Redakcja

Kierownik grupy wydawniczej: Agnieszka Konopacka-Kuramochi

Redaktor prowadząca: Agnieszka Świeboda

Menedżer produktu: Rafał Kępka

Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski

Skład i łamanie: Ticas

Korekta: Zespół

Druk: Paper&Tinta

Nakład: 2200 egz.

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa

e-mail: aktualnoscibhp@wip.pl, e-mail: cok@wip.pl

Zamówienia: tel.: 22 518 29 29, faks: 22 617 60 10

NIP: 526-19-92-256

KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. W-wy

w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego

Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł.

© Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa 2014

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności prawnej za stosowanie zawartych w „Aktulnościach BHP” lub innych elementach subskrypcji informacji, wskazówek, przykładów itp. do konkretnych przypadków.

Od Redakcji

Drodzy Czytelnicy!

Od września obowiązują nowe naklejki informujące o dacie następnego badania technicznego urządzenia na lata 2015–2016. Szczegóły zostały omówione na str. 4.

Chciałabym też polecić lekturę artykułu ze str. 6, w którym została przedstawiona lista pytań przydatnych do przygotowania oceny warunków pracy biurowej oraz jej etapy. Dbałość o bezpieczne i higieniczne warunki pracy w każdym przedsiębiorstwie powinna polegać w szczególności na zbieraniu i przetwarzaniu rzetelnych informacji o występujących zagrożeniach i związanym z nimi ryzykiem zawodowym.

Uzyskanie w procesie oceny ryzyka zawodowego poziomu „ryzyko małe” czy „ryzyko akceptowalne” skłania zarówno wielu pracodawców, jak i pracowników służby bhp do stwierdzenia, że praca jest bezpieczna, a zaistnienie wypadku praktycznie niemożliwe. Warto zastanowić się, czy takie myślenie jest właściwe. Czy faktycznie niski poziom ryzyka jest w każdej sytuacji gwarantem pełnego bezpieczeństwa, czy praktyka potwierdza takie myślenie, wyjaśniamy w Temacie numeru (str. 8–10).

W jakim terminie inspektor PIP ma obowiązek przyjechać na ponowną kontrolę? Czy dla pracowników zatrudnionych przy traku na umowę zlecenia należy wykonać pomiary środowiska pracy? Na jakie zagrożenia narażony jest lekarz, który nie ma bezpośredniego kontaktu z lekiem cytostatycznym, a jedynie z pacjentem cytostatycznym? Odpowiedzi m.in. na te pytania publikujemy w dziale „BHP w pytaniach i odpowiedziach” (str. 12–16).

Serdecznie pozdrawiam,

życząc jednocześnie satysfakcjonującej lektury.

Agnieszka Świeboda

redaktor prowadząca,

prawnik, specjalista ds. bhp,

inspektor ppoż.

Dyrektywa dotycząca organizacji czasu pracy wdrożona niepoprawnie

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uznało sposób wprowadzenia dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiej i Rady dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy za niewłaściwy.

Kwestie sporne dotyczyły w szczególności:

bezpieczeństwa i zdrowia pracowników, które nie zostały uwzględnione w nowych przepisach,

trybu wprowadzenia przez pracodawcę wydłużonego okresu rozliczeniowego,

nadmiernego otwarcia możliwości wydłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy w polskim Kodeksie pracy,

zostały one skierowane do Komisji Europejskiej z końcem stycznia 2014 roku.

Eksperci „Solidarności” zauważyli, iż sprawa bezpieczeństwa i zdrowia pracowników nie obejmuje:

kobiet w ciąży,

pracowników opiekujących się dziećmi do lat 4,

osób zatrudnionych w uciążliwych warunkach.

Sprawa trybu wprowadzenia przez pracodawcę wydłużonego okresu rozliczeniowego jest kontrowersyjna o tyle, że według nowych przepisów rozwiązanie takie można zastosować przez układ zbiorowy pracy lub w porozumieniu ze związkami zawodowymi. W przypadku gdy firma takich nie posiada, wówczas porozumienie ma być zawierane przez pracowników wybranych w trybie danego zakładu pracy. Jak podkreślają eksperci „Solidarności” pracodawca nie ma interesu w składaniu propozycji zakładowej organizacji związkowej do podjęcia rokowań nad zawarciem nowego lub zmianą dotychczas obowiązującego układu zbiorowego pracy. Rozwiązanie mu odpowiadające może wprowadzić w drodze porozumienia zbiorowego. Formuła taka wyklucza jednak jakikolwiek kompromis.

Punktem zapalnym okazał się również 12-miesięczny okres rozliczeniowy dla:

pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób,

pracowników zakładowych straży pożarnych,

zakładowych służb ratowniczych w systemie równoważnego czasu pracy, w którym dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 24 godzin na dobę, który według „Solidarności” ma zły wpływ na zdrowie pracowników oraz odbywa się kosztem ich życia prywatnego.

Nadmierne otwarcie możliwości wydłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy w polskim Kodeksie pracy jest według Solidarności dopuszczalne przez dyrektywę, ale tylko w szczególnych wypadkach i dotyczy wybranych kategorii pracowników. Natomiast przegłosowana ustawa rozszerzyła to rozwiązanie dla każdego pracownika.

Źródło: NSZZ „Solidarność”

Urządzenia NO muszą spełniać nowe warunki techniczne

5 września weszło w życie rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych.

Określa ono:

1) warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych, w tym:

– portowych ramion przeładunkowych,

– urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych, w tym ramion przeładunkowych dla stałych, ciekłych i gazowych towarów niebezpiecznych,

– urządzeń, w tym ramion przeładunkowych, do napełniania i opróżniania pod ciśnieniem wyższym niż 0,5 bara i zaklasyfikowanych do I, II lub III kategorii, przeznaczonych do płynów zaliczonych do grupy 2 zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz.U. z 2010 r. nr 138, poz. 935 ze zm.) dotyczącymi zasadniczych wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów urządzeń ciśnieniowych

ograniczonych z jednej strony zaworem odcinającym od instalacji technologicznej lub przesyłowej, a z drugiej elementem łączącym z napełnianym lub opróżnianym zbiornikiem transportowym, zwanych dalej „urządzeniami NO”;

2) rodzaje specjalistycznych urządzeń, przy których obsłudze i konserwacji wymagane jest posiadanie szczególnych kwalifikacji uzyskanych na podstawie art. 23 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym.

Przepisy rozporządzenia nie dotyczą:

urządzeń w napełnialniach butli i wiązek butli;

urządzeń przenośnych stosowanych przy przeładunku towarów niebezpiecznych w przypadku wystąpienia awarii;

urządzeń stosowanych do rozładunku dużych pojemników do przewozu luzem towarów niebezpiecznych (DPPL).

Badania okresowe urządzeń NO

Badanie okresowe urządzenia NO przeprowadza się nie rzadziej niż w terminach podanych w poniższej tabeli uwzględniając rodzaj urządzenia, którego badanie dotyczy, w zakresie obejmującym:

sprawdzenie księgi rewizyjnej, dokumentacji eksploatacyjnej oraz protokołów

sprawdzenie, czy zrealizowano zalecenia z poprzedniego badania;

przeprowadzenie prób i badań

sprawdzenie działania złącza awaryjnego rozłączania w okresie co pięć lat w ramach hydraulicznej próby ciśnieniowej z wyjątkiem złączy jednorazowego stosowania; w przypadkach uzasadnionych względami bezpieczeństwa lub innymi istotnymi powodami Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego, na wniosek eksploatującego, może odstąpić od sprawdzenia działania złącza awaryjnego rozłączania.

W ramach badania okresowego hydrauliczną próbę ciśnieniową:

urządzenia NO przeprowadza się co 5 lat

elastycznych przewodów będących na wyposażeniu urządzeń NO lub zbiorników transportowych przeprowadza się w sposób określony w PN-EN ISO 1402.

W czasie próby należy sprawdzić, czy nie występują odkształcenia elementów oraz nieszczelności urządzenia.

W uzasadnionych przypadkach, na wniosek eksploatującego, dyrektor TDT po przeprowadzeniu z wynikiem pozytywnym rewizji zewnętrznej w ramach badania doraźnego eksploatacyjnego może odroczyć termin wykonania próby ciśnieniowej do 6 miesięcy, przy czym odroczenie terminu może nastąpić najwyżej dwukrotnie, tak aby łączny czas odroczenia nie przekroczył 12 miesięcy.

Rewizja zewnętrzna polega na wykonaniu oceny wizualnej urządzenia NO w miejscach dostępnych oraz sprawdzeniu działania jego osprzętu i urządzeń zabezpieczających, a także sprawdzeniu księgi rewizyjnej urządzenia i dokumentacji eksploatacyjnej oraz protokołów

Eksploatujący urządzenie NO może dokonać wymiany:

manometrów i termometrów,

armatury zaporowej,

przyrządów cieczowskazowych,

zaworów redukcyjnych,

urządzeń zasilających,

elastycznych przewodów będących na wyposażeniu urządzenia NO, ale nie będących jego stałym elementem, wraz z końcówkami przyłączeniowymi z jednej strony do urządzenia NO, a z drugiej strony do zbiornika transportowego, które jako kompletne nie zawierają żadnych elementów pośrednich między tymi końcówkami

o ile wymiana nie wymaga stosowania technologii spajania lub przeróbki plastycznej.

Wymiana elementów ma być nadzorowana przez osoby odpowiedzialne za nadzór eksploatacyjny urządzenia NO i udokumentowana w dokumentacji eksploatacyjnej.

Nowo zainstalowane elementy mają być tego samego typu, o takich samych parametrach, charakterystyce i nastawach jak elementy wymieniane. Zastosowane elastyczne przewody powinny być tego samego typu, o takich samych parametrach i charakterystyce jak przewody wymieniane.

Naprawa lub modernizacja urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych musi być przeprowadzana przez podmioty posiadające uprawnienia wydane przez TDT oraz na podstawie uzgodnionej przez TDT dokumentacji technicznej. Wykonanie naprawy lub modernizacji powinno być potwierdzone pisemnie przez wykonawcę. Po zakończeniu naprawy lub modernizacji należy przeprowadzić badanie.

Dokumentacja eksploatacyjna

Dla każdego urządzenia NO eksploatujący powinien prowadzić dokumentację eksploatacyjną określającą czynności w zakresie obsługi, obejmującą co najmniej:

rodzaj przeładunku (napełnianie, opróżnianie);

rodzaj przeładowywanego medium;

usterki i nieprawidłowości wynikłe w trakcie przeładunku;

uwagi, spostrzeżenia.

Dopuszcza się również prowadzenie dokumentacji eksploatacyjnej w wersji elektronicznej.

Urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych eksploatowane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, zgłoszone do badania w Transportowym Dozorze Technicznym przed dniem 31 grudnia 2006 r. i eksploatowane na podstawie warunków technicznych ustalonych z Transportowym Dozorem Technicznym na podstawie dotychczasowych przepisów, mogą być eksploatowane na powyższych warunkach nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2015 r.

Terminy badań okresowych urządzeń NO i elastycznych przewodów

Lp.

Wyszczególnienie rodzajów urządzeń NO i elastyczne przewody

Forma dozoru

Terminy badań

1

Portowe ramiona przeładunkowe

pełny

co 1 rok

2

Urządzenia do napełniania i opróżniania, w tym ramiona przeładunkowe do stałych, ciekłych i gazowych towarów niebezpiecznych wg ADR/RID/ADN/IMDG

pełny

co 1 rok

3

Urządzenia, w tym ramiona przeładunkowe, do napełniania i opróżniania pod ciśnieniem wyższym niż 0,5 bara zbiorników transportowych dla towarów zaklasyfikowanych do I, II lub III kategorii, przeznaczonych do płynów zaliczonych do grupy 2 zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności dotyczącymi zasadniczych wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów urządzeń ciśnieniowych

pełny

co 3 lata

4

Elastyczne przewody

a) badania elastycznych przewodów stanowiących stałe wyposażenie urządzeń NO powinny być wykonywane w tych samych terminach co urządzenia NO,

b) badania elastycznych przewodów stanowiących stałe wyposażenie tych zbiorników, w tym cystern w ruchu drogowym, kolejowym i żegludze śródlądowej, powinny być wykonywane w tych samych terminach co badania tych zbiorników.

Podstawa prawna:

• art. 54 ust. 2 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz.U. z 2013 r. poz. 963 ze zm.),

• rozporządzenie ministra transportu z 20 września 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych (Dz. U. nr 181, poz. 1335 ze zm.),

• rozporządzenie ministra infrastruktury i rozwoju z 5 sierpnia 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1105).

UDT wprowadził nowe naklejki na dozorowanych urządzeniach technicznych

Od września obowiązują nowe naklejki informujące o dacie następnego badania technicznego urządzenia na lata 2015–2016. Są one umieszczane na urządzeniach, które są dozorowane przez UDT. Jest to informacja o pozytywnym wyniku przeprowadzonego badania i terminie następnego obowiązkowego badania technicznego.

PIP zidentyfikowała obszary o największym ryzyku wypadku przy pracy

Na plenarnym posiedzeniu Rady Ochrony Pracy, które odbyło się 26 sierpnia 2014 r., jednym z tematów był m.in. materiał przygotowany przez Państwową Inspekcję Pracy „Identyfikacja obszarów o największym ryzyku wypadku przy pracy i przestrzeganie w nich przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy”.

Dane pochodzące z badania okoliczności i przyczyn wypadków przez inspektorów pracy gromadzone są przede wszystkim w celu wskazania kluczowych informacji niezbędnych do planowania programów kontrolno-prewencyjnych.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Dyrektywa dotycząca organizacji czasu pracy wdrożona niepoprawnie

Urządzenia NO muszą spełniać nowe warunki techniczne

UDT wprowadził nowe naklejki na dozorowanych urządzeniach technicznych

PIP zidentyfikowała obszary o największym ryzyku wypadku przy pracy

Dokumentowanie badań lekarskich osób w trakcie praktycznej nauki zawodu według nowych zasad

Lista pytań ułatwi przygotowanie oceny warunków pracy biurowej

Osiągnięcie niskiego poziomu ryzyka resztkowego nie daje gwarancji na brak wypadków przy pracy

Przykład przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego na stanowisku pracy magazyniera

Błędy ludzkie i organizacyjne są najczęstszą przyczyną wypadków przy pracy na budowie

Utrata przytomności wskutek stresu, bólu spełnia przesłanki wypadku przy pracy

Zakaz pracy na wysokości wynikający z badań lekarskich wymaga zmiany w umowie o pracę

Wypadek podczas przerwy śniadaniowej należy uznać za wypadek przy pracy

Cytostatyki są zagrożeniem dla pielęgniarek mających kontakt z moczem pacjenta

Użytkownik wózka odpowiada za stan techniczny układów podlegających kontroli UDT

Pomiary środowiska pracy nie zawsze są zależne od zajmowanego stanowiska pracy

Zwolnienie wypadkowe gwarantuje 100% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego

Inspektor PIP nie ma obowiązku dokonania kontroli sprawdzającej wykonanie decyzji

Zleceniobiorców można zatrudniać przy maszynach szczególnie niebezpiecznych

Pracodawca powinien udokumentować wypadek klienta w zakładzie pracy