Wprowadzenie

Książka ta skierowana jest do rodziców, którzy poszukują ciekawej formy spędzenia czasu z dziećmi. Pozycja ta zainteresuje nauczycieli jogi, którzy specjalizują się w prowadzeniu zajęć jogi dla dzieci lub jogi dla całej rodziny.

W publikacji tej przedstawione zostały efekty moich studiów teoretycznych, odnośnie wybranych metod pracy z ciałem oraz doświadczenia w prowadzeniu zajęć jogi dla dzieci i jogi rodzinnej.

Z wykształcenia jestem socjologiem i instruktorem jogi, zatem te dwie dziedziny znalazły wyraz w moim indywidualnym podejściu do pracy z ciałem i grupami ludzi. Wartość jogi postrzegam w jej integralnym oddziaływaniu na całą istotę człowieka: ciało, umysł, emocje. Bez podziału i nadawania rangi.

Pracując jednocześnie jako wykładowca – socjolog, niekiedy zatrważał mnie fakt przeciążania słuchaczy wiadomościami, teorią (pracą głowy), bez równoważenia tego pracą z ciałem. Efekty tego były znamienne (o czym mówili sami uczniowie): napięciowe bóle głowy, kręgosłupa, obniżony nastrój i inne. Obserwując moich dorosłych uczniów, doszłam do przekonania, że istotne jest rozwijanie świadomości i czucia swego ciała, już we wczesnym dzieciństwie. Zapewnia to harmonijny rozwój i kształtuje właściwe wzorce stylu życia. W tym sensie praca nad pogłębianiem świadomości ciała, stanowi profilaktykę chorób psychosomatycznych.

Jakie jest znaczenie form ruchowych w psychofizycznym rozwoju dzieci?

Aktywność ruchowa dzieci wpływa na sfery:

psychiczną – ruch zmniejsza napięcie wynikające ze stresu, poprawia samopoczucie, relaksuje. Rozwój umiejętności motorycznych kształtuje pewność siebie, samodzielność, poczucie własnej wartości;

biologiczną, czyli układy: nerwowy, oddechowy, mięśniowy, kostno-stawowy, krążenia. Dzięki temu, że angażowane są mięśnie i stawy poprawia się struktura mięśniowa. Rozwijane i doskonalone są umiejętności motoryczne, na przykład gibkość.

Jakie są walory wychowawcze form ruchowych?

Ćwiczenia i zabawy ruchowe integrują członków grupy, umacniają więzi, uczą współdziałania. Następuje też rozwój komunikatywności, empatii i zdyscyplinowania w grupie. Rozwijają się zainteresowania i hobby.

Dlaczego warto zapoznawać dzieci z pozycjami jogi?

Joga jest wspaniałym sposobem na rozluźnienie ciała i zrelaksowanie się. Może uspokoić nerwowe czy nadpobudliwe dziecko. Ćwiczenia potrafią ożywić zmęczone i znużone dziecko, które nie potrafi się skoncentrować, lub wyzwolić ekspresję w dziecku lękowym czy zahamowanym.

Jest to ważne, ponieważ założenie współczesnej pedagogiki stanowi wykształcenie człowieka twórczego, który radzi sobie ze złożoną rzeczywistością.

ORGANIZACJA ZAJĘĆ

Prowadziłam grupy jogi dla całej rodziny, w których w parze ćwiczyli: dorosły i dziecko (w wieku od czterech lat). Niekiedy rodzic przychodził też z dwójką dzieci, a czasami cała rodzina (dwoje dzieci, mama, tata). Para rodzinna układała maty obok siebie.

Spotkanie trwało pełną godzinę, a struktura zajęć była taka, jak przy innych zajęciach jogi, czyli: rozgrzewka, część zasadnicza, relaks. W zależności od samopoczucia, nastroju grupy, proponowałam na przemian ćwiczenia i zabawy o różnym stopniu trudności. Z wielkim entuzjazmem i radością uczestnicy zajęć wykonywali masaże i poddawali się im.

Scenariusze zajęć zawarte w książce mogą być realizowane w domu, przez rodzica i dziecko, na zajęciach jogi rodzinnej, jogi dla dzieci lub stosowane w grupach, na przykład przedszkolnych. Można je modyfikować i przekształcać, w zależności od potrzeb i preferencji zarówno prowadzącego zajęcia, jak i grupy.

Cele zajęć:

rozszerzenie zakresu możliwości ruchowych osoby, przy pomocy wybranych ćwiczeń i zabaw; nabywanie świadomości ciała;

pobudzanie kreatywności, pogłębianie wrażliwości;

rozwijanie kompetencji społecznych, bycia w relacji;

budowanie więzi grupowej;

dowartościowanie każdego członka grupy, niezależnie od sprawności fizycznej i osiągnięć.

To, na co szczególnie chcę zwrócić uwagę, to opowieści ruchowe, czyli pomysł, jak zachęcić dzieci do ćwiczeń w bajeczny sposób.

Życzę przyjemnej lektury i jeszcze przyjemniejszych doznań w trakcie praktyki!

– Joanna Jakubik-Hajdukiewicz

Rodzina – jej wpływ na wychowanie do podejmowania aktywności ruchowej i do kształcenia pozytywnych wzorców stylu życia

Efektem postępu cywilizacyjnego jest wzrost czasu wolnego, wydłużenie się życia ludzkiego, ale także rozwój chorób cywilizacyjnych, m.in. takich jak: miażdżyca, cukrzyca, nadciśnienie, otyłość.

Dużą rolę w procesie wychowania do aktywności fizycznej powinna odgrywać rodzina, ponieważ w niej spędza się najwięcej czasu wolnego. Rodzina stanowi pierwotne środowisko socjalizacyjne, a dzieci czerpią wzory spędzania wolnego czasu od rodziców[1].

W naukach społecznych rodzinę tradycyjnie uznaje się za najważniejszą grupę społeczną, decydującą o prawidłowej socjalizacji dziecka. Rodzina kształtuje podstawy osobowości dzieci, w tym również stosunek do aktywności fizycznej. Oddziaływanie poprzez przykład jest źródłem wpływu rodziców na dzieci. Za optymalne uznaje się wspólne uczęszczanie rodziców i dzieci na zajęcia rekreacyjne i dostarczanie najmłodszym wsparcia[2]. Prawdopodobieństwo, że rola rodziców będzie naprawdę istotna, wzrasta wówczas, gdy rodzice są aktywni fizycznie, najlepiej wspólnie ze swoimi dziećmi, a także wspierają dziecko w jego wysiłkach.

Mechanizmy wpływu osób znaczących mogą działać na dwóch poziomach:

naśladownictwa (czyli zewnętrznego odwzorowania czyjegoś zachowania) lub

identyfikacji (odwzorowania cudzych stanów psychicznych).

Dalsza część książki dostępna w wersji pełnej

[1] K. Piech, Promocja rodzinnej aktywności ruchowej, ZWAWF, Biała Podlaska 2004, s. 17.

[2] K. Sas-Nowosielski, Wychowanie do aktywności fizycznej, Wydawnictwo AWF, Katowice 2003, s. 100.

Znaczenie rekreacji ruchowej rodziny na tle współczesnych przemian cywilizacyjnych

Znaczenie aktywności fizycznej w poszczególnych okresach życia człowieka

Dostępne w wersji pełnej

Korzyści płynące z podejmowania aktywności ruchowej

Dostępne w wersji pełnej

Motywacja i rywalizacja jako psychologiczne determinanty podejmowania aktywności ruchowej

Dostępne w wersji pełnej

Scenariusze zajęć

Scenariusz I

Dostępne w wersji pełnej

Scenariusz II

Dostępne w wersji pełnej

Scenariusz III

Dostępne w wersji pełnej

Scenariusz IV

Dostępne w wersji pełnej

Scenariusz V

Dostępne w wersji pełnej

Scenariusz VI

Dostępne w wersji pełnej

Scenariusz VII

Dostępne w wersji pełnej

Scenariusz VIII

Dostępne w wersji pełnej

Scenariusz IX

Dostępne w wersji pełnej

Scenariusz X

Dostępne w wersji pełnej

Bibliografia

Bersma D., Visscher M., Yoga games for children, Hunter House Inc., U.S., Alameda 2003.

Bogdanowicz M., Okrzesik D., Opis i planowanie zajęć wg Ruchu Rozwijającego W. Sherborne, Harmonia, Gdańsk 2011.

Brown Ch., Księga jogi, Elipsa, Warszawa 2006.

Chodorowska I., Aktywność ruchowa – wpływ na zdrowie i rozwój młodzieży, w: Wychowanie fizyczne i zdrowotne 2/2008.

Interdyscyplinarne zagadnienia aktywności rekreacyjnej, sportowej i turystycznej końca XX w., red. I. Kiełbasiewicz-Drozdowska, M. Marcinkowski, W. Siwiński, WSO, Poznań 2000.

Jakubik-Hajdukiewicz J., Joga dla dzieci. Poradnik dla rodziców i nauczycieli, KOS, Katowice 2009.

Jakubik-Hajdukiewicz J., Joga dla kobiet w ciąży. Integracja ciała, emocji i umysłu, KOS, Katowice 2012.

Jakubik-Hajdukiewicz J., Twórcze działania dla dzieci z wykorzystaniem terapii tańcem, jogi i kreatywnego pisania, Garmond, Poznań 2005.

Jenkins N., Brandon L., Joga. Anatomia i praktyka, MUZA S.A., Warszawa 2010.

Kappert D., Tańcząc z dziećmi. Improwizacja taneczna – Symbolika ciała – Socjoterapia, KINED, Warszawa 2005.

Karaskova V., Zabawy ruchowe dla dzieci zdrowych i niepełnosprawnych, GWP, Gdańsk 2007.

Kriyananda S. (J. D. Walters), Radża joga, sztuka i nauka, KOS, Katowice 2007.

Lindell L., Rabinovitch N. i G., Ilustrowany przewodnik JOGA, DELTA, Warszawa.

Lindsell F., Yoga Bugs, Ebury Press, London 2008.

Nawrocka W., Humanistyczne podstawy rekreacji ruchowej, Agencja „PRESSPOL” Warszawa 1985.

Owczarek S., Atlas ćwiczeń korekcyjnych, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2009.

Owczarek S., Bondarowicz M., Zabawy i gry ruchowe w gimnastyce korekcyjnej, WSiP, Warszawa 1997.

Piech K. , Promocja rodzinnej aktywności ruchowej, ZWAWF, Biała Podlaska 2004.

Raczek J., Uwarunkowania rozwojowe szkolenia sportowego dzieci i młodzieży, Wydawnictwo AWF w Katowicach, Katowice 1987.

Rekreacja i turystyka w rodzinie, red. T. Łobożewicz, T. Wolańska, PTNKF, Warszawa 1994.

Sas-Nowosielski K., Wychowanie do aktywności fizycznej, Wydawnictwo AWF, Katowice 2003.

Smith J., Hall D., Gibbs B., Joga dla każdego, Bellona, Warszawa 2005.

Thapar M., Singh N., Joga z dziećmi, Oficyna Wydawnicza ABA, Warszawa 2004.

Umiastowska D., Czynniki aktywizacji ruchowej dzieci i młodzieży na różnych szczeblach edukacji, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 1997.

Vopel K. W., Witajcie nogi, Wydawnictwo Jedność, Kielce 2009.

Winiarski R.W., Wstęp do teorii rekreacji, Wydawnictwo Skryptowe nr 100, Kraków 1989.

www.fit4smart.pl/2014/02/aktywnosc-fizyczna

www.zachowajrownowage.pl/artykul/ruch-jak-ile-i-gdzie

Redaktor prowadząca: Dominika Dudarew

Redakcja: Emilia Chmielewska

Korekta: Ewa Karczewska

Projekt okładki: Łukasz Werpachowski, grafika@illuminatio.pl

Zdjęcia: Rafał Gacek, Piotr Kopczuk

Zdjęcie na okładce: www.istockphoto.com © vadimguzhva

Osoby na fotografiach: Kamil, Joanna, Szymon Hajdukiewiczowie, Milena, Adrian, Jakub i Stefan Taratajcio oraz Damian Jakubik.

Copyright © 2015 Joanna Jakubik-Hajdukiewicz

Copyright © for Polish edition by ILLUMINATIO Łukasz Kierus 2015

Wszelkie prawa do polskiego przekładu i publikacji zastrzeżone. Powielanie

i rozpowszechnianie z wykorzystaniem jakiejkolwiek techniki całości bądź

fragmentów niniejszego dzieła bez uprzedniego uzyskania pisemnej zgody

posiadacza tych praw jest zabronione.

Wydanie elektroniczne
Białystok 2015
ISBN 978-83-65170-52-1

facebook
Bądź na bieżąco i śledź nasze wydawnictwo na Facebooku:
www.facebook.com/vivantepl

www.vivante.pl

Wydawnictwo Vivante

E-mail: wydawnictwo@vivante.pl

Dział handlowy: zamowienia@vivante.pl

Plik opracował i przygotował Woblink

woblink.com