Redakcja

Anna Seweryn-Sakiewicz

Projekt okładki

Pracownia WV

Ilustracja na okładce

© maksimshirkov/fotolia.com

Redakcja techniczna, skład i łamanie

Damian Walasek

Korekta

Urszula Bańcerek

Opracowanie wersji elektronicznej

Grzegorz Bociek

Wydanie I, Chorzów 2014

Wydawca: Wydawnictwa Videograf SA

41-500 Chorzów, Aleja Harcerska 3C

tel. 32-348-31-33, 32-348-31-35

fax 32-348-31-25

office@videograf.pl

www.videograf.pl

Dystrybucja wersji drukowanej: DICTUM Sp. z o.o.

01-942 Warszawa, ul. Kabaretowa 21

tel. 22-663-98-13, fax 22-663-98-12

dystrybucja@dictum.pl

www.dictum.pl

Tekst © Julia Bernard

© Copyright by Wydawnictwa Videograf SA, Chorzów 2013

ISBN 978-83-7835-325-6

Dla T.

Za tamten krzyk, czerwcową nocą odbity ludzkim echem

od upałem nagrzanych kamienic przy Rue des Abbesses.

Prolog

Jest dwudziesty szósty grudnia dwa tysiące ósmego roku. Drugi dzień świąt Bożego Narodzenia. To miał być piękny dzień, całe te święta miały być wyjątkowe. Naprawdę na nie czekałam, choć nie jestem już człowiekiem. Mój stosunek do religii nie ma tutaj jednak znaczenia. Miała być wielka choinka i długie wieczorne rozmowy przy kominku, pomarańcze ozdobione wzorami z goździków, leniwe picie kawy i okruchy makowca spadające na kanapę. Gonitwy po zaśnieżonym lesie i zjeżdżanie na tyłku z dachu. I takie poczucie wszechobecnej radości, że właśnie tu i teraz jest dobrze. Jest idealnie. Pierwsze prawdziwe, rodzinne święta.

Jestem sama. Jestem w drodze od trzech tygodni, jeżdżę zygzakiem po Europie, udając przed samą sobą, że próbuję dotrzeć do Grenady. Ale czy potrzebowałam aż trzech tygodni, by pokonać połowę trasy z Krakowa? Powinnam wiedzieć, że to, co się mi przydarza, nie zależy tylko ode mnie. Okazało się, że właściwie nie mam wpływu na to, jak toczy się moje życie. Wystarczy, że urodzisz się w takiej rodzinie jak moja, i już masz przesrane.

Nie mogę powiedzieć, że pojawienie się całkiem innego boga niż ten, który zgodnie z tradycją przychodzi do nas w grudniu, miało jakieś większe znaczenie. Nie mogę nawet powiedzieć, że moja rodzina odegrała jakąś istotną rolę w tym cholernym wydarzeniu. Przecież nic się nie zmieniło na świecie, prawda? Tylko nas już nie ma.

Pamiętam dni, godziny, momenty. Pieszczę je codziennie, wyciągając z pamięci, zmuszając, by zamieniały się w sny. Pozornie nieważne szczegóły, słowa, gesty. Błyski i obrazy. Cały tamten czas wydaje mi się teraz takimi świętami. Czasem, jadąc nocą, zjeżdżam na pobocze i zatrzymuję samochód, żeby zapisać jakiś szczegół albo zdanie, które nagle mi się przypomina. Boję się, że coś mi ucieknie i nigdy już tego nie odnajdę.

I. W taką noc wszystko się zmienia

Droga była szara, miejscami połyskująca od deszczu. Regularnie mijane słupki z odblaskowymi światłami przypominały, że ta nocna jazda ma jakiś sens, prowadzi dokądś, gdzieś ma się skończyć, a sama droga i pędzący nią samochód należą do świata opanowanego przez reguły, przepisy i normy. Co sto metrów dzięki tym nagle powoływanym do życia światłom Martyna miała szansę uświadomić sobie, że jest coś stałego, pewnego i bezpiecznego; że to nie zaginiona droga na pustkowiu.

O trzeciej nad ranem można czasami zapomnieć, jak wszystko wygląda w świetle dziennym. O trzeciej nad ranem można, pomimo świadomości, gdzie dokładnie się znajdujesz, mieć złudzenie, że jest się jedyną osobą w promieniu wielu kilometrów. A nie zawsze spokój samotności jest tym, czego potrzebujesz nocą na drodze. I nigdy nie należy liczyć, że nocą na pustkowiach nikogo się nie spotka.

Monotonny dźwięk pracujących wycieraczek stał się denerwujący na tyle, że Martyna prawie w panice przeskakiwała po stacjach radiowych, szukając czegokolwiek, co choć na chwilę zajęłoby jej myśli. Znajomej melodii, jakichś słów zaczepienia w nocnej audycji. To taka zależność od otoczenia, obrazów, dźwięków — wszystkich bodźców, które pozwalały jej łapać się lin ratunkowych, aby tylko nie zostać z samą sobą. To nie była niechęć do siebie, a raczej strach, że będzie musiała przyznać się do kilku spraw. Kto jak kto, ale ona coś na swój temat wiedziała, choć byli i tacy, którzy uważali, że wiedzą więcej.

Zrezygnowana włączyła płytę i z zadowoleniem zaczęła wystukiwać na kierownicy znajomy rytm. Minimalnie otworzyła okno i sięgnęła po papierosa. Zostały jeszcze dwa. Przydałaby się całodobowa stacja benzynowa, koniecznie z dobrym ekspresem do kawy. Na widok świateł z naprzeciwka przez ułamek sekundy miała chęć, by zjechać na lewy pas — wprost pod nadjeżdżające auto. Koniecznie musi się zatrzymać, żeby kupić papierosy.

W szarej godzinie, na granicy dnia i nocy, każdy przydrożny bar, bez względu na to, jak bardzo starano się, aby jego wystrój zachęcał do odwiedzin, wygląda obskurnie. Zmęczenie tych, którzy musieli się w nim zatrzymać, ich poczucie obcości i niechęci sprawiają, że obrusy na małych stolikach są smutniejsze niż robiony dwanaście godzin wcześniej makijaż na twarzy stojącej za barem bufetowej. Jeśli lądujesz w takim barze pod koniec nocy, znaczy to, że ostatnie godziny znowu przyniosły rozczarowanie. Albo od dobrych paru lat nic nie zmienia się na lepsze. Na tej trasie bary się nie zmieniały. Czasem w jakimś przebłysku szaleństwa właściciel tego czy innego przybytku gastronomii próbował uatrakcyjnić wystrój, inwestując we wszystko, co się świeci i przyciąga wzrok: od pozłacanych rurek przy barze, po mrugający z oddali neon; w cały ten blichtr brany za elegancję. Ale zmęczony wzrok wciąż tych samych klientów, ich apatia i niechęć do własnego losu, który nieustannie przywodził ich do tych miejsc, tworzyły atmosferę, której nawet stojące na bufecie tańcząco-śpiewające welurowe kwiatki nie były w stanie rozweselić. Martyna znała większość z tych gastronomiczno-czyśćcowych miejsc, kiedyś przejeżdżała tę trasę wielokrotnie.

Zaparkowała niedaleko wejścia do baru, ale poza zasięgiem światła z wiszącego nad drzwiami halogenu, i wyłączyła silnik. Oparła głowę o fotel, a chwilę później przymknęła oczy. Jednostajnie uderzający o dach deszcz, cisza oraz ciepło we wnętrzu samochodu wywołały skojarzenie z bezpiecznym schronieniem. Im dłużej myślała, jak bardzo na zewnętrz jest zimno i mokro, co potrafi siekący deszcz i nieprzyjemny wiatr, tym bardziej doceniała ciemne i ciepłe wnętrze samochodu. Z perwersyjną przyjemnością przyglądała się spływającym po przedniej szybie kroplom. Kiedy bezwiednie je policzyła, a liczby pierwsze zamrugały do niej radośnie, zacisnęła mocno powieki. Gdyby tak mogła otulić się mocniej płaszczem i zasnąć…

Odwróciła się i dotknęła ramienia córki, śpiącej na tylnym siedzeniu.

— Amelka — powiedziała cicho. — Idę po papierosy i kawę, zaraz wracam.

Dziewczyna ocknęła się, pocierając dłonią oczy i rozmazując jeszcze bardziej czarne smugi tuszu, który upodobnił ją do płaczącego pierrota. Ziewnęła. Nieprzytomnie spojrzała na matkę i wymruczała coś, co mogło równie dobrze znaczyć „Idę z tobą”, jak i „Co mnie to…”. Martyna wysiadła, drżąc z zimna i przytrzymując pod szyją niezapięty płaszcz. Parking był wysypany drobnym żwirkiem, każdy jej krok rozbrzmiewał nieprzyjemnym chrzęstem. Rozglądnęła się uważnie, choć krąg światła pozwalał tylko na znalezienie drogi do wejścia. Niknące w mroku kontenery na śmieci obok budynku były prawie niewidoczne, ale właśnie na nich kobieta najdłużej zatrzymała wzrok. Dochodząc do szklanych drzwi baru, odwróciła się do idącej za nią skulonej postaci w długim czarnym płaszczu. Córka minęła ją w drzwiach.

— Umyję się, weź mi kawę.

Nigdy nie przyznałaby się do tego, że każda rozmowa z córką była dla niej torturą. Przecież od lat świetnie sobie radziła z samotnym wychowywaniem małej, prawda? Wszystko dzięki dobrej organizacji i planowaniu. Jeśli zawczasu się o wszystkim pomyśli, można sobie poradzić. Dostrzec niesprzyjające okoliczności, wybiegając o kilka kroków w przyszłość. Myśleć, myśleć… i zapobiegać. Odpowiednio wcześnie zapisać dziecko do przedszkola, aby uniknąć przykrych niespodzianek przy przyjęciu. Uciąć znajomość, która może być kiedyś ciężarem. Dostrzec problem z nauką i zapewnić korepetycje. Uprzedzić problem, zanim się zacznie. Być czujnym. Zanim córka zacznie zadawać pytania, zapewnić pomoc psychologa, który oswoi ją z myślą, że bez ojca też można żyć. I psychiatry, który pomoże jej poradzić sobie z pewnymi niepokojącymi objawami, jeszcze zanim się pojawią. Stop. Martyna nie myślała w ten sposób. Nie „zanim się pojawią”, a „JEŚLI się pojawią”. Zabezpieczyć ją przed przyszłością. Kochając ją do szaleństwa, nie zbliżać się za bardzo. Żeby jej nie skrzywdzić. Nie pobrudzić.

Siedząc naprzeciwko córki w tym smutnym barze o czwartej nad ranem, patrząc na jej bladą, zmęczoną twarz, już bez tego ostrego makijażu, z lękiem myślała, że właśnie teraz ich rozmowa powinna być inna niż poprzednie. Przygotowane zdania, mądre, okrągłe i logiczne, wyświechtane przez ostatnie osiemnaście lat frazesy nie pasowały ani do tego baru, ani do tej nocnej ucieczki. Była dorosła, odpowiedzialna, dlaczego więc czuła się zagubiona i słaba, patrząc, jak Amelka monotonnie chwiała się w przód i w tył, zgarbiona nad szklanką z gorącą kawą, grzejąc o nią ręce? Bała się, panicznie się bała. Nie chciała tej rozmowy. Jeszcze nie teraz.

Siedziała więc w milczeniu, patrząc na córkę i jej czarne włosy do ramion, warstwami sterczące do góry. Przypominały teraz poszarpaną we wszystkie strony sierść owczarka collie. Patrzyła na owalny medalion z laki, zawieszony na szerokiej czarnej aksamitce. Płaszcz, którym szczelnie się otuliła — także czarny, z grubego aksamitu — upstrzony był błotnymi plamami. Mignęła jej scena ze sklepu, kiedy razem kupowały ten płaszcz. Głupie miny, które robiły do lustra w przymierzalni.

— Dobrze się czujesz? — Tylko na takie słowa pozwala jej lęk przed własnym dzieckiem i poczucie winy. W odpowiedzi usłyszała niewyraźne mruknięcie. — Może coś zjesz? Na pewno mają tu jakiś żurek albo frytki. Zaraz coś ci zamówię.

— Mamo, przestań. Nic nie chcę.

Amelia odwróciła się do okna, za którym powinien znajdować się parking. Wydawało jej się jednak, że nie ma tam prawie nic, poza deszczem i mgłą. Tylko zniekształcony obraz dwóch kobiet siedzących przy stoliku. Myśli dziewczyny bezwiednie biegły utartym torem, jak zwykle, kiedy chciała uciec od nieprzyjemnej sytuacji. Wyobrażała sobie siebie jako nieruchomą postać na obrazie. Cała sytuacja była tylko sceną uchwyconą przez malarza, chwilą, która ciągnęła się w nieskończoność — bo tak ją namalował jakiś demiurg. Teraz wystarczyło nadać tytuł temu dziełu. „Rozmowa przy kawie”, „Przerwa w podróży. Fragment” albo „Kompozycja dwóch ciał nr 18”. A może „Cisza”? „Pieprzona Cisza Między Matką i Córką”.

Martyna zapaliła papierosa, zaciągnęła się i także spojrzała w ciemną szybę. Trzymaną nadal w ręce zapalniczką zapaliła stojącą na środku stolika, do połowy wypaloną świeczkę, którą przystrojono nadpalonymi sztucznymi kwiatkami.

— Pieprzona cisza między matką i córką, martwa natura ze świecą — powiedziała głośno.

* * *

Pościel była mokra od potu. Trzymała w rękach róg kołdry, kurczowo przyciskając go do piersi, jakby usiłowała zatrzymać przy sobie coś, co miało zostać jej odebrane. Córka. Stało się coś złego. Powoli regulowała oddech, rozglądając się po ciemnej sypialni, jakby chciała dojrzeć w którymś kącie grożące jej niebezpieczeństwo. Jakiś cień, szept — cokolwiek. Chciała zobaczyć, co rodziło lęk, musiała mieć wroga przed sobą. Najgorszy jest strach, którego przyczyny nie można zobaczyć. Szukała wzrokiem czegokolwiek, by tylko odsunąć myśl, która coraz mocniej i jaśniej pchała się do przodu. Amelka. I coraz silniejsze przeczucie, że to już. Stało się.

Uspokoiła oddech, poczekała, aż przechodzące przez nią na przemian fale gorąca i zimna wreszcie przestały wędrować po spoconym ciele. Tak naprawdę mimo woli odczuła ulgę. Nie musi już żyć w strachu przed tym, co się ma zdarzyć, nie będzie sobie wyobrażać, w jakich okolicznościach to się stanie. Już po wszystkim. Nie włączy światła, nie wyskoczy z łóżka, zaczynając realizować ustalony plan. Jeszcze przez te kilka minut w ciemności może udawać, że nic nie wie, że nic się nie stało. Tak jak wtedy, gdy osiemnaście lat temu, obudzona przez pierwsze skurcze porodowe, chciała zasnąć z powrotem, udając, że nic się nie dzieje, a to, co ma nastąpić, co właśnie się zaczęło, może spokojnie zaczekać do jakiejś rozsądniejszej porannej godziny. Takiej, kiedy już wypije kawę. Takiej, kiedy wróci już Artur. Przecież nie mogła zacząć rodzić bez niego, prawda? Potem okazało się, że może bez niego i urodzić, i żyć — nawet wkręcać żarówkę potrafi bez jego wskazówek.

Teraz też powinna sama sobie poradzić. Nie mogła temu zapobiec, choć robiła, co w jej mocy, licząc na jakiś kosmiczny zbieg okoliczności, który zapobiegnie losowi. Znowu ta naiwność dająca ucieczkę przed rzeczywistością. Znowu to jej typowe: „Może jednak ta burza przejdzie bokiem i mnie nie zauważy?”. Czasami się to sprawdzało. Ale żeby liczyć na to w tym przypadku? Brawura czy słabość? Co właściwie robiła? Odcinała córkę od MOŻLIWOŚCI, okoliczności, informacji — licząc, że oszuka cały świat. Udawała, że ich tutaj po prostu nie ma. Działanie mające równie duże szanse na powodzenie, jak ignorowanie skurczy, by powstrzymać poród. Jak namawianie córki, żeby wyrzuciła plakat z tamtym obrazem.

Sięgnęła po leżący na nocnym stoliku telefon, sprawdziła godzinę i odłożyła go delikatnie z powrotem. „Pasący się” telefon. Kabel ładowarki wygląda jak cienka rureczka kroplówki. W kuchni włączyła tylko małą lampkę, stojącą na blacie służącym im za stół. To wysoki bar z blatem z konglomeratu, z dwoma trzymającymi straż wysokimi stołkami barowymi. Kolejne „na przekór”. Nie chciała typowego drewnianego stołu, dającego złudzenie przytulności i ciepła rodzinnego. Gdyby miała kupić stół — właśnie taki by wybrała. Jednak realizowała konsekwentnie, choć już dawno bez przekonania, swój plan odcinania się od tamtego stołu, od tamtego domu, od Adeli.

Amelia krzywiła się na początku na ten bar, mówiąc o nowobogackich, nowoczesnych bubkach, którzy wolą balansować na niewygodnych krzesłach, narażając się chętniej na odciski na siedzeniu niż posądzenie o prowincjonalność albo jeszcze gorzej — na przeciwstawienie się swojemu dizajnerowi. Ta mała lampka, biurkowy grzybek z lat trzydziestych, była jedynym ustępstwem na rzecz wpuszczenia tu cieplejszego nastroju. Zardzewiały gwóźdź w paczce z nowymi, sterylnymi igłami.

Nie przywykła do całkowitej ciszy w mieszkaniu. Przecież domy żyją — ktoś się kręci po kuchni, zawsze coś szumi, stuka, coś działa i buczy. W domu zawsze była Antośka, szurająca pantoflami po skrzypiących deskach podłogi, podśpiewująca pod nosem kościelne pieśni albo mamrocząca litanie. I pracujące drewno schodów, boazerii, drzwi i podłóg. I szepty w ciemności. A tutaj… w świeżo wybudowanym apartamentowcu, w którym na dziesięć mieszkań zajęte są tylko dwa, ta cisza naprawdę pozbawiona była życia. Mury bez historii.

Musiała być przerwa w dostawie prądu, bo elektryczny wyświetlacz zegara na kuchence mrugał nic niemówiącymi zerami. Komputer chodzący zwykle dwadzieścia cztery godziny na dobę, którego mruczenie było słyszalne w całym mieszkaniu, też milczał bezradnie. Rzuciła okiem na wielki okrągły zegar z chromowanej stali, wiszący między dwoma oknami kuchni, który na szczęście działał na baterie. Pięć po pierwszej. Minęło dopiero pięć minut, ale już nie mogła udawać, że nic nie wie. Włączyła czajnik i wróciła do sypialni po komórkę. Telefon zadzwonił w momencie, gdy odłączała mu „kroplówkę”. Na widok numeru na wyświetlaczu wciągnęła głęboko powietrze i, siadając ciężko na łóżku, odezwała się pierwsza.

— Witaj, mamo.

* * *

Halloweenowy zwyczaj urządzania imprez z motywami grozy rodem z popularnych horrorów był dla nich tradycją od szóstej klasy szkoły podstawowej. Zabawę zaproponowaną przez zdesperowaną panią od angielskiego, pragnącą za wszelką cenę zainteresować uczniów przedmiotem, z początku przyjęli z charakterystyczną dla młodzieży niechęcią do wszystkiego, co narzucone. Wymuszone zainteresowanie czymś, co zbyt wyraźnie pokazuje, że jest tylko kolejnym zadaniem do zaliczenia. Choć większość ludzi z klasy po zakończeniu podstawówki wybrała różne gimnazja, a potem licea, to w halloweenowy wieczór spotykali się nadal, wierni obcej tradycji kostiumów i sztucznemu nastrojowi grozy.

Z każdym rokiem te spotkania coraz mniej kojarzyły się Amelii z „Teksańską masakrą piłą mechaniczną” i atrapami siekier wbijanych w głowę, a coraz bardziej miały posmak czegoś o wiele bardziej fascynującego. Odkryła prostą prawdę o tym, jak duży ładunek seksualny niesie w sobie każda wzmianka o mrocznej stronie. Szczególnie tego rodzaju mrocznej stronie, która jest prowokującym przebraniem. W drugiej klasie liceum zamieniła pokrwawione farbą bandaże mumii na długą czarną suknię, rozpuściła czarne włosy i pomalowała usta na ciemnoczerwono. Andrzej, kiedy przyszedł po nią tamtego wieczoru, jęknął z zachwytu, potwierdzając, że osiągnęła zamierzony efekt. A był przecież wyrocznią w sprawach zamierzonych efektów. Nawet matka, nudna pedantka i perfekcjonistka, ufała jego osądowi, wiedząc, że sugestia, aby szal założyć na lewe, a nie prawe ramię, może zmienić całkowicie wymowę stroju — z „oficjalna elegancja” na „elegancja z obietnicą”. Tamta sukienka, samodzielnie przerobiona z jakiegoś szmateksowego ciucha, wyrażała dokładnie to, co Amelia chciała. A chciała krzyczeć, że wie, czym jest niepokój mieszkający w niej od jakiegoś czasu, czym jest rodząca się kobiecość, chęć zwracania na siebie uwagi, jak wielką siłą dysponuje w jednym spojrzeniu czarnych oczu, co może zdziałać lekki ironiczny grymas ust i co się dzieje, kiedy, nie mówiąc nic i zachowując kamienną twarz, lekko unosi jedną brew.

Tego wszystkiego dowiedziała się podczas wakacji spędzonych z matką w małym miasteczku w Toskanii, gdzie jak co roku wynajmowały ten sam dom. Tym razem w sąsiedztwie pojawił się starszy o dwa lata chłopak, Anglik, który już po tygodniu swoich reakcji na widok Amelii dał jej do ręki broń, jaką jest pewność siebie. Obserwując tego biednego chłopca z prawie naukowym zainteresowaniem, zrozumiała także, że im bardziej jest chłodna, zachowawcza — w domyśle: tajemnicza — tym bardziej biedny Hugh popada w obłęd. Z pewną niechęcią doszła też do wniosku, że idealny wzór do naśladowania, by dojść do perfekcji w doprowadzaniu mężczyzn do owego obłędu, ma nieustannie na wyciągnięcie ręki. Jej własna matka. Obserwująca wszystkich i wszystko zimno, bez emocji, uśmiechająca się uprzejmie tylko ustami, pozostawiająca oczy niezmiennie takie same — jak dwa zimne skanery.

Pewnej nocy na plaży dziewczyna poszła krok dalej. Ulegając szaleństwu, które sama rozpaliła w Hugh, rozładowali napięcie rosnące w nich od początku znajomości. Chłopak był nieporadny, wzruszający i delikatny, a na koniec sam się rozpłakał — „ze szczęścia”, jak powiedział. Wysłuchała z pewnym zażenowaniem jego zapewnień, że będą razem na wieki. Została z nim do rana, głaszcząc go po głowie. Trochę mniej podobała jej się następna noc, kiedy, wracając do letniego domu, spotkała na pustej wiejskiej drodze ojca Hugh. Też chciał przekazać jej jakąś ciekawą wiedzę, a może rozładować własne napięcie, które męczyło go, odkąd pierwszy raz zobaczył Amelię na plaży. Krzyknęła, przestraszona, tylko raz, a mężczyzna wycofał się w panice, z wykrzywioną bólem twarzą. Uciekła do domu. Następnego dnia Hugh przyszedł do niej, mówiąc, że musi wyjechać — jego ojciec zmarł w nocy, znaleziono go na plaży. Miał atak serca. Pożegnali się łzawo i czule, obiecując sobie, że będą codziennie do siebie pisać mejle. Nie odpisała na żaden.

Czuła, że niewprawne pieszczoty Hugh i jego drżenie, zanim w nią wszedł, nie były tym, czym wszyscy tak się zachwycają. Przez następny rok szukała okazji, by się przekonać, jak to może być. Właściwie nie szukała, ale zastanawiała się, jak taką okazję złapać. Jak trafić na kogoś, kto jej nie rozczaruje, zagwarantuje idealny przebieg zdarzenia? Potrzebowała kogoś, kto tak jak ona potraktuje niezobowiązujący, dobry seks jako wyjątkową, spontaniczną chwilę — bez czułych słówek, zaklęć i zbędnej tkliwości.

Nie mogła zgodzić się z tym, że mężczyzna, z którym pójdzie do łóżka, będzie kolejnym Hugh. Nie chciała kochanków niepewnych swych ruchów, spiętych, przejętych i szepczących jej do ucha jakieś bzdury. Od tamtych wakacji czuła, że wciąż na coś czeka, a podniecenie wywołane tym oczekiwaniem nie pozwalało jej spać ani skupić się na czymkolwiek. Jakby stała przed wielkimi ciężkimi drzwiami, czekając, aż ktoś je w końcu otworzy, bo chwilę wcześniej usłyszała: „Już otwieram” i szczęk przesuwanej zasuwy. Te parę sekund między obietnicą, że zostanie wpuszczona, a momentem, gdy drzwi naprawdę zaczną się uchylać, rozciągało się w nieskończoność, jakby czas się zatrzymał. Przynajmniej wiedziała, że znajduje się w dobrym miejscu, i wiedziała, co chce znaleźć w środku.

* * *

Dzisiaj założyła sukienkę, którą wybrał jej Andrzej. Długą do kostek, wierną kopię sukni Morticii Addams, z charakterystycznymi poszarpanymi na końcach rękawami i wielkim dekoltem. Przygotowała się do tego wyjścia z pietyzmem, jakby miała stanąć przed komisją oceniającą jej wygląd. Długa kąpiel i balsamy wcierane w ciało nie były jednak zabiegami przed wyjściem na scenę. Bardziej przypominały przygotowania ofiary przed złożeniem na ołtarzu. Pół godziny zajął jej makijaż — blady podkład i dużo, dużo czarnych cieni na powiekach.

Komisja czekała, wprawdzie tylko z jednym sędzią, ale za to bardzo surowym. Kiedy wyszła z łazienki, stanęła na środku swojego pokoju, czekając na werdykt. Andrzej, leżąc na jej łóżku, nie powiedział ani słowa, ale jego mina mówiła: „Jest twój, kochana”. Podszedł do niej, pochylił się i, zamknąwszy oczy, wciągnął głośno powietrze, rozpoznając zapach perfum.

— Idealny wybór.

W knajpie był tłok, nawet na schodach prowadzących do dolnej części lokalu stało mnóstwo osób z drinkami w rękach. Przeciskali się między ludźmi, pokonując powoli okupowane schody. Z ulgą chwycili blat kontuaru przy barze w dolnej sali, popatrzyli na siebie ze śmiechem i prawie równocześnie krzyknęli: „Piwo!”.

— To głupie, Ami, że stoimy tutaj, zamiast przysiąść się do reszty. — Andrzej stuknął jej kufel swoim. Wyprostował się, delikatnie wygiął i ocenił wzrokiem tyłek stojącego obok chłopaka. Gdy z powrotem pochylił się nad barem, pokiwał potakująco głową do obserwującej go z rozbawieniem dziewczyny. — Ale ma to też swoje plusy, kochanie.

— Daj mi jeszcze chwilkę. Przestań choć przez chwilę myśleć o sobie i skupmy się na mnie. Przyszedł już? — Pociągnęła łyk piwa, starając się z całej siły, by nie odwrócić się i nie popatrzeć na trzy złączone stoliki w głębi sali, przy których siedziało całe ich towarzystwo.

— Jeeeeszcze nie. Nadal nie rozumiem, dlaczego właśnie on. Mówisz o tym, jak nisko cenisz ograniczone umysły i pewną, nie bójmy się powiedzieć, miałkość, po czym twierdzisz, że interesuje cię typ najbardziej ograniczony ze wszystkich nam znanych. I te pastelowe koszule. — Wykrzywił twarz w niekłamanym obrzydzeniu. — Powiedz mi więc jeszcze raz, słodka moja Ami, po co nam ten facet?

Słuchając Andrzeja, można by odnieść wrażenie, że nie przegadali tego tematu przez parę ostatnich nocy i w ostatnim czasie mieli jakikolwiek inny temat do szeptanych nieustannie dyskusji.

— Powiedz mi, kochanie — wyszeptał jej do ucha, obejmując ją jedną ręką — dlaczego tu spiskujemy, zamiast się bawić? Dlaczego czekasz z takim napięciem, żeby go zobaczyć? — Ostatnie słowo prawie wymruczał.

Odwróciła się do niego i niskim, seksowym głosem, dotykając prawie swoimi ustami jego ust, wyszeptała:

— Bo ma cudownie umięśnione uda.

Z udawanym podnieceniem syknął, wciągając powietrze.

— Niegrzeczna dziewczynka, niegrzeczna. Zachwytu nie podzielam, ale rozumiem, że… — Zawiesił głos, patrząc nad jej głową w stronę wejścia. — Jest.

Na schodach, które niedawno sami z trudem pokonali, stał chłopak, wystarczająco wysoki, by zwracać na siebie uwagę samym wzrostem. Jakby wątpiąc w warunki dane przez naturę, rzucał się w oczy także dzięki idealnie wystylizowanym półdługim włosom, z perfekcyjnie wyprostowaną grzywką przysłaniającą pół twarzy. I dzięki podkreślającej jego szczupłe ciało koszuli w pionowe pastelowe pasy.

— Za balejaż dał ze trzy stówki, jak mniemam… — mruknął jej do ucha Andrzej, ale w jego głosie bardziej można było wyczuć zazdrość niż potępienie. — Chodź, słodka, Legolas przybył.

Amelia odetchnęła głęboko, chwyciła chłopaka pod ramię i, torując sobie drogę wyciągniętym przed siebie kuflem, ruszyła do stolików okupowanych przez znajomych. Nagle zaczęło jej się spieszyć, by dotrzeć tam możliwie najszybciej. Wyglądało to tak, jakby dużo wyższego od siebie Andrzeja ciągnęła za sobą siłą. Jej uwadze nie umknęły jednak rzucane na niego, niby od niechcenia, spojrzenia mijanych dziewczyn. Mógł spokojnie uchodzić za Latynosa, choć widzącym go pierwszy raz dziewczynom kojarzył się raczej — mimo braku długich włosów — z Indianinem. Wysoki wzrost, bardzo ciemna karnacja, ostre, męskie rysy twarzy i nieustannie zachwycające wszystkie kobiety czarne oczy sprawiały, że większość z nich od razu chciała zostać Pocahontas. Ubrany był zgodnie z obowiązującą na ten wieczór konwencją — w długi czarny surdut bez guzików i kolorowych akcentów, wyglądający jak strój wypożyczony z teatralnej garderoby. Spod kołnierza wystawał biały koronkowy żabot. Zwracał na siebie uwagę z premedytacją, uwielbiał być podziwiany.

— Proszę, oto i nasza wyjątkowa, słodka parka wampirów — przywitał ich chłopak siedzący między dwiema dziewczynami, które pod względem makijażu wcale nie różniły się od Amelii.

Mocno blade twarze, wyraziście zaznaczone czarnymi kreskami oczy i krwistoczerwone szminki na ustach. Obydwie miały krótko obcięte jasne włosy. Paweł, drobny chłopiec z płomiennie rudymi włosami i piegami na całej twarzy, obejmował je obie gestem zadowolonego posiadacza. Nie przeszkadzał mu fakt, że wszyscy wkoło wiedzieli, jak żałosny jest to gest. Do legend przechodziły jego nieudane próby zbliżenia się do którejkolwiek z nich.

Andrzej syknął jak wampir spragniony krwi i objął ramieniem Amelię. Dziewczyna odchyliła głowę na bok, odsłaniając szyję i uśmiechając się ironicznie, kiedy przejechał językiem od krawędzi sukni na nagim ramieniu po płatek ucha. Nagrodą za to przedstawienie był jęk obrzydzenia obydwu dziewczyn i okrzyk zachęty ze strony Pawła.

— I to by było na tyle, moi drodzy — wesoło stwierdził Andrzej, siadając na wolnym krześle.

Witając się z innymi i przerywając im rozmowy, wprowadził małe zamieszanie, z którego był najwidoczniej bardzo zadowolony. Amelia usiadła między nim a blond wampirzycą.

— Czasami wydaje mi się, że powinniśmy sobie odpuścić — powiedziała, pociągając łyk z kufla i rozglądając się po znajomych, skupionych przy tych trzech stolikach.

Dziewczyna nachyliła się w jej stronę i zapytała konspiracyjnym szeptem:

— Odpuścić? Ale co: seks czy poszerzoną maturę z fizyki? — Amelia zaprzeczyła ruchem głowy i uśmiechnęła się lekko. Dziewczyna zgadywała dalej, tym razem mówiąc jeszcze wolniej. — Udawanie pary z Andrzejem, że niby on jest hetero?

Tym razem Amelia znieruchomiała na sekundę, ale i teraz pokręciła wolno głową.

— Przebieranie się — odpowiedziała — i udawanie, że się dobrze przy tym bawimy. A dzisiaj powinniśmy sobie odpuścić to odbieranie towaru gothom i tym sierotom, dla których prawdziwym światem jest rzeczywistość w anime.

— Trzeba być wiernym tradycji Halloween i dać sobie szansę, by poczuć się jak młodzież ze statystyk. — Blond wampirzyca odchyliła się na krześle, wypinając jednocześnie biust. — Kończy nam się czas, starzejemy się. Nie jara cię świadomość, że dzisiaj każdy, kto na ciebie spojrzy, widzi ciało do wyrwania? Takie, które nie myśli, nawet nie mówi? A jeśli mówi, to słowami Edgara Allana?

— I widzisz, Aniu, nie przygotowałaś się. Według statystyk młodzież nie czyta. Młodzież nie wie, kto to Poe, a jedyna znana im poezja to teksty piosenek o beznadziejności świata. Im głupsze, z tym większym zachwytem przyswajane. Tak więc nasz statystyczny rówieśnik, patrząc na mój głęboko wycięty dekolt, czarną sukienkę i krwiste usta, będzie widział tylko szansę na pukanko przerywane westchnieniem: „Chcę twojej krwi”, i nie ma szans, by szepnął mi do ucha w ekstazie: „W księgach znajdę może Ulgę w smutku po Lenorze, promienistej i dziewczęcej,/ którą tak zwą aniołowie — moje już nie dotkną ręce/bezimiennej mgły dziewczęcej”[1]… i tak dalej, bo jedyne, z czym kojarzy mu się Lenor, to pranie.

— Cicho, idiotko, zdemaskujesz się — mruknęła ze śmiechem Anka, przetrząsając wielką torbę z frędzlami.

— Przed kim? Przecież wszyscy tu udają. — Amelia przeciągnęła się, unosząc ręce wysoko w górę.

Rozglądnęła się po znajomych twarzach. Biedne poprzebierane żuczki. Nawet gdy chcą poszaleć i się zabawić, muszą podejść do tego jak do maskarady. Oderwać się od komputerów, książek, dodatkowych zajęć i udawać młodzieńczą spontaniczność. Wszystkie te wpajane od dziecka zasady, szukanie im odpowiednich hobby i zainteresowań, które miały zapobiec zejściu na złą drogę, a przynajmniej przynależności do intelektualnej średniej krajowej, doprowadziły jedynie do tego, że nie zadowalają się zwykłymi rozrywkami młodzieży w tym wieku: piciem, eksperymentami z seksem (bez ograniczeń), robieniem burd czy choćby ćpaniem. Sięgali dużo dalej w poszukiwaniu ciekawych stymulatorów. Co nie oznacza, że robili coś innego. Dorabiali tylko do tego wszystkiego odpowiednią ideologię, upajali się, analizując własne zachowania i z ciekawością próbowali, jak daleko mogą się posunąć. Oczywiście, wszystko w ramach zdrowego rozsądku — nikt nie zaryzykowałby swojej zaplanowanej od dawna przyszłości, wstępu na dobrą uczelnię, a co najważniejsze — porównania do młodzieży statystycznej. Czyli tej wirtualnej grupy, którą stworzyli, prawdopodobnie najarani niezłym zielem, socjolodzy, twierdząc, że młodzież jest tępa, odporna na wiedzę, zaniedbana wychowawczo i agresywna. Grupy, która słucha popu i lubi kolor różowy.

Proszę, oto przed nią siedziało jakieś piętnaście osób przeczących statystykom. Piętnaście osób, pozbieranych przypadkowo, które łączył tylko fakt, że razem kończyły prywatną podstawówkę. Nieszczęśliwe produkty nadmiernej troski o ich intelekt, dorastające zbyt szybko, by rodzice mogli zauważyć, kiedy przekroczyły próg upadających autorytetów rodzicielskich, próg wiedzy posiadanej przez wychowawców i — najważniejszy — próg własnych możliwości. Ten minęły, odbijając się od ziemi, i nadal szybują w powietrzu, niebezpiecznie nabierając prędkości. Piętnaście osób plus Adrian. Interesujący ją w innym kontekście niż partner do rozmowy o konceptualizmie. Czy sama nie była zakłamana jak wszyscy? Pożądając do bólu jego ciała, pogardzając równocześnie nim samym? Ale właśnie to ją podniecało.

— Amelia… — Anka podała jej szklaną lufkę i zapalniczkę. — Jedziesz, kochana. Ja chcę zobaczyć fraktale na języku Adriana.

Wstała, opuściła ramiączko czarnej, obcisłej sukienki i przeszła na drugą stronę stołu. Rzucana mimochodem informacja nie była tylko efektownym zakończeniem rozmowy. Była raczej ostrzeżeniem. Częścią zabawy, która ciągnęła się między nimi od lat. Zabawy w zaklepywanie. „Raz, dwa, trzy — moje”. Czy dzisiejszy wieczór może zapowiadać się jeszcze bardziej ekscytująco? Spod przymrużonych powiek obserwowała spokojnie, jak Anka, krygując się, wspomina coś o braku miejsca do siedzenia i pcha się Adrianowi na kolana. Potem rzuca rozbawione spojrzenie na Amelię i, bawiąc się jego włosami, bezgłośnie mówi: „Raz, dwa, trzy…”.

— Ami, a ty czego się dowiedziałaś? — Andrzej nagle odwrócił się do niej i przesunął swoje krzesło tak, że mogła zobaczyć resztę jego rozmówców: dwie dziewczyny i trzech chłopców pochylonych do siebie na tyle, aby słyszeć się lepiej i nie krzyczeć podczas rozmowy. — Przepytałaś mamusię?

Zaskoczona próbowała skojarzyć, o co może mu chodzić, i z trudem przypomniała sobie ich ostatnią rozmowę o hipokryzji rodziców. O ich nieustannym narzekaniu w sprawie poszerzania horyzontów. Wszyscy starzy uważali dzisiejszą młodzież, czyli własne dzieci, za imbecyli, którzy nie tylko nie posiadają tak zwanej wiedzy ogólnej w zakresie literatury czy sztuki, ale, o zgrozo, nawet się tego nie wstydzą. Przeważnie tego rodzaju opinie rodziły się w chwilach, kiedy dorośli pragnęli sprawdzić wiedzę swych pociech na podstawie własnych zakurzonych wiadomości. Padały więc takie nazwiska, jak Hłasko, Witkacy, Gombrowicz czy Wojaczek. Rodzice wychodzili bowiem z założenia, że to, co było modne i ważne w czasach ich zamierzchłej młodości, musi i dziś wywoływać dreszcz emocji w młodych umysłach. Kiedy jednak taki młody umysł zadał sobie trud poznania tych uświęconych tematów, by zadowolić strapionych starych, i nieopatrznie sam zaczynał dyskusje, na przykład o „Narkotykach” Witkacego, niezawodnie trafiał nie tylko na oburzenie, ale przede wszystkim na całkowitą nieznajomość tematu. Próbując dowiedzieć się, co tak bardzo pociągało starsze pokolenie w tekstach Hłaski, dowiadywał się, że ktoś krzyczał: „Zastrzel psa, zastrzel psa”, ale po co i dlaczego należało biedne zwierzę uśmiercić, nikt już nie potrafił wytłumaczyć.

— Aaa… Niestety, muszę was rozczarować. Martyna, niestety, zawsze wie, o czym mówi. Pani Perfekcja nie daje się złapać na niczym — podjęła uprzejmie temat, próbując wzrokiem dać Andrzejowi do zrozumienia, że nie ma dzisiaj nastroju do jakichkolwiek dyskusji. Tym bardziej sztucznego bicia piany, mającego na celu tylko poprawienie u dyskutantów mniemania o sobie. Wszystko może się znudzić.

— A wiesz, to ciekawe. Mam taką teorię co do starych. — Niestety, Paweł zwrócił się wprost do niej. — Biorąc pod uwagę wykształcenie wymagające ścisłej wiedzy w przypadku lekarza, czyli twojej matki: trudne studia, wymagające kucia… — Zrobił znaczącą pauzę, podkreślając, do kogo skierowana jest ta przemowa. — …a także stopień zaangażowania w profesję, czego miarą może być sukces finansowy… — Wykonał gest wskazujący na Amelię, jakby samo dziecko było najlepszą lokatą kapitału, albo dając czytelny gest reszcie: „Oto przykład potomka, po którym widać, jaką forsą dysponuje jej matka”. — …mamy w końcu produkt końcowy, czyli takiego rodzica, który nie ma za bardzo pojęcia, o czym tak naprawdę mówi, próbując rozmawiać o czymś innym niż robienie kasy.

— Ty, weź, mów jakoś bardziej zbornie, co? — przerwał mu Andrzej, któremu nie spodobał się sam pomysł omawiania indolencji dorosłych na przykładzie Martyny. — I zejdź z pani patolog.

Paweł popatrzył na niego ze zdziwieniem, przeprowadziwszy natychmiastową kalkulację ryzyka, na jakie się naraża, drażniąc go nadal. Pokiwał głową i zaczął od początku:

— Dobra, mój ojciec jest inżynierem. W liceum większość czasu zajmowała mu nauka matematyki i fizyki, był w klasie profilowanej. Do tego dodatkowe lekcje, żeby uzupełniać program. Zainteresowania: informatyka, programowanie, gołe baby i strzelanki. Czas wolny spędzał z kumplami, potem z moją matką. Czytał mało, a właściwie nic nie czytał, poza obowiązkowymi szkolnymi lekturami, po prostu dbał o stopnie. Na studiach, poza zakuwaniem i chlaniem w akademiku, za bardzo nie miał na nic czasu i zapewne ochoty. Potem pierwsza praca, parcie na sukces, rodzę się ja, jeszcze większe parcie na jeszcze większy sukces. Przyszła kasa, tak jak się spodziewał, potem rozwód, nowa kobieta, potem następna. I kasa, kasa.

— Paweł, twój ojciec naprawdę osiągnął sukces… — mruknęła jedna z dziewczyn.

— Oczywiście. Ja nie mówię, że nie. Ale dlaczego teraz uważa, że ja jestem głupszy od niego, kiedy był w moim wieku, mówiąc, że nie wiem, dlaczego Gombrowicz czy Witkacy uważani są za prowokatorów albo dlaczego o jakimś alkoholiku mówi się, że jest kaskaderem literatury? No żeż kurna! On też nie wiedział, bo w czasie, kiedy jego rówieśnicy w liceum tym się jarali, on siedział na korkach z fizyki. Wielkim łukiem omijał tych, według niego, idiotów, którzy oddawali się dyskusji o poezji, siląc się równocześnie na oryginalność. A całą swoją wiedzę o tych niby-kultowych kawałkach dostał od swojej dupencji numer trzy, bo nauczyła go kilku tekstów, żeby mógł błysnąć w jakimś towarzystwie, w którym coś takiego powinno się wiedzieć.

Amelia słuchała Pawła, starając się co jakiś czas sprawdzić, jak rozwija się sytuacja po drugiej stronie stołu. Teraz znowu zwróciła się do niego, udając, że cały czas skupia się na jego słowach:

— Powiedz, boli cię, że to dupencja go nauczyła, czy że on próbuje swoich tekstów dla gości na tobie?

— Boli mnie, że jest takim hipokrytą. I że wydaje na dupencję numer trzy więcej niż kiedykolwiek na moją matkę. — Chłopak się zaczerwienił, ale szybko znów przybrał maskę wyluzowanego. Ujął kieliszek z czerwonym winem, wznosząc toast w kierunku dziewczyny. — Wypijmy za błogosławionych, niemających ojców-hipokrytów. Albo ojców w ogóle.

Amelia podniosła swoje piwo i, mrużąc oczy w uśmiechu, dotknęła nim lampki z winem.

— Jak zwykle jesteś słodki, Pawełku.

Potem całą uwagę skupiła znów na Adrianie. Patrzyła na niego otwarcie, bardziej pytająco niż prowokująco. Śmiał się coraz głośniej, nachylając się do Anki, ocierając się o jej wyeksponowany biust. Amelia siedziała na wprost niego, odchylona do tyłu na oparciu krzesła, jedną rękę opierając na ramieniu Andrzeja. W drugiej trzymała szklankę z kolejnym piwem. Nie uśmiechała się, nie odgrywała komedii dla jednego widza, wydymając usta czy rozglądając się niby-obojętnie po sali. Obserwowała go spokojnie, jak obiekt naukowy, a może raczej jak dzieło sztuki, dzieło natury. Idealne proporcje, szczupłe ciało, ciekawie zarysowana szczęka, ciemne oczy. I te uda, które ciągle widziała w wyobraźni. Idealne ciało. Podniecał ją. Ulegając stereotypom, oceniała go jako prostego, gwałtownego kochanka, który nie będzie zbyt dużo myślał, tylko skupi się na atawistycznych odruchach. Czysta kopulacja.

Nieświadomie zaczęła delikatnie ruszać palcami po ramieniu Andrzeja, pieszcząc jego skórę przez materiał koszuli. Adrian zamilkł w pół słowa, urywając zdanie szeptane Ance wprost do ucha. Nie odrywał oczu od powoli, zmysłowo poruszającej się dłoni Amelki, coraz mocniej szarpiącej materiał koszuli. Andrzej siedział między jakimś facetem, z którym rozmawiał, a Amelią, odwrócony do niej plecami. Teraz, czując pieszczotę, odwrócił się do dziewczyny, jedną ręką chwycił ją za brodę, zmuszając, by odwróciła wzrok od Adriana, i mocno, namiętnie ją pocałował. Poddała mu się, chętnymi ustami zatrzymując go przez chwilę. Potem Andrzej spokojnie odwrócił się, wracając do rozmowy. Amelia przymknęła oczy przy pocałunku, a otwierając je, patrzyła wprost na Adriana. I właśnie wtedy drzwi się otworzyły. Zgodnie z obietnicą i jej przewidywaniami. Chłopak oblizał nerwowo usta, nie mogąc oderwać wzroku od hipnotyzujących go czarnych oczu. Miał przyspieszony oddech i rozszerzone źrenice.

„Amelio, drzwi są szeroko otwarte” — pomyślała dziewczyna z satysfakcją.

* * *

— Witaj, mamo. — Martyna kurczowo trzymała telefon przy uchu, ale jej głos jak zwykle był chłodny i obojętny.

— Poczułam.

— Ja też.

— Jak się czujesz?

W głosie matki usłyszała prawdziwą troskę. Gdzieś w tamtym domu zabrzmiało uderzenie zegara. Martyna zamknęła oczy i usiłowała sobie przypomnieć, który to z ośmiu zegarów ma pięciominutowe opóźnienie. Każdy z nich był przesunięty o minutę, by wybijały godziny jeden po drugim. To chyba ten w korytarzu prowadzącym do sypialni matki…

— W porządku. — Jej głos miał zabrzmieć zimno i rzeczowo.

— Martyna, nie chcę się kłócić… — Pauza na ewentualną podobną deklarację ze strony Martyny pozostała tylko ciszą. — Ja wiem, że chcesz sobie poradzić z tym sama…

— Nie, mamo. Nie poradzę sobie z tym sama.

Tym razem cisza po drugiej stronie. Nieważne, czy triumfująca, czy pełna zaskoczenia.

— Wiesz już… czy domyślasz się… jak to się stało?

Martyna zacisnęła oczy, żeby powstrzymać falę rosnącej irytacji.

— Nie. Jeszcze nic nie wiem. Mamo, czy…?

— Mam przyjechać?

— Nie. — Dopiero kiedy to powiedziała, uświadomiła sobie, że od dawna miała taki właśnie plan. Tak naprawdę nie liczyła na dość ryzykowne rozwiązanie, które wymyśliła pół roku wcześniej, a które teraz wydawało jej się śmieszne. — To my przyjedziemy. Jutro.

* * *

Biała koszula Andrzeja była pochlapaną krwią, pochodzącą pewnie z tej rozciętej, opuchniętej już wargi. Opuchnięta była też połowa jego twarzy. Koszula, podobnie jak spodnie i czarny surdut, oprócz krwawych zacieków wzbogaciła się o wyglądające niczym batik plamy błota. Stał w drzwiach, podtrzymując nieprzytomną Amelię i płakał bezgłośnie.

— Martyna… ja nie wiem, co się stało. Oni tam… Ami stała tam, zrobiła im coś, a potem upadła.

Martyna stała przez chwilę sparaliżowana, zanim podbiegła i podtrzymała córkę. Powtarzała cicho jej imię, próbując z pomocą Andrzeja przenieść ją na kanapę. Poprzedni stan niepokoju, który ogarnął ją po histerycznym telefonie Andrzeja z taksówki, był niczym w porównaniu z rosnącą paniką i wściekłością. „Opanować się, opanować za wszelką cenę. Amelia. Andrzej”.

— Dlaczego nie pozwoliłaś mi pojechać z nią na pogotowie? Przecież ona jest nieprzytomna!

Martyna nie odpowiadała, usiłując podłożyć córce poduszkę pod głowę. Potem sprawdziła jej puls. Rzuciła okiem, czy chłopak je obserwuje i, pochylając się nad dziewczyną, zasłoniła sobą strzykawkę, którą zrobiła córce zastrzyk.

— Nie ma żadnych ran, mówię ci, po prostu stanęła tam i nagle… Oni wszyscy… — Pociągnął nosem. Nie mógł opanować drżenia rąk. — Oni zaczęli się skręcać z bólu, a potem upadła… Nie ma ran…

— Widzę — przerwała chłodno i podniosła się znad kanapy. Odwróciła się, a po chwili podała mu papierowy ręcznik. — Czy widziałeś kogoś… kogoś, kto by się wam przyglądał? A może jechał ktoś za wami…?

Chłopak popatrzył na nią zaskoczony. Jeszcze raz pociągnął nosem, a potem przyłożył do niego ręcznik. Powoli pokręcił przecząco głową.

— Chodź, zobaczę, co z tobą.

Znów była opanowana. Miała ochotę spoliczkować chłopaka, żeby przestał histeryzować. Później zobaczyła spuchniętą twarz Andrzeja i zrobiło się jej go żal. Zmusiła się, by podejść i przytulić go. Był wyższy od niej, ale w tym momencie skulił się w sobie i szlochał jak małe dziecko. Martyna niewprawnie pogłaskała go po włosach.

— Chodź, Andrzej, muszę ci się przyjrzeć, jako lekarz. Wiesz, że lepiej by było, żebyś nie wracał do domu w tym stanie.

Uśmiechnął się blado.

— Chyba jeszcze nie potrzebuję kontaktu z patologiem?

Odpowiedziała z równie nikłym uśmiechem:

— Kto wie, kto wie… Opowiedz mi spokojnie, co się stało.

— Ale Amelka…

— Nic jej nie jest — powiedziała, starając się, by zabrzmiało to naprawdę uspokajająco. Po chwili dodała: — Właściwie.

* * *

Kiedy Ami zmusiła Adriana do otwarcia tych drzwi, wiedziała dobrze, co będzie dalej. Wyjdą teraz z knajpy, przejdą spokojnie nocnym Kazimierzem w kierunku uliczki, gdzie Adrian zaparkował swoje auto. To w nim spełni się to, na co czekała, planując całą tę zabawę. Po wszystkim chłodno go pożegna i wróci do znajomych z ostentacyjnie rozmazaną szminką. Bez zbędnych komentarzy o swojej nieobecności włączy się po prostu do rozmowy, lekceważąc wzrok Anki. To chyba na tym najbardziej jej teraz zależało. Sprowokować Ankę do żywszej reakcji, do podniesienia głosu. Chce zobaczyć, jak wypracowany, sztucznie obojętny ton łamie się pod wpływem złości. Jak Anka wreszcie pokazuje, że nie jest ponad wszystko, że coś tak banalnego, jak odebranie jej cukierka, może zachwiać tym wystudiowanym spokojem A to byłoby największym grzechem w towarzystwie. Czyż nie?

Adrian nie był milczącym zwierzęcym okazem ogiera w wieku lat dziewiętnastu. A powinien być. Starał się pokazać, że nie tylko umie mówić, ale też posiada inne zalety. Do największych zaliczał wygląd i stan posiadania. Czarny opel z pięcioma wbudowanymi głośnikami, palmtop i wydepilowana klatka piersiowa były tym, co wyliczał na hasło: „zalety”. I oczywiście sylwetka przypominająca Pete’a Doherty’ego.

Słowotok w drodze do samochodu mogła mu wybaczyć, przecież jego podniecenie musiało znaleźć jakieś ujście. Paplaninę o niczym ignorowała więc spokojnie, jednak oczekiwała, że w momencie, gdy wsiedli do czarnego opla, przestanie bredzić, zmieni się też całkiem nastrój, a napięcie między nimi stanie się elektryzującym przeżyciem. Adrian jednak mówił dalej, przeskakując na banalne komplementy i infantylne zapewnienia o jego seksualnych możliwościach. Hugh też coś nieustannie mruczał pod nosem, ale jego szept był czuły, rozbrajająco przyjemny, sprawiał, że miała ochotę z rozczuleniem pogłaskać go po głowie. Teraz chciała całkiem czegoś innego, a Adrian jakoś nie potrafił grać roli, jaką mu przypisała. Gdyby tak przestał się uśmiechać, przynajmniej nie wyglądałby głupkowato. Za każdy razem, kiedy szczerzył idiotycznie zęby, jakby chciał porozumiewawczo dać znać: „Ależ jestem dobry, nie? Ale ci dobrze, co?”, miała ochotę uderzyć go w twarz. Już żałowała wyboru tego chłopaka. To miał być bezosobowy, gwałtowny, czysty seks, a nie rozczarowanie kabotynem, który, zamiast się skupić na tym, po co tu przyszli, próbuje ją czarować w najbardziej nieodpowiedni do chwili sposób.

„Ciekawe, czy matce też trafiali się faceci, którzy swoim zachowaniem potrafili zniechęcić kobietę do wszystkiego? Przestań myśleć o matce! — Co za idiotyzm!”.

Zacisnęła na chwilę powieki, próbując odnaleźć w sobie choć cień tego podniecenia, które czuła jeszcze dziesięć minut temu, kiedy, wychodząc z knajpy, nachyliła się nad Andrzejem i szepnęła mu: „Zaczyna się…”. Teraz czuła obślinione usta Adriana na szyi i jego gorącą dłoń sunącą w górę po udzie. Z całej siły starała się wzbudzić w ciele ten dreszcz, wmawiając sobie, że właśnie TO się dzieje. Przywoływała sobie w pamięci jego podniecające, szczupłe i umięśnione uda. Nawet zaczęła szukać natchnienia dotykiem przez jego spodnie, ale niepotrzebne słowa plączące się po jej włosach i dekolcie skutecznie uniemożliwiały jej odnalezienie jakiegoś rytmu, który by ją porwał.

— Może włączysz jakąś muzykę? — zapytała, starając się ukryć irytację.

Adrian błysnął znowu w ciemności białymi zębami.

— Ami, Ami, Ami — powiedział powoli, z zadowoleniem. — Jesteś romantyczką?

„Tylko nie rozmowa, błagam, tylko nie rozmowa” — pomyślała.

— Oczywiście, dla mojej suczki wszystko…

Są takie momenty, kiedy nie można powiedzieć nic innego jak: „Dziękujemy, rachunek proszę. Kurtyna”. To był właśnie jeden z takich momentów.

— Wiesz co, Adrianku? Straciłam ochotę. Tą „suczką” spieprzyłeś wszystko.

— Nie mów, że jesteś taka wrażliwa, przecież sama chciałaś tu przyjść, jak suczka… — zamruczał, jednocześnie próbując ją pocałować. Odepchnęła go.

— Nie, Adrianku. Jak suka. Chciałam się stukać jak suka, ale ty oferujesz tylko infantylną wersję kabotyńskich podchodów.

Była spokojna, lodowato opanowana, gratulując sobie w duchu, że nie zaczęła na niego krzyczeć. Na chwilę znieruchomiał, w jego oczach można było odnaleźć cień kiełkującej myśli. Ale tylko przez tę małą chwilkę.

— O co ci, kurwa, chodzi? Narzekasz na coś? — Rzucił się na nią gwałtownie, przygniatając swoim ciałem, próbując jednocześnie podciągnąć w górę jej długą sukienkę.

I wtedy właśnie usłyszała krzyk Andrzeja.

* * *

— Ami poszła… poszła się przejść. Po dwudziestu minutach wyszedłem za nią i… — Andrzej syknął z bólu. Siedział na jednym z tych cholernie niewygodnych krzeseł przy barze, a Martyna przykładała mu gazę nasączoną śmierdzącym płynem. Nie czuł zwykłego pieczenia wywoływanego jodyną, ale palący ból. — Jezuuu! — Zachwiał się na stołku, próbując odepchnąć jej rękę.

— Uspokój się. Chyba nie chcesz, żeby ojciec to zobaczył… I co było dalej?

— Tam, gdzie myślałem, że spotkam Ami, spotkałem takich gości…

Popatrzył na Martynę niepewnie. Ona zdawała sobie sprawę, jakich „gości” Andrzej ma szczęście spotykać. W przeciwieństwie do jego rodziców wiedziała o każdym pobiciu, problemach w szkole czy przepłakanych nocach. Jego przyjaźń z Amelią, trwająca od przedszkola, a obecnie uważana przez osoby postronne za młodzieńczą miłość, była świetną przykrywką przed rodzicami. Andrzej spędzał u Amelii większość czasu, często wyjeżdżał z nią oraz jej matką, i — co najważniejsze — nie musiał wtedy niczego udawać. Nieraz przychodził do Martyny zapłakany, oczekując nie tylko przyklejenia plastra, ale akceptacji i szansy, by się wygadać. Ojciec, znany prawicowy polityk, nie tyle nie akceptował tego, „czym” jest jego syn, ale po prostu nie przyjmował tego do wiadomości, oczekując, że to tylko młodzieńcza fanaberia, głupi bunt. A jeśli sprawa okaże się (nie daj Boże!) poważna, to są ośrodki, które leczą takie skrzywienia. Matka ograniczała się do szeptania mu: „Nie denerwuj ojca”.

Amelka uważała za ironię fakt, że chłopak znalazł akceptację i ciepło akurat u jej matki — najzimniejszej kobiety w Krakowie. Jednak w stosunku do niego Martyna potrafiła wykrzesać w sobie czułość, którą zarezerwowaną miała tylko dla córki. Choć Amelia sama zaczęła w pewnym wieku traktować matkę z dystansem, jakby ucząc się od niej tego, jak postępować z ludźmi, mimo siostrzanego uczucia, którym darzyła Andrzeja, bywała zazdrosna o to, jak matka potrafiła topnieć pod wpływem psiego przywiązania chłopaka.

— Dobra, spotkałeś kogoś, a kiedy leżałeś na ziemi i przyjmowałeś kopniaki w żebra, to… — Martyna zawiesiła pozornie chłodny głos nauczycielki, chcąc, żeby Andrzej dokończył zdanie, jak podczas odpowiedzi przy tablicy.

— …to nagle stanęła przy nas Ami i wyglądała jakoś…. Ja pierdzielę, ona wyglądała jak nawiedzona! Jak postać z filmu. A potem, pewnie mi nie uwierzysz… wybuchła latarnia i iskry zaczęły spadać na tych gości, na mnie, na wszystko! Potem eksplodowała druga i zaczęły się fajerwerki jak na chiński Nowy Rok. A ona stała z wyciągniętymi do nas rękami, nieruchomo i… unosiła się w powietrzu…?

* * *

Kiedy usłyszała krzyk, od razu wiedziała, co się stało. No, proszę — samo przeznaczenie dawało jej znak, że Adrianek to cholerna pomyłka. Znowu ci łażący za nim wszędzie idioci z jego osiedla postanowili się zabawić. Odpychając Adriana, odwróciła się, by przez tylną szybę zobaczyć, jak Andrzej pada na kolana pod ciosem w szczękę, a cztery skupione wokół niego postacie przymierzają się do kopania leżącego. Wściekłość i strach o chłopaka sprawiły, że coraz mocniej zaczęła szarpać się z Adrianem, a rozdrażnienie i rozczarowanie związane z niedoszłym kochankiem stulecia dodawało jej sił.

Muzyka w radiu nagle umilkła. Jeden głośny trzask, jakby w odbiorniku coś wybuchło, i w samochodzie słychać było tylko przyspieszone oddechy siłującej się pary. Poczuła mrowienie w koniuszkach palców, powoli rozchodzące się coraz dalej. Obejmowało całe jej ciało, sprawiając, że ręce i nogi nie reagowały przez chwilę na impulsy, które jej mózg coraz rozpaczliwiej wysyłał. W panice pomyślała, że zaraz zemdleje. Wtedy nagłe uderzenie krwi do głowy dodało jej sił, żeby kopnąć Adriana. Chłopaka odrzuciło na drzwi, które pod wpływem uderzenia nie otworzyły się, ale wypadły z hukiem na chodnik. Adrian leżał na nich w pozycji embrionalnej i cicho jęczał. Wyskoczyła z samochodu i pobiegała w stronę czterech zgarbionych postaci w spodniach z krokiem w okolicy kolan, nie mając pojęcia, co może zrobić sama przeciwko tępocie i agresji zrodzonej zapewne z nudów i wyraźnego ograniczenia umysłowego. Kolejny silny zawrót głowy zatrzymał ją w miejscu, a ostatnią rzeczą, której z ciekawością się przyglądała, była eksplodująca gdzieś w górze latarnia.

„Skąd Anka miała taki stuff?”.

Duże i małe iskry, spadające powolutku na tle czarnego nieba. Czas się zatrzymał, a świetlne punkciki tańczyły nad jej głową. Powoli, zakręcając kółka, opadały coraz niżej, a ona poczuła się nagle wolna i bardzo, bardzo lekka. Równocześnie wiedziała, że ma siłę, o którą się nie podejrzewała, a której musiała użyć, bo ją wypełnia aż do bólu. Wystarczy, że kiwnie palcem, a iskry się zatrzymają albo z prędkością światła polecą w górę. Machnie ręką, a uniesie się w powietrze. Ale najbardziej kusi ją, by zobaczyć, jak zadawane przez nią cierpienie będzie się pięknie malować na tępych twarzach. Musi ratować Andrzeja.

A potem nic.

* * *

Przydrożny bar oprócz dwóch kobiet przy stoliku przy oknie nie miał innych gości. Barmanka, żując gumę, ruszała głową w takt cichej muzyki i ze znudzeniem przeglądała jakieś kolorowe czasopismo. Deszcz zaatakował blaszany dach jeszcze intensywniej, zagłuszał jednostajnym werblem cichą muzykę i podkreślał wydłużające się w nieskończoność minuty ciszy między matką i córką.

— Co z Andrzejem? — Amelka nie patrzyła na matkę, ale na jej odbicie w szybie.

— Kilka zadrapań, nic mu nie będzie.

— Ale zadzwoniłaś…?

— Nie. Zawiozłam go do domu i opowiedziałam, jak dzielnie bronił twojej czci, stając przeciwko czterem mięśniakom.

— Uwierzyli?

— Jak zwykle.

— Mamo, dlaczego tu jesteśmy?

— Jedziemy odwiedzić groby. Jutro, a właściwie już dzisiaj, jest pierwszy listopada.

— Mówiłaś, że nie mamy tutaj rodziny. Że w ogóle nie mamy rodziny.

— Kłamałam.

Och, więc to jedna z tych rozmów, kiedy obydwie chłodno wymieniają komunikaty i nie wolno podnosić im głosu. Musi przyjąć bez zdziwienia wszystko, cokolwiek matka powie. Tak jak wtedy, kiedy mówiła: „Jutro przeprowadzamy się do nowego mieszkania”, choć wcześniej nic nie wspominała o takich planach. Albo: „Nie rób planów na jutrzejsze popołudnie, masz wizytę u psychologa”, chociaż nigdy nie było rozmowy o tym, że Amelka potrzebuje jakiegoś psychoanalityka z kozetką ze skaju.

„Kłamałam. Tak sobie kłamałam w nieistotnej sprawie przez osiemnaście lat” — przedrzeźniała matkę w myślach, czując rosnącą złość.

Dziewczyna ze zdenerwowaniem rozglądnęła się po barze. Puste stoliki, przykryte taką samą ceratą, plastikowe panele na ścianach. Nie zauważyła, kiedy do środka wszedł mężczyzna z zakrwawioną głową. Widziała go z boku, jak nachylając się nad kontuarem, próbuje coś tłumaczyć kobiecie po drugiej stronie, całkowicie niezwracającej na niego uwagi. Prosił o pomoc; pytał, gdzie jest telefon. Urywanymi zdaniami mówił o wypadku. Amelka, poruszona, odwróciła się do matki.

— Kurczę, on potrzebuje pomocy. No, popatrz! Do cholery, ona nie zwraca na niego uwagi!

Ale Martyna, zamiast zerwać się z krzesła albo przynajmniej odwrócić się w tamtą stronę, tylko obserwowała córkę z napięciem. Nawet nie drgnęła.

— Amelko, nie patrz tam. Posłuchaj mnie…!

Dziewczyna z rozdrażnieniem potrząsnęła głową i chciała się podnieść. Poczuła się jednak słabo, zakręciło jej się w głowie i opadła natychmiast na krzesło. Matka nadal wpatrywała się w nią ostrym, zmuszającym do słuchania wzrokiem.

— Amelko, popatrz na mnie. Jesteś zmęczona, ta noc nie była łatwa. Weź to. — Położyła na stole dwie kapsułki.

Córka popatrzyła na nią z niedowierzaniem. „Czy ona jest już całkiem pozbawiona uczuć, Pani «Sterylna Lodowatość»?”.

— Cholera, mamo, tam człowiek potrzebuje… — Urwała nagle, bo przy kontuarze nie było już zakrwawionego mężczyzny, a kobieta nadal spokojnie oglądała kolorowe zdjęcia w gazecie. Matka jeszcze raz pokazała jej palcem leżące na stole lekarstwa.

— Weź to, proszę.

Zrezygnowana dziewczyna połknęła obie kapsułki, popijając resztką zimnej kawy.

— Gdzie tamten facet? — Rozglądała się po lokalu, próbowała wyjrzeć przez okno na parking, ale i tam nie zobaczyła najmniejszego ruchu.

— Poszedł na zaplecze, tam go pewnie opatrzą. Chodź, musimy jechać dalej.

Krótki kawałek do samochodu przebiegły, kuląc się przed deszczem. Matka podtrzymywała Amelię, która coraz wolniej stawiała każdy kolejny krok. Zimno wnikało wszędzie. Martyna otworzyła najpierw drzwi od strony pasażera i pomogła wsiąść córce, która chwiała się na nogach. Powoli obeszła samochód. Zanim otworzyła drzwi od strony kierowcy, rozejrzała się czujnie. Uspokojona, powiedziała cicho do stojącej obok samochodu zakrwawionej postaci, obejmującej się kurczowo rękami:

— Zrób sobie uprzejmość, pieprz to wszystko i idź już w stronę światła.

Przypisy

1 Fragment „Kruka” Edgara Alana Poego w tłumaczeniu Władysława J. Kasińskiego.

Table of Contents

Strona tytułowa

Prolog

I. W taką noc wszystko się zmienia

Przypisy