodziewanie i bez jej wielkich trudów. Wiktoria często odtwarzała tę historię w sali kinowej swojej pamięci, analizując jej najdrobniejsze szczegóły oraz zapachy i smaki, jakie towarzyszyły wydarzeniom. Z czasem stała się reżyserem tego filmu i nie była już pewna, co wydarzyło się naprawdę, a co jest tylko wytworem jej umysłu. Godzinami też wpatrywała się w ślubne fotografie. Badała szczegółowo ich jakby przydymione tło oraz każdy detal jego szeroko uśmiechniętej twarzy. Wiktoria przechowywała te zdjęcia jak największy skarb.

Była to miłość, która podrzuca do góry i wywija koziołki oraz sprawia, że przestaje się jeść, spać i myśleć o czymkolwiek innym poza ukochaną osobą. Najpierw zakochał się on. Zauważył Wiktorię na ulicy pewnego wiosennego dnia, kiedy wyjątkowo – z powodów, których nie potrafił sobie potem przypomnieć, więc nazywał je przeznaczeniem – wyszedł z pracy w warsztacie samochodowym dużo wcześniej niż zwykle. Wędrował wolnym krokiem, z rękami w kieszeniach, mrużąc oczy i przyglądając się światu i ludziom z pewnym zdziwieniem, bo późnym wieczorem, kiedy zazwyczaj wracał do domu, ulice były opustoszałe. Tak jak w wielu miłosnych historiach, tego dnia, nie wiedzieć czemu, dostrzegł właśnie ją. Pojawiła się na jego drodze w rozgadanym i kolorowym tłumie studentek opuszczających budynek uczelni. Przemknęło mu przez głowę pytanie, co to za uczelnia i dlaczego nigdy wcześniej jej nie zauważył, chociaż mijał ten budynek dwa razy dziennie. Ale ponieważ nie dochodził z niego warkot silników, szybko porzucił myśl o budynku. Poczuł jednak, że ta dziewczyna, na której widok zatrzymał się na środku chodnika i zapomniał, kim jest, po co i dokąd idzie, musi stać się częścią jego życia. Wiktoria go nie zauważyła. Była bardzo przejęta przygotowaniami do jednego z trudniejszych egzaminów i rozpoczynającymi się niedługo praktykami w szpitalu dziecięcym. Szła szybko, miała zaczerwienione policzki, rozwiane włosy i nieobecne spojrzenie. Potknęła się na nierówno ułożonych płytach chodnikowych i prawie upadła. On chciał pospieszyć z pomocą, ale ubiegł go jakiś inny przechodzień. Postanowił, że następnym razem będzie szybszy i wykorzysta okazję. Śledził ją przez chwilę wzrokiem, a potem podążył za nią, nie zdając sobie zupełnie sprawy z tego, co robi. Otrząsnął się, kiedy zniknęła we wnętrzu baru mlecznego. Nie miał odwagi wejść. Przez chwilę obserwował przez okno, jak wita się z dwiema koleżankami, zdejmuje płaszcz i poprawia sukienkę. Śmiech dziewczyn i ich swobodne zachowanie przypomniało mu koleżanki ze szkoły i własną paraliżującą nieśmiałość w ich obecności. Na to wspomnienie przeszedł go niemiły dreszcz i szybko oddalił się w stronę swojego osiedla. W nocy nie mógł spać. Spokojne życie, z którego był do tej pory tak zadowolony, teraz wydawało się zupełnie pozbawione sensu, skoro nie było w nim jej.

Od tamtego dnia, zamiast pracować do późnego wieczoru, codziennie wychodził z warsztatu równo po ośmiu godzinach, a następnie z rosnącą nadzieją na kolejny szczęśliwy zbieg okoliczności zmierzał w kierunku uczelnianego budynku i wypatrywał jej wśród przechodniów. Nasłuchiwał jej głosu w gwarze rozmów studentek opuszczających uczelnię oraz stukotu jej obcasów na chodniku wśród dźwięków ruchliwej ulicy. Wydawało mu się, że powietrze wokół niej pachniało mandarynkami, a słońce wyjątkowo lubiło tańczyć na jej potarganych włosach. Im częściej ją obserwował, tym bardziej mu się podobało to, co widział. Po trzech tygodniach znał już godziny, w których w poszczególne dni kończyła zajęcia i wracała do internatu. Rozpoznawał jej koleżanki i z ulgą zanotował, że nigdy nie czekał na nią pod uczelnią żaden mężczyzna. Wiedział też, gdzie Wiktoria mieszka i w którym pokoju światło zapala się niedługo po tym, jak weszła do budynku i odebrała klucz w recepcji. Odkrył również, że we wtorki kończy zajęcia niemal o tej samej porze, kiedy on wychodzi z pracy. Mijali się wtedy, przechodząc obok maleńkiej kawiarni. Wreszcie po dwóch bezsennych nocach podjął decyzję, że właśnie wtorek jest najlepszym dniem na zawarcie znajomości. Martwił się tylko, żeby w kluczowym momencie nie zabrakło mu słów i pewności siebie. Nie za bardzo znał się na prowadzeniu rozmów z kobietami i nigdy tak naprawdę nie chodził z dziewczyną. Jeszcze ze szkoły pamiętał, że dziewczyny zwykle tylko chichotały, szeptały sobie coś na ucho i wszędzie chodziły w grupkach. On zwykle myślał, że naśmiewały się z jego długich nóg i ramion, ogromnych dłoni albo rudych włosów. Czuł się w ich obecności niezręcznie, więc szybko i z ulgą przestał się nimi interesować, a cały swój wolny czas, każde pieniądze i trochę zdrowia poświęcił samochodom. Szybko się okazało, że ma do tego smykałkę i potrafi naprawić każdy wóz. Dlatego po ukończeniu szkoły podstawowej bez problemu znalazł pracę w warsztacie, a potem za namową szefa przez pięć lat uczył się jeszcze w wieczorowym technikum mechanicznym. Kiedy jego rówieśnicy oddawali się randkowaniu, studiom i muzyce, on wsłuchiwał się w dźwięk silników, bezbłędnie diagnozując, co trzeba wymienić lub naprawić. Szef go doceniał, ponieważ był najlepszy i chętnie zostawał po godzinach. W efekcie po kilku latach był w stanie wpłacić depozyt na małe mieszkanie, gdzie i tak spędzał niewiele czasu, ale cieszył się swoją własną przestrzenią i samotnością. Dopiero widok Wiktorii przypomniał mu, że na świecie istnieją również kobiety. Jego rutyna została zaburzona, a wartości się przetasowały. Oto nagle rano mnóstwo czasu zaczęło mu zajmować podjęcie decyzji, w co powinien się ubrać. Nawet przetarł z kurzu lustro w przedpokoju, żeby się upewnić, czy koszula pasuje mu do krawata. Pewnego popołudnia wybrał się do fryzjera i kupił najdroższy męski zapach, jaki znalazł na półce w drogerii.

Tak przygotowany, ale wciąż niepewny efektu swoich starań, wolnym krokiem wracał z pracy we wtorek, uważnie rozglądając się wokół. Dotarł pod budynek uczelni i patrzył obojętnym wzrokiem na dziewczyny, które wychodziły parami i grupami. Żadna nie była tak wyjątkowa jak ona, chociaż obiektywnie patrząc, niektóre były ładniejsze, miały zgrabniejsze nogi i bardziej perlisty śmiech. Nie zauważał wcale ich ukradkowych spojrzeń i tego, że czasami wpatrywały mu się uparcie w twarz, starając się podchwycić jego wzrok, by znaleźć pretekst do nawiązania rozmowy. Widział tylko to, że wśród nich nie było jej, i rozczarowany zastanawiał się, co mogło się stać. Kiedy z budynku przestały już wychodzić studentki, wiedziony trochę niepokojem, a trochę ciekawością, ruszył w kierunku internatu. Okno w jej pokoju było zamknięte i do tego, pomimo pięknej pogody, zasłony były szczelnie zasunięte.

Może była ciężko chora? Może coś się jej stało? – zadawał sobie pytania. Los zupełnie mu jeszcze nieznanej, a dziwnym sposobem tak bliskiej osoby stał się nagle najważniejszy na świecie. Ciemne okno, pod którym stał, było teraz centralnym punktem na ziemi. Dlatego spędził resztę popołudnia na ławce w pobliskim parku, z widokiem na to właśnie okno, udając, że czyta gazetę i cieszy się popołudniowym słońcem. Późnym wieczorem zasypiał z obrazem jej twarzy pod powiekami i było dla niego oczywiste, że wróci następnego dnia pod uczelnię i będzie znów na nią czekał. Wiedział, że w środy kończyła zajęcia później niż on pracę i jeżeli chciał ją zobaczyć, musiał zostać w warsztacie nieco dłużej, a potem iść naprawdę wolnym krokiem, wstępując do pobliskiego sklepu po coś do jedzenia. Zwykle miał jeszcze czas, aby postać chwilę w pobliżu drzwi wejściowych do jej szkoły, niecierpliwie oskubywać skórki wokół paznokci oraz przecierać chusteczką spocone dłonie. Tego dnia był bardziej niespokojny niż zwykle. A jeśli wyjechała na stypendium na rok? Albo rzuciła szkołę, bo zapadła na nieuleczalną chorobę? Wobec takich zagrożeń, czyhających na jego szczęśliwą przyszłość z tą właśnie jedyną w swoim rodzaju dziewczyną, postanowił wtedy, w środowe popołudnie siódmego maja, że nie powinien już więcej marnować czasu, tylko po prostu ją zagadnąć i zrobić wszystko, żeby została jego żoną. A ich pierwsza rozmowa powinna się zdarzyć tuż po tym, jak dziewczyna wyjdzie z budynku uczelni. Kolejne dziesięć minut było męczarnią. Poprawiał włosy, wyjmował ręce z kieszeni i zaraz je chował, kilka razy upuścił chusteczkę. Układał sobie przy tym nerwowo w głowie, jak rozpocznie rozmowę. Gdy wreszcie wyszła, podbiegł do niej natychmiast, żeby już nie było czasu stchórzyć. Jednak kiedy stanął naprzeciwko niej, nie pamiętał ani słowa z tego, co miał powiedzieć. Popatrzył na jej jasną cerę, brązowe włosy i przejrzyste, niebieskoszare oczy, a wzruszenie ścisnęło go gdzieś w środku i zablokowało zupełnie. Mając ją tak blisko, na wyciągnięcie ręki, i patrząc w jej oczy, w których zaczynał pojawiać się znak zapytania, wiedział już na pewno, że na tę dziewczynę czekał całe życie. Teraz to z nią chce zamieszkać, mieć dzieci i wspólnie żyć.

Tymczasem nieświadoma niczego, nieco zaspana Wiktoria miała za sobą ciężki dzień na uczelni i nie w głowie były jej romanse ani miłosne uniesienia. Wczoraj po raz pierwszy opuściła zajęcia, a wszystko przez nagły telefon z domu, że dziadek gorzej się poczuł. Cierpiący od lat na astmę, ale wciąż raźny staruszek na jej widok od razu odzyskał wigor. Zapewniał przy tym, że najlepsze lekarstwo, mały kieliszek wódki do obiadu, utrzymuje go wciąż w dobrej formie. Wiktoria spędziła z nim cały dzień, obiecała odwiedzać go częściej i porannym pociągiem wróciła wprost na uczelnię.

W momencie kiedy pachnący nowymi perfumami, elegancko ubrany i niesamowicie zdenerwowany Daniel pokonywał ostatnie kroki dzielące ich od wspólnej przyszłości, Wiktoria bardzo spieszyła się do internatu. Zastanawiała się po drodze, czy może pozwolić sobie na luksus krótkiej drzemki, czy raczej powinna spędzić całe popołudnie nad książkami i notatkami, nadrabiając to, co straciła przez nieobecność na zajęciach anatomii dzień wcześniej. Tymczasem na jej drodze wyrosła przeszkoda. Wysoki cień przesłonił majowe słońce i ktoś uparcie blokował jej przejście. Wiktoria pomyślała, że najbardziej denerwująca rzecz w mieście to ludzie, którzy ucinają sobie pogawędki dokładnie na środku chodnika. Zrobiła krok w bok, ale jej przeszkoda zrobiła to samo. Zdumiona podniosła wzrok i dostrzegła wysokiego mężczyznę, stojącego tak blisko, że mogłaby dotknąć jego twarzy. Zakodowała, że był starannie i czysto, wręcz odświętnie ubrany, niepewnie się uśmiechał i miał lekko odstające, zaróżowione na koniuszkach uszy. Poczuła miły zapach jego wody kolońskiej, a następnie ulgę, że jest środek dnia, a ona stoi na ruchliwej ulicy, bo nie była pewna intencji nieznajomego. Nie bała się, zaczynała się tylko jeszcze bardziej niecierpliwić, miała przecież dużo nauki i niewiele czasu. Mężczyzna tymczasem przełknął ślinę i przemówił:

– Dzień dobry… – Po czym zamilkł i stał dalej przed nią, z wyczekiwaniem patrząc w jej oczy, a kiedy ona nic nie odpowiedziała, próbował ratować się chłopięcym, ujmującym uśmiechem.

Wiktoria zanotowała od razu i nie wiadomo po co, że ten szeroki uśmiech dodawał mu uroku i jakby zmniejszał dystans pomiędzy jego odstającymi uszami, które tak uparcie zwracały na siebie uwagę. Chciało jej się z tego śmiać, ale zachowała powagę, starając się mężczyzny nie prowokować. Jego oczy też się do niej śmiały, a on sam, o czym Wiktoria oczywiście nie wiedziała, miał ochotę podskakiwać z radości, bo dostrzegł iskierki rozbawienia w jej oczach. Serce waliło mu przy tym bardzo mocno, a jego dłonie trochę drżały. Wiktoria nie była pewna, jak powinna postąpić, więc popatrzyła na nieznajomego ze zdziwieniem i jakby naganą w nieco surowych w tej chwili oczach. A kiedy mimo karcącego wzroku mężczyzna nie zszedł jej z drogi, przycisnęła tylko mocniej torebkę do boku, rozejrzała się wokoło, a następnie zdecydowanie go ominęła i ruszyła żwawo przed siebie. Wtedy dopiero, słysząc za sobą jego kroki, odpowiedziała stanowczym głosem:

– Dzień dobry. My się znamy?

– Nie, właśnie chciałem się przedstawić. Jestem Daniel, pracuję tu niedaleko i często cię widuję, jak wychodzisz z uczelni. – Szedł tuż za nią, stawiając jeden krok na każde jej dwa, co go trochę bawiło i wybuchnąłby śmiechem, gdyby tylko nie był tak przejęty tym, że oto wreszcie z nią rozmawia. – Zawsze miałem ochotę cię zagadnąć – kontynuował. – I wreszcie dziś się odważyłem… – przerwał, bo zabrakło mu powietrza, a potem przełknął głośno ślinę, czym zestresował się jeszcze bardziej, więc już w milczeniu nadal podążał za nią, czekając na odpowiedź.

Wiktoria przystanęła i odwróciła się. Daniel, nie chcąc jej potrącić, zatrzymał się w pół kroku, nadeptując sobie boleśnie na stopę. Starał się nie okazać bólu, twarz wykrzywił mu tylko niewielki grymas. Patrzyła teraz na niego bardzo uważnie, jakby obserwowała jakiegoś owada pod lupą. Pomyślał, że się pomylił i ona wcale nie jest słodka ani krucha i wymagająca opieki. W tym czasie absolutnie wszystkie komórki mózgowe Wiktorii pracowały na najwyższych obrotach, starając się ocenić stojącego przed nią człowieka, oszacować jego zamiary i podjąć odpowiednią decyzję.

Od czasu pierwszych młodzieńczych randek, odbywających się z rzadka wieczorami, Wiktoria nie dała szansy żadnemu mężczyźnie. Nudziło ją całe to patrzenie sobie w oczy i odstraszały nieudolne zapędy w kierunku jej biustu. Wiktoria była dojrzalsza niż jej koleżanki. Nie interesowały ją ich opowieści o pierwszych porywach uczuć i marzenia o idealnej miłości. Starała się bywać na imprezach domowych i szkolnych, ale chłopaków trzymała na dystans. Uznała, że jeżeli miłość ma ją znaleźć, to na pewno kiedyś tak się stanie, i odpuściła sobie udział w głupich gierkach. Tym sposobem przetrwała szkołę średnią. W ciągu ostatnich dwóch lat była na randce tylko raz, ze znajomym koleżanki, z którym umówiła się do kina. Przemiły chłopak miał jednak ogromnego pecha, gdyż zdaniem Wiktorii był po prostu za niski. Tego dnia Wiktoria nie zakochała się ani nawet nie obejrzała filmu. Tuż po zakupieniu przez młodzieńca biletów przeprosiła go na chwilę i udała się do toalety, a potem, korzystając z okazji, że on zrobił to samo, po prostu z kina uciekła i wróciła do internatu. Nie była wcale dumna z tego, co zrobiła, i nawet było jej trochę żal chłopaka, ale zwyczajnie nie wiedziała, jak mu powiedzieć, że nie jest zainteresowana i nigdy nie będzie. Meandry miłości nie były dla niej. Teraz jednak stał przed nią wysoki mężczyzna, który rzekomo zawsze chciał z nią porozmawiać i dziś się odważył, a w pobliżu nie było toalety, dającej możliwość ucieczki.

– Żartujesz sobie ze mnie… – bardziej stwierdziła, niż zapytała.

– Nie, nie! Wcale nie żartuję – zaprotestował gorąco i poczuł, że oblewa się potem, robi czerwony na twarzy i znów nie ma czym oddychać. Wciągał powietrze szybkimi haustami. Ale ze mnie dureń, krzyczał głos w jego głowie, a on rozpaczliwie starał się panować nad sobą. Było już jednak za późno, nerwy wzięły górę i nie mógł wydusić z siebie ani słowa więcej. Stał jak kołek, patrzył na czubki swoich butów i nerwowo wpychał dłonie w kieszenie marynarki. Miał wrażenie, że za głośno sapie, i bał się na nią spojrzeć, żeby nie zobaczyć litości w jej oczach.

– Jestem Wiktoria – usłyszał wtedy jej miękki głos, w którym pobrzmiewał śmiech i coś jakby czułość. Nie, musiał się mylić. Ukradkiem spojrzał na nią, czując się głupio z rumieńcem na twarzy i niekomfortowo z kropelkami potu spływającymi powoli wzdłuż pleców.

– Chciałbym cię zaprosić na kawę – powiedział z ulgą na widok jej pogodnej twarzy.

Rozbrajający uśmiech, tak bardzo działający na kobiety, chociaż zupełnie bez jego wiedzy i kontroli, znów wygiął mu usta. Wiktoria jednak nie chciała się poddać jego czarowi i pokręciła przecząco głową. Złudzenie niespotykanej więzi, jaką sobie Daniel pomiędzy nimi wymarzył, gwałtownie prysło.

– Niestety nie mam czasu, ale miło było cię poznać. Pa! – Pomachała mu lekko i podbiegła do zbliżającego się właśnie autobusu, który już zwalniał, żeby zatrzymać się na przystanku. Kiedy otworzyły się drzwi, Wiktoria z wdziękiem wskoczyła do środka. Jak obłoczek jakiś, pomyślał Daniel. Nabrał powietrza w płuca i zaczął się śmiać, nie wiadomo czemu. Mimo że właśnie spotkała go odmowa, czuł się tak, jakby wygrał los na loterii. Wiedział, że będzie próbował dalej! Najpierw zaprosi ją na kawę – układał sobie w głowie scenariusz wydarzeń – potem sprawi, żeby go pokochała. Tak go ucieszyła ta myśl, że aż podskoczył w miejscu, kopnął leżący na chodniku kamyk i szybkim krokiem ruszył przed siebie. Już wiedział, że dobrze wybrał, Wiktoria jest przecież taka mądra i wspaniała! I będzie ją kochał już zawsze. Wiktoria, Wiki, moja Wikusia – powtarzał sobie jej imię w różnych wariantach przez całą drogę do domu, a potem z tym imieniem na ustach zasnął i obudził się rano.

Tego popołudnia po raz pierwszy i jedyny w życiu Wiktorię przyłapano na jeździe bez biletu. Stała przy oknie z zamglonymi oczami i szerokim uśmiechem, którego nie starła z jej twarzy nawet konieczność wyjścia z autobusu i odebrania mandatu. Tak naprawdę to nie musiała jechać autobusem, bo przecież jej internat był parę kroków od uczelni, a wskoczyła do niego tylko dlatego, że miała ogromną ochotę roześmiać się bardzo głośno i tego nieznajomego, słodko nieśmiałego chłopaka pocałować prosto w usta! I tak ją to przeraziło, że uciekła, bo przecież nie mogła tego zrobić!

Oczywiście nazajutrz po południu Daniel też na nią czekał. Przez cały dzień w pracy zastanawiał się, jak Wiktoria będzie ubrana. Czy będzie miała włosy rozpuszczone, czy spięte? Czy będzie go wypatrywać, gdy wyjdzie z uczelni? Czy się uśmiechnie i zagadnie do niego pierwsza? Tymczasem Wiktoria, przekorna i uboższa o 100 złotych, które rano wypłaciła z konta, żeby pokryć mandat za wczorajszą jazdę na gapę, wyszła z uczelni z koleżanką. Śmiały się głośno i trzymały pod ramię. Daniel z rozczarowaniem stwierdził, że nawet go nie zauważyła, a przecież on czekał na nią i układał sobie od kwadransa, jak zacznie rozmowę. Zakłopotany takim obrotem sprawy szybko skręcił w poprzeczną uliczkę.

Cholerne koleżanki, z tym chichotaniem to się im z wiekiem nic nie zmienia! – złościł się w myślach. Mimo tego zawodu wrócił pod uczelnię następnego dnia i jeszcze kolejnego, za każdym razem odchodząc z kwitkiem. Wiktoria była mistrzynią w wymyślaniu wymówek i zawsze znalazła pretekst, żeby odmówić pójścia z nim na kawę. Daniel tymczasem wobec jej oporu przestał wybiegać myślami w przyszłość, zawierającą datę ich ślubu oraz imiona dzieci, a marzył już tylko skromnie, by z nią usiąść przy stoliku w kawiarni i zwyczajnie porozmawiać. Nic innego go nie interesowało. Nie smakowały mu ulubione dania, a nawet po raz pierwszy wziął wolny dzień w pracy. Stało się to zresztą za namową szefa, gdyż Daniel mówił od rzeczy, słaniał się na nogach i patrzył wokoło wzrokiem pustym i bez wyrazu. Chory z miłości pojechał wtedy swoim motocyklem, najszybciej jak się da, gdzieś za miasto, żeby przewietrzyć umysł i wpuścić wiatr w serce, żeby ostudziło swój zapał i cierpliwie poczekało na to, co przecież musi się wydarzyć. Wreszcie po miesiącu próśb, ponawianych niemal każdego dnia, Wiktoria dała się zaprosić na kawę. Kiedy Daniel to usłyszał, poczuł się tak, jakby samego Pana Boga złapał za nogi. Ale jego zapał szybko ostudziły jej słowa, że czas ma dopiero w przyszłym tygodniu. Gdy wreszcie ten dzień nadszedł i usiedli razem w kawiarni, oczy Daniela błyszczały i prawie miał gorączkę ze zdenerwowania. Wcale nie zauważył, że Wiktoria spoglądała na niego z podziwem, kiedy słuchała, jak świetnie radził sobie, pracując i ucząc się jednocześnie. Umknęło mu również to, że kiedy zdjął marynarkę i podwinął nieco rękawy koszuli, Wiktoria lekko zaczerwieniła się na widok tatuażu na jego przedramieniu. Rozmawiali wtedy długo i na każdy temat. Wypili po dwie kawy i trzy herbaty, zjedli każde po kawałku ciasta marchewkowego, sernika i szarlotki. Wiktoria opowiadała Danielowi o swoim dziadku i jak bardzo jej zależy, żeby zostać pielęgniarką i pracować z dziećmi. Daniel opowiadał jej o swoim motocyklu i potrzebie posiadania rodziny. Nie mieli ochoty się rozstawać. Od tego dnia spotykali się codziennie, chociaż Daniel wcale o to nie prosił, nie umawiali się też specjalnie ani tego nie planowali. Spotykali się po prostu w drodze z pracy i uczelni, a potem spacerowali, szli do kina lub na obiad. Wiktoria dostrzegała, jaki był męski i opiekuńczy. Podobało jej się to, że kiedy coś go bardzo rozśmieszyło, to odrzucał głowę do tyłu i wybuchał gromkim śmiechem, płosząc ptaki z najwyższych drzew i wydając przy tym dźwięki, jak bardzo rozbawiony Święty Mikołaj. Mieli podobne poglądy na ważne dla nich tematy i zgodnie postanowili nie kłócić się o sprawy błahe. Daniel podziwiał jej kobiecy wygląd, naturalność i pełną wdzięku dyplomację w relacjach z ludźmi. Czasami ona gotowała im coś we wspólnej kuchni w internacie, czasami on zabierał ją na piknik za miastem. Stali się nierozłączni, więc decyzja mogła być tylko jedna. Powiadomili swoje rodziny, załatwili formalności i pobrali się trzy tygodnie później w małym kościele, bez orkiestry, limuzyny czy sukni typu beza. Zaprosili wyłącznie najbliższą rodzinę. Obie mamy, chociaż wcale się jeszcze dobrze nie znały, siedziały obok siebie i zgodnie płakały ze wzruszenia. Kiedy zmierzali do ołtarza, śmiały się im oczy, a gdy nieco później tańczyli swój pierwszy taniec w maleńkiej restauracji, dokąd po uroczystości w kościele udali się wszyscy goście, Elvis Presley śpiewał im dokładnie to, co oboje chcieli sobie nawzajem powiedzieć:

Wise men say only fools rush in
But I can’t help falling in love with you
Shall I stay
Would it be a sin
If I can’t help falling in love with you?

Like a river flows surely to the sea
Darling so it goes
Some things are meant to be
Take my hand, take my whole life too
For I can’t help falling in love with you

Podróży poślubnej też nie było, gdyż Wiktoria miała tuż po ślubie egzaminy kończące trzeci rok. Zaplanowali więc na jesień wyjazd w góry, a tymczasem rzucili się w wir zwyczajnego rodzinnego życia, za którym, jak się okazało, oboje bardzo tęsknili i co do którego byli zadziwiająco zgodni. Wiktoria przeprowadziła się z internatu do mieszkania Daniela, gdzie pomimo iż musiała się intensywnie uczyć do egzaminów, równie pracowicie myła okna i wieszała czyste zasłony oraz z wielką przyjemnością gotowała obiady i sadziła kwiatki w doniczkach. Zdała wszystkie egzaminy – w efekcie naprawdę ciężkiej pracy oraz niosącej ją fali entuzjazmu oraz szczęścia w związku z nową rolą żony i poczuciem, że tak wspaniale jak teraz, to będzie już zawsze. I to wyłącznie dlatego, że wspanialej już po prostu być nie może. Wiktoria była szczęśliwa. I nie musiała o tym mówić ani nikogo o tym zapewniać. Z Danielem podzielili się codziennymi obowiązkami – ona zmywała, on sprzątał łazienkę. Po pracy on robił zakupy, a ona zajmowała się praniem. Jeździli razem na rowerach, grali w bilard, wychodzili ze znajomymi i dyskutowali o polityce. Ona dopełniła jego świat, w którym do tej pory była niemal wyłącznie praca i samotność. On stał się wspaniałym, chociaż nigdy przez nią niewyczekiwanym towarzyszem i przyjacielem w jej dobrze zorganizowanym życiu, w którym z pozoru niczego nie brakowało.

Cieniem na ich szczęściu położyła się jedynie konieczność przerwania przez Wiktorię studiów. Zrobiła to niechętnie, ale z przekonaniem, że wróci na uczelnię, jak tylko rozwijające się w jej brzuchu maleństwo nieco podrośnie. Wiktoria od początku ciąży z powodu uciążliwych nudności nie była w stanie uczestniczyć w zajęciach i praktykach, a dodatkowo w końcowym okresie jej ciążę uznano za poważnie zagrożoną. Agata urodziła się zdrowa i z burzą rudych, kręconych włosów. Wiktoria jednak nie wróciła na ukochane studia, nawet gdy córka już podrosła. Na świecie pojawiły się bowiem kolejne dzieci.

ROZDZIAŁ 2. Córki

ROZDZIAŁ 2

Córki

Najstarsza córka Wiktorii, Agata, była dziewczynką niezwykle spokojną, rozważną i samodzielną. Od maleńkiego miała również zmysł praktyczny. Płakała wyłącznie wtedy, gdy ktoś był w pobliżu i mógł ją usłyszeć. Złościła się tylko przy obcych, kiedy rodzice „dla świętego spokoju” byli bardziej skłonni jej ulec. Przyglądała się światu analitycznie zza szkieł swoich okularów i miała niezwykłą intuicję co do ludzi i ich intencji. I intuicji tej ufała bezgranicznie. Konsekwentnie odmawiała pozostania w przedszkolu z wychowawczynią, której nie darzyła sympatią. Wiktoria prosiła, groziła i obiecywała trzylatce złote góry, nic nie pomagało. Na widok nauczycielki Agata odwracała się na pięcie i opuszczała przedszkole, zaciskając małe pięści i marszcząc gniewnie brwi. Co ciekawe żadna z nauczycielek nie odważyła się przełamywać jej uporu. Wiktoria również poddała się szybko i wypisała Agatkę z przedszkola. Wszystko zmieniło się następnego roku, kiedy owa wychowawczyni odeszła nagle w nieznane wraz z miesięcznym wynagrodzeniem wszystkich pracowników placówki oraz dyrektorem lokalnego banku. Wobec takiego rozwoju wydarzeń Wiktoria ponownie zapisała Agatkę do przedszkola. Po kilku minutach i wstępnej ocenie sytuacji dziewczynka z szerokim uśmiechem oświadczyła:

– No i taka pani może być. Mogę tu zostać.

Od tej pory nie opuściła ani jednego dnia. Już w pierwszej klasie szkoły podstawowej okazało się, że Agatka jest niezwykle zdolną i wszechstronną uczennicą. Z czasem najbardziej pokochała przedmioty ścisłe i zdecydowała, że będzie lekarzem. Prywatną praktykę otworzyła dość wcześnie – okoliczne psy oraz jej dwie najmłodsze siostry posłużyły za pierwszych pacjentów. Owinięte bandażami, bez lęku przyjmujące serie niebolesnych zastrzyków, chichotały spod koców. Diagnostykę i leczenie przeprowadzano w sterylnych warunkach dziadkowej szopki na narzędzia. Agata wzbudzała zaufanie i życie brała na serio. Bardzo przykładała się do nauki. Często zasypiała na stercie książek i zeszytów, budząc się w środku nocy po to tylko, aby spokojnie kontynuować czytanie. Dodatkowo miała rzadką cechę: nawet śpiąc, słyszała wszystko, co się działo wokół, a wytrącona z drzemki zadanym pytaniem, odpowiadała natychmiast, bezbłędnie i z sensem.

Od małego miała w domu obowiązki. Wiktoria potrzebowała jej pomocy, nawet jeżeli było to jedynie poruszanie grzechotką nad głową płaczącej siostry lub podanie czystej pieluchy czy smoczka. Agata przyjmowała te zadania z godnością, bez protestu rezygnując z zabawy lub ulubionej bajki, i odpowiedzialnie się ze wszystkiego wywiązywała. Nikt jej nigdy o to nie zapytał, ale gdyby miała wybrać zwierzę, do którego czuła się najbardziej podobna, byłby to piękny, umięśniony i błyszczący zdrową sierścią koń. Silny i nawykły do ciężkiej pracy, a jednocześnie najbardziej w świecie kochający wolność, do której może pobiec w każdej chwili, byle tylko ją zdobyć. Oczywiście Agata nie mogła zerwać się i biec swobodnie, ale odkryła, że wystarczało zamknąć oczy i oto wchodziła jak Alicja w swój własny, fascynujący świat. Podążała w nim sobie tylko znanymi ścieżkami myśli i marzeń, które konsekwentnie wprowadzała w życie.

Milka była trzy lata młodsza od Agaty i kochali ją wszyscy bez wyjątku – w rodzinie, w sąsiedztwie, wśród znajomych i gdziekolwiek się pojawiła. Wiktoria zwykła nazywać Milkę najbardziej bezproblemowym dzieckiem z całej gromadki. Nie płakała, nie grymasiła przy jedzeniu i od urodzenia przesypiała całe noce oraz większość dnia. Budziła się na karmienie i zasypiała na powrót już w jego trakcie. Wiktoria długo nie była pewna koloru jej oczu, bo były ciągle zamknięte. Kiedy Milka nieco podrosła i nareszcie poczuła się porządnie wyspana, otworzyła szeroko swoje brązowe oczy i zainteresowała się światem oraz otaczającymi ją ludźmi. I jakby chciała nadrobić stracony czas, była niezmiernie towarzyska i uśmiechała się do każdego ufnie, potrząsając przy tym swoimi ciemnymi lokami, czym wzbudzała zachwyt dorosłych. Dość wcześnie okazało się, że mimo iż czarująca i lubiana, ma problem z wyrażaniem swojego zdania. Takie podejście przysparzało jej zarówno przyjaciół, jak i kłopotów. Idealna towarzyszka wszelkich przygód i szaleństw beztrosko mówiła „tak” dobrej zabawie. Wręcz naiwnie ufała dobrym intencjom swoich licznych przyjaciół, a problemy zaczynały się dopiero wtedy, gdy o jej postępkach dowiadywała się mama. Jak wtedy, kiedy bardzo zadowolona z siebie Milka wracała do domu z jedynych w życiu wagarów, a Wiktoria witała ją w progu z groźną miną, bo już o wszystkim wiedziała od córki sąsiadki. Milka już od przedszkola lubiła flirtować. Ukryta przed wzrokiem wychowawczyni pod stołem, całowała się z kolegą, a podczas leżakowania przyjmowała od chłopców prezenty w postaci prawie nieużywanej gumy do żucia lub zachowanego od podwieczorku żelkowego misia, ciepłego od ściskania w spoconej ręce. Uczucia miała przy tym bardzo zmienne, ale planowała dość wcześnie wyjść za mąż, a już na pewno jako pierwsza spośród swoich sióstr.

Najmłodsze w rodzinie były bliźniaczki – Aniela i Róża. Dziewczynki, identyczne z wyglądu, miały zupełnie różne osobowości. Kiedy były maleńkie, doprowadzały Wiktorię do rozpaczy swoimi odmiennymi preferencjami: gdy jednej chciało się spać, druga była gotowa do zabawy, kiedy jednej było gorąco, druga trzęsła się z zimna, gdy jedna bała się tak, że wrzeszczała wniebogłosy, druga ze śmiechem wyciągała ręce. Przy karmieniu bliźniaczek – kolejny zgrzyt: co lubiła jedna, tym z obrzydzeniem pluła druga. Dodatkowo sen z oczu spędzało Wiktorii to, że bliźniaczki najzwyczajniej w świecie się nie lubiły. Nie potrafiły się razem bawić i absolutnie nie mogła ich zostawić samych w jednym pomieszczeniu. Niezmiennie kończyło się to wielkim płaczem jednej albo obydwu dziewczynek. Interweniowała wtedy zwykle Agata, cierpliwie uspokajając, tłumacząc i przytulając. Zabierały sobie zabawki, chowały smoczki i odwracały się plecami do siebie, jakby nie mogły na siebie patrzeć. Był jeden taki dzień, kiedy Wiktoria miała nadzieję, że coś się zmieniło na lepsze. Pozostawione same w ogrodzie, bez kłótni i kaprysów spędziły razem całe piętnaście minut! Nikt nie zauważył jednak, że w tym czasie spustoszyły całą grządkę niezbyt jeszcze wyrośniętej marchewki. Metodycznie wyrywały warzywa z miękkiej ziemi, chwyciwszy je za natkę, po czym degustowały swoje przysmaki na miejscu, pozostawiając za sobą ślad w postaci ogryzionych ogonków. Po południu obie zrobiły się podejrzanie pomarańczowe na całym ciele, a Wiktoria przekonana, że mają żółtaczkę, pobiegła z nimi czym prędzej do lekarza. Doświadczony doktor na szczęście nie wezwał od razu karetki, tylko przeprowadził szczegółowy wywiad na temat diety dziewczynek. Rozpromieniona Róża przyznała się chętnie, że zjadły dzisiaj dużo smacznej marchewki. Po powrocie do domu Wiktoria pochwaliła Różę, a nakrzyczała na Anielę, która nie dość, że zaproponowała siostrze ten podwieczorek, to jeszcze u lekarza milczała uparcie i nie odpowiadała na jego pytania, mierząc go jedynie gniewnym i wyniosłym wzrokiem. Bo taka właśnie była Aniela, zdystansowana i wyniosła, zarówno wobec dorosłych, jak i rówieśników. Często chorowała, więc chodziło się wokół niej na palcach i robiło wszystko, żeby jej nie zawiało, żeby na pewno zjadła i nie zmarzła w głowę. A jakby tego było mało, często się dąsała, była złośliwa i mówiła bez ogródek, co myśli. Uwielbiała być dobrze poinformowana. Miała przy tym naturalny dar lub, jak kto woli, ogromną wadę pojawiania się zawsze w niewłaściwym miejscu i o niewłaściwym czasie. Prowadziło to niezmiennie do kłopotów, bo w efekcie Aniela słyszała i widziała dokładnie to, co dorośli najbardziej chcieli ukryć, albo rzeczy, z których nie chcieli się nikomu tłumaczyć. Tymczasem Aniela, gdy zwietrzyła sensację, zadawała liczne pytania, wywołując nimi w towarzystwie niezręczne milczenie. Jak na przykład wtedy, kiedy w środku rodzinnego obiadu zapytała wujka Gienia, kim była ta ładna pani w dużych, przyciemnianych okularach, z której czerwonego samochodu wysiadał w piątek i której dał na pożegnanie wielkiego buziaka w usta. Wujek Gienio na te słowa prawie udławił się rosołem, a jego żona, ciocia Celinka, dostała wypieków na twarzy i z płaczem uciekła do łazienki. W takich chwilach Wiktoria obrzucała córkę spojrzeniem pełnym wyrzutu i próbowała tuszować niezręczną sytuację, a wieczorem prowadziła z Anielą długie rozmowy o tym, czego nie mówimy w towarzystwie. Ale ta nauka przychodziła z trudem, ponieważ Aniela – urodzona plotkarka i donosicielka – wciąż nie rozumiała, dlaczego ma nie mówić głośno o czymś, co się naprawdę wydarzyło i nie jest kłamstwem. Znane w rodzinie były też jej napady złego humoru. Niczym burza w samym środku słonecznego dnia, ni stąd, ni zowąd dąsy, niegrzecznie odburkiwała i kopała ulubionego misia w zadek, aż biedak lądował pod szafą. Błyski i grzmoty w postaci nadąsanej Anieli znikały równie nagle, jak się pojawiły, i zastępowało je potężne poczucie winy. Aniela nie tolerowała wtedy pocieszania ani dobrego słowa. Chowała się w kącie ogrodu z zakurzonym miśkiem wyjętym spod szafy, skrapiała go łzami i wyrzutami sumienia i wracała do domu dopiero na kolację.

– Czy ona jest chora? – pytała pediatrę Wiktoria, sama niemal chora ze zmartwienia.

Starsza pani doktor zdejmowała wtedy z westchnieniem okulary w grubych plastikowych oprawkach i tłumaczyła cierpliwie:

– Zajmowałam się wszystkimi pani córkami i wszystkie są zdrowe. Ta jedna ma po prostu okropny charakter. Na to nie ma lekarstwa, ale w życiu jej dobrze nie będzie.

Wiktoria nie wiedziała, czy cieszyć się, czy martwić z takiej diagnozy. Mimo iż choroba charakteru nie wydawała się jej śmiertelna, to i tak diagnoza brzmiała w jej uszach jak wyrok. Patrzyła więc z troską na córkę, siedzącą obok na wysokim obrotowym krześle i majtającą beztrosko nogami w powietrzu. Gdy po badaniu wychodziły z gabinetu bez recepty, ale za to, w przypadku Anieli, z odznaką dzielnego pacjenta i czerwonym lizakiem w dłoni, dziewczynka zwróciła się do pani doktor, uśmiechniętej teraz dobrotliwie.

– A pani umie czarować? – zapytała, patrząc inteligentnie na lekarkę dwojgiem zielonych oczu.

– Niestety nie umiem, moje dziecko. – Pani doktor poklepała Anielę po głowie, myśląc, że może się jednak co do niej pomyliła i coś z tej dziewczynki jeszcze będzie.

– To dlaczego pielęgniarki w rejestracji mówią na panią stara czarownica? – Oczy Anieli wydały się teraz lekarce szalone i przewrotne.

– Aniela, idziemy! – Wiktoria cała w pąsach wypychała córkę z gabinetu.

– Ale ja naprawdę to sama słyszałam – zapewniała Aniela gorąco.

– Do widzenia, przepraszam… i dziękuję pani doktor bardzo. – Wiktoria nie umiała niestety zapaść się pod ziemię ze wstydu, więc w popłochu opuszczała przychodnię, nie widząc wcale, że podobne poruszenie trwało teraz wśród pielęgniarek po drugiej stronie okienka rejestracji.

Łatka „trudnego dziecka” szybko przylgnęła do Anieli, a ona sama, wciąż oskarżana o bycie niegrzeczną i złośliwą, z jeszcze większą gorliwością udowadniała, że taka właśnie jest. To pomagało drugiej bliźniaczce, Róży, być tą dobrą siostrą – miłą, uprzejmą i uśmiechniętą. W zderzeniu z jaskrawym przekraczaniem zasad dobrego wychowania przez Anielę małe kłamstwa Róży, stosowane, gdy chciała uniknąć kłopotów albo się komuś przypodobać, nie zwracały zwykle niczyjej uwagi. Bo Róża była jak słodki cukierek. Potrafiła mówić to, co ludzie chcieli usłyszeć, oraz przytulać się i przymilać, gdy czegoś chciała, i robiła to tak długo, aż osiągała swój cel. Była też wulkanem energii i pomysłów. Nigdy się nie nudziła i działała cały czas na najwyższych obrotach – malowała, śpiewała, rysowała, układała wierszyki, tańczyła i szyła ubranka dla lalek. Pochłonięta wytworami wyobraźni, nie do końca podążała za tym, co działo się wokół. Patrzyła na świat z permanentnym zdziwieniem w zielonych oczach, zaskakując wszystkich od czasu do czasu świeżym spojrzeniem na rzeczy do tej pory oczywiste albo zwyczajnie nieistotne.

Anieli dużo łatwiej było znaleźć nić porozumienia ze starszą siostrą Milką. Gotowa była zrobić wszystko, byleby tylko zobaczyć błysk aprobaty w jej oczach. Pewnego dnia latem Milka wysłała ją do sklepu po pięć lodów śmietankowych, wcisnąwszy jej w dłoń monetę, której wartości czterolatka nie znała. Posłusznie podreptała jednak do sklepu za rogiem, tam wyjęła z lodówki lody i grzecznie ustawiła się w kolejce.

– A co to ma być?! – Pełne oburzenia słowa sprzedawczyni ściągnęły na nią uwagę całego sklepu. – Kochana, za takie stare dwa złote, owinięte sreberkiem po czekoladzie, to nic się nie kupi! – grzmiała ekspedientka.

Czerwona na twarzy Aniela mruknęła tylko:

– Na pewno nie te głupie lody w tym głupim sklepie. – I uciekła.

A Milce szybko wybaczyła. Była przecież jej ulubioną siostrą, dla której zrobiłaby wszystko, nawet rzeczy niemożliwe.

– Nie martw się, jak ja będę taka wielka jak ty, a ty taka mała jak ja, to ja ci podam tę książkę! – zapewniała z wielkim uczuciem chorą wtedy na grypę Milkę, która była zbyt słaba, żeby wstać, a chciała przejrzeć książkę leżącą wysoko na szafie. Prosiła Agatę, ale ta ją zbyła, niezadowolona, że musiała zostać w domu z chorą siostrą, zamiast brać udział w olimpiadzie biologicznej. Słysząc deklarację Anieli, Agata zaczęła się śmiać, a Milka wywróciła tylko oczami na taką bzdurę. Anielka zaś zastanawiała się, o co im chodzi. Przecież to była prawda, ona by każdą książkę i całą tę szafę, i w ogóle każdą gwiazdę z nieba Milce dała, gdyby tylko mogła!

Wiktoria odnajdywała się w roli matki i wypełniało to każdą minutę jej dni, tygodni, miesięcy i lat. Patrząc na swoją rodzinę, czuła ogromną dumę i szczęście, a głęboko na dno spychała frustrację. Co roku chciała wrócić na studia i za każdym razem coś nieprzewidzianego a ważnego stawało jej na przeszkodzie. Rodzina była najważniejsza. Wiktoria z poświęceniem zajmowała się córkami, karmiła, przewijała, upewniała się, że są bezpieczne, nie jest im zimno albo za gorąco. Kiedy trzeba było, dyscyplinowała je i robiła, co mogła, żeby dobrze je wychować. Gdy bliźniaczki miały zaledwie parę dni, nakarmione i przewinięte spały w wózku. Milka, podekscytowana obecnością niemowląt w rodzinie, nie odstępowała ich ani na krok. Obiecała, że będzie grzeczna i bardzo ostrożna, nie wsadzi nic dziewczynkom do nosa, ucha ani ich nawet nie dotknie, tylko będzie sobie patrzeć, jak śpią. Wiktoria uwierzyła i poszła nastawić pranie. Milka tymczasem bujała wózek, podskakując równocześnie na kanapie i śmiejąc się przy tym coraz głośniej. No i wtedy właśnie stało się. Anielka wyskoczyła z wózeczka jak z procy. Owinięta szczelnie becikiem, z powiewającymi wokół białej czapeczki koronkami, pięknym łukiem wylądowała tuż obok kaflowego pieca. Milka zamarła, a Aniela otworzyła oczy i zdziwiona swoimi akrobacjami leżała cicho, ssąc intensywnie smoczek. Milka, zgodnie z obietnicą, nie dotknęła siostry, a za to zaczęła głośno płakać. Na to wszystko wróciła do pokoju Wiktoria i chwilę potem Milka płakała jeszcze głośniej.

Gdy podrosły, Wiktoria pomagała im w lekcjach, cerowała dziury w skarpetach, ocierała łzy z policzków i nalepiała kolorowe plastry na rozbite kolana. Ale czasami brakowało jej już sił na dyskusje prowokowane przez bystre córki.

– No bo, mamo, dlaczego my śpimy w nocy, w dzień idziemy do przedszkola, a nie na odwrót? – zaczynała Róża w drodze do przedszkola.

– Bo tak się zawsze robiło i tak jest najlepiej. – Dla Wiktorii, która nie przespała całej nocy od kilku długich lat, był to drażliwy temat w zimowy poranek.

– A skąd wiadomo, że tak jest najlepiej, skoro się nie spróbowało inaczej? – drążyła temat Róża.

– A skąd wiadomo, że lewy but lepiej pasuje na lewą nogę niż prawy? – zapytała Wiktoria w desperacji.

– No właśnie to wcale nie jest pewne. Wiesz, mamo, założyłam raz buty na odwrót i nosiłam je tak przez cały dzień. Trzeba tylko zmienić ich kształt i będą pasować na obie nogi – odpowiadała Róża przejęta swoim odkryciem.

Wiktoria tylko mocniej ściskała w takich chwilach córkę za rękę, żeby szybciej pomaszerowała w kierunku przedszkola, gdzie ktoś inny będzie odpowiadał na jej pytania. Pytania mnożyły się jednak jak króliki, a po powrocie z przedszkola dołączały do dyskusji pozostałe córki, a Wiktoria z rozrzewnieniem wspominała błogą ciszę, kiedy jeszcze żadna z dziewczynek nie umiała mówić. W tych momentach na szczęście przychodził z pomocą Daniel, a ona przysłuchiwała się tylko, jak cierpliwie, a czasem dowcipnie odpowiadał na niekończącą się litanię bardzo ważnych dziecięcych pytań.

– A co będzie na świecie, jak już wszyscy ludzie umrą?

– Jak już nikogo nie będzie, to zostanie mnóstwo czekolady do zjedzenia.

– Dlaczego tenisówki nie nazywają się tamtenisówki?

– Tenisówki są znacznie lepsze od tamtych, bo można w nich grać w tenisa.

– Ile koników polnych może naraz wskoczyć na jednego człowieka?

– Wszystko zależy od tego, jak dużo ziemniaków koniki polne zjedzą, zanim zaczną wskakiwać.

Był ciepłym i zabawnym, ale jednocześnie stanowczym ojcem. Pracował dużo, żeby utrzymać powiększającą się rodzinę. Od czasu do czasu wracał jednak wcześniej, żeby się zająć córkami i odciążyć choć trochę Wiktorię. Niedzielę zawsze spędzał z dziećmi: oglądali teleranek i robił im specjalne śniadanie. Cierpliwie tłumaczył Anieli, że nie ma nic złego w tym, że dziewczynka chce być jak chłopiec, ale mimo wszystko łatwiej jej będzie robić siku na siedząco, zamiast naśladować w tej kwestii kolegów z przedszkola. Wstawał w nocy, kiedy Agata przez sen krzyczała głośno: „Mrówki po mnie idą”, a potem z przejęciem opowiadała, wtulona w niego, że mrówek było milion i wszystkie w mundurach. Na placu zabaw podrzucał córki wysoko, aż piszczały ze strachu, że tata ich nie złapie i wiatr je porwie i poniesie gdzieś daleko. Potem cierpliwie bujał każdą po kolei na huśtawce, a po południu szli na basen. Wiktorię zawsze wzruszał widok Daniela zajmującego się dziećmi, bo okazywał im wielką troskę i niezwykłą delikatność. Dużo później żałowała, że nie zrobiła im więcej zdjęć, chociaż i tak doskonale potrafiła odtworzyć z pamięci obrazki, kiedy wieczorami Daniel zasypiał przed telewizorem, a Róża razem z nim. Przytuloną mocno dziewczynkę w górę i w dół kołysał oddech taty. Albo kiedy z Agatą, oboje w wielkim skupieniu, grali w warcaby i ściskali sobie z powagą dłonie na koniec partii, chociaż córka była bliska łez po przegranej. Zdjęcia z czasem blakną, za to wspomnienia, które Wiktoria ciągle na nowo opowiadała swoim dzieciom, były wciąż żywe i towarzyszyły jej nieustannie. Pamiętała dokładnie beztroski czas, kiedy wraz z Danielem musieli, zachowując stosowną powagę, rozprawiać się z dziecięcymi przestępstwami. Tak jak wtedy, kiedy czteroletnia Aniela postanowiła zemścić się na nielubianej sąsiadce, która zakazywała im gry w piłkę na podwórku, bo budziło to jej kota. Aniela najpierw napełniła wodą plastikową reklamówkę, a potem otworzyła okno i z okrutnym uśmiechem na ustach zrzuciła ją wprost na zwierzaka, śpiącego na parapecie okna piętro niżej. Było też wspomnienie małej Róży, która zorganizowała sobie na środku kuchni swój pierwszy w życiu omlet, rzucając najpierw na posadzkę dwadzieścia jajek, a potem starannie mieszając całość z kilogramem mąki.

Latem często chodzili nad jezioro, gdzie odbywały się poważne rozmowy, takie jak ta po ucieczce Milki z domu. Wiktoria dokładnie pamiętała ten dzień, kiedy wróciła od lekarza i zamiast czterech córek napotkała trzy. Córki nie miały opiekunki, ale do tej pory zawsze bezpiecznie wracały ze szkoły i kiedy była potrzeba, podczas krótkiej nieobecności rodziców w domu potrafiły zająć się sobą. Młodsze we wszystkim miały słuchać najstarszej Agaty. Jej autorytet był wystarczający w oczach bliźniaczek, ale zdecydowanie za mały, żeby opanować żywiołową Milkę. Tak też było pewnego popołudnia. Tego dnia dziewczynki jak zwykle najpierw odrobiły lekcje, a później wykonały swoje obowiązki domowe – Róża podlała kwiatki, Aniela wymieniła żwirek w kuwecie kota, a Milka pozmywała naczynia po obiedzie. Potem przez chwilę grały w monopol, ale szybko się znudziły, zresztą sprytna Aniela jako bankier wciąż dokładała sobie pieniędzy, czemu bezczelnie zaprzeczała.

– Tyle zarobiłam przecież – broniła się przed oskarżeniami.

– Tyle sobie zabrałaś z banku, jak nie patrzyłyśmy!

– Nie gram z oszustkami – oświadczyła Milka, która i tak przegrywała, więc tym bardziej nie miała ochoty na dalszą grę. – Pójdę do Marysi, nudzę się – oznajmiła Agacie.

– Zapomnij, mamy czekać w domu na mamę albo tatę. Jak przyjdą, to ich zapytasz.

– Tata na pewno by mi pozwolił!

– Tata ci jeszcze nigdy nie pozwolił nigdzie iść samej.

– Musisz najpierw trochę podrosnąć – pouczyła ją uczynnie Róża.

– A ty musisz nabrać rozumu. – Milka popchnęła ją na kanapę, a Róża, jak zwykle w takich sytuacjach, zaczęła płakać.

– Teraz to na pewno mama nigdzie ci nie pozwoli iść, ani nawet tata!

– Jak będę chciała, to pójdę, nawet jak mi nie pozwolą. Głupie jesteście obydwie! – Milka wybiegła z pokoju i trzasnąwszy drzwiami do łazienki, siedziała tam aż do powrotu rodziców, rozmyślając z rozgoryczeniem o tym, jak niesprawiedliwie jest wciąż przez wszystkich traktowana i to tylko dlatego, że urodziła się jako środkowa. Ani najstarsza, ani najmłodsza i dlatego wciąż musi walczyć o swoje. Takie konflikty nie były rzadkością, więc Agata nie wspomniała o niczym rodzicom, a następnego dnia Milka wcale nie wróciła ze szkoły. Agata i bliźniaczki przez chwilę na nią czekały pod szkołą, ale szybko się znudziły, myśląc, że poszła już do domu. Kiedy tam dotarły, Milki jednak nie było, czym się trochę zaniepokoiły. Mama wróciła niedługo później. Najpierw przyjęła wiadomość o nieobecności Milki spokojnie, przekonana, że córka wpadła tylko jak zwykle do koleżanki. To by jej bez problemu wybaczyła, choć tylko w głębi duszy, bo oficjalnie już miała dla niej wymyśloną karę. Kiedy minęła godzina, była już jednak mocno zaniepokojona. I wtedy też przybiegła do niej Aniela, która na biurku u Milki znalazła wiadomość dla rodziców. Okazało się, że Milka zaplanowała swoje zniknięcie. Na kartce napisane były tylko dwa krótkie zdania: Uciekłam z domu, nie szukajcie mnie. Jestem u Marysi. Aniela, która przeczytała tylko pierwsze z nich, patrzyła na mamę z przerażeniem w oczach. Tymczasem Wiktoria walczyła z chęcią wybuchnięcia śmiechem i rozpaczliwie próbowała zachować poważną twarz.

– Dobrze, że wiemy, gdzie jest – powiedziała do córek z autentyczną ulgą i mocno przytuliła Anielę. – Zadzwonię do taty, żeby wstąpił do Marysi po drodze z pracy. – Pośpiesznie udała się do kuchni i tam chichocząc cicho, wybrała numer do warsztatu, gdzie pracował mąż.

Daniel umiał uszanować dziecięce dramaty. Pewnego roku podczas wakacji córki opiekowały się królikami, które hodował dziadek. Nadały im imiona i nawet wyszukiwały dla swoich podopiecznych najbardziej soczystą trawę w ogrodzie. Niestety w szopce, w której króliki miały swoje klatki, pojawiali się czasem nieproszeni goście. Tego pamiętnego lata zawitał tam szczur i jeden z ulubieńców w nierównej walce oddał nocą swoje niewinne życie. Odnaleziony martwy następnego ranka, opłakany został obficie. Tego dnia obowiązywała czerń, a wszelkie zabawy zostały odwołane. Ustalono godzinę i miejsce pochówku, przygotowano kwiaty i pieśni na ostatnią drogę bohatera. Żałobny orszak wyruszył ze wzgórza za domem w malowniczych okolicznościach zachodzącego słońca. Wyjątkowa podniosłość chwili oraz powaga malująca się na obliczach żałobniczek przykuły uwagę Daniela, koszącego trawę przeznaczoną dla krewnych tragicznie zmarłego, którzy czekali w klatkach na swoją kolację. Mężczyzna dobrotliwie przyglądał się całemu wydarzeniu. A kiedy uroczystości dobiegły końca i całe towarzystwo, smutnie pociągając nosami, oddaliło się na wołanie zniecierpliwionej mamy, pozostawiwszy na mogile uplecione wianki z kwiatów, on włożył tam do ziemi sadzonkę jabłoni i na chwilę zdjął czapkę.

Daniel opowiadał też najciekawsze bajki, a Wiktoria najbardziej lubiła tę o Panu Bogu malującym ptaki.

– Pan Bóg, po stworzeniu świata, wszystkich kwiatów, zachodów słońca i motyli, miał jeszcze w magazynie zapas różnokolorowych farb – zaczynał swoją opowieść, a dziewczynki milkły i słychać było tylko stukanie maszyny do szycia Wiktorii, które wkrótce też cichło, bo i ona słuchała, jak Daniel opowiadał. – Siedział sobie kiedyś o poranku na ławce w ogrodzie i przyglądał się ptakom. Różniły się od siebie wyraźnie. Były rozmaitej wielkości, jedne fruwające, inne biegające i pływające, ale wszystkie bez wyjątku były bezbarwne. Pan Bóg postanowił więc, że wykorzysta resztę farb, aby je pokolorować. Oficjalnie ogłosił, że następnego dnia rano wszystkie ptaki mają się stawić przy sadzawce w ogrodzie do malowania. O poranku w całym ogrodzie słychać było trzepot skrzydeł i ptasie kłótnie, a w powietrzu aż furkotały pióra. Na początku kolejki znalazły się oczywiście najsilniejsze i najbardziej krzykliwe ptaki. Dumny paw otrzymał wielobarwny wachlarz i mieniące się kolory na każdym piórze. Papugi, rozgadane i niezwykle zadowolone z siebie, odchodziły szczodrze obdarowane soczystą zielenią, granatem, żółcią i czerwienią. Dzięcioły mocnymi dziobami wywalczyły sobie miejsce w kolejce i odchodząc, przeglądały się w lustrze wody, czy dobrze wyglądają w swoich czerwonych czapkach. Indyk puszył się czerwonymi koralami, wilga prezentowała wszem i wobec jaskrawożółty tors, a kogut piał donośnie i stroszył pióra, uradowany, że wreszcie wygląda jak prezes kurnika. Dla bociana wystarczyło czerwonej farby na długie nogi i imponujący dziób. Taki sam chciały mieć szpaki, ale farby zabrakło, więc wynegocjowały żółty kolor na dziobie, a na pociechę trochę białych kropek na czarnych piórach. Kruki dumnie oświadczyły, że wolą czerń. Taki sam kolor miały dostać sroki, bo niezmiernie przypadł im do gustu, ale jak zawsze ciekawskie, nie mogąc się doczekać swojej kolejki, nieopatrznie zanurzyły brzuchy w pojemnikach z białą farbą. Potem szybko odleciały, chcąc uniknąć bury. Sójka zadowoliła się oryginalnymi błękitnymi bokami w czarne paski, a bażanty wybrały kilka odcieni brązu. Malowanie trwało cały dzień. Brzuchate gile torowały sobie drogę wśród małych ptaszków i zadowolone odleciały w czerwonych kamizelkach pod szaro-czarną marynarką. Wróble starały się wcisnąć w kolejkę, ale ciągle ktoś większy, z ostrzejszym dziobem wypychał je znów na jej koniec. Tuż przed nimi na ostatnią kroplę pomarańczowoczerwonej mieszanki na brzuszek załapał się sprytny rudzik, czym wywołał żywiołowy protest wróblej rodziny. Kiedy wreszcie nadeszła ich kolej, Pan Bóg rozłożył ręce, jakby przepraszająco. „Mam już tak mało farb, że jedynym wyjściem, żeby całą waszą gromadkę pomalować, jest wykorzystanie tego, co zostało z każdego koloru”, oznajmił. Wróble, przekrzykując się, przedyskutowały propozycję i wyraziły zgodę. Ostatecznie wolały misterną mozaikę szarego, brązowego i czarnego niż bezbarwność. Pan Bóg, aby wynagrodzić im nieszczególnie atrakcyjne barwy, postarał się o niezwykły deseń, nakładając kolory z wielką starannością i uwagą. Kiedy wreszcie wróble odleciały z furkotem maleńkich skrzydeł, w ogrodzie zrobiło się chicho, a Pan Bóg otarł spocone czoło i umył ręce.

W tym momencie Daniel na chwilę przerywał swoją opowieść i uśmiechał się do zasłuchanych córek. Wiedział, że nadchodzi ich ulubiony moment, i chciał się z nimi trochę podroczyć.

– No, ale to tyle na dzisiaj, pora spać – ogłaszał, wstając z fotela.

– Nie, tata, opowiadaj dalej – chóralnie protestowały córki i wdrapały mu się wszystkie na kolana, żeby go zatrzymać.

– No, opowiadaj, tata. – Aniela dała mu soczystego całusa.

Opowieść toczyła się więc dalej.

– Ale co to? Spomiędzy liści krzaka bzu wyfrunął nagle jeszcze jeden mały ptaszek, który ukryty tam do tej pory, spokojnie czekał na swoją kolej. Pan Bóg podrapał się po głowie i przez chwilę zastanawiał się, co zrobić, żeby nie rozczarować ostatniego klienta, tak cierpliwie czekającego na samym końcu kolejki. „Cóż, dla ciebie wymieszam to, co mi pozostało”, powiedział do niego ciepłym głosem i delikatnie pogłaskał go po głowie. Wyskrobawszy starannie z puszek resztki farb, które pozostały z malowania wróbli, Pan Bóg uzyskał niezbyt efektowny szarobury odcień. Drobny ptaszek ufnie rozpostarł maleńkie skrzydełka i cierpliwie czekał, aż farba pokryje wszystkie piórka. Na koniec pięknie podziękował i uradowany, że i dla niego farby wystarczyło, odleciał w swoją stronę. Następnego dnia w ogrodzie słychać było śmiechy i złośliwości. Pan Bóg przysłuchiwał się najpierw zdumiony, a potem coraz bardziej niezadowolony. Spodziewał się, że szczęśliwe ptaki będą śpiewać radośnie i cieszyć się z prezentu, który od niego otrzymały. Kiedy poszedł w głąb ogrodu, zobaczył, jak wielobarwne ptaki dumnie puszyły pióra, drwiąc jednocześnie z brzydoty ukrywającego się głęboko wśród żywopłotu ptaszka, który wczoraj został pomalowany jako ostatni. Na widok Boga ptaki ucichły, a wtedy on rozchylił liście i troskliwie wziął szarego ptaszka w swoje dłonie. „Ponieważ zabrakło dla ciebie pięknych kolorów, a ty przyjąłeś z radością to, co ode mnie otrzymałeś, dam ci coś jeszcze – powiedział. – Dostaniesz najpiękniejszy głos w całym moim ogrodzie”. Tym małym ptakiem był słowik, a cały ogród zamilkł w zachwycie, kiedy wieczorem, ukryty wśród liści, rozpoczął on swoją pieśń.

– A teraz do łóżek, moje słowiki – kończył opowieść Daniel i całował kolejno swoje córki w czoło.

Wiktoria patrzyła na nich z czułością i miała nadzieję, że córki zapamiętają tę historię i jej przesłanie na zawsze. Była pewna, że kiedyś zatęsknią za tym czarodziejskim czasem dzieciństwa, gdy każdy rok był najlepszy ze wszystkich i niemożliwy do powtórzenia. A one, umoszczone bezpiecznie w puchu kochającej rodziny, nie wiedziały jeszcze, że otrzymana radość była jak zaciągnięty kredyt, który trzeba będzie kiedyś spłacić latami mniej kolorowymi i już wcale nie tak beztroskimi, za to pełnymi bolesnych decyzji, niechcianych rozstań i popełnianych błędów.

ROZDZIAŁ 3. Dobrze, że miał skrzydła

ROZDZIAŁ 3

Dobrze, że miał skrzydła

Piętnaście lat małżeństwa minęło w szczęściu. Oczywiście były momenty, kiedy szczęścia było więcej, a potem następowały chwile, kiedy było go nieco mniej. Mimo to Wiktoria i Daniel pozostali razem i nie szukali nowej miłości ani czegoś lepszego w cudzych ramionach. Kłócili się rzadko i, jak to sobie obiecali, wyłącznie na tematy ważne. Pomijali czasem w rozmowach kwestie zbyt trudne, aby je ująć w słowa. Bardzo nie chcieli się ranić i w efekcie ich małżeństwo nieuchronnie obrastało otoczką spraw mniejszych i większych, przyzwyczajeń i nawyków, które trudno im było z siebie strząsnąć, a które osiadają bezgłośnie jak muł na dnie oceanu. Dzieci rosły i Daniel już nie podrzucał córek wysoko, a one wolały grać na komputerze, niż iść z ojcem na spacer. Dużo, dużo później, kiedy Wiktoria wspominała te piękne dni jako odległą przeszłość, przychodziło jej do głowy, że dobre wspomnienia powinny być automatycznie wymazywane, jak tylko zaczyna się dziać źle, bo czasami bez nich jest łatwiej zaakceptować rzeczywistość i przestać z nią walczyć. Zwłaszcza gdy nie ma najmniejszej szansy na zwycięstwo.

Wiktoria, mimo licznych prób odtworzenia tamtych wypadków w pamięci, nigdy nie zdołała przypomnieć sobie, co robiła dwudziestego piątego stycznia, w mroźne i słoneczne przedpołudnie, kiedy do ich mieszkania niespodzianie przyszedł bardzo zdenerwowany szef jej męża. Za to dokładnie pamiętała, że ręce miał niemal czarne i śliskie od smaru. Na jego umorusanej twarzy były tylko dwie wyraźnie jaśniejsze i wąskie smugi, zaczynające się pod oczami i biegnące wzdłuż obu policzków. Nie pamiętała też słów, jakimi jej przekazał tę wiadomość, bo zanim cokolwiek zaczął mówić, jej serce już biło za szybko, a fala gorąca zalała policzki i Wiktoria musiała na chwilę usiąść, żeby nie upaść. Może powiedział, że Daniel miał zawał? A może były to po prostu słowa, że Daniel nie żyje? Jakie to zresztą miało znaczenie? Niezależnie od tego, co dokładnie wtedy powiedział, do Wiktorii natychmiast dotarła bezwzględna prawda, że Daniel już nigdy do niej nie wróci. Nie będzie kolejnego popołudnia przy kawie, nie pojawi się w drzwiach zmęczony po pracy, do której wyszedł zwyczajnie, jak co dzień rano, ucałowawszy ją lekko w policzek i obiecawszy, że tego dnia na pewno naprawi żelazko. I jeszcze krzyknął, już stojąc w otwartych drzwiach, że nie ma czasu wyrzucić śmieci.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki