Copyright © Jadwiga Czajkowska 2017

Projekt okładki

Agencja Interaktywna tudio Kreacji

www.studio-kreacji.pl

Zdjęcie na okładce

© Terry Bidgood/Trevillion Images

Redaktor prowadzący

Michał Nalewski

Redakcja

Anna Płaskoń-Sokołowska

Korekta

Aleksandra Gajek

Sylwia Kozak-Śmiech

ISBN 978-83-8097-921-5

Warszawa 2017

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

ul. Rzymowskiego 28, 02-697 Warszawa

www.proszynski.pl

Niektóre to mają życiowego farta porównywalnego do wygrania miliona dolarów na loterii. Złapały faceta, który jest lepszy niż bajkowa złota rybka, bo spełnia nie tylko trzy, ale absolutnie wszystkie życzenia. Faceta jak ci w harlequinach, filmach o Bondzie albo w naiwnych dziewczęcych marzeniach − który kocha, rozpieszcza, adoruje, zarabia krocie i wyposaża żonę w platynowe karty kredytowe, by gotówka nie kojarzyła jej się z zarabianiem, ale z bankomatem. Jeżeli tylko zechce, ot tak, pod wpływem impulsu, podchodzi, wbija PIN i ma. Może wysypiać się do woli, realizować marzenia, czytać romanse, bujać się od jednego salonu kosmetycznego do drugiego, robić zakupy w najdroższych butikach i oglądać teleturnieje.

Jedną z tych szczęściar jest Blanka, której udało się przenieść do takiego raju na ziemi. Mogłoby się wydawać, że dożyje w nim sędziwego wieku i raz na zawsze zapomni o prawdziwym życiu, pachnącym dżunglą, bo wreszcie, wsparta na silnym męskim ramieniu, nie musi harować na swoją pozycję i utrzymanie.

***

Jakie to szczęście, że mamy pięciodniowy tydzień pracy, a już za pół godziny zaczyna się weekend. Westchnęłam z ulgą, opierając się wygodniej o zagłówek bajeranckiego fotela, wykonanego na specjalne zamówienie mojego poprzednika, Jacka Solskiego, dyrektora oddziału Elitumlux Banku − prywatnie bratanka jednego z największych akcjonariuszy firmy. Poza fotelem z funkcją bujania i masażu, obitym miękką szarą skórą, poczynił jeszcze kilka modernizacji − wydzielił prywatną toaletę, ze ścianami wyłożonymi włoskim marmurem; biuro, nazywane centrum dowodzenia, wyposażył w sprzęt audiowizualny i chłodziarkę na wino, a ściany ozdobił abstrakcjami nabytymi od – jak twierdził –bardzo wziętego artysty. Jego snobizm przekroczył wszelkie granice. Cóż, wuj sypnął kasą na tak zwane koszty reprezentacyjne, więc zaszalał. Plotki mówią, że Jacuś przychodził do pracy w okolicach dziesiątej, zdejmował krawat, rozpinał kilka górnych guzików śnieżnobiałej koszuli i bujając się w fotelu z kieliszkiem schłodzonego martini, słuchał piosenek Shakiry. Tym sposobem dzielnie znosił niedogodności menedżerskiego życia aż do południa, kiedy to szedł na lancz, z którego nigdy nie zdarzyło mu się wrócić do biura. I chociaż dyrekcja regionu przymykała oczy na jego metody pracy, stanowisko zajmował tylko przez siedem miesięcy. Nie, nie wylali go jak zwykłego pracownika − awansował do centrali za rzekomą wybitną wydajność na stanowisko nicnierobienia, zapewne z dużo wyższą pensją. Wiadomo, jak awans, to awans.

Ja nie miałam żadnych koneksji w świecie bankierstwa i finansów. Po prostu od dnia – a było to w podstawówce – gdy tata zabrał mnie do banku, zamarzyłam, by zostać taką sympatyczną i godną zaufania panią, która uczciwie i kompetentnie doradzi, w jaki sposób zainwestować pieniądze lub jaki wybrać kredyt. Zauroczyła mnie atmosfera tego miejsca − ekscytujący szelest banknotów, granitowe kontuary, wygodne pufy dla klientów i cudowne pomnażanie stanu ich kont. Teraz wiem, że to tylko naiwne mrzonki lat dziecięcych, w których nie ma jeszcze miejsca na stres. Dopiero później przyjdą nieprzespane noce, bo wyniki sprzedażowe nie osiągnęły minimum i trzeba intensywniej wciskać klientom kit w elegancko oświetlonej sali transakcyjnej, naruszając wszelkie zasady tak zwanej etyki zawodowej. Nie mam pojęcia, jak jest w innych bankach, ale w Elitumluxie chciwość i pazerność akcjonariuszy i zarządu wymuszają taki właśnie styl pracy. Jesteś tyle wart, ile sprzedasz − niezależnie od zastosowanych metod − ile nowych kont i lokat założysz, ile umów kredytowych podpiszesz, ile kart kredytowych i innych produktów bankowych wciśniesz zdezorientowanym klientom. Liczy się plan sprzedażowy, notabene wzięty z sufitu. Jeżeli go nie zrealizujesz, znajdziesz się na czarnej liście − dostaniesz kopa i brutalnie wylądujesz na bruku.

Marzenia mają to do siebie, że często się spełniają. Tak było w moim przypadku. Przed siedmioma laty, bez wuja będącego bankowym akcjonariuszem, bez znajomości w kadrach, za to z piątkowym dyplomem magistra bankowości i finansów zdobytym na jednym z prestiżowych uniwersytetów ekonomicznych, pełna optymizmu ruszyłam na podbój świata. Jak się okazało, nie ja jedna. Jestem z rocznika boomu demograficznego, więc absolwentów podobnych kierunków było zatrzęsienie. Jakby tego było mało, trafiłam na feralny okres, gdy wydłużono wiek emerytalny, i bez znajomości załapanie się do pracy w zawodzie graniczyło z cudem. Pomimo sporej konkurencji postanowiłam, że osiągnę cel, i zaczęłam wędrówkę po potencjalnych pracodawcach. Zostawiałam swoje CV w każdym banku, niezależnie od tego, czy był komercyjny, czy spółdzielczy. Miałam przecież dyplom z wyróżnieniem, który uznałam za doskonałą inwestycję w przyszłość. Gdy w końcu zaproszono mnie na rozmowy kwalifikacyjne do Elitumlux Banku i Fivestars Banku, odtańczyłam dziki taniec radości i z euforią obdzwoniłam moje przyjaciółki.

Pierwsza była rozmowa w Elitumluxie. Gdy weszłam do holu i stwierdziłam, że oprócz mnie w poczekalni siedzi prawie czterdzieści osób, milczących i patrzących na siebie wilkiem, moja euforia straciła na mocy. Byłam jedenasta. Serce łomotało mi jak młotem, wszak stałam przed swoją życiową szansą. Skołowana wpatrywałam się, jak każdy z dziesięciu moich poprzedników już po kilku minutach wychodzi z pokoju ze zwieszoną głową. Ciekawiło mnie, jak w tak krótkim czasie można poznać predyspozycje kandydata.

Wreszcie nadeszła moja kolej.

W sali czekało na mnie dwóch regionalnych doradców do spraw personalnych. Poprosili, żebym usiadła. Padło pierwsze pytanie: „Dlaczego chciałaby pani u nas pracować?”. Nie jest źle, ukoiłam nieco nerwy, przecież na ten temat mogę mówić godzinami. Zaczęłam od dziewczęcych marzeń. Zdążyłam powiedzieć zaledwie kilka zdań, gdy przerwał mi starszy facet w rogowych eleganckich okularach:

− Świetnie. A teraz proszę nam przedstawić swoją bazę klientów. − Wskazał na teczkę, w której miałam oryginał dyplomu i certyfikaty językowe, włącznie z dokumentem poświadczającym znajomość podstaw języka migowego.

Zbaraniałam. Przez kilka sekund wpatrywałam się w nich jak idiotka, przekonana, że z tych nerwów coś źle zrozumiałam. Już otwierałam usta, by poprosić o powtórzenie pytania, gdy młodszy, w jedwabnym garniturze z atłasowymi obszyciami, z szerokim uśmiechem powiedział:

− Dziękujemy. Jeżeli nie odezwiemy się do pani w ciągu miesiąca, oznacza to, że wakat młodszego doradcy do spraw obsługi klienta detalicznego zajął ktoś inny.

Wyszłam z sali jak struta flakami na skisłym rosole. Ja również nie wytrwałam w środku nawet pięciu minut. Co im we mnie nie pasowało? – zastanawiałam się. Ale po chwili doszłam do wniosku, że te pospolite świry same nie wiedzą, czego chcą.

Niestety, w Fivestarze było bardzo podobnie, tyle że rekrutację prowadziły dwie wypindrzone babki w średnim wieku, kandydatów było sześćdziesięciu dwóch, ja wchodziłam jako siódma, a rekrutowali na stanowisko specjalisty do spraw obsługi średnich przedsiębiorstw.

− Komu zamierza pani sprzedawać produkty naszego banku? − zapytała niższa z kobiet, z pietyzmem smarując dłonie cytrynowym kremem z tubki.

− Oczywiście każdemu zainteresowanemu, którego będę obsługiwała − odpowiedziałam płynnie, uznając to za sprawę oczywistą.

− A jak zamierza pani zwabić do banku tegoż zainteresowanego?

− Przecież sami przyjdą, zachęceni reklamami telewizyjnymi, prasowymi, marketingiem szeptanym, kampaniami…

− Owszem − wyższa założyła nogę na nogę − to pierwsza grupa klientów. Drugą, znacznie większą, utworzą klienci z pani prywatnej bazy, prawda? − zapytała złośliwie, uświadamiając mi, o co chodzi.

− Nie mam prywatnej bazy. Mam za to mnóstwo innych atutów − podjęłam próbę ratowania swojej pozycji. − Jestem silnie zmotywowana, komunikatywna, potrafię pracować zespołowo, nawiązywać, a potem utrzymywać pozytywne, długotrwałe relacje…

− To za mało − ucięła pierwsza, po czym ziewnęła i wrzuciła tubkę kremu do czarnej aktówki. − Oczekujemy kogoś, kto się zgłosi z własnym materiałem do pracy. Bez tego i tak cudów by pani u nas nie zdziałała, a my bylibyśmy tylko rozczarowani. Nie będę owijała w bawełnę: nie jesteśmy zainteresowani pani kandydaturą. Daję głowę, że za drzwiami jest ktoś, kto dysponuje bazą, być może nawet ją kupił albo wykradł ze swojej poprzedniej firmy − mówiła bez emocji, skreślając przy tym czerwonym markerem moje nazwisko z listy kandydatów. − Kwestie moralne nie mają dla nas znaczenia. Dziękujemy.

Najpierw dwa świry, teraz dwie wariatki, cóż, tak się trafiło. Ale nie dam się znokautować, postanowiłam, opuszczając bank dziarskim krokiem. Przecież moje CV jest jeszcze w kadrach kilkunastu innych banków.

Niestety, w kolejnych dniach nikt nie padł przede mną na kolana, błagając o przyjęcie posady. Przeżywałam trudny okres. Nie dość, że moje ambitne plany zostały tak brutalnie zweryfikowane przez rzeczywistość, to jeszcze zmarła Jusia − moja ukochana ciocia, siostra mojego ojca. Ciocia Jusia nigdy nie założyła rodziny, a w testamencie poleciła, by po jej śmierci tata sprzedał dom oraz wszystkie ruchomości i kupił mnie i mojej siostrze Iwonie mieszkania, a ewentualną nadwyżkę przekazał nam w gotówce. Moja mama w ważnych i nieważnych życiowych sprawach też wyręcza się mężem, który cały czas ją obsługuje, jakby była kaleką − podaje kawki, obiadki, tabletki na ból głowy, przygotowuje kąpiel w pianie. Ciągle czekam, kiedy ojciec w końcu tupnie nogą i wykrzyczy, że najwyższy czas na samodzielność. Ale pomimo że są małżeństwem od trzydziestu czterech lat, jak dotąd nic nie zwiastowało rewolucji.

Dziwnym trafem dzień po pogrzebie mama odzyskała żywotność i ochoczo zastąpiła tatę w wypełnieniu ostatniej woli swojej, skądinąd nielubianej, szwagierki. Mama, od zawsze faworyzująca młodszą córeczkę, i tym razem zrozumiała sprawiedliwość po swojemu. Iwonie kupiła czteropokojowe mieszkanie z widokiem na park w solidnym trzykondygnacyjnym budynku w luksusowej dzielnicy, a mi − dwupokojowe w betonowym blokowisku, oficjalnie nazwanym Słonecznym, a mniej oficjalnie, za to bardziej trafnie, Koszmarkiem, gdyż słynęło z nieustannych interwencji służb porządkowych. Nie dorzuciła mi też ani grosza gotówką. Gdy zapytałam, dlaczego hołduje szemranej moralności, z rozbrajającym uśmiechem odparła, że Iwona nie przywykła do rozpychania się łokciami, więc należą jej się granty. Miałam się sądzić z własną matką? Dałam sobie spokój, do forowania siostry byłam przyzwyczajona. Tata pewnie swoje myślał, ale był tak misiowaty życiowo, że nie odważył się zgłosić weta. Tak czy inaczej, miałam własne mieszkanie i chciałam sama zapracować na jego utrzymanie.

Żeby nie wisieć na kieszeni rodziców, pracowałam w kawiarni jako kelnerka i pomoc kuchenna, a w wolnym czasie szukałam prawdziwej pracy. W rozmowach telefonicznych, jeśli takie były preferowane, padałam już na pierwszym pytaniu – tym o doświadczenie. Okazało się, że bez doświadczenia jestem ostatnim barachłem i nie zasługuję na to, żeby poświęcić mi czas.

Czułam się jak żółw przewrócony na plecy, bezradnie machający nóżkami. Zaczęłam już rozważać opcję zmiany branży, w końcu wszelkie znaki na niebie i ziemi mówiły, że to nieuniknione, ale po pięciu tygodniach, gdy na zapleczu kafejki nakładałam lody do pucharków, zadzwonił telefon. Na wyświetlaczu wyświetliła się nazwa przypisana do numeru: „Elitumlux Bank”, a mnie w ułamku sekundy przepełniła euforia. A jednak! Młodość i świeże spojrzenie górą! Co tam doświadczenie i rutyna! Ochłonęłam, gdy kadrowa, głosem tak przemęczonym, jakby dopiero co zrzuciła szuflą do piwnicy dwa wagony węgla, zapytała, czy mam ochotę objąć stanowisko referenta kancelaryjnego. Lepszy rydz niż nic, stwierdziłam.

Ze dwa dni otwierałam korespondencję, odnotowywałam ją w specjalnym dzienniku i segregowałam w teczce, którą potem zanosiłam do sekretarki dyrektora; w międzyczasie przyjmowałam pisma do wysyłki, stawiałam na nich pieczątki, a na koniec dnia brałam pod pachę dużą torbę, szłam na pocztę, stałam w kolejce i wszystko wysyłałam. Czynności te nijak nie przystawały do mojego wykształcenia, a co dopiero do zawodowych aspiracji.

Prawie miesiąc cierpiałam katusze, siedząc samotnie w dusznej, nieklimatyzowanej kanciapie na tyłach banku. Czułam się jak więzień. Człowiek cierpiący na klaustrofobię nie wytrzymałby tam ani dnia. Nie dało się nawet wyjrzeć przez okno, bo był tam tylko umieszczony pod sufitem lufcik.

Pewnego dnia, kiedy bez entuzjazmu przykładałam pieczątki na monitach o niedozwolonym przekroczeniu salda, rozdzwonił się prawie nieużywany służbowy telefon. Kadrowa poinformowała mnie, że jedna z pracownic udaje się do szpitala, a ja mam ją zastąpić i obsługiwać klientów niebiznesowych. Coraz lepiej, dopingowałam się. Pokażę im, co potrafię!

Wychodząc z kancelarii o osiemnastej, spojrzałam na podrapane biurko, pudełko ze spinaczami, zszywacz i dziurkacz i przysięgłam sobie, że już nigdy tam nie wrócę. Czułam się jak rozbitek podczas sztormu, któremu rzucono koło ratunkowe. Zdoła podpłynąć i je chwycić − będzie uratowany, nie uda mu się − pójdzie na dno.

Nazajutrz posadzono mnie w sali transakcyjnej. Po raz pierwszy od kilku tygodni poczułam przestrzeń i powiew klimatyzowanego, pachnącego luksusem i finansami powietrza. Moją pierwszą klientką − nie zapomnę jej do końca życia − była emerytka z ewidentną niewydolnością serca. Ciężko opadła na krzesło ustawione naprzeciwko mojego biurka, przez kilka minut sapała i wzdychała, starając się wyrównać oddech, a ja, korzystając z jej milczenia, jak nakręcona namawiałam ją do założenia promocyjnej lokaty jesiennej. Rzetelnie tłumaczyłam zasady dziennej kapitalizacji, opowiadałam o wartościach progowych oprocentowania, wielkości depozytów gwarantowanych i konsekwencjach wycofania środków przed upływem zapadalności. Kobieta ocierała chusteczką spocone, pomarszczone czoło. Zrobiłam pauzę, pewna, że bez wahania chwyci przynętę, urzeczona moją znajomością tematu, ale ona poinformowała mnie, że chce pobrać ze swojego rachunku trzysta złotych, bo nie ufa tym maszynom do wydawania pieniędzy, a z tematem lokaty musi się przespać, bo co nagle, to po diable. Rozczarowana patrzyłam, jak starannie wkłada do torebki trzy stówki i człapie w kierunku wyjścia.

Tamtego dnia założyłam tylko jedną lokatę − studentowi, który zainwestował zarobione w czasie wakacji dwa tysiące. W sumie nie musiałam się wysilać, bo od progu wiedział, po co przyszedł.

− Dwa tysiące na pół roku, zmienne oprocentowanie − powiedział rzeczowo, a potem z ironicznym uśmiechem przyglądał się, jak z wypiekami na twarzy podaję mu do podpisu mój pierwszy sprzedany produkt bankowy.

Po ośmiu godzinach zostałam wezwana na dyrektorski dywanik. Czekałam w sekretariacie, a że drzwi do gabinetu były uchylone, słyszałam każde słowo.

− Czy pani myśli, że na pani widok dostaję orgazmu?! − wydzierał się dyrektor do jakiejś biedaczki, a ja miałam ochotę uciec. − Niech pani idzie pod latarnię, może skusi się ktoś ślepy i sprzeda pani kredyt! Powiem krótko: jest pani na czarnej liście. Czekam tydzień. Jeżeli sprzedaż się nie zwiększy, wylatuje pani na bruk. Następna!

Minęłam w przejściu bladą jak ściana kobietę. Rozpoznałam ją − sprzedawała kredyty samochodowe. Na moje oko niewiele brakowało jej do emerytury.

Po raz pierwszy miałam sposobność przyjrzeć się dyrektorowi z bliska. Przemiły, elegancki, zrównoważony, budzący zaufanie starszy pan o srebrzących się skroniach, któremu bez wahania powierzysz swoje pieniądze, przez lata ciułane w skarpetce. Pozory jednak mylą.

− A, to ty, młoda. Ciekaw byłem, jak wyglądasz. − Otaksował mnie od dołu do góry. Miałam nadzieję, że nie zauważył trzęsących się kolan. Rozparł się wygodnie na fotelu. – Noo… − Spojrzał na wielki ekran zawieszony na ścianie po prawej stronie biurka. Wtedy dowiedziałam się o istnieniu tablicy sprzedażowej, wzorowanej na elektronicznej planszy wyników sportowych. Zerknęłam. W pierwszej rubryce pozycja, w drugiej nazwisko, w trzeciej liczba punktów podświetlona na czerwono lub zielono. Szef zauważył moje zainteresowanie. − Kto jest ciekawy, niech wsadzi nos do kawy − skwitował i zarechotał. − Ale niech ci będzie, łaskawie wytłumaczę ci funkcje tej zabaweczki. Komputer na bieżąco przelicza wyniki sprzedażowe każdego pracownika na punkciki. Na zielono świecą ci, którzy mieli dziś odpowiednie obroty, czyli pracowite bankowe pszczółki. Ale większość to leniwe oposy, wiesz, takie szczurki zaczepione ogonkami o drzewo, które drzemią całymi dniami. Ty jesteś w stadzie oposów przywódcą, bo wylądowałaś na samym dole tablicy. Nie rób sobie, mała, nadziei. Wszystko wskazuje na to, że jesteś do bani. Nie będę trzymał cię tu na siłę. − Przeniósł na mnie pełen kpiny wzrok. − Nie lubię blondynek, a szczególnie długowłosych. Gdybyś była ruda, z piegami, zielonymi oczami, wiesz, taka seksi-fleksi, to może, może…

***

Kiedy wracałam tego dnia z pracy, przeklinając pod nosem tego oblecha, poprzysięgłam sobie, że nie dam się znokautować i udowodnię, ile jestem warta. Nie ma zmiłuj. Muszę zdobyć doświadczenie. A do tego celu wiodła tylko jedna droga – muszę zacząć sprzedawać te cholerne produkty bankowe. Łatwo powiedzieć, trudniej zrobić. Zmusiłam swoje szare komórki do pracy na pełnych obrotach. Jak się okazało – skutecznie. Pomyślałam o Robercie, koledze mamy z czasów licealnych, legendzie w branży nieruchomości. Potrafi sprzedać wszystko, szybko i drogo. Wyciągnęłam komórkę, skryłam się przed porywistym wiatrem za murkiem przystanku i wykonałam najważniejszy telefon w moim życiu zawodowym. Umówiliśmy się na wieczór.

Żona Roberta podała nam herbatę i zostawiła nas samych w salonie wielkości boiska do piłki nożnej, wyposażonym w złocone meble na miarę królowej angielskiej. Gdy wychodziła, popatrzyłam na nią z zazdrością. Ta to się w życiu urządziła. Złapała dobrze zarabiającego męża i nie ma zielonego pojęcia o dżungli życia, a tym bardziej o zaporowych planach sprzedażowych. Ot, kolejna niepracująca zawodowo żona biznesmena. Niektóre to mają szczęście. Westchnęłam ciężko i zaczęłam rozkładać na blacie ulotki, regulaminy i wzory umów. On jednak zgarnął je zdecydowanym ruchem, zrzucił na podłogę i zaczął mówić. Takiej lekcji nie udzieliłby mi żaden uniwersytet świata. Zero teorii, maksimum doświadczenia. Na początku odgrywaliśmy scenki. Taka niby-zabawa: ja grałam bankierkę, on klienta. Nie szło gładko, bo Robert co chwilę przerywał, żeby wskazać mi błędy. Nie ta mina, nie ta postawa, nie ten ton głosu, zbyt długie ględzenie o produkcie, zbyt duża precyzja, przedstawianie kosztów faktycznych, brak komplementu rzuconego ot tak, dla rozładowania napięcia. Potem zamieniliśmy się rolami. Ja wszelkimi sposobami wymigiwałam się od założenia lokaty, a on zbijał mnie z tropu. I tak do późnej nocy.

− Pamiętaj, Blanka, sprzedajesz korzyści. Jesteś dyrygentem, a klient klarnecistą, choć musisz go przekonać, że jest odwrotnie – podsumował, odprowadzając mnie do drzwi. − Mówisz tylko to, co chce usłyszeć. Na czas pracy musisz wyłączyć sumienie, tak jak nocą wyłączasz światło w sypialni. Takie są realia. Gdybyś mnie jeszcze potrzebowała, to przychodź. Robię to dla twojej mamy. Kochałem się w niej w liceum – szepnął, rozglądając się, czy żona nie podsłuchuje. − Mogłabyś być moją córką.

***

Przez następne dni ściśle trzymałam się rad i wskazówek mojego sprzedażowego guru. Nabywałam niezbędnego na rynku doświadczenia; prezentując produkt, tuszowałam jego wady. Męczył mnie potężny kac moralny, ale starałam się go łagodzić nawracającą jak koszmar senny wizją utknięcia na amen w kanciapie. Nie sprzedawałam już produktów bankowych, ale marzenia o zyskach z inwestycji w lokaty, które realnie i tak były oprocentowane poniżej inflacji, czyli sprzedawałam straty. Pracownica, którą zastępowałam, w wyniku powikłań operacyjnych szykowała się do przejścia na rentę, więc miałam pełne pole do popisu. Stawałam się najlepsza w oddziale w kategorii sprzedaż kredytów i lokat. Dyrektor po zakończeniu każdego kwartału robił „przemeblowanie”. Zwalniał pięć osób z najsłabszymi wynikami sprzedażowymi, a wakaty obsadzał świeżą krwią. Atmosfera psychozy sprawiała, że pracowałam z niemiłosiernie ściśniętym żołądkiem, ale moja pozycja, również kosztem dobrowolnej pracy wieczorami i w weekendy, była coraz silniejsza.

Wspierali mnie przyjaciele, a przede wszystkim Jula − ginekolożka. Wśród lekarzy panowała wtedy moda na przenoszenie się z mieszkań do domów poza miasto. Nazbierało się kilkanaście osób, a to dało mi możliwość wynegocjowania niższych kosztów i oprocentowania kredytów. Byli zadowoleni i polecali innym. Pomogła też babcia Wandzia, przewodnicząca klubu seniora. Zaprosiła mnie na jedno ze spotkań klubu. Zachęcałam do zakładania u nas kont, przekonywałam do korzystania z bankowości internetowej i kart płatniczych. Wiele z pań miało konta na Facebooku, Twitterze, niektóre pisały blogi − na przekór stereotypowi babci w fartuszku, z koczkiem i w okularach, bynajmniej nie kulinarne; śmigały po sieci, jakby urodziły się z myszką w dłoni. Pozostałe cierpliwie uczyłam logowania, potwierdzania przelewów i sprawdzania salda. Już nigdy nie zostałam wezwana na dywanik. Każdy tyrał, jak mógł. Pułap planów sprzedażowych, w żargonie bankowym zwanych targetami, był tak zawyżony, że nie zawsze udawało mi się go osiągnąć, ale i tak zwykle byłam na szczycie tabeli.

Po dwóch latach awansowałam do obsługi klientów korporacyjnych. Wbrew pozorom oni również nie spadają z nieba. Wykonywałam setki tak zwanych cold call − telefonów do niespodziewających się kontaktu prezesów, dyrektorów i głównych księgowych z propozycją współpracy. To nie była bułka z masłem, bo wcześniej musiałam przedrzeć się przez sekretarki, specjalnie instruowane, by nie łączyć takich rozmów. Owszem, na początku byłam stremowana, ale z każdą kolejną próbą się uodporniałam. Statystyka robi swoje, klientów przybywało. Dyrektor regularnie zwoływał zebrania pod hasłem: „analiza problemów sprzedażowych”. Siedzieliśmy wzdłuż długiego stołu konferencyjnego, szarzy i zgarbieni, a on krążył wokół i prowadził monolog mniej więcej w ten deseń:

− Nie twierdzę, że jest źle. Jest fatalnie. Nasz oddział to nie przytułek dla nieudaczników i nie łudźcie się, że dotrwacie na tej cieplutkiej posadce do emeryturki. Ponad dziewięćdziesiąt procent z was to nieudolne patałachy, które w każdej chwili mogą zostać odstrzelone. Centrala przygotowała wam cacy produkty, a wy macie je sprzedawać i już! Nie róbcie ze mnie jelenia i nie próbujcie wmawiać, że nie ma komu. Sam nie wiem, czy to horror, czy komedia, ale jednego jestem stuprocentowo pewny − macie wybujałe ego i małe mózgi!

Mnie na szczęście się nie czepiał, bo dwoiłam się i troiłam, by utrzymać standardy. Wchodziłam do jego gabinetu tylko w ważnych sprawach, przekraczających moje kompetencje. Rozmowy były krótkie i rzeczowe. O dziwo, nawet wskazywał mi wtedy krzesło, bym usiadła. Jednak coraz częściej czułam zwątpienie: jak długo wytrzymam w tym kieracie?

Minął piąty rok mojej pracy w Elitumluxie, a ja powoli rozważałam złożenie aplikacji w innych bankach, uznając swoje doświadczenie za wystarczające. I wtedy ogłoszono konkurs na dyrektora naszego kulejącego oddziału. Postanowiłam spróbować. To mogło przynieść same korzyści. Po pierwsze, wreszcie się wyrwę ze szponów tego chama, po drugie, przestaną mnie obchodzić targety, po trzecie, odkuję się finansowo. Kandydatów, a raczej desperatów, nie do końca spełniających kryteria, było tylko czterech − poza mną trzech facetów z zewnątrz. Byłam najmłodsza. Wydawało się, że nie mam szans, ale moją kandydaturę – nie wiedzieć czemu − poparł dyrektor sprzedażowy regionu. Wygrałam.

Oszołomiona sukcesem, zaprosiłam przyjaciół na imprezę do fantastycznego klubu Romans Pigmaliona. Wydałam całą pensję, ale było warto. Świetny klimat, drinki, szaleństwo, w którym Zuzia, moja przyjaciółka, w ekstatycznych podskokach skręciła staw skokowy. Ginekolożka Jula przystąpiła do udzielania jej pierwszej pomocy. Wezwała barmana, który aż nazbyt ochoczo robił naszej minimalistycznie ubranej Zuzi okłady z lodu, i kelnera, który z równym zapałem masował – tyle że nie tę nogę. Ja z kolei pobiegłam do didżeja i zamówiłam dedykację. Po chwili utworzyliśmy chwiejny krąg wokół Zuzi i jej wybawicieli i śpiewaliśmy wraz z Adriano Celentano: Susanna, Susanna, I’m crazy loving you…

W pewnym momencie zauważyłam, że apetyczny facet po przeciwległej stronie sali patrzy na mnie łakomie. Kiedy tylko Zuzia po cudownym ozdrowieniu, a raczej pod wpływem endorfin, ruszyła w tany, on do białego rana, ku zazdrości moich koleżanek, nie odstępował mnie na krok. Ruszając się jak instruktor tańca, na parkiecie prezentował się fenomenalnie. Nad ranem zapisałam mu na nadgarstku numer mojej komórki.

Zadzwonił około południa, gdy gigantycznie skacowana przemywałam twarz zimną wodą. Powiedziałam, że nie możemy się spotkać, bo przez moją głowę przemaszerowuje właśnie pluton wojska, ale on się uparł, że potrafi postawić mnie na nogi. Nie miałam ochoty go widzieć w obawie, że czar nocy pryśnie. Wiadomo przecież, że na rauszu i w blasku dyskotekowych świateł prawie w każdym facecie widzi się supermana. Ale w końcu uległam.

Nie minęło pół godziny, gdy stanął w moim progu. Wysoki, nieziemsko przystojny, wysportowany blondyn o brązowych oczach. W świetle dnia prezentował się jeszcze lepiej. Wręczył mi bukiet kwiatów, zebranych ponoć na działce rodziców, a potem wspomógł sokiem pomidorowym i aspiryną, które też miał na podorędziu.

− Będę cię nazywał Dziuba − stwierdził. − To bardziej zmysłowe niż Blanka.

Wtedy został do wieczora. Później już co tydzień zostawał od piątkowego popołudnia do poniedziałkowego poranka. Mój Iwo, z fasady facet marzenie, jak z reklamy kurortu na Hawajach, w dodatku dowcipny i elokwentny. Kiedyś zwierzył mi się, że ma „niemoc do nauki” i jest na życiowym rozdrożu. Zawiesił studia na kierunku etyka i pracuje jako przedstawiciel handlowy w firmie sprzątającej. Gdy zapytałam, na czym polega to zajęcie, pokrętnie objaśnił, że na nawiązywaniu pozytywnych relacji biznesowych, co – jak się potem okazało − przekładało się na szukanie chętnych na usługi porządkowe. Po kilku tygodniach zdopingowałam go do wznowienia nauki o „życiowym fair play”, jak nazywał etykę, i załatwiłam mu lepszą pracę, co przy jego wykształceniu było nie lada wyzwaniem. Uruchomiłam wszelkie znajomości – począwszy od koleżanek z piaskownicy, poprzez dalekich kuzynów, na kontaktach nawiązanych w pracy skończywszy. W końcu się udało. Specjalnie dla niego znajomy dyrektor firmy farmaceutycznej utworzył stanowisko konsultanta do spraw rekrutacji w rewanżu za pomoc w opracowaniu strategii kredytowej. Wprawdzie Iwo nie zarabiał u niego kokosów, ale miał stałą, ciepłą posadkę, która dawała mu względną stabilizację. To jednak nie wystarczyło, by zostać finansowym filarem rodziny, o której założeniu marzył. Nalegał na ślub – nawet nie w formie subtelnych aluzji, ale całkiem wprost.

− Szaleję na twoim punkcie, Dziuba − powtarzał kilka razy dziennie. − Wyjdź za mnie.

− Nie ma problemu – odpowiadałam niezmiennie. − Tylko zdradź mi, jak chcesz utrzymać rodzinę? Skończ chociaż studia podyplomowe, zdobądź konkretny zawód. To przecież kluczowa sprawa w życiu.

− Po co? – śmiał się. − Przecież mam ciebie! Jesteś silną kobietą, kosisz sporą kasę, a ja wolę żyć w twoim cieniu. Jak się pobierzemy i urodzisz, pójdę na tacierzyński, to teraz trendy. Poza tym musimy koniecznie kupić domek pod miastem lub chociażby segment w szeregówce, bo mi duszno w tej norce. Trzeba ją sprzedać, dołożyć i kupić coś przyzwoitego.

− Świetny plan. A co zrobisz po odchowaniu dziecka?

− Ha, ha, to, co najprzyjemniejsze! Następne!

− Wow! Aleś ty sprytny! – komplementowałam, robiąc jędzowatą minę. – Á propos domu, może zakaszesz rękawy i coś zarobisz? Wspólnymi siłami będzie łatwiej.

− Coś ty, Dziuba! To ty jesteś mistrzynią w robieniu szmalu, ja jakiś niedzisiejszy jestem. Może i założyłbym jakiś biznes, ale nie mam ochoty mieć łatki pieprzonego wyzyskiwacza − przekonywał z rozbrajającym uśmiechem. − To nieetyczne. Preferuję inne wartości, wnętrze człowieka jest dla mnie priorytetem.

− Przestań chrzanić farmazony. Mam nadzieję, że w końcu dorośniesz i zrozumiesz, że męską rzeczą jest zarabiać, a kobiecą pachnieć kupionymi przez męża perfumami.

Niestety, nic nie zapowiadało, żeby Iwo miał dorosnąć, ale i tak sporo koleżanek mi go zazdrościło. W dizajnerskich ciuchach, na które wydawał całą wypłatę, brylował na imprezach. Oczytany, błyskotliwy i elokwentny, potrafił gładko wypowiedzieć się na każdy temat, błyszcząc równym, białym uzębieniem. Przy tym nieustannie mnie adorował i nawet kiedy byłam totalnie rozdrażniona, potrafił mnie wyluzować i rozśmieszyć.

Właśnie kilka dni po tym, jak przyszedł wyciągnąć mnie z kaca, o siódmej rano usiadłam na bajeranckim fotelu dyrektora rozłożonego na łopatki oddziału Elitumluxu. Sekundę później zadzwonił Kamil, dyrektor do spraw sprzedaży w regionie, ten sam, który poparł moją kandydaturę. Zaczęło się całkiem niewinnie. Zaproponował, żebyśmy przeszli na „ty”, zapytał, jak mi się podoba gabinet i czy u nas też pada. To będzie fajna współpraca, pomyślałam, nie zdając sobie sprawy z tego, że ten sam człowiek już niedługo będzie podnosił mój poziom adrenaliny do wartości rekordowych, systematycznie rujnując stan mojej odporności psychicznej. Po kurtuazyjnym wstępie Kamil, wciąż przyjaznym tonem, stanowczo kontrastującym z treścią słów, powiedział:

− Blanka, masz we mnie przyjaciela, a przyjaciele mówią sobie bez ogródek. Oddział jest w trakcie procedury naprawczej, a ty jesteś warta tyle, co wypracowany przez twoich podwładnych target. Ale nie martw się, czasu masz mnóstwo, bo aż trzy miesiące. Oddział musi przynosić dochód. He, he − zarechotał. − Jest takie głupie powiedzenie: firmę tworzą ludzie, a nie budynki. Wiesz, takie pieprzenie o wiedzy i doświadczeniu. Ale w filozofii Elitumluxu to kompletna bzdura. U nas liczy się target i obowiązuje proste równanie matematyczne. Masz target − jesteś z nami, nie masz − szlifujesz bruk. I mam tu na myśli nie tylko leni, którym płacimy za nic, ale też ciebie, moja droga przyjaciółko.

Upłynęło kilka chwil, zanim doszłam do siebie, sącząc podaną mi przez sekretarkę kawę. Spokój, tylko spokój, powtarzałam jak mantrę. Zawsze sobie radzę. Tym razem nie będzie inaczej. Potem przystąpiłam do opracowania planu naprawczego. Prostego i genialnego, jak mniemałam. Przecież nikomu nie zależy na utracie pracy, musimy się skonsolidować, musimy stanowić drużynę ukierunkowaną na wyniki. Wzywałam pracowników po kolei i każdemu z osobna cierpliwie tłumaczyłam, że jesteśmy postawieni pod ścianą, więc bardzo proszę o wytężoną pracę, bo to jedyna droga do ocalenia oddziału. Mamy szansę i musimy ją wykorzystać.

Byłam przekonana, że odwaliłam kawał dobrej roboty, ale jakoś nazajutrz nikt nie rzucił się do słuchawki, by ponękać chociaż klientów mających u nas rachunek osobisty o założenie promocyjnej lokaty. Z doświadczenia wiedziałam, że takie propozycje wkurzają wielu, którzy są na permanentnym finansowym minusie, ale statystyki robią swoje i przynajmniej część dałaby się złapać na tę przynętę. Przerażona chodziłam w kółko po sali transakcyjnej. Nikt, ale to absolutnie nikt nie proponował obsługiwanemu klientowi zakupu nowego produktu. Podobnie jak w gabinecie mojego poprzedniego szefa, na ścianie obok biurka zawieszona była tablica sprzedażowa. Wyniki wskazywały na rychłą agonię. Sekretarka, w stroju odpowiednim na imprezę w remizie strażackiej, od rana piłowała paznokcie. A we mnie się gotowało. Cholera, w co ja się wpakowałam!

Ostentacyjnie stanęłam przed kobietą, która była moją prawą ręką – przynajmniej z założenia. Podniosła na mnie przymulony wzrok i zapytała, czy moim zdaniem lepsze są pilniki szklane czy metalowe. Myślałam, że eksploduję. Spokój, tylko spokój… Stanowczo poprosiłam, by wrzuciła pilnik do szuflady i z pytaniami tej natury zwracała się do manikiurzystki – popołudniami − a od jutra przychodziła ubrana zgodnie z bankowym dress code’em, czyli w ciemnych spodniach lub spódnicy i białej bluzce. Nieskrępowana próbowała obrócić wszystko w żart, ale nie dałam się wciągnąć w jej gierki. Poprosiłam ją do swojego gabinetu, usiadłam za biurkiem, a ona naprzeciwko − to pomogło mi utrzymać dystans. Zapytałam, kto kierował oddziałem, zanim rządy objął bratanek akcjonariusza. Niby proste pytanie, ale ona, obracając w dłoniach długopis, zrobiła minę, jakby w głowie miała pustkę. Po chwili zaskoczyła i wymieniła nieznane mi nazwisko, dodając z uszczypliwym uśmieszkiem, że sama pracuje tu od początku założenia oddziału, czyli od czterech lat, a dyrektorzy zmieniają się tak często, jak jej kochankowie, czyli średnio raz na kwartał.

− To sami protegowani największych udziałowców – stwierdziła, patrząc na mnie wymownie. – A pracownicy wytrzymują próbę czasu i cieszą się ze zmian, bo stagnacja w pracy jest demobilizująca.

Ten jej wykrzywiony półuśmieszek, ta nonszalancja, gdy spokojnie zakładała nogę na nogę (notabene kończyny dolne miała szalenie zgrabne), doprowadzały mnie do stanu wrzenia, ale nie dawałam tego po sobie poznać. Szanuję innych, ale jeżeli nie czuję wzajemności, potrafię odpłacić pięknym za nadobne.

− Właśnie – przyznałam, odwdzięczając się takim samym uśmiechem. − Czas na zmiany. Zauważyłam, że ostatnio się pani nudzi, a przecież pani też może dołożyć swoją cegiełkę do realizacji planu sprzedażowego. Jutro, ubrana zgodnie z biznesowym dress code’em, wyjdzie pani przed biurowiec i rozda przechodniom troszkę ulotek zachęcających do wzięcia kredytu samochodowego. – Wyciągnęłam z szuflady ryzę broszur. − Głęboko wierzę w pani zdolności perswazyjne.

Przez chwilę tylko patrzyła na mnie z niedowierzaniem. Potem, nie bez oporu, wzięła ulotki i wyszła. Gdybym się ugięła, za chwilę wiedzieliby o tym wszyscy i byłoby po mnie. Trudno, wyszłam na wredną babę, ale każdy musi robić swoje. A do tego pracownicy nie byli przyzwyczajeni. Ciągłe zmiany dyrektorów wpoiły im zasadę: wy płacicie, a my udajemy, że pracujemy. Stwierdziłam, że tylko spokój i konsekwencja mogą nas uratować.

Dzień później, z samego rana, zwołałam zebranie pracowników sprzedażowych, czyli opiekunów klientów, doradców leasingowych, kredytowych i innych pracujących na linii ognia. To głównie od nich zależało być albo nie być tego oddziału. Rozumiałam ich – byłam jedną z nich − ale w żaden sposób nie akceptowałam pozorowania pracy i czekania na kolejną zmianę w strukturach rządzących. Oficjalnie poinformowałam o wprowadzeniu rygorystycznego planu naprawczego i ukierunkowaniu na realizowanie planu sprzedażowego. Wyjaśniłam, że w handlu i instytucjach finansowych to normalne wymagania. Sposobów pozyskiwania klientów jest mnóstwo: rodzina, przyjaciele, znajomi, nawet Facebook czy inne portale społecznościowe. Oczywiście nie można zapominać o stałych klientach. Trzeba ich szanować i utrzymywać z nimi przyjazne relacje, inaczej uciekną do konkurencji. Zadowolony klient jest doskonałym źródłem tak zwanej dosprzedaży i pozyskania następnych klientów. Przekonywałam moich pracowników, że nie są pozostawieni sami sobie, zawsze mają mnie pod ręką, poradzę i pomogę, bo wiem, z czym się je ten chleb. Poza tym centrala wydaje grube pieniądze na ogólnopolskie akcje marketingowe i promocyjne. Mają więc wsparcie, ale w zamian wymagam wyników. I mam nadzieję, że obejdzie się bez zwolnień, wojen i konfliktów. Jasno sformułowałam zasady, ale i tak odniosłam nieodparte wrażenie, że mówię sobie a muzom. Na początku przyglądali mi się z ciekawością, popijając kawę i zagryzając słonymi paluszkami, ale już po chwili, znudzeni, wymieniali porozumiewawcze spojrzenia, by na końcu bez skrępowania ziewać albo wpatrywać się za okno, bezczelnie i zuchwale mnie lekceważąc. Byłam bliska eksplozji, ale nie dałam się wyprowadzić poza granice poprawnego zachowania. Zmieniłam głos na szorstki i zdecydowany i zapowiedziałam, że niezastosowanie się do planu naprawczego będę traktowała jako dobrowolną rezygnację z pracy.

Wyszli, podszeptując. Ktoś się zaśmiał. Patrząc na ich plecy, poprzysięgłam sobie, że i tak dam radę. Jak zawsze.

Zadzwoniłam do Kamila, by poprosić o refundację szkolenia z technik skutecznych negocjacji. Najpierw ponarzekał, że będą to pieniądze wyrzucone w błoto, ale w końcu się zgodził.

− Bez obaw – zapewniałam. – Postawię ten oddział na nogi.

Następne dni były dla mnie katorgą. Pracownicy ewidentnie chcieli zrobić ze mnie idiotkę. Wręcz nadgorliwie siedzieli ze słuchawkami przyklejonymi do ucha, prowadząc rozmowy. Ponieważ efektów nie było, wzięłam billing i wykonałam dziesiątki telefonów pod wskazane na nim numery.

− Nazywam się Blanka Borek, dzwonię z Elitumlux Banku… − zaczynałam, a potem następowała błyskawiczna reakcja rozmówcy, w stylu:

− Mój Boże! Czy coś się stało mamusi? Ona tam pracuje!

Lub:

− Z tego banku, w którym pracuje Halinka? Jakby co, to też mam zaświadczyć, że chciała mi pani wcisnąć kredyt?

Myśleli, że ujdzie im to na sucho. Wzywałam pracowników po kolei. Próbowali wciskać mi głodne kawałki, ale bez skutku. Więc zaczęli pisać do centrali anonimy − że się znęcam, wymagając wykonywania telefonów i rozdawania ulotek. Nie byli przyzwyczajeni do zwykłej, codziennej pracy bankowca. Nie ugięłam się, pamiętając, że kiedyś sama byłam na pierwszej linii. Angażowałam się całą sobą. Demonstrowałam, jak telefonicznie wabić klientów na kredyt konsolidacyjny albo pakiet usług, jak negocjować, nie oszukując, ale pewne tematy pomijając milczeniem. Siłą rozpędu sama sprowadzałam do oddziału nowych klientów i podawałam ich na talerzu tym słabszym sprzedażowo. Niestety, nie obyło się bez obcinania premii i bez upomnień z wpisem do akt, a jednego totalnego lesera, po czterech rozmowach ostrzegawczych, po prostu zwolniłam. Od początku ustawił się w opozycji. Kładł na biurku tabliczkę „Chwilowo nieczynne − zapraszam obok” i wciskał nos w monitor, bez reszty zaabsorbowany. W końcu wyszło szydło z worka − udzielał się na forum bankowców, gdzie znalazł towarzystwo wzajemnej adoracji. Opluwał bank i mnie personalnie, radził się, czy zgłosić w prokuraturze mobbing. Szczycił się niemal zerową sprzedażą, gubił dokumenty, kategorycznie odmówił napisania planu naprawczego i non stop korzystał z kilkudniowych zwolnień od lekarzy różnych specjalizacji. Nie powinnam mieć wyrzutów sumienia, jednak czułam się podle, podpisując wypowiedzenie.

Po kilku tygodniach byłam cieniem samej siebie. Wszyscy patrzyli na mnie wilkiem, ale centralę i region satysfakcjonowały wyniki. Od czasu do czasu uwalniali nawet ekstrakasę do mojej dyspozycji na potrzeby oddziału. Co z tego, skoro naprawdę spore premie pracownicy zawsze uważali za zbyt niskie? Tak czy inaczej, dopięłam swego − oddział się utrzymał, a ja zajmowałam swoje stanowisko już prawie dwa lata, choć kosztowało mnie to sporo zdrowia i nerwów.

***

Popatrzyłam na zegar, jakbym szukała zbawienia. Dochodziła osiemnasta. Po całym tygodniu pracy byłam psychicznie i fizycznie wykończona. Wstałam zza biurka i podeszłam do okna, by rozluźnić ściśnięte do bólu barki i przez chwilę zająć uwagę czymś innym. Oddział Elitumluxu zajmował cały parter dużej kamienicy, tuż przy rynku i pasażu handlowym, więc ruch na zewnątrz był spory. Na przystanku po przeciwnej stronie ulicy zatrzymał się przegubowy, pomalowany na niebiesko autobus miejski. Prowadziła go kobieta, mniej więcej w moim wieku. Z pobłażliwym uśmiechem, oparta na kierownicy, czekała, aż kilku pasażerów wsiądzie i będzie mogła zamknąć drzwi. Takiej to dobrze, pomyślałam. Nie musi się codziennie użerać. Rutynowo, jak mucha w kloszu, jeździ tą samą trasą, a wieczorem spokojnie zasypia, bo nie obchodzą jej wyniki, rankingi i statystyki. Autobus odjechał niespiesznie, a ja skupiłam wzrok na zbliżającej się do czterdziestki wysokiej, trochę zbyt pulchnej kobiecie, ubranej w czarne rurki i czerwony top na cieniutkich ramiączkach, eksponujący ramiona opalone egzotycznym słońcem. Pewna siebie, wyluzowana, podeszła do zaparkowanego tuż pod moim oknem białego bmw, pilotem otworzyła bagażnik i zaczęła układać w nim torby z logo okrutnie drogiego salonu mody tuż za rogiem. Takiej to jeszcze lepiej. Pewnie niepracująca żona jakiegoś biznesmena albo prezesa spółki giełdowej. Zero kłopotów finansowych, presji i kaca moralnego. Mąż zarobi, zadba, wyposaży w złote karty kredytowe, a ona nie zawraca sobie niczym głowy, no, może z wyjątkiem wyboru chirurga plastycznego, który najdroższymi metodami zniweluje pierwsze oznaki utraty jędrności skóry. Z pewnością też nie cierpi z powodu bezczynności zawodowej. Kobieta założyła na nos okulary przeciwsłoneczne, dmuchnęła w wystrzępioną grzywkę, wsiadła do auta i odjechała. Fajne życie. Też bym tak chciała, rozmarzyłam się. Oprzeć się na facecie, który zapewni mi taki poziom życia, że mogę pracować tylko dla kaprysu. I ubierać się tak jak ona. Odruchowo spojrzałam na swoje klasyczne, skórzane czółenka na kilkucentymetrowym słupku. Bez wyrazu, ponadczasowe, modne w czasach młodości mojej babci i z pewnością trendy za dwadzieścia następnych lat. Dotknęłam materiału granatowej ołówkowej spódnicy o długości tuż za kolano, uszytej z cieniutkiej wełenki. Elegancka, ale równie dobrze mogłaby ją nosić zakonnica. Westchnęłam. No cóż, samo życie, nie każdy ma takie szczęście. Ale co tam! Od prawie dwóch lat mam przecież faceta, którego zazdroszczą mi wszystkie koleżanki. Wprawdzie nie jest moim filarem finansowym, ale przytuli, wysłucha, rozśmieszy, a wieczorem pójdziemy do klubu na drinka. Mój Iwo. Dzisiaj zjawi się tak jak w każdy piątek, koło siódmej, i zostanie do poniedziałku. Owszem, ma wady, ale jest tylko mój.

***

CIĄG DALSZY DOSTĘPNY W PEŁNEJ, PŁATNEJ WERSJI

Spis treści

1