Redakcja

Autorzy:

Michał Kowalski

radca prawny, specjalista prawa oświatowego i prawa pracy

Dariusz Dwojewski

doradca prawny, specjalista prawa oświatowego

Dariusz Skrzyński

prawnik, specjalista z zakresu prawa oświatowego, prawa pracy i prawa autorskiego

Redaktor:

Dariusz Skrzyński

Menedżer produktu: 

Paulina Krzyżanowska

Kierownik marketingu i sprzedaży: 

Julita Lewandowska-Tomasiuk

Zdjęcie na okładce:

fotolia.pl

Projekt graficzny okładki:

Piotr Fedorczyk

Korekta:

Zespół

Koordynator produkcji:

Magdalena Huta

Druk:

Miller

Skład i łamanie:

Raster studio

ISBN 978-83-269-5959-2

Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Warszawa 2017

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa

tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10, e-mail: cok@wip.pl

NIP: 526-19-92-256, KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie,

XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego,

Wysokość kapitału zakładowego 200.000 zł.

Publikacja „Ocena pracy nauczyciela i dyrektora od 1 stycznia 2017 r.” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy oraz doświadczenia jej twórców. Zaproponowane w niej wskazówki, porady i interpretacje dotyczą sytuacji typowych. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Opublikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym autorzy, konsultanci oraz redakcja nie mogą ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Ocena pracy nauczyciela i dyrektora od 1 stycznia 2017 r.” wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

WSTĘP

Z wyjątkiem pracy nauczyciela stażysty praca każdego nauczyciela, w tym dyrektora, podlega ocenie. Ocena pracy nie jest tożsama z oceną dorobku zawodowego nauczyciela. W ocenie pracy bierze się pod uwagę ogół pracy nauczyciela, podczas gdy w ocenie dorobku zawodowego ocenie podlega dorobek zawodowy za okres stażu z uwzględnieniem stopnia realizacji planu rozwoju zawodowego.

Uzyskana ocena pracy ma wpływ na sytuację kadrowo-płacową nauczyciela.

Po pierwsze, posiadanie przez nauczyciela co najmniej dobrej oceny pracy jest jednym z niezbędnych wymagań ubiegania się o stanowisko dyrektora, wicedyrektora, a także innego stanowiska kierowniczego w przedszkolu, szkole lub placówce.

Po drugie, posiadanie wyróżniającej oceny pracy jest niezbędnym wymogiem przyznania nauczycielowi nagrody za jego osiągnięcia w zakresie pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej.

Wreszcie po trzecie, uzyskanie negatywnej oceny pracy stanowi podstawę rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem.

Warto zatem wiedzieć, w jaki sposób prawidłowo ocenić pracę nauczyciela i jakie są tego konsekwencje. Tym bardziej że od stycznia nastąpiły zmiany w procedurze oceny pracy zarówno nauczyciela, jak i dyrektora. Z dniem 1 stycznia 2017 r. wszedł w życie znowelizowany art. 6a ust. 6 Karty Nauczyciela, zgodnie z którym oceny pracy:

•dyrektora przedszkola, szkoły, placówki,

•nauczyciela, któremu czasowo powierzono pełnienie obowiązków dyrektora

– dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę, placówkę, przedszkole. Jeśli organ prowadzący jest jednocześnie organem sprawującym nadzór pedagogiczny, oceny dokonuje ten organ.

Również od 1 stycznia obowiązuje nowe rozporządzenie regulujące ocenę pracy nauczyciela. Nowe przepisy zasadniczo powielają treść poprzedniego rozporządzenia. Niemniej jednak dokonano kilku korekt. Wydłużono termin dla nauczyciela na złożenie pisemnych uwag i zastrzeżeń do projektu oceny pracy – z 3 dni kalendarzowych do 3 dni roboczych. Poza tym wskazano, iż przedłużenie terminu na ustalenie oceny pracy powoduje również urlop wypoczynkowy udzielony w placówce nieferyjnej, trwający nieprzerwanie co najmniej 14 dni kalendarzowych. Zmodyfikowano również kompetencje do ustalenia oceny pracy dyrektora szkoły. Dotychczas oceny pracy dyrektora dokonywał organ prowadzący w porozumieniu z organem nadzoru pedagogicznego. Zaś nowe przepisy wskazują, że ocenę pracy będzie ustalał organ nadzoru pedagogicznego działający w porozumieniu z organem prowadzącym. Zaakcentowano w ten sposób silniejszą rolę organu nadzoru pedagogicznego w procedurze oceny pracy dyrektora.

Nowe przepisy mają zastosowanie do procedur wszczętych po 31 grudnia 2016 r. W nowych postępowaniach konieczne będzie powoływanie się już na nowe rozporządzenie (np.: w karcie oceny pracy bądź w odwołaniu od oceny).

Opracowanie pozwoli Państwu zapoznać się z zakresem wprowadzonych zmian i pomoże zaktualizować i usystematyzować wiedzę w praktycznym stosowaniu tych zasad.

Życzę Państwu przyjemnej lektury

Rozdział 1. Ocena pracy nauczyciela

1.1. Wszczęcie postępowania

Postępowanie w sprawie ustalenia oceny pracy nauczyciela prowadzone jest na podstawie art. 6a ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1379 ze zm.) – dalej Karta Nauczyciela, oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz.U. z 2016 r. poz. 2035) – dalej rozporządzenie.

Zasadniczo ocena może być dokonana w każdym czasie. Jednak ustawodawca wprowadził tu pewne, racjonalne ograniczenia. Oceny nie dokonuje się wcześniej niż przed upływem roku od sporządzenia wcześniejszej oceny lub oceny dorobku zawodowego (art. 6a ust. 1 Karty Nauczyciela). Dowodzi to, że ocena nauczyciela nie jest czynnością związaną z występkami o charakterze dyscyplinarnym czy wykroczeniami pracowniczymi. Zatem postępowanie w sprawie ustalenia oceny pracy nie powinno być nadużywane i wszczynane w każdym przypadku popełnienia przez nauczyciela uchybienia porządkowego bądź dyscyplinarnego. W takich sytuacjach dyrektor powinien odpowiednio ukarać nauczyciela karą porządkową albo powiadomić rzecznika dyscyplinarnego działającego przy komisji dyscyplinarnej nauczycieli przy wojewodzie o uchybieniu dyscyplinarnym (art. 75 Karty Nauczyciela) – patrz przykłady 1–3.

PRZYKŁAD 1

Nauczyciel szarpnął i popchnął ucznia w trakcie lekcji. Dyrektor powinien niezwłocznie zawiadomić rzecznika dyscyplinarnego nauczycieli o popełnionym uchybieniu godności zawodu nauczyciela. Natomiast wszczynanie postępowania w sprawie oceny pracy nauczyciela nie jest w takiej sytuacji odpowiednim rozwiązaniem.

PRZYKŁAD 2

Do szkoły wpływają liczne skargi rodziców na nauczyciela języka angielskiego uczącego w klasie maturalnej. W skargach rodzice żalą się na niską jakość lekcji, brak dyscypliny oraz konieczność korzystania z korepetycji poza szkołą. Wraz ze skargami pojawiają się również ustne i pisemne prośby pojedynczych rodziców o zmianę nauczyciela. Na takiej podstawie dyrektor może wszcząć postępowanie w sprawie oceny pracy nauczyciela.

Postępowanie w sprawie oceny pracy nauczyciela wszczyna się z inicjatywy dyrektora szkoły (przedszkola lub placówki), w której nauczyciel jest zatrudniony, lub na wniosek:

•nauczyciela, który chce być oceniony,

•organu sprawującego nadzór pedagogiczny,

•organu prowadzącego szkołę,

•rady szkoły,

•rady rodziców.

Dyrektor może wszcząć postępowanie w sprawie oceny pracy określonego nauczyciela w każdej sytuacji, gdy otrzymuje liczne i wyraźne sygnały świadczące o nienależytym wykonywaniu przez tę osobę obowiązków pracowniczych.

PRZYKŁAD 3

Co zrobić z dyplomowanym nauczycielem języka niemieckiego z 30-letnim stażem pracy, który od lat postrzegany jest przez uczniów i rodziców jako postrach uczniów? Język niemiecki jest coraz rzadziej wybierany przez dzieci i funkcjonuje już tylko jako drugi język. Dzieci często chcą zmieniać grupę językową do innego nauczyciela lub na każdy inny język, aby uciec od problemu. Mamy jeszcze dwóch nauczycieli języka niemieckiego (z mniejszym stażem i niższym stopniem awansu zawodowego). Z roku na rok jest coraz mniej godzin j. niemieckiego (na obecną chwilę 1,5 etatu na 3 nauczycieli) – wpływ na tę sytuację ma niewątpliwie niż demograficzny, ale również obawa dzieci przed wyborem niemieckiego, aby nie trafić do wspomnianego nauczyciela. Dodam, że metodycznie nauczyciel prowadzi lekcje dobrze, jest wymagający, osiąga dobre wyniki z tymi uczniami, którzy przetrwają, jednak ma w sobie coś takiego, że coraz więcej uczniów panicznie się go boi. Rodzice składają podania o zmianę grupy, a nawet języka, bo widzą stres i niechęć dzieci do chodzenia do szkoły. W razie odmowy rozważają zmianę szkoły (w ciągu każdego roku kilkoro uczniów). Widać więc desperację rodziców i uczniów. Przeprowadziłem wiele rozmów z nauczycielem, również spotkania rodziców z nauczycielem w mojej obecności, nauczyciel był zobowiązany do analizy sytuacji i złożenia pisemnego wyjaśnienia i, jak wynika z jego odpowiedzi, nie znajduje w sobie żadnego problemu. Co można zrobić z takim nauczycielem? Czy można wytypować go w pierwszej kolejności do zwolnienia?

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Rozdział 1. Ocena pracy nauczyciela

Rozdział 2. Ocena pracy dyrektora

Rozdział 3. Skutki oceny pracy nauczyciela i dyrektora

Rozdział 4. Ocena pracy w szkołach i przedszkolach niepublicznych i niesamorządowych

Rozdział 5. Przydatne narzędzia

Podstawa prawna i orzecznictwo

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71