Podziękowania za wsparcie i patronat

Karolinie Kraujutowicz i Magdalenie Kupczyk, właścicielkom Studia Aktywności Dziecięcej Makaraka w Gdyni przy ulicy Oliwkowej 9, www.makaraka.pl.

Renacie Nowak-Muchowskiej, właścicielce Gabinetu Urody Excellence w Gdyni przy ulicy Morskiej 96-100, www.gabineturody.com.pl.

Oli, Beacie i Natalii, właściecielkom pubu 3 Siostry w Sopocie, www.3siostry.pl, tel. 58 555 0000.

Mężowi – za niekończące się pokłady miłości i zachęcanie do pisania.

Córeczce – za to, że się pojawiła i uczyniła mnie mamą.

Ance – za to, że nigdy nie ocenia i zawsze wysłucha.

Czarnej Ciotce – za przekonanie, że wszystko można i za wsparcie CHF;)

Marii Magdalenie – za to, że poświęciła swój urlop i nigdy nie okazała strachu.

Rodzicom, Teściom i Ukochanej Babci – za codzienne wsparcie.

Przyjaciołom – za składki.

Marcie – za to, że zaproponowała owocną współpracę i powiedziała, że to, co robię, ma sens.

Dziewczynom z „premierowych” warsztatów Szkoła Radzenia od Urodzenia: Marcie D., Marcie K., Joasi L., Monice M., Zosi R., Ani R., Małgosi Ś. – za szczerość, życzliwość w obliczu niedociągnięć i za pokazanie, że takie warsztaty mają sens.

I każdej z koleżanek-mam, które nie bały się powiedzieć prawdy o macierzyństwie.

Rozdział 1.
Jak to się wszystko zaczęło…

Przecież w to trudno uwierzyć! Od kilku lat słyszę: „Napisz książkę! Fajnie piszesz…”. I co? I nic. Przez dwa lata napisałam kilka krótkich eseików… Bo brak czasu, bo dziecko, bo moja działalność, bo wyjazd, bo zęby, bo choroba, bo obiad, bo spacer… Siedzę po raz pierwszy przed swoim monitorem z pomysłem i chęcią, żeby coś stworzyć, żeby plany obróciły się w czyny, żeby moje pomysły i przemyślenia nabrały w końcu odpowiedniej formy i kształtu… I pytam się: no i co? Po co? Pomysły sprzed dwóch lat już pojawiły się na kartkach innych książek, bo nagle świeżo upieczone matki z mojego pokolenia zaczęły wychodzić z cienia. Zaczęły opowiadać o macierzyństwie w taki sposób, jaki dwa, trzy lata temu nikomu się nie śnił: „Macierzyństwo bez lukru”, „Macierzyństwo non-fiction” – trend zauważalny również za oceanem, w kraju prezydenckich banknotów, jak choćby głośna „Zła matka” Ayelet Waldman. Zatem mój pomysł sprzed dwóch, trzech lat na napisanie o rozczarowaniach i trudach macierzyństwa, szczególnie w pierwszym okresie z dzieciną, o walce z mitem Matki Polki, o zmowie milczenia wśród kobiet na temat obniżonego nastroju, trudów karmienia i stresu, jaki wywołuje każdy krzyk dziecka, trąci myszką. Niestety mam poczucie, że się spóźniłam… Teraz patrzę na te słowa i zdania, które wychodzą spod moich palców, i zastanawiam się, co ja robię. Aha! Wiem, dziś po prostu złapała mnie zazdrość w czystej ludzkiej i soczystej formie! Zasłoniła mi oczy zielenią, przywiodła tu, przed ten monitor, i kazała pisać, pisać, pisać… „W końcu to zrób!” Wcześniej uczucie drobnej zazdrości pojawiało się przy okazji czytania książek dzielnych świeżo upieczonych matek – była to zazdrość, że znalazły czas, że znalazły odwagę, że odkryły pewność siebie, która pozwoliła im pokazać zapisane kartki wydawcom… Ale gwoździem do trumny była informacja, która spadła jak grom z jasnego nieba – ktoś z bliskiego otoczenia stwierdził beztrosko: „A szukam ilustratorki, wiesz. Znasz kogoś?”. No to ja: „Jasne, masz tu numer. A po co ci to?”. I słyszę: „A bo książkę wydaję”. Grom z jasnego nieba, prosto między oczy! To ja miałam coś napisać, to podobno ja mam talent i pomysł! JA! Poczułam się, jakby ktoś ukradł moje marzenie. I ta zazdrość pokierowała moim ciałem do biurka, komputera, kazała otworzyć Word Office i pisać…

Teraz się zastanawiam, czy w ogóle powinnam słuchać podpowiedzi tej wrednej zielonej kreatury, bo zazdrość chyba nie jest dobrym doradcą. Ale z drugiej strony nic innego nie podziałało na mnie tak jak fakt, że ktoś w tak bliskim otoczeniu napisał coś, co będzie wydane, i nagła świadomość, że nie jest to nieosiągalne, zniknęła.

Myślę sobie, że prawda o macierzyństwie to w Polsce wciąż temat niewyczerpany, temat, który wypływa na powierzchnię, ale jeszcze nie całkiem się unosi. Zatem może mój pomysł ma sens? Może świeżo upieczone mamy zechcą przeczytać to, co wyjdzie spod moich palców, i stwierdzą z uśmiechem na twarzy: „Nie jestem nienormalna” albo: „Nie jestem dziwolągiem”. Mam nadzieję, że ta książka wniesie trochę uśmiechu na słodką, choć błotnistą i wyboistą drogę stawania się mamą.

A skąd pomysł na taką książkę? Bo macierzyństwo mnie zaskoczyło jak nic innego na świecie, bo spowodowało kolosalną rewolucję w uczuciach, myślach i zachowaniach, bo nie było tym, czego się spodziewałam, bo stało się jednocześnie największym rozczarowaniem i jedną z największych radości w moim życiu. I wiem, że nie jestem odosobniona w takim myśleniu o stawaniu się mamą. Teraz córka to mój, nasz skarb, epicentrum życia, miłości i radości, najważniejsza istota w naszym życiu. Jej mięciutkie, kręcone włoski, zapach rano, gdy się budzi, cieplutkie ciałko i rezolutność wypisana na twarzy to fenomen, który nigdy nie przestaje zadziwiać. Teraz to miłość w najczystszej i bezwarunkowej formie.

Ale początek był trudny, nawet bardzo. Czasem myślę, że ten trud był właśnie po to, żebym stała się lepszą mamą. A co tam: dobrą mamą (na razie, pewnie następna ocena matczynych postępów pojawi się w wieku dojrzewania naszej córki).

Te kartki zostały zapisane również jako wyraz swoistego buntu przeciw mitom i zakłamaniu, które krążą wokół macierzyństwa: że to tylko cudowności i pyszności, miłość i szczęście, wieczna radość odkrywania zaskakującego świata, euforia na sto pięćdziesiąty raz otwierania tej samej szafki, cud, miód i cukierki. Otóż nie, moje panie: uważam, że wszystkie zasługujemy na szczerość i prawdę. Sama, doświadczywszy rozczarowania z powodu zderzenia mitów z rzeczywistością, postanowiłam nigdy nie kłamać i szczerze odpowiadać na pytania moich koleżanek; pytam tylko, czy chcą usłyszeć prawdę, bo nie zamierzam oszukiwać. I albo chcą, albo się wycofują – mają wybór.

Zastanawiałam się kilkadziesiąt razy, skąd ta zmowa milczenia, dlaczego kobiety nie chcą dzielić się swoimi prawdziwymi przeżyciami? Dlaczego uśmiechają się, mówią tylko o jednej stronie macierzyństwa, przemilczając trudności? Myślę, że po prostu boją się, iż wystraszą swoje „niedzieciate” koleżanki, że ogrom prawdy może być ciężki do uniesienia. A co, jeśli stanę się odpowiedzialna za czyjeś życiowe decyzje? Co jeśli ktoś obwini mnie, że go wystraszyłam? I tak zamykamy prawdę w czeluściach własnej głowy, bojąc się, że ktoś ucieknie w popłochu. A może to mściwość? „Ja przez to przeszłam, to teraz ty się męcz”. Wiadomo, kobieta kobiecie wilkiem. Przyszedł mi też właśnie do głowy cytat z książki Joanny Woźniczko-Czeczott „Macierzyństwo non-fiction”: „No bo to jest trochę jak z wodą. Skaczemy do jeziora, a ona jest wściekle zimna. Więc ci na brzegu wahają się, skoczyć, czy nie skoczyć. My wiemy, że przemrozi im tyłki, ale machamy z wody i krzyczymy: dawaj, ciepła jest, ciepła!”.

Powiem szczerze: gdy któraś ze znajomych lub koleżanek z radością obwieszcza, że jest w ciąży, oczywiście gratuluję, ale zawsze myślę, jaki ogrom przeżyć, pracy i emocji, jaka rewolucja do przeżycia czeka ją i jej partnera. Myślę też, z iloma rzeczami przyjdzie jej się pożegnać: z wolnością, z dawnym życiem, czekają ją trudne chwile – nocne wstawanie, zmęczenie, bunt dwulatka, nocnikowanie… Dlatego zawsze czuję się odrobinę dziwnie, wyszczerzając zęby i gratulując, bo sama sobie wydaję się nieszczera i fałszywa. Ale co zrobić? Przecież nie powiem: „O kurde, no to teraz będziecie mieli”. Nasza tradycja i kultura dostałyby chyba zawału. Gdy mijają pierwsze życzenia, pierwsze zachwyty, ochy i achy, po cichutku podchodzę do przyszłej mamy i mówię tylko: „Jak byś chciała porozmawiać, dopadnie cię zły humor, będziesz chciała o coś zapytać, wiesz, gdzie mnie szukać, chętnie się spotkam”. Udzielajmy sobie wsparcia, bo bez wzajemnego zrozumienia i prawdy kobiety będą przeżywać swoje lęki same w domu, odizolowane od świata.

Stąd też pojawił się pomysł warsztatów, czy może raczej grupy wsparcia Szkoła Radzenia od Urodzenia. Program opracowałam z moją szwagierką Martą, która z wykształcenia jest psychologiem i seksuologiem. Na spotkaniach jestem owadem do oglądania pod mikroskopem, robię sobie wiwisekcję, która ma być przyczynkiem do tego, by dziewczyny, młode mamy, zdobyły się na odwagę mówienia o sobie. Okazało się, że taka grupa wsparcia, prowadzona cyklicznie, jest bardzo potrzebna. Na naszych spotkaniach kobiety mogą porozmawiać, opowiedzieć, co czują i przez co przeszły bez narażania się na oceny. Mimo że mówimy o trudnych i bolesnych sprawach, ze spotkania wszystkie wychodzimy z uśmiechem na twarzach, a czasem ze łzami w oczach. I w poczuciu wspólnoty, bo wiemy, że jednak nie jesteśmy same.

Wracając do tematu, u nas przygoda z macierzyństwem i tacierzyństwem zaczęła się od planu…

Rozdział 2.
Ciąża

Zostałam matką. Prosta i naturalna sprawa. Nic bardziej naturalnego w życiu kobiety chyba nie może się wydarzyć. W końcu do tego stworzyła nas natura, taką mamy fizjologię, anatomię i biologię. Obrazy, zdjęcia, wiersze, powieści i poematy na temat macierzyństwa tylko utwierdzają mnie w tym przekonaniu. Opowieści babć, matek, koleżanek i przyjaciółek o duchowych i emocjonalnych uniesieniach w ciąży, na sali porodowej i w pierwszych miesiącach życia tego cudownego stworzenia, o wszechogarniającej miłości, cieple spływającym na młodą mamę, o przyjemnościach karmienia piersią, absolutnej radości bycia początkującym rodzicem, opowieści, które mają mnie uświadomić, jak cudowne jest życie matki, którą się stałam… I dopiero jako matka zrozumiem, jak mało ważna staje się praca, imprezy, całe dotychczasowe życie, bo dziecko nada wszystkiemu sens, właściwy bieg, i dopiero wtedy mój mąż i ja będziemy prawdziwą rodziną. Słyszałam też, że z dzieckiem można wszystko: wyjechać w egzotyczne miejsca, zaplanować fantastyczne wakacje, niektórzy twierdzili, że niewiele się zmienia, inni grzmieli, żeby spać na zapas, bo już w życiu się nie wyśpię… Niby komplet wiadomości, a jednak same półprawdy albo kompletne kłamstwa.

Ileż ja tego słyszałam! I czekałam na to wszystko, obojętnie, w jakiej kolejności. Zaczęło się od testu ciążowego, który wywołał reakcję histeryczną z galopadą myśli w głowie, z czego jak neon po oczach biła najbardziej dotkliwie ta główna: „UTRATA WOLNOŚCI!!! UWAGA!!! DOŻYWOTNIA UTRATA WOLNOŚCI!!!”. I myśl kolejna: „Boże, kiedy ja się teraz napiję?”. A do tej pory myślałam, że będzie jak w filmach: spokojnie się uśmiechnę, poczuję stan błogosławiony, pojadę do sklepu, kupię małe buciki i z tajemniczą miną podczas kolacji przy świecach powiem: „Kochanie, będziemy mieli dzidziusia. Lub dzidziusię. Cieszysz się, słońce?”. Hm… Rzeczywistość okazała się zupełnie inna. Wydawało mi się, że wszystko wiem, że będzie to szczęście stanu błogosławionego i totalna euforia ciążowa… Ile z kobiet tak myślało na początku ciąży, nie wiem, ale ja przeżyłam rozczarowanie i poczułam się oszukana. Ktoś może zarzucić mi egoizm: owszem, ale co z tego? Każdy człowiek jest bardziej lub mniej egoistą (a kobieta, wbrew niektórym obiegowym opiniom, też jest tylko człowiekiem, choć w Polsce uwielbia się jej przypisywać cechy Matki Boskiej) i każdemu z nas ciężko jest zrezygnować z własnych zajęć, trybu życia i przyzwyczajeń. A prawda jest taka, że ciąża zamienia nas w inkubator, czy nam się to podoba, czy nie. Taka jest biologia i tego nie uda się przeskoczyć nawet feministkom. Dziecko może być najbardziej wyczekiwane na świecie, nie zmienia to jednak codzienności ciążowej, na którą składa się zmęczenie, dźwiganie brzucha, bóle kręgosłupa, senność, wymioty, zatwardzenia, wzdęcia… Wymieniać dalej? Wiem, ciąża to nie choroba, ale proszę mi nie wmawiać, że wymioty i dziesięć kilogramów do noszenia w brzuchu przed sobą to stan normalny i zwyczajny. A kto tego nie przeżył, no cóż, najlepiej niech milczy.

W jednej z rozmów w programie „Mała Czarna” aktorka Beata Kawka powiedziała o swoim samopoczuciu w ciąży: „Czekałam, aż spłynie na mnie to błogosławieństwo”. No ale jednego dnia wymioty, to może dziś jeszcze nie, drugiego dnia spuchnięte nogi, których koszmarny widok potęgują stare rozdeptane adidasy (bo tylko w nie się mieścisz), no dobra, to dziś też jeszcze nie. To może we wtorek – nie, bo pęcherz domaga się toalety co pięć minut, to może w czwartek dojdzie do mnie ten stan błogosławiony? Jeszcze nie w ten, nie zauważyłam go, bo cały przespałam. I zachodzę w głowę, co ze mną jest nie tak? Marudzę, płaczę, śpię, o seksie zapomniałam na całe miesiące, bo co w takim wielorybie jest atrakcyjnego? Impreza – zapomnij, zapachy drażnią, a pić sok cały wieczór, kiedy innym coraz bardziej plącze się język, wolę zostać w domu pod kocem i pić jedną z miliarda smakowych herbatek, od których i tak robi mi się niedobrze.

Idę na zakupy. Kupię fajny ciuch ciążowy, poprawię sobie humor. Zapomnij! Kobieta w ciąży nie jest już w Polsce kobietą! Seksowna bielizna to pieśń przeszłości: „Ależ proszę pani, to fantastyczna bawełenka, bezszwowa, nie będzie się pani pocić, podtrzyma rosnący brzuch itp. No w końcu to bielizna ciążowa. To jak ma wyglądać?” Szukam kiecki na wesele: „Proszę, piękne kwiaty, kokarda, będzie eksponować brzuszek, ale skromnie, ładnie”. No to ja na to: „Proszę pani, ale ja szukam sukienki dla siebie, nie dla starszej cioci!”. Dlaczego ma być skromnie i łagodnie? Tyle z poczucia seksownej przyszłej młodej mamy. Oczywiście, mogę sobie ściągnąć ciuchy, skąd tylko zapragnę, w końcu jestem zakupoholiczką, a Internet pod tym względem nie ma dla mnie tajemnic, ale to kosztuje: przesyłka, podatki, cła. Po co wydawać tyle pieniędzy, jak to tylko na kilka miesięcy? A zanim dopłynie z USA na przykład, to mój brzuch będzie już pięć centymetrów dalej od mojego środka ciężkości. Może w stolicy dostępność ładnej odzieży ciążowej jest większa, ale w Trójmieście o kobietach w ciąży się nie pamięta. A jeśli się pamięta, to tylko o ciąży, a nie o uwięzionej pod brzuchem kobiecie. Niestety… Przecież my w ciąży nie przestajemy chcieć czuć się ładnie, może nawet ta potrzeba przy rosnącym brzuchu jest jeszcze większa.

Nadal czekam na błogosławieństwa stanu błogosławionego. I nic. Piwko nie, winko nie, rower już też odpada, wyjazd pod namiot nie (a gdzie toaleta?), wyjazd na żagle nie (a gdzie toaleta?), długi spacer pięknym brzegiem morza (a gdzie toaleta? To właśnie przy tej okazji zauważyłam dopiero, że to nic dziwnego, iż połowa tego kraju załatwia swoje potrzeby fizjologiczne w krzakach – toalet publicznych jest jak na lekarstwo!), spływ kajakowy – nie (bo gdzie, u licha, jest ta toaleta?!).

„W ciąży w końcu się najesz!” – jasne, na pewno. Coraz mniej się mieści w żołądku, bo przyciska go coraz bardziej rozpychająca się istotka, chodzę głodna, tracę smaki: coraz mniej rzeczy ładnie pachnie i smakuje. Rzeczywiście, obżarstwo jak nigdy! „Chodź na imprezę”, no to idę. Do północy nawet miło się rozmawia, popijając piwo bezalkoholowe, jakiś substytut dawnego imprezowego życia, ale po północy rozmowy stają się jakby bardziej filozoficzne, osiągają wyżyny intelektualne. Niczego nie rozumiem, choć się staram, a piwo bezalkoholowe w tym nie pomaga. Wesele: po pierwszej w nocy nie rozumiem już nawet własnego męża – jestem sama ze sobą, zamknięta w swojej głowie, bo reszta ciała już i tak nie należy do mnie. Czuję, że stoję z boku, bo życie ucieka obok mnie, chociaż mówią mi, że to ja mam życie w sobie. No i znowu myślę: „Co ze mną jest nie tak? Słyszę tylko o tych radościach, o cudach życia, o wstępującej i ogarniającej miłości do siebie i świata. A ja nic, tylko w kółko to samo: nie chcę, nie lubię, nie mam ochoty… Boże, będę wyrodną, złą matką! Jak tak zaczynam, to jak ja skończę? Po co to? Nie mam instynktu, nie czuję radości! Na co skazuję to dziecko?”.

Bunt! Dlaczego to ja muszę zrezygnować ze wszystkiego, a facet nie? (oczywiście słowa BIOLOGIA, GŁUPKU nie przychodziły mi wtedy do głowy). Dlaczego to wszystko jest takie diabelnie niesprawiedliwe? I jeszcze ja mam urodzić? Jak? – pytam się. – Jak? Jak mam z siebie wycisnąć malutkiego człowieka? Jakimi siłami i którym otworem? Przecież wszystkie są za małe! Natura zdecydowanie się pomyliła, a już na pewno w moim przypadku. Z tej paniki i czarnej rozpaczy strachu może mnie wyciągnie cesarskie cięcie. Jak to? Nie mam wyboru, jak chcę rodzić? Ale jak to – nie ma znieczulenia? Nawet płatnego? Ale w telewizji mówią, że jest, w niektórych tylko szpitalach za dopłatą. Przecież akcja Rodzić po Ludzku spowodowała podobno, tak mówią w telewizji, że kobieta w końcu ma wybór! Nie ma cesarki na życzenie umierającej ze strachu pacjentki. W końcu kobiety są stworzone do porodu i nie ma co panikować. Kobiety rodziły, rodzą i będą rodzić. Bolało, ma boleć i będzie boleć. Ogarnij się, kobieto! Ale ja nie chcę rodzić naturalnie, boję się. Dlaczego w tym kraju odmawia mi się prawa do zadecydowania o rodzaju porodu? I jeszcze to poczucie, że znowu marudzę: chcę cesarki, będę wredną matką, jak nic. A to, że na Cyprze większość porodów to cięcia cesarskie, jak rozumiem, z Cypryjek czyni złe matki? Dlaczego nie mogę zadecydować, czy chcę być rozcinana i rozdzierana w kroku czy na podbrzuszu? Halo! Ja wciąż tu jestem! Dlaczego nikt mnie nie słucha? Czyli co? Mam rodzić w polu kukurydzy? Naturalnie, natura, naturalność – słowa, które zostały znienawidzone za odmianę przez wszystkie przypadki. Dlaczego, jeśli tak tę naturalność kochamy, chodzimy do lekarzy? Kiedyś było naturalne, że to kowal rwał zęby, więc dlaczego teraz tak chętnie chodzimy do dentysty? Dlaczego prosimy o znieczulenia? Kiedyś drobne zakażenie powodowało obcięcie całej nogi, to też w sumie było naturalne. Dlaczego nie wrócimy do naturalności we wszystkich obszarach życia? Dlaczego kobiety znowu zostają pozbawione wyboru? A ja jako przyszła matka nie mam prawa panicznie bać się porodu? Tylko dlatego odmawia mi się prawa do wyboru, bo ciąża to nie choroba, a poród to rzecz naturalna i stara jak świat? To dlatego nie mam prawa skorzystać z osiągnięć nowoczesnej medycyny?

Słyszałam też, że w Polsce szczególnie traktuje się kobiety w ciąży, że są otoczone „opieką i zrozumieniem społecznym”, pewnie ze względu na kult Matki Boskiej, jak twierdzą niektórzy socjologowie. O tak, ten szczególny rodzaj opieki poznałam na własnej skórze. Ciężarna wchodząca do autobusu wzbudza pewien szczególny rodzaj popłochu wśród siedzących. Nagle widok za oknem staje się niesamowicie ciekawy, książka zdecydowanie bardziej wciągająca i gazeta czytana do góry nogami również jest absorbująca. I to spojrzenie: „Jezu, tylko niech nie patrzy w moją stronę!”. Kolejka obowiązuje wszystkich, a ciąża to nie choroba. W ciągu czterdziestu tygodni ciąży raz młody chłopak ustąpił mi miejsca w autobusie, pani w wieku lat pięćdziesięciu przepuściła w kolejce na poczcie i raz pielęgniarka wzięła mnie na badania poza kolejnością. Czuję, że rzeczywiście byłam „zaopiekowana”. Kult Matki Boskiej, też mi coś…

Musiałam się „udomowić”, a do tej pory prowadziliśmy z moim M. dość hulaszczy tryb życia. Nie ukrywam, że jestem imprezowiczką, uwielbiam potańczyć, pogadać, spotkać ludzi, pójść do teatru, opery, wyjechać na weekend. O niektórych z tych rzeczy musiałam oczywiście zapomnieć na samym początku, niektóre odpadały systematycznie, aż w końcu miałam wrażenie, że zostałam z niczym. Muszę tu pochwalić mojego ukochanego M., który starał się, jak mógł, by zapewnić mi rozrywki: krótkie wycieczki, małe zakupy, drogie buty, kino w domu, przekąski, gry i radosny uśmiech na twarzy. Nie był to szczęśliwy okres w moim życiu i nie ukrywam, że przeżyłam go tylko dzięki niebywałej i nieziemskiej cierpliwości mojego męża, jego oddaniu, miłości, zrozumieniu i, co tu dużo gadać, wytrzymałości. Nie byłam łatwym przypadkiem do zaopiekowania. Nie należałam, co prawda, do kobiet, które urządzają karczemne awantury, w trakcie których zapominają, o co właściwie poszło, nie wystawiałam mu walizek za drzwi, obwiniając go o swoją niebotycznie rosnącą wagę, nie budziłam go też w środku nocy z płaczliwymi prośbami tudzież rozkazami rodem ze szkoły wojskowej, żeby pojechał kupić mi lody, a do tego ogórki kiszone. Raczej wybuchowość, która jest u mnie naturalna, została mocno przytępiona.

Na początku, po zrobieniu testu ciążowego, poczułam rozczarowanie, że za szybko, że utrata wolności, a przecież ja tak kocham winko, a papieroskom też od czasu do czasu nie mówię nie. I co teraz? Zero życia, zero wolności, zero imprez, a co z pracą, teatrem, operą, koncertami? Co z aerobikiem, rowerem, wyjazdami, wakacjami? Dlaczego tak szybko? Dlaczego teraz? Pomijam fakt, że nasza ciąża była zaplanowana, próbowaliśmy dwa miesiące i bach! Nagle do mnie dociera, że to, co działo się w sypialni, prowadzi właśnie do tego plastykowego białego, podłużnego pudełeczka z dwoma niebieskimi paseczkami! I że to jednak nie bocian przynosi dzidziusie! Eureka! No ale czułam się zaskoczona przez los, choć do tej pory nie wiem, jak to wyjaśnić. Temat został przecież omówiony, zaplanowany, a ja poczułam się oszukana i złapana w pułapkę. Pierwszą reakcją była histeria, płacz… No i myśl o porodzie. Tak, już wtedy pomyślałam o porodzie i o tym, że wprost panicznie się go boję. Bo niby jak ja mam to zrobić? Tak, wiem: milijony kobiet od tysięcy lat, nasze matki, babki, prababki i tak dalej. Ale w takich chwilach martyrologia jakoś nie przychodzi do głowy. Poza tym co mnie obchodzą te milijony? Ja nie nazywam się Milijon. To ja i mój strach! No i myśl, że już nigdy nie będę samodzielna, że podejmując decyzje, zawsze będę musiała uwzględniać dziecko. Już nigdy nie pójdę sobie na zakupy, kiedy tylko mi się zachce, nie umówię się z przyjaciółką na ciasteczko, nie poleżę z pilotem w ręce i nie będę robić nic… A już nie wspomnę o reakcjach rodziny i znajomych na te wiadomości: dzika radość, płacz (też z radości), podekscytowanie, „no nareszcie”, „już myślałam, że się nie doczekam”… Miałam ochotę schować się do mysiej dziury, przeczekać to wszystko. Dlatego też dość długo nie dzieliliśmy się tą informacją, nie wiedział nikt poza rodziną i moimi przyjaciółkami. Pozwoliłam wieściom sączyć się powolutku i niebezpośrednio. Zastanawiałam się, skąd ta radość i dlaczego ja mam taki podły charakter, że nie umiem się cieszyć? Skąd te uśmiechy? Czy nikt nie zechce pomyśleć, że może ja się boję, że może wolałabym w ogóle o tym nie mówić? No i pytanie powtarzane przez czterdzieści tygodni niczym mantra: „Jak się czujesz?”. Pytania o pracę, o książki, filmy jakby przestały istnieć. Może kobiety w ciąży przestają mieć mózg, a zaczynają mieć brzuch? Coś w tym jest.

Początek był trudny. Samo pogodzenie się z pasażerem, choć przecież miał już wykupioną miejscówkę, więc nie był pasażerem na gapę, było bardzo trudne. Miałam poczucie spadania w otchłań mimo miłości i radości, które mnie otaczały. Pracowałam, i to sporo, jadłam, bo apetyt zaczął mi dopisywać, i spałam na okrągło. Wyjścia nie wchodziły w grę. Nawet do kina. Była zima, więc ciemno i zimno. Zaczęłam się zastanawiać, czy to nie początek depresji, zresztą nie tylko ja. Mój mąż, z bezpiecznej już teraz perspektywy, twierdzi, że mnie wtedy jakby nie było. I tak też się czułam – jakby mnie nie było. Fizycznie wszystko było w porządku, mdłości miałam raz czy dwa, specjalnych zachcianek prawie wcale, tylko lody musiały być w zapasie. I ciągły sen, ochoty na życie zero… To niestety trwało kilka miesięcy, myślę, że od lutego do maja. Lepiej się poczułam i wszystko do mnie dotarło w trochę jaśniejszych kolorach na weselu mojej przyjaciółki. Nie piłam, choć wszyscy dookoła owszem, brzuszek powoli się pokazywał, ale w szpilkach trochę pofikałam. Zresztą na drugi dzień po tych delikatnych ekscesach dzidziuśka zmieniła pozycję i brzuch bardziej się uwidocznił. I wtedy tak naprawdę pomyślałam o niej, o moim dziecku, o mojej córce, o przyszłym człowieku… Pierwszy raz uśmiechnęłam się na myśl, że będę mamą. Nie pamiętam, żeby była to szczególnie uwznioślająca myśl, pamiętam tylko takie ciepełko w brzuchu. I pierwszy ruch małej. Chociaż nie mam pewności, czy nie były to gazy.

I tak naprawdę nie było w tym wszystkim niczego dziwnego, bo teraz już wiem, że ile kobiet, tyle reakcji na wiadomość o ciąży. Ale kiedy w ponury lutowy wieczór trzymałam w ręku test, wydawało mi się, że rozpacz, która wlewa się w moje serce, jest czymś wyjątkowo wrednym i paskudnym, że ja jestem wyjątkowo wredna i paskudna: i taka ja miałam zostać matką? Wtedy myślałam tylko, że przecież koleżanki inaczej mówią o swojej ciąży, inaczej na nią reagują – widziałam ich uśmiechy i radość, może tylko lekką niepewność w oczach, ale pokazywały szczęście, i to właśnie utwierdziło mnie w przekonaniu, że moja reakcja i moje odczucia pokazują, jak bardzo się pomyliłam. Całe życie powtarzałam, że nie nadaję się na matkę i proszę – teraz mam to czarno na białym. Tyle że to już się stało! A obrazki z filmów o romantycznych uniesieniach, kiedy to kobieta radośnie biega po sklepach, szuka malutkiej pary bucików, pakuje w piękne pudełko, na kolacji przy świecach z wypiekami na twarzy mówi: „Kochanie, będziemy mieli dziecko” i z pełnym nadziei uśmiechem czeka na reakcję swego wybranka? W filmach to wybranek ucieka albo zaczyna panikować, u nas było dokładnie na odwrót. Mąż, owszem, był lekko zszokowany, ale i zadowolony, za to ja miałam ochotę wpełznąć pod najbliższy kamień. Właśnie tak się wtedy czułam.

Najgorsze, że to, co działo się w mojej głowie, częściowo było spowodowane myślą, że skoro inne kobiety są takie szczęśliwe, a ja taka nieszczęśliwa, to nic z tego nie będzie. I każdy dzień udowodni mi, jak bardzo nie nadaję się na matkę. Stereotypy na temat ciąży i wiadomości o niej, z którymi się zderzamy każdego dnia, opowieści koleżanek, babć i matek powodują u niektórych z nas wyrzuty sumienia, że oto my, które nie czujemy tej radości, przypływu miłości i nie zaczynamy myśleć o zakupie łóżeczka i pieluch w momencie odczytania testu, jesteśmy wredne, a będziemy jeszcze gorsze i przyszłe istotki, którym zdarzyło się na ich nieszczęście wylądować w naszym brzuchu, będą miały po prostu przerąbane. Nie uważam, że myśli tak każda z nas, przyszłych matek, ale po co wmawiać nam, kobietom (co robią najczęściej inne kobiety), że każda z nas czuje w tym momencie niewysłowioną radość i kipiące szczęście? Gdyby ktoś kiedyś wytłumaczył mi, że mogę poczuć wszystko: milion odczuć na minutę, od tych najgorszych do tych najcudowniejszych, i że mam do tego święte prawo, może miałabym szanse mój „moment prawdy” przeżyć inaczej. Może dziewczyny, które odczuły to tak samo jak ja, też miałyby na to szanse. Sądzę, że nadeszła najwyższa pora, by w końcu przełamać tabu na temat wiecznie i od początku szczęśliwej Matki Polki. Myślę, że powinnyśmy przestać nawzajem się okłamywać i zacząć szczerze ze sobą rozmawiać o ciąży, porodach i odczuciach z tym związanych. Może wtedy te z nas, które dużo trudniej adaptują się do nowej sytuacji, będą miały troszkę łatwiej, może się uda jakoś na to przygotować, żeby uniknąć odczucia spadania w czarną otchłań. Teraz, gdy wracam do tamtego dnia, a było to 10 lutego 2010 roku, do tamtego ponurego wieczoru, to myślę sobie, że żałuję, iż tak wyszło, że narobiłam takiej histerii i w spazmach zapytałam męża: „No i co my teraz zrobimy?”. Mało to romantyczne, ale niestety tak wtedy czułam. I może gdyby nie wyrzuty sumienia, że tak właśnie czuję i przez to na pewno jestem kosmitką, szybciej opadłyby negatywne emocje. Może po jakimś czasie kupiłabym te małe butki i z wypiekami na twarzy powiedziałabym: „Oczywiście już wiesz, ale teraz chciałabym to zrobić jak należy. Kochanie, będziemy mieli dzidzię. Cieszysz się?”.

Jest we mnie pewien niedosyt tamtych dni, choć teraz, z perspektywy czasu, uśmiecham się czasem do „ciążowych chwil”. Pamiętam rosnący brzuch, w którym spokojnie rozwijała się moja piękna córka, pamiętam ciszę i spokój wspólnych chwil z moim M., pamiętam, że czasem leżałam sobie leniwie i rozmyślałam, jak to będzie, jak damy naszej dziewczynce na imię, nigdzie się nie spieszyłam, nic mnie nie goniło, byłam obłożona książkami, płytami, oczywiście kiedy nie pracowałam. Ale nie nazwałabym tego „nacieszeniem się” ciążą. Choć szczerze mówiąc, nie wiem, czy jest to okres, którym można się tylko cieszyć. Dolegliwości, ciężar, ciągłe wizyty u lekarza, strach, czy wszystko będzie w porządku skutecznie psują humor i dobre samopoczucie. Organizm też często po prostu nie wytrzymuje: jest przeciążony i przepracowany – przecież w swoich mrocznych i ciemnych czeluściach składa do życia nowego człowieka! A to jest proces bardzo skomplikowany i kosztuje dużo wysiłku. Żałuję, że się nie wyciszyłam, żałuję, że nie poświęciłam mnie i swojemu M. więcej czasu, że za bardzo skupiłam się na sobie i swoich strachach, żałuję, że nie wyjeżdżaliśmy częściej na weekendy, że nie pojechaliśmy na wakacje… Żałuję… Tylko już nic nie mogę z tym zrobić. Pozostaje mi jedynie podzielić się swoimi przeżyciami i zachęcić do przeżycia ciąży inaczej niż ja. Myślę, że pozytywne myślenie nie jest terminem przereklamowanym. To w końcu nasze myśli nastrajają nas do życia i otoczenia, to one kierują naszymi emocjami i zachowaniami i to one są przyczyną różnych reakcji fizycznych naszego organizmu. Kontrola myśli, próba ich okiełznania mogą okazać się zbawienne. A może z tą ciążą jest jak z ospą? Każda z nas, która chce zostać mamą, musi przez to jakoś przejść: jedne znoszą to lepiej, inne niestety gorzej.

REDAKCJA: Monika Pasek

KOREKTA: Roman Honet

OKŁADKA: Paulina Radomska-Skierkowska

KONWERSJA DO EPUB/MOBI: InkPad.pl

© Magdalena Dintar i Novae Res s.c. 2015

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga pisemnej zgody wydawnictwa Novae Res.

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-7722-836-4

NOVAE RES – WYDAWNICTWO INNOWACYJNE

al. Zwycięstwa 96/98, 81-451 Gdynia

tel.: 58 698 21 61, e-mail: sekretariat@novaeres.pl, http://novaeres.pl

Publikacja dostępna jest w księgarni internetowej zaczytani.pl.

Wydawnictwo Novae Res jest partnerem

Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni.