Tytuł oryginału

LÅT DET ALDRIG TA SLUT

Redakcja

Grażyna Mastalerz

Projekt okładki

Daniel Rusiłowicz

Zdjęcia na okładce

© Pola Raplewicz (zdjęcie z torebką), © Bas Meelker / Shutterstock

Korekta

Maciej Korbasiński

Redaktor prowadzący

Anna Brzezińska

Copyright © Åke Edwardson 2000. All rights reserved.

Copyright © for the Polish edition by Wydawnictwo Czarna Owca, 2017

Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark).

Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku. Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.

Wydanie III

ISBN 978-83-8015-758-3

Wydawnictwo Czarna Owca Sp. z o.o. ul. Alzacka 15a, 03-972 Warszawa www.czarnaowca.pl Redakcja: tel. 22 616 29 20; e-mail: redakcja@czarnaowca.pl Dział handlowy: tel. 22 616 29 36; e-mail: handel@czarnaowca.pl Księgarnia i sklep internetowy: tel. 22 616 12 72; e-mail: sklep@czarnaowca.pl

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.

Dla Kristiny

1

COŚ JĄ UKŁUŁO W PRAWĄ STOPĘ, pod palcami. Stąpała ostrożnie, ale dno pokrywała gruba warstwa wodorostów. Przypominały poruszaną przez fale wysoką trawę. Brązową i obrzydliwą jak zgniłe kwiaty.

Przystanęła na skrawku piachu. Balansując na jednej nodze, podniosła prawą stopę i zobaczyła, że leci z niej krew. Tylko trochę. Kolejne skaleczenie tego lata. Zawsze tak jest.

Nagle przypomniała sobie zatłoczoną klasę, w której czuć było nieświeże ubrania, ale też… nieświeże myśli. Krople deszczu uderzające o szybę. Kartki z pytaniami i odgłos długopisów przesuwanych po papierze, odpowiedzi, o których najlepiej zapomnieć w chwili oddawania testu. Teraz miała to już za sobą. Była stuuu-dentką, a niech to, ależ była świetna! I to niekończące się lato. Oby trwało wiecznie. W jej głowie rozbrzmiewała melodia.

Do wieczora po ranie zostanie tylko mała szrama. Nie będzie jej czuć, ale skóra wciąż będzie rozgrzana po kąpieli w słońcu i w słonej wodzie. Nawet po prysznicu, który weźmie, zanim zapadnie wieczór.

Zaczęła płynąć, rozchlapywała wodę nogami. Czuła się jak pod wodospadem. Jakaś łódź z silnikiem pracującym na niskich obrotach wpłynęła do zatoki. Widziała też łodzie pasażerskie. Z miejsca, w którym była, widziała trzy. Wszystkie płynęły w kierunku południowych szkierów. Leżała na plecach. Nie czuła już wody, miała wrażenie, że unosi się w powietrzu. Potrafię latać, pomyślała. Mogę wszystko. Mogę być, kim chcę. Mogę być sławna. Chcę żyć wiecznie.

Mogę zapomnieć.

Na razie trwa lato. Potem zacznie studia medyczne, ale od tej chwili dzieli ją milion lat i milion kropli, których piaskowo-słony smak czuła, nurkując.

W zielonej, trochę mętnej wodzie zobaczyła jakiś cień. Może to ryba albo żaba.

Będzie studiować rok, potem weźmie dziekankę. Tata może sobie mówić, co chce. Pewnie powie, że najlepiej wychodzi jej planowanie rozrywek, a co z resztą?

Nie chciała siedzieć w domu.

Nurkowała tak długo, jak dała radę, a potem wybiła się, spróbowała wyskoczyć wysoko ponad powierzchnię.

Dopłynęła z powrotem do skał, ostrożnie przeszła przez pas żwiru i podciągnęła się na wystającym z klifu głazie.

Rana pod dużym palcem krwawiła, ale tylko trochę. Wspięła się wyżej, do miejsca, gdzie leżał koc. Wyciągnęła z torby ręcznik, osuszyła włosy i napiła się. Usiadła na kocu i zamrugała, próbując się pozbyć z oczu kilku kropel słonej wody. Wzięła wdech, a potem jeszcze jeden, głęboki, pełen słońca. Niemal parzyło jej płuca. Powierzchnia morza połyskiwała niczym łuska, jakby poruszały się w nim tysiące ryb. Słyszała cichy odgłos łodzi płynących w różnych kierunkach. Niektóre znikały, rozmywały się na linii horyzontu, przy której niebo było niemal białe. Nigdzie nie było widać chmur. Położyła się na plecach. Kropla wody stoczyła się jej z czoła i spłynęła po policzku do ust. Poczuła jej smak. Nic już nie widziała. Jej głowę wypełniały żółć i czerwień. Dolatywały ją niewyraźne głosy ludzi siedzących wokół, fragmenty słów, urwany śmiech, który zdawał się połyskiwać jak woda w słońcu.

Nie mogła czytać. Nie miała ochoty nic robić, chciała tylko tak leżeć, jak długo się da. Nie robić nic, tylko żyć bez końca.

* * * Kiedy wreszcie zebrała rzeczy i wspięła się na drugą stronę góry, a potem niewielkim parowem zeszła do stojaka na rowery, słońce stało już nisko. Miała wrażenie, że niemal kręci jej się w głowie. Ramiona ją paliły, chociaż nasmarowała się balsamem. Policzki też, ale niezbyt mocno. Do wieczora przestaną. Opalenizna się wchłonie i będzie ślicznie wyglądać w świetle lamp rozstawionych w barowych ogródkach. Ulala!

Już zaczynała zapominać.

Jechała rowerem wzdłuż przystani. Przedzierała się przez tłum ludzi: wylewali się z łodzi i toczyli w stronę autobusów i tramwajów. Wśród pieszych kluczyły setki rowerzystów. Wszyscy wracali do domu jednocześnie, jakby robili to samo o tej samej porze. Może tak jest, pomyślała. Latem tak właśnie jest. Wszystko staje się takie proste. Opalanie, kąpiel, prysznic, impreza. Kąpiel, opalanie, prysznic, impreza. Prysznic, opalanie, kąpiel, prysznic. Zaparkowała rower, ustawiła się w kolejce po lody i kupiła dwie kulki w kubeczku: toffi z sosem czekoladowym i klasyczne waniliowe. Natychmiast się roztopiły, ale byłoby jeszcze gorzej, gdyby wzięła w wafelku. Kobieta stojąca obok powiedziała, że są trzydzieści trzy stopnie. Trzydzieści trzy stopnie o szóstej wieczorem. Nie ma co narzekać, powiedział mężczyzna stojący obok. Może i nie, ale ziemia jest już wysuszona, odparła kobieta. Mogła mieć pięćdziesiąt pięć, sześćdziesiąt lat.

Mam gdzieś ziemię, pomyślała, odjeżdżając spod budki. Niech to lato nigdy się nie kończy. Ziemia dostanie, czego chce, jesienią.

Znad pola, które po drugiej stronie drogi opadało w stronę zatoki, dochodził zapach siana. Jechała dalej przez niewielkie osiedle domów jednorodzinnych. Na ścieżce rowerowej biegnącej wzdłuż torów tramwajowych przyspieszyła i po dziesięciu minutach była w domu. Ojciec siedział na werandzie ze szklanką czegoś, co wyglądało na whisky.

– A oto i nasz burak.

Nie odpowiedziała.

– Choć lepsze to niż por.

– Por?

– Niż ta biała głowa pora.

– Idę na górę – powiedziała, wchodząc po schodach. Tak, to była whisky. Czuła jej ciężki zapach.

– Dokładnie za dziesięć minut rozpalam grilla.

– Co będzie?

– Opiekany łosoś i żabnica. Między innymi.

– O której jemy?

– Dokładnie za pięćdziesiąt pięć minut.

Ojciec wypił łyk i spojrzał w dal. Kostki lodu zastukały w szklance. Lubiła wino, czasem piwo, ale whisky nie cierpiała.

Kiedy już doprowadziła się do porządku, opalenizna wchłonęła się w skórę, nabrała głębszego odcienia. W pokoju panował półmrok. Zaciągnęła zasłony, więc światło było przyćmione, ale czuć było upał, suszę i ładny zapach jej skóry. Stała przed lustrem, w samych majtkach. Piersi bieliły się niczym zęby.

Zapachniało balsamem po opalaniu, którym właśnie się nasmarowała. Po wodzie z prysznica – już nie słonej, ale słodkiej – skóra zrobiła się miękka. Ładne określenie – słodka woda.

Ojciec zawołał z ogródka i w tym momencie, poczuwszy zapach grillowanej ryby, stwierdziła, że jest okropnie głodna. Okropnie. A do tego spragniona.

Zęby Elin błysnęły po drugiej stronie stolika.

– Co robisz jutro?

– Kąpię się i opalam.

– Wypijemy jeszcze po jednym?

– Raczej nie. Już mi się zakręciło w głowie – powiedziała, wskazując na stojącą przed nią szklankę piwa.

– Jesteś już całkiem brązowa – zauważyła Elin.

– Dzięki.

– A włosy masz zupełnie białe.

– Nie wiem, czy to komplement.

– Wyglądają świetnie.

– W takim razie dziękuję.

– Ja chyba wypiję jeszcze jedno – powiedziała Elin. – Wciąż chce mi się pić. – Podniosła się. – Najlepiej samemu iść do baru. Tutaj, na koniec, nigdy nie dochodzą.

Siedziały przy lewym krańcu ogródka, za nimi zaczynała się ślepa uliczka.

– Więc nic nie chcesz?

Pokręciła głową. Elin ruszyła w kierunku baru. Widziała, jak kluczy między stolikami tak, jak ona wcześniej kluczyła między meduzami w wodach Saltholmen.

– Albo weź dla mnie jedno małe! – krzyknęła za Elin.

Długo siedziały w ogródku. Ciepłe powietrze wisiało nisko między domami, powoli zbliżając się do ulicy.

– Chyba wciąż jest tak samo gorąco – powiedziała Elin. – Nie ma już słońca, ale wciąż jest gorąco.

Przytaknęła w milczeniu.

– Najfajniejsze w upalnym lecie w mieście są wieczory – dodała Elin. – Summer in the city.

Znowu przytaknęła.

– Ależ się zrobiłaś gadatliwa.

– Po prostu jestem strasznie zmęczona.

– Przecież dopiero chwila po północy.

– Wiem. To pewnie przez słońce.

– Cóż, ja cały dzień harowałam za kasą.

– Ale jutro masz wolne.

– Dlatego musimy się trochę zaaa-bawić! – powiedziała Elin i powtórzyła jeszcze: – zaaa-bawić!

– No nie wiem.

– O Boże. Kiedy mówiłam, że masz białe włosy, nie chodziło mi dosłownie o to. Białe włosy nie muszą oznaczać, że się przekroczyło siedemdziesiątkę. Jezu! Znowu ziewasz.

– Wiem, przepraszam.

– To co robimy?

– Dziś czy jutro wieczorem?

– Mówię oczywiście o listopadowym wieczorze za trzy lata.

– No nie wiem…

– Mam iść do klubu sama?

– Nie – odpowiedziała. – Spójrz, idzie reszta ekipy.

Faktycznie. Trzech chłopaków i dwie dziewczyny. Stwierdziła, że przyszli w samą porę. Dziś nie miała zamiaru imprezować całą noc. To pewnie przez słońce. Pewnie przesadziła z opalaniem. A dzięki nim nie będzie musiała nigdzie iść tylko po to, żeby dotrzymać towarzystwa Elin.

– W takim razie nie musisz mi już dotrzymywać towarzystwa – powiedziała Elin.

– A o co chodzi? – zapytał jeden z chłopaków.

– Ktoś tu chodzi spać z kurami – odparła Elin, wskazując na nią z uśmiechem.

– Po prostu jestem okropnie zmęczona, i tyle.

– To jedź do domu i się połóż – powiedział chłopak. – Mam zadzwonić po taksówkę?

Pokazała mu język, a on się roześmiał.

– Pójdę na piechotę.

– Pójdziesz?

– Tak, podejdę kawałek.

– To przecież daleko. A ostatni tramwaj już odjechał.

– Pójdę na nocny. A pod koniec wezmę może taksówkę.

– Weź od razu – powiedziała Elin.

– Niby czemu? Chodzi ci o to, że… O co ci właściwie chodzi?

– O to, że lepiej samemu nie chodzić po mieście.

Rozejrzała się.

– Samemu? Wszędzie aż roi się od ludzi. – Rozejrzała się jeszcze raz. – I to od ludzi w naszym wieku.

– Rób, jak chcesz – odpowiedziała Elin.

– To idziemy – rzucił ktoś.

Ruszyli.

– To jutro rano o jedenastej?

– A dasz radę wstać?

– Jeśli stawką jest opalenizna, to dam.

– Wiesz, gdzie zawsze się rozkładam z kocem – powiedziała, pożegnała się i ruszyła na południe.

– Spoczywaj w pokoju – rzucił jeden z chłopaków.

– Co za kretyński żart – powiedziała Elin.

Przy postoju taksówek dopadły ją wątpliwości. Nagle poczuła się bardziej rześka, jakby dzięki spacerowi włączył się w niej zapasowy silnik. Zawahała się i spojrzała w stronę parku. Tyle samo ludzi co przy ogródkach, może nawet więcej. Wszystko było oświetlone, drzewa i krzewy połyskiwały jaskrawymi kolorami, jakby ktoś pomalował liście. Poczuła orzeźwiający chłód dochodzący od strony parku. Ładnie pachniało. I ten chłód. Mogła przecież przeciąć park i wyjść na ulicę po drugiej stronie. Wszędzie było mnóstwo ludzi. Słychać było muzykę dobiegającą z ogródków położonych na prawo, za wodą. Droga była tylko sto metrów dalej.

Coś ją ciągnęło do tego parku. Stanęła na trawie. Zapach wydał jej się jeszcze ładniejszy. Zewsząd słyszała głosy, tak jak wcześniej na plaży. Gdy zamknęła oczy, dobiegły ją urywki rozmów. Jej głowę wypełniła nie czerwień, ale zieleń, i może odrobina żółci. Otworzyła oczy i przecięła trawnik. Wszędzie wokół ludzie. Wszędzie głosy. Weszła pod drzewa rosnące na skraju, mogła stamtąd zobaczyć drogę po drugiej stronie. Dzieliło ją od niej może ze dwadzieścia metrów.

Nagle poczuła się rześka, całkiem rześka, jak po długim śnie i śniadaniu.

Coś zaszeleściło w liściach, gdzieś nad nią. Miała wrażenie, że idzie nie parkową alejką, ale zagajnikiem. Widziała latarnie. Jaśniało już – niebo było bardziej niebieskie niż przed godziną. Było trochę po pierwszej. Słyszała trzaski i szelesty. Dobiegł ją odgłos samochodu i czyjś śmiech. Zaczęła się zastanawiać, za ile minut pierwszy taksiarz pojawi się z uśmiechem na drodze.

Z prawej rozległ się trzask, wydawało jej się, że kątem oka widzi jakiś cień. Coś usłyszała, chyba ptaka. Potem znowu śmiech od strony ulicy. Nagły powiew poruszył krzakiem.

Jeszcze tylko ostatni kawałek i dojdzie do drogi. Tam znowu będzie mnóstwo ludzi. I wcale się nie boi, nie ma powodu. Prawie mogłaby się z tego śmiać. Jeszcze tylko parę kroków.

2

STRACIŁA ŚWIADOMOŚĆ, ale w końcu się ocknęła. Doszła do domu. Słońce już grzało mocno, mogło być wczesne przedpołudnie. Szła skarpą, ze spuszczoną głową, żeby nikt nie widział, co się jej przytrafiło, co ZROBIŁA. Co ktoś zrobił jej.

Pokój wciąż wyglądał tak samo, ale nic już nie było takie jak kiedyś.

Zdarła z siebie ubrania, ZDARŁA, wrzuciła wszystko do pralki i włączyła ją na oślep. Szum wody przynosił jej ukojenie.

Stanęła pod prysznicem i wymyła skórę od ŚRODKA, takie przynajmniej miała wrażenie. Długo tarła całe ciało, usuwając wszystkie ślady. Pralka przerzucała bieliznę w tę i z powrotem, usuwając dowody, w tę i z powrotem. Gdy godzinę później zjawili się inspektorzy okręgowego wydziału śledczego Fredrik Halders i Aneta Djanali, nie zostało z nich nic. Niczego nie doszukali się również technicy z komendy przy placu Erika Fontella, kiedy próbowali znaleźć cokolwiek między włóknami i nićmi.

Przysłał ich szef wydziału Erik Winter. Przy każdym gwałcie podejrzewał, że mają do czynienia z seryjnym sprawcą. Już dwa razy miał rację.

Jechali do ofiary. Aneta widziała park. Na razie wiedzieli tyle: dziewczyna powiedziała rodzicom, że to się stało w parku. Winter już wysłał tam ludzi. Aneta zobaczyła psa. To nie żarty. Na parkingu stało trzech umundurowanych policjantów. I około dziesięciu samochodów.

– Myślisz, że sprawdzają auta? – zapytał Halders. Siedział za kółkiem.

– Nie, przynajmniej jeszcze nie teraz.

– Zawsze to samo wariactwo.

– Wariactwo?

– To bez sensu. Dwudziestu pięciu facetów stoi z rękami w kieszeniach, a ten drań pewnie zwiał stąd od razu. Zapomniał o samochodzie. Dajmy na to… o tym, tam, na środku. Ta zielona matra. Albo czarne volvo.

– Jest ich tam trzech, nie dwudziestu pięciu.

Aneta zobaczyła, jak jeden z policjantów wyciąga notatnik i zaczyna spisywać numery rejestracyjne.

– Właśnie zaczynają.

Dom stał trochę w głębi, za murem. Po drugiej stronie, zaledwie paręset metrów dalej, połyskiwało morze. Halders poczuł zapach bryzy, usłyszał mewy, zobaczył wodę, żagiel, kilka promów, katamaran, kilka tankowców i trzy żurawie w zamkniętym porcie za rzeką. Widział też linię horyzontu.

Dom wyglądał na własność milionera, ale na Haldersie nie zrobiło to wrażenia. Ludzie mają prawo zarabiać więcej niż on. Dom chyba był nowy, widać było inspiracje architekturą grecką. Wyglądał jak cała cholerna grecka osada.

Otarł pot z czoła. Czuł, że plecy pod koszulą też ma mokre. Aneta wyglądała świeżo. To pewnie kwestia genów czy czegoś w tym stylu. Czarna z zewnątrz, chłodna w środku.

– Dobra – powiedział, wciskając mały dzwonek. Ledwo go było widać na tle złotawego tynku.

Drzwi otworzyły się natychmiast, jakby mężczyzna, którego zobaczyli, czekał za nimi na sygnał. Miał może z pięćdziesiąt lat. Był ubrany w szorty i koszulkę, opalony, w okularach w cienkich oprawkach i z cienkimi włosami, dłuższymi z tyłu. W ogóle jakiś taki cienki, pomyślał Halders. Czerwone oczy. Wystraszone oczy. Do jego domu przyszło coś nieznanego.

Rzeczywistość przeszkodziła mu po raz drugi: najpierw zgwałcona córka, a teraz dwoje gliniarzy w cywilu. To drugie zawsze następuje po tym pierwszym. Nigdy się nad tym nie zastanawiałem, pomyślał Halders. To my zawsze następujemy po czymś – dobrym czy złym. Nie miało to teraz dla niego znaczenia.

Przedstawili się. Mężczyzna, Kurt Bielke, zaprosił ich do środka.

– Jeanette jest w swoim pokoju.

– Aha. – Halders spojrzał w górę schodów. – To nie potrwa długo. Potem musi pojechać do kliniki.

– Do kliniki?

– Do kliniki dla kobiet. W szpitalu Östra.

– Wiem przecież – powiedział Kurt Bielke, przeciągając ręką po wysokim czole. – Ale czy musi tam jechać? – Odwrócił się do Anety. – Nie będzie chciała.

– To ważne – odpowiedziała Aneta. I to z kilku powodów, dodała w myślach.

– Czy możemy z nią teraz chwilę porozmawiać? – zapytał Halders.

– Tak, oczywiście. – Kurt Bielke ruszył w stronę schodów. Potem na moment zamarł, stał jak sparaliżowany. Po chwili zrobił ruch głową. Nie patrzył na nich. – Tam, na górze.

Weszli i stanęli przed zamkniętymi drzwiami. Aneta słyszała dźwięki lata dobiegające zza okna. Jakiś ptak zaskrzeczał głośno, inne poszły w jego ślady. Po chwili wszystkie zniknęły nad zatoką. Gdzieś zaszczekał pies. Zatrąbił samochód. Jakieś dziecko krzyknęło piskliwym głosem.

Kurt Bielke zapukał do drzwi. Nie usłyszeli odpowiedzi, więc spróbował ponownie.

– Jeanette?

Ze środka dobiegł jakiś głos, ale nie były to słowa.

– Jeanette? Przyszła pol… policja.

Tym razem padło jakieś słowo.

– Wchodzimy – powiedział Halders.

– Czy powinienem przy tym być? – zapytał Kurt Bielke.

– Nie – odparł Halders i sam zapukał, naciskając jednocześnie klamkę.

Drzwi się otworzyły. Weszli.

Dziewczyna siedziała na łóżku, w szlafroku. W pokoju było tak ciemno, jak tylko pozwalały zaciągnięte żaluzje. Na dworze świeciło słońce i ostre światło próbowało się wedrzeć do środka. Wygląda, jakby się chciała przed nim schować w rogu łóżka, pomyślała Aneta. Przyciska się do ściany. To nie żadna dziewczyna, to Jeanette. Ma imię. Ale nagle to imię straciło znaczenie. Czasem myślą tak nawet same ofiary.

Teraz moja kolej. Przedstawiła siebie i Haldersa. Halders pochylił tylko w milczeniu głowę i przysiadłszy na krześle przy biurku, przyjaźnie skinął głową.

Twarz Jeanette częściowo zasłaniał ręcznik. Owinęła nim głowę po długim prysznicu. Szczupłą dłonią trzymała szlafrok pod szyją. Aneta przyzwyczaiła się już do panującego w pokoju półmroku. Dostrzegła zaczerwienioną, jakby pomarszczoną od wilgoci skórę na palcach dziewczyny.

Całe godziny stała pod prysznicem. Też bym tak zrobiła, pomyślała.

Zadała kilka krótkich pytań, najkrótszych, jakie przychodziły jej do głowy. To tylko wstępne przesłuchanie. Odpowiedzi były jeszcze krótsze, ledwie je słyszeli. Musieli usiąść bliżej, ale nie za blisko. Jeanette opowiedziała im o parku. Tak, było późno. Nie, wcześnie. Późno, a zarazem wcześnie. Była sama. Chadzała już tamtędy wcześniej. Wiele razy, także nocą. Czy sama? Tak, sama też.

Właśnie tym razem była sama. Może gdyby wybrała inny moment… Wcześniej była w dwóch różnych miejscach, powiedziała gdzie, Halders zanotował. Mówiła też, kto był tam z nią, choćby przez moment.

Byli na szkolnej imprezie, nie za dużej. Przyszła może jedna czwarta klasy. Już miesiąc minął od zakończenia szkoły i rozdania świadectw uprawniających do podjęcia studiów.

Na biurku pod oknem Aneta zauważyła białą studencką czapkę. Połyskiwała w cieniu.

Rozmawiali o tym z Haldersem, kiedy tu jechali. Nie wiadomo czemu te świadectwa dające wstęp na uniwersytet nazywają się świadectwa kompetencji¹. Głupia nazwa.

– Dlaczego? – zapytała.

– Bo o jakie kompetencje chodzi? Niby w czym oni są kompetentni?

– A ty chodziłeś normalnie do liceum?

– Skończyłem liceum policyjne, bo co?

– Nic. Przez chwilę myślałam, że może kończyłeś szkołę eksternistycznie. Tak na własną rękę.

– Policjant wykształcony na własną rękę?

– No tak.

– Cóż, czasem może i tak się czuję. Jak policjant działający na własną rękę.

Niewielka szkolna impreza. Aneta przeniosła wzrok ze studenckiej czapki na twarz Jeanette. Dziewiętnaście lat. Chciała zapytać o chłopaka, obecnego i byłych, ale wiedziała, że z tym lepiej zaczekać. Teraz najważniejsze są konkrety: tych kilka pytań o to, co się stało, kiedy i jak. Kiedy i jak, kiedy i jak. Trzeba pytać, słuchać, patrzeć. Robiła to już wystarczająco wiele razy, żeby wiedzieć, że ona, jako prowadząca śledztwo, musi przede wszystkim uchwycić zdarzenia kryjące się pod opisem innych zdarzeń. Nie można odczytywać zeznań ofiary wprost, dosłownie. Już teraz, od razu, trzeba się zastanowić, czy naprawdę tak właśnie było. Czy właśnie tak to wszystko przebiegło?

Poprosiła Jeanette Bielke, żeby opisała mężczyznę, który ją zgwałcił.

Nagle dziewczyna stwierdziła, że chce jechać do szpitala. Natychmiast. Aneta wiedziała, że ta chwila musi nadejść. Może powinna była nadejść już wcześniej.

– Zaraz. Jeszcze tylko jedno pytanie. To tylko kilka sekund.

– Ale ja chcę jechać TERAZ.

– Czy możesz nam coś powiedzieć o tym mężczyźnie?

– Nic nie pamiętam.

– Był wysoki?

– Był duży. I silny… a może to ja nie miałam odwagi… odwagi, żeby się uwolnić. Najpierw próbowałam, ale potem już nie dawałam rady.

Zaczęła płakać. Złapała za krawędź ręcznika i przetarła nim oczy. Zawiązany na głowie turban się poluzował i opadł, odsłaniając mokre włosy. Wyglądały jak przyklejone do głowy.

– On mnie związał.

– Związał?

– Jak?

– To znaczy… nie związał, tylko założył mi pętlę na szyję. Potem na ramiona. – Dziewczyna złapała się za gardło. Aneta dopiero teraz zauważyła cienką czerwoną linię wokół szyi Jeanette.

Chcieli dowiedzieć się jak najwięcej, wykorzystując to, że wciąż była w szoku.

– To coś przypominało smycz – powiedziała dziewczyna. – Nie pachniało psem, ale przypominało smycz. – Spojrzała wprost na Anetę. – Widziałam, jak połyskuje. Tak mi się wydawało.

– Połyskuje?

– Coś na tej smyczy odbijało światło. Takie miałam wrażenie. Jakby były na niej jakieś ćwieki albo coś takiego.

Kolejny raz potrząsnęła głową i odchrząknęła. Aneta spojrzała na Haldersa. Halders skinął głową.

– To już ostatnie pytanie. Czy ten mężczyzna coś mówił?

– Powiedział… coś.

– Co?

– Nie usłyszałam.

– Ale słyszałaś słowa?

– No tak.

– Nie słyszałaś, w jakim były języku?

– To nie przypominało języka.

– Jak to nie przypominało języka?

– To brzmiało jak bełkot. Bez sensu. Mamrotał coś, czego nie mogłam zrozumieć.

Aneta pokiwała głową. Czekała na ciąg dalszy. Jeanette na nią spojrzała.

– Robił tak trzy razy. To znaczy bełkotał. Chociaż może raz, dokładnie wtedy, kiedy…

Za oknem zaskrzeczały mewy, wracały znad morza. Gdzieś rozległ się odgłos odpalanego silnika samochodu. Jakieś dziecko znowu kogoś zawołało. Jeanette przyciskała ręcznik do włosów. W pokoju było gorąco i duszno.

Aneta wiedziała, że dziewczyna powiedziała im wszystko, co mogła teraz powiedzieć. Najwyższy czas jechać na badanie.

Zobaczyła, że Fredrik się podnosi. Wszystko szło ustalonym rytmem: gwałt, zgłoszenie, pierwsze przesłuchanie, wniosek o obdukcję, klinika dla kobiet.

Cholera.

Tu naprawdę chodzi o gwałt. To nie są żadne fantazje.

Jeanette Bielke została przewieziona do kliniki. Aneta i Halders pojechali do parku, w którym została zgwałcona.

– I co powiesz o opisie sprawcy?

Halders wzruszył ramionami.

– Duży, silny, w ciemnym płaszczu, nie pachniał w żaden szczególny sposób, uzbrojony w smycz. Coś bełkotał. Albo po prostu powiedział coś niewyraźnie.

– To mógł być dosłownie każdy – stwierdził Halders.

– Myślisz, że można jej wierzyć?

– Tak.

– Chciałabym móc zadać więcej pytań.

– Wyciągnęłaś z niej wszystko, co można było wyciągnąć.

Aneta spojrzała przez szybę. Lato. Ludzie w przewiewnych strojach. Twarze rywalizujące ze słońcem o to, kto błyszczy bardziej. Ani jednej chmurki na błękitnym niebie. Lody, letnie ciuchy i lekkie życie – nic poza tym. Do tego żadnego wiatru.

– To okropne.

– Oby się tylko nie okazało, że to dopiero początek. – Halders spojrzał na nią. – Wiesz, co mam na myśli.

– Nawet tak nie mów.

Halders myślał o tym, co Jeanette powiedziała o wyglądzie sprawcy, o tych szczegółach, które udało jej się zobaczyć. O wyglądzie gwałciciela. Muszą poczekać na wyniki, ale Halders był pewien, że została zgwałcona.

Nigdy nie można być pewnym wyglądu sprawcy. Portret pamięciowy to najtrudniejszy element śledztwa. Nigdy nie ufaj portretom pamięciowym – zwykł powtarzać każdemu, kto zechciał słuchać. Żaden szczegół nie musi się zgadzać z rzeczywistym wyglądem sprawcy. W zależności od tego, co widział i zapamiętał każdy ze świadków, ten sam podejrzany mógł mieć od stu sześćdziesięciu dwóch do stu dziewięćdziesięciu siedmiu centymetrów wzrostu. Wszystko mógł mieć inne.

W zeszłym roku szukali wariata, który chodził po mieście i atakował ludzi: przewracał ich od tyłu. W jego sposobie działania nie było nic szczególnego poza tym, że po prostu popychał ofiary i zabierał im pieniądze. Choć miał charakterystyczną zagrywkę – przedstawiał się ofiarom, kiedy do nich podchodził. Chyba można to podciągnąć pod sposób działania. Rzucał jakieś powitanie, żeby zwrócić na siebie uwagę, a potem uderzał.

Ofiary zgadzały się co do jednego: facet przypominał Dzwonnika z Notre Dame. Krępy, zgarbiony, łysy, jedną stopę ciągnął za sobą, jakby sadził ziemniaki.

Kiedy go w końcu złapali, zresztą na gorącym uczynku, okazało się, że ma metr dziewięćdziesiąt pięć, gęste kręcone włosy i mógłby z powodzeniem dostać rolę amanta w pierwszej lepszej operze mydlanej.

Tyle rzeczy ma na to wpływ. To, co świadek widział. Zmrok. Kąt padania światła. Strach. Strach przede wszystkim.

Halders skręcił i zaparkował. Nie było już umundurowanych policjantów. Teren był oddzielony taśmą, dwóch techników chodziło na czworakach. W oddali, za taśmą, stała gromadka dzieci. Obserwowały ich i szeptały coś do siebie. Dorośli przechodnie przystawali na chwilę, a potem szli dalej.

– Macie coś?! – krzyknął Halders do techników.

Tylko podnieśli na chwilę głowy, nie odpowiedzieli. Halders usłyszał szczeknięcie i zobaczył psa. Szedł z Sörenem.

– Macie coś? – powtórzył, tym razem do Sörena.

– Zack wyczuł coś kawałek stąd, ale potem trop zniknął na wietrze.

– Albo na drzewie – powiedział Halders, spoglądając w górę.

– Byłeś przy tym, jak rok temu zgarnęliśmy tego kolesia, co próbował się schować na drzewie?

– Słyszałem o tym.

– Te drzewa są czyste.

– To jak on się stąd wydostał?

– Pewnie biegiem. Albo samochodem. Lepiej zapytaj techników.

– No tak.

– Tak czy inaczej, nie ma tu żadnych śladów. Jest przecież sucho jak cholera.

Halders się rozejrzał. Aneta patrzyła na techników. Sören z psem wciąż stał obok. Jego owczarek niemiecki najpierw przyglądał się Haldersowi, potem przeniósł wzrok na techników. Halders rozejrzał się jeszcze raz, po czym zrobił kilka kroków do przodu.

– Byłeś tu kiedyś? – zapytał Sörena.

– To znaczy z wezwania?

– Przecież cię nie pytam o życie prywatne. Wezwali cię tu kiedyś z powodu gwałtu?

– Do tego parku?

– Tak, właśnie tu.

Halders spojrzał na niewielki teren odgrodzony taśmą. Wyglądało to niepoważnie, jakby było sprawką wciąż gapiących się z boku dzieci. Po prawej widać było sadzawkę, w której odbijały się różowe ciała flamingów stojących na jednej nodze.

Technicy nadal na kolanach przeczesywali zarośla.

Obok rosły dwa drzewa. Jakieś trzy metry dalej. Chyba klony. Między nimi tworzyło się coś na kształt przejścia, szerokiego na tyle, żeby mógł się w nim zmieścić człowiek. Za nimi rozciągał się cień. Tonął w nim skalny blok – rozcięty przypominającą grotę szczeliną. Właśnie tam kręcili się technicy. Zmierzali w stronę groty.

Idealne miejsce na gwałt.

Dobry Boże, pomyślał Halders. Wtedy zrozumiał. Przecież to było TUTAJ.

Asfaltowa droga biegła dziesięć metrów dalej, ale równie dobrze mogło to być sto metrów. Tysiąc. Druga, węższa uliczka znajdowała się za parkingiem. Park oddzielał od samochodów żywopłot. Oświetlenie było zupełnie do niczego. Sam wiele razy chadzał tędy nocą i wiedział, że latarnie bardziej przeszkadzają, niż pomagają. Nikt nic z tym nie zrobił, mimo tego, co się tu stało.

Idealne miejsce. Cień między drzewami jakby wręcz na to czekał.

Nie od razu się zorientował.

– W to miejsce? – spytał Sören. Rozejrzał się. – Nieee… nie wydaje mi się. – Spojrzał na Haldersa. – Bo co?

– To już się raz stało.

– Nie łapię.

– To było tu. – Halders spojrzał na kolegę. – Kurwa, Sören, to było w tym samym miejscu. To było TU.

– Mów jaśniej.

– Nie pracowałeś w mieście pięć lat temu?

– Nie, zacząłem cztery lata temu.

– Ale znasz chyba sprawę Beatrice?

Sören spojrzał na Haldersa.

– Beatrice? Tej dziewczyny, którą zamordowano?

– Pięć lat temu. Najpierw ją zgwałcono. Zgwałcono i zamordowano.

– Jasne, że kojarzę tę sprawę. Czytałem o tym.

– To było tutaj – powiedział Halders.

– Tutaj?

– Tutaj to się stało. – Halders zwrócił się do Sörena i Anety, która do nich podeszła. – Tu znaleziono Beatrice. Dokładnie tutaj. Leżała w tej szczelinie. – Wskazał na miejsce, po którym w tę i z powrotem kręcili się technicy. – Leżała między drzewami. Jest tam coś w rodzaju groty.

Zgwałcona i uduszona smyczą, pomyślał. Smyczy nie znaleźliśmy, ale tak musiało być.

Zauważył, że pies śledzi jego spojrzenie – wodzi wzrokiem w kierunku groty i z powrotem. Przez chwilę ciągnął za smycz, a potem się uspokoił.

3

WINTER POCZUŁ DŁOŃ zaciskającą się na jego palcu. Elsa zagaworzyła coś na powitanie. Pocałował ją za uszami, zaśmiała się. Potem podmuchał jej w szyję. To też ją ubawiło.

Jeszcze się nie przyzwyczaił do tego śmiechu i gaworzenia. Czasem rozbrzmiewały w mieszkaniu godzinami. Niedługo jego córeczka miała skończyć piętnaście miesięcy. Jej głos zdarł ciszę ze ścian, niczym stare tapety. Że też takie małe ciałko może wydawać tak donośne dźwięki.

Angela wróciła z kuchni i usiadła w fotelu. Zaczęła rozpinać kraciastą koszulę, spoglądając przy tym na Wintera i Elsę leżących na kocu na podłodze.

– Śniadanie – powiedziała.

Winter podmuchał w szyję Elsy, za uchem.

– Pora na śniadanie – powtórzyła Angela.

Elsa się zaśmiała.

– Nie wygląda na głodną – zauważył Winter, patrząc na Angelę.

– Podejdź tu z nią, to zobaczysz. – Mała znów się zaśmiała. – Ale to już ostatni raz. Boże. Nie mogę już karmić piersią.

Winter zaniósł Elsę na fotel, do Angeli. Wciąż była lekka jak piórko.

Wchodząc do swojego pokoju, spojrzał na teczki rozłożone na biurku. Słońce zdążyło już nagrzać ściany, pachniały latem. Jeszcze dwa miesiące, a potem minie sporo czasu, zanim znowu to zobaczy. Rok. Pójdzie na urlop rodzicielski i kto wie, jakim człowiekiem będzie, gdy znowu wkroczy do tego ponurego pokoju, w którym niemal wszystkie myśli sprawiały mu ból.

Czy w ogóle wróci?

Kim wtedy będzie?

Podszedł do umywalki i wypił szklankę wody. Czuł się wypoczęty. Elsa dość wcześnie zdecydowała, że będzie sypiać od ósmej wieczorem do ósmej rano. On i Angela mieli niebywałe szczęście.

Czasami Angela płakała w nocy. Wracały wspomnienia, choć już nie tak często jak kiedyś. Nie pytał jej, co się stało w tamtym pokoju, w tamtym domu, na dobę przed tym, zanim tam przyszedł. Nie mógł pytać, nie wprost. Mówiła mu o tym noc po nocy, urywanymi zdaniami.

To się już w zasadzie skończyło. Sypiała lepiej.

To się stało niecałe piętnaście miesięcy temu.

Usiadł przy biurku i otworzył leżącą na wierzchu teczkę. Wyciągnął z niej dokumenty i zdjęcia. Podniósł jedno z nich. Przedstawiało blok skalny, drzewa, trawnik i ścieżkę. Wszystko wyglądało znajomo, wręcz obezwładniająco znajomo, jak choroba, która wraca po latach. Jak nowotwór, który wycięto, a mimo to odrósł.

Jeanette Bielke przynajmniej przeżyła. Nadal czekali na wyniki badań.

Wstał, nie wypuszczając zdjęcia z dłoni, i otworzył okno. Słońce wisiało nad miastem po drugiej stronie rzeki. W powietrzu unosiły się niemal nieważkie zapachy lata. Pomyślał o Elsie. Ktoś zapukał.

– Wejść! – odpowiedział.

W drzwiach stanął Halders. Winter wskazał mu krzesło, ale sam nie ruszył się od okna.

– Na pewno doszło do pełnego stosunku – powiedział Halders. – Właśnie dostałem raport. To znaczy z czysto technicznego punktu widzenia. Ale to gwałt.

– Co jeszcze piszą?

– Że zeznanie dziewczyny jest jednak wiarygodne.

– Jednak?

Halders wzruszył ramionami.

– Wiesz, jak to jest.

Winter nie odpowiedział. Halders spojrzał na rozłożone na stole teczki i skinął głową w ich stronę.

– Widzę, że poprosiłeś, żeby ci je przynieśli.

– Tak.

– Zdążyłeś już na nie spojrzeć?

– Tylko na to zdjęcie – odparł Winter, pokazując, co trzyma w ręku.

W tym samym momencie Halders zauważył zdjęcie Beatrice na jednym z wycinków prasowych.

– Czy to zbieg okoliczności? – zapytał Halders.

– Miejsce? Cóż, nie pierwszy raz napadają na kogoś w parku.

– Ale nie dokładnie tam.

– Ale w pobliżu.

– Nigdy w tym właśnie miejscu – odparł Halders. – Znasz to miejsce, ja też je znam.

To prawda, pomyślał Winter. Znał tę część parku. Od czasu zamordowania Beatrice wracał tam regularnie. Stawał i przyglądał się ludziom mijającym to miejsce. Stał i patrzył na przechodzących ludzi. Halders robił kiedyś to samo. Kilka razy na siebie wpadli. Nie jesteś podejrzany, szepnął mu kiedyś Halders.

Szukali twarzy, ruchu. Zachowania. Głosu. Jakiegoś przedmiotu. Paska. Smyczy.

Sprawca wraca na miejsce zbrodni. Każdy policjant to wie. Każdy.

W jakiś sposób, przy jakiejś okazji, ale zawsze wraca. Po pięciu czy po dziesięciu latach. Żeby skończyć, co zaczął, albo żeby po prostu tam być, wdychać to powietrze i wspominać.

Wystarczyło tam być. Jeśli on, Winter, tam będzie, a sprawca pojawi się na ścieżce, to będzie wiedział. Naprawdę będzie wiedział, to nie będzie przypadek. Tu nie chodzi o szczęście. Żadnego ryzykowania. I właśnie w tej chwili, spoglądając na zdjęcie i na Haldersa, który miał plamę potu pod lewą pachą, właśnie w tej chwili pomyślał, że to się stanie. Że go spotka i że to będzie spotkanie jak z koszmaru, który wkracza w rzeczywistość.

– Ten skurwiel wrócił – powiedział Halders.

Winter nie odpowiedział.

– Ten sam sposób działania. – Halders przejechał dłonią po swoich ściętych na jeża włosach. – To samo miejsce.

– Musimy jeszcze raz przesłuchać dziewczynę.

– Wróci do domu po południu.

– Pojedź tam.

– Dobra.

– A co z rodzicami?

– Załamani.

– Nie zachowują się dziwnie?

– Aneta przyglądała się im szczególnie uważnie, kiedy ja gadałem z dziewczyną. – Halders lekko mrugał lewym okiem, jakby miał tik. – Nie. Ojciec to nerwowy alkoholik, a takie coś raczej nie pomaga dojść do siebie. – Halders spojrzał na Wintera.

– On wrócił, Erik.

– Przejrzę akta.

– Z iloma gwałtami wtedy zdążył? Z trzema? Jedna ofiara zmarła?

– Mhm…

– Może przydałoby się teraz pogadać z dziewczynami.

Winter nie odpowiedział. Halders wstał.

– Fredrik?

– Tak?

– Moje odczucia w związku z tą sprawą są identyczne jak twoje.

– Aha.

– Ja też nie mogę zapomnieć o Beatrice.

– Wiem.

– I to nie tylko dlatego, że nie wyjaśniliśmy tej sprawy.

– Rozumiem. – Halders usiadł z powrotem. – To tak jak ja. – Podrapał się po głowie. Winter zauważył, że pod drugą pachą też ma mokrą plamę. – Wszyscy się zorientowali. Gadają o tym.

– Sprawdzę, jak to było przy tamtej sprawie – odparł Winter, wskazując na leżące na stole materiały.

– Będzie następna zbrodnia – powiedział Halders. – Podobna.

– Wyluzuj.

– Dobra, dobra. Kolejny gwałt.

Gdzieś ze wschodu dobiegł odgłos syren. Ktoś krzyknął pod oknem Wintera. Rozległ się warkot samochodu. Halders tarł głowę.

Ni z tego, ni z owego Winter podjął decyzję.

– Jedziemy tam. Teraz.

Wszyscy mieli na sobie szorty albo przewiewne spódnice. Było ponad trzydzieści stopni. Wydawało mu się, że w mieście jest wyjątkowo dużo ludzi. Przecież powinni leżeć nad morzem.

– Są wyprzedaże – powiedział Halders, wskazując na centrum handlowe. – Letnia wyprzedaż. Ceny jak marzenie. Sama przyjemność z zakupów.

Winter skinął głową.

– Sam bym tam wpadł.

– Ta.

– Ciebie takie sprawy nie obchodzą, ale dla mnie, rozwiedzionego ojca dwójki dzieci, wszystko jest drogie. – Halders znowu spojrzał na Wintera. – Ciężko się utrzymać.

Winter kolejny raz kiwnął głową.

– Nie żebym narzekał.

– Ile lat mają twoje dzieci? – zapytał Winter.

– Siedem i jedenaście – odparł Halders po chwili.

– Masz chłopaka i dziewczynkę, tak? – Winter jechał wzdłuż bulwaru. Byli sami na środkowym pasie. Nagle wszystkie samochody zniknęły. Zamrugał i znowu je zobaczył.

– Tak. Chłopak jest starszy.

– Dzielicie się opieką nad nimi?

Halders spojrzał na niego.

– Mieszkają z Margaretą w tygodniu, u mnie co drugi weekend. – Popatrzył w dal, w stronę rzeki, a potem znowu na Wintera. – Czasami są u mnie częściej. Albo jeździmy gdzieś razem. To zależy. – Winter widział jego ściągnięty profil. – Zawsze się staram coś wymyślić.

Winter rzucił okiem we wsteczne lusterko i zatrzymał się na żółtym świetle. Przez ulicę przechodziła rodzina turystów: mapa, szeroko otwarte oczy, wygodne buty. Chłopiec, około dziesięcioletni, i siedmioletnia dziewczynka zmierzyli ich wzrokiem i poszli dalej, za rodzicami pchającymi wózek z dwójką maluchów.

– A jak u ciebie? – zapytał Halders. – Jak mała? Dużo krzyczy po nocach?

– W ogóle.

– Hannes miał kolkę.

– Aha.

– To było straszne. Czteromiesięczny horror.

– Słyszałem o tym – powiedział Winter.

Zabrzmiało to trochę jak usprawiedliwienie, pomyślał Halders. Jakby mu się upiekło.

– To był początek końca – dodał Halders. Chwilę potem dojechali.

To miejsce sprawiało tak samo przykre wrażenie jak zawsze. Wtedy, pięć lat temu, technicy przeczesali liście, trawę, ściółkę. Tak jak teraz. Wtedy Winter był niecierpliwym inspektorem. Halders też był inspektorem, ale nie aż tak niecierpliwym. Nie był jeszcze rozwiedziony. Codziennie wracał do pełnego życia domu.

Mimo wszystko tym razem nie doszło do morderstwa, pomyślał Winter. Minęły ich dwie kobiety z wózkami. Słońce chowało się za zielenią. Od strony sadzawki słychać było głosy bawiących się dzieci. Pięćdziesiąt metrów od miejsca zbrodni jakiś mężczyzna leżał wyciągnięty na trawie. Dokładnie w miejscu znalezienia zwłok. Choć właściwie nie wiadomo, jak to nazwać w przypadku ofiary gwałtu, pomyślał Winter. Mężczyzna wstał, zachwiał się, po czym usiadł z powrotem. Chwycił papierową torebkę i napił się jak rasowy pijak: nie wyciągając z niej butelki.

– I żadnych świadków – powiedział Halders.

Winter spojrzał na pijaka.

– Pomyśleliśmy o bezdomnych? – powiedział, raczej do siebie.

– Wtedy? Nie było tu żadnego.

– Teraz.

– To nie wiem – odparł Halders.

– Na pewno jacyś tu mieszkają. – Winter patrzył, jak mężczyzna kolejny raz próbuje się podnieść. Tym razem udało mu się przejść kilka kroków. – Zwłaszcza teraz, latem.

Halders podążył za jego wzrokiem, a potem wyciągnął komórkę.

Pięć minut później radiowóz wjechał między spacerujących. Halders wskazał pijaka. Szedł żwirowaną ścieżką, wciąż balansował jak na linie.

Potem zobaczyli, jak jacyś policjanci zgarniają go i pakują do radiowozu.

– Przesłuchamy go od razu? – zapytał Halders.

– Po południu – odparł Winter. Ruszył w stronę bloku skalnego, minął przejście między drzewami. To samo miejsce, ta sama grota.

Gdy wrócił do domu, wieczór trwał w najlepsze. Na bulwarze było pełno ludzi. Spotkali się z Angelą na skrzyżowaniu. Elsa spała. Było po ósmej.

Wpadł do domu wcześniej, w ciągu dnia, po pierwszej, po wizycie w parku. Pobawił się trochę z Elsą na kocu, podmuchał jej w szyję za uchem.

Weszli w jedną z bocznych uliczek. Musieli chwilę zaczekać, aż się zwolni stolik w ogródku. Winter od razu zamówił piwo dla siebie i wodę mineralną dla Angeli.

– Wyglądasz na zmęczonego, Erik.

– Dzięki.

– Do twarzy ci z tym.

– Wiem.

Napił się piwa i przetarł dłonią oczy, potem spojrzał na Elsę. Spała z przechyloną na bok głową. Strużka śliny ściekała na kocyk. Pochylił się i wytarł ślinę, tylko po to, żeby mieć pretekst, żeby ją pogładzić jeszcze raz.

Spojrzał w górę i po drugiej stronie ulicy zobaczył Haldersa. Halders też spojrzał w jego stronę. Winter dał mu znak, żeby się do nich przyłączył, ale Halders pokręcił głową i rzucił okiem na zegarek. A potem zmienił zdanie i podszedł do nich. Przywitał się z Angelą, ściskając jej rękę, i spojrzał na śpiącą Elsę.

– Erik mi mówił o cudzie – powiedział.

– Tak. Ja też mam nadzieję, że to będzie cud – odparła Angela.

– Miałem na myśli to, że śpi tak smacznie. Od ósmej do ósmej.

– Na razie – tak. Siadaj z nami, Fredrik.

Halders kolejny raz spojrzał na zegarek.

– Obsługa zbiera zamówienia.

– No dobra – powiedział. Usiadł i zawołał kelnerkę w czarnym fartuchu.

Trzy dziewczyny w wieku osiemnastu, dziewiętnastu lat przeszły obok, uśmiechając się do Elsy. Posłały też uśmiech Winterowi i Angeli. Może i ja się załapałem przez przypadek, pomyślał Halders.

Ktoś włączył muzykę.

Chcę cię wziąć w ciemności, dziś wieczorem. Tęsknię. Lecę do przodu. Niech to się nigdy nie kończy.

– Stary kawałek – powiedział Halders. – Freestyle. Znowu modny, jak zresztą wiele innych rzeczy. – Napił się łapczywie. – To lato zapamiętamy na długo. Upał będzie trzymał jeszcze we wrześniu.

– Jesteś prorokiem? – zapytała Angela z uśmiechem.

– Niestety – odpowiedział Halders, spoglądając na Wintera.

– Zasłużyliśmy na ciepło – stwierdziła Angela.

Halders znów spojrzał na Wintera.

Wiedział, o co chodzi, jeszcze zanim się obudził i sięgnął po stojący na nocnym stoliku telefon. Tak jakby część snu rozgrywała się dalej w nocnej rzeczywistości, którą można dotknąć, poczuć. Jakby wiedział z wyprzedzeniem, co powie głos w słuchawce.

Jakby był prorokiem.

Słuchał, patrząc na Angelę. Widział też czubek głowy śpiącej w łóżeczku Elsy.

– Tak, tak – rzucił do słuchawki. – Tak.

Zadzwonił do Haldersa.

– Chcę, żebyś pojechał ze mną – powiedział.

– No myślę, kurwa – odparł Halders.

Winter jechał w świetle poranka, zabarwionego kolorami mleka i szpinaku. Tak właśnie wyglądał świt.

Spotkali się na parkingu. Halders sprawiał wrażenie bardzo spiętego, był jak lustrzane odbicie Wintera.

Na miejsce znalezienia zwłok trafiliby z zamkniętymi oczami. To musiało być tam, nigdzie indziej.

Teraz teren był oświetlony bladym światłem elektrycznym. Już niedługo miało je zastąpić światło poranka. Wszędzie kręcili się technicy. Było ich więcej niż zazwyczaj. Więcej było też umundurowanych policjantów i gapiów. Cóż, miejsce znalezienia zwłok w listopadzie o czwartej nad ranem to nie to samo co takie miejsce w lipcowy poranek, gdy na dworze jest ponad dwadzieścia stopni. Niektórzy jeszcze nie zdążyli wrócić do domów. Stali na obrzeżach parku. Winter podszedł do drzew i skały. W przejściu między nimi zobaczył nogi dziewczyny. Wyglądały jak dwa białe patyki. Potem dostrzegł resztę ciała, wszystko z wyjątkiem głowy, którą nadal krył cień.

Mógł się zatrzymać, wrócić do swego ponurego biura na komisariacie i dopiero tam otworzyć teczki, żeby przeczytać, co się stało. I tak wiedział. Gdy przeprowadzono sekcję i dostał dane, jakie się dało zebrać na tym etapie, wszystko się potwierdziło.

Ale teraz poranek jeszcze się nie skończył. Zobaczył lekarza, nowego patologa. Nie znał jeszcze jego imienia. Wyglądał młodo. Podszedł do Wintera, przywitał się i przekazał mu kilka wstępnych obserwacji.

Dziewczyna się udusiła. Ktoś ścisnął jej szyję tak mocno, że nie mogła oddychać. Z jej ciałem zrobiono też inne rzeczy, choć jeszcze nie wiadomo jakie.

Jej portfel znaleźli w torebce. Winter widział ją na ziemi, przy dłoni ofiary.

Wyciągnij rękę i złap torebkę, pomyślał. Dasz radę. Nadal możesz to zrobić.

Miała może osiemnaście, dziewiętnaście lat. Gdyby chciał, mógłby to sprawdzić, ale w tym momencie wolał niczego nie ruszać. Ona-miała-osiemnaście-lat. Na tyle wyglądała. Na tym trzeba poprzestać. Na tym się skończyło, na osiemnastu, maksymalnie dziewiętnastu latach. Nie będzie już miała dorosłego życia, rodziny, nie będzie karmić piersią i pchać dziecięcego wózka, nie dowie się, co to kolka i rozwód.

Halders stał obok niego. Powiedział coś cicho do jednego z techników. Gdzieś w pobliżu nietoperz wydał odgłos, który coś Winterowi przypominał. I nie chodziło o sytuację – ta nawet bez efektów dźwiękowych wyglądała wystarczająco znajomo.

Szczelinę w skale rozświetliły latarki. Zobaczył twarz na ziemi. Wyglądała, jakby jakimś dziwnym sposobem nadal kryła się w cieniu.

Usłyszał w głowie melodię. Chcę cię wziąć w ciemności, dziś wieczorem. Słyszał ją w ogródku barowym tej nocy. Czy przechodziła tamtędy? Czy akurat tamtędy przechodziła ze znajomymi? Unoszę się, lecę do przodu. Niech to się nigdy nie kończy. Jeśli ja cię nie wezmę, zrobi to ktoś inny. Gdzieś daleko.

4

MIAŁA NA IMIĘ ANGELIKA. Dokumenty znaleźli w torebce.

Ubranie było w nieładzie. Włosy miała ciemne, były w nich liście i kilka źdźbeł, jakby leżała z głową na poduszce z trawy.

Jakby ktoś zrobił dla niej taką poduszkę. Ten obraz wciąż miał przed oczami, gdy przyszedł na obdukcję. Pia E:son Fröberg, lekarka sądowa, zajmowała się ciałem Angeliki. Część z tego, co robiła, znał już tak dobrze. Oświetlone ciało. Biały fartuch lekarski – także oświetlony przez jaskrawe lampy zwisające z sufitu. Gołe ciało. Żadnych oznak życia.

Wiedział, że ją uduszono. Zaciśnięto jej na szyi pętlę, której nie mogła rozluźnić ani zdjąć. Pia potwierdziła, że mogła to być smycz połączona z regulowaną obrożą, nie sznurowadło.

Stało się to zaledwie parę godzin przed tym, jak dostali zgłoszenie. Co wtedy robił? Co robił w tym właśnie momencie?

Co ona robiła godzinę wcześniej? Co robiła Angelika Hansson?

Piła, może za dużo. Może trzymała kogoś za rękę.

Miała dziewiętnaście lat. Pomyślał o tym, co Halders mówił o Jeanette Bielke i jej zeznaniu. Ona też jest dziewiętnastolatką, miesiąc temu dostała się na studia. Dostała świadectwo kompetencji, tak się wyraził Halders. Jeanette Bielke miała przynajmniej w swoim pokoju studencką czapkę, odśpiewała studencki hymn². Czy Angelika też dostała czapkę? Czy znała Jeanette? Czy miały wspólnych znajomych?

– Była w ciąży – powiedziała Pia E:son Fröberg, podchodząc do niego.

Winter w milczeniu pokiwał głową.

– Słyszysz, co mówię?

Znowu tylko skinął głową.

– Z roku na rok mówisz coraz mniej. Zdecydowanie.

Z każdą porą roku mówię mniej, pomyślał. Z każdą porą roku.

– Który miesiąc? – zapytał.

– Nie mogę tego określić dokładnie. Ale niewiele tygodni. – Znów spojrzała na ciało dziewczyny. – Zastanawiam się, czy ona wiedziała.

– Jesteś pewna tej ciąży?

– Nie mam co do tego wątpliwości.

Winter podszedł dwa kroki bliżej. Jeszcze nic o niej nie wiedzieli, mieli tylko to, co znaleźli w torebce, a ta była już u komisarza Beiera z wydziału technicznego.

Niedługo pojedzie do jej domu. Ma już adres.

Jej rodzice czekali w innym, oświetlonym równie jaskrawym światłem pokoju, zaledwie parę metrów dalej. Dwie twarze, blade i zszokowane.

Nie było z nimi jej chłopaka, nikogo, kto by na kogoś takiego wyglądał. Tylko rodzice. Byli może parę lat starsi od samego Wintera. Niektórym dzieci rodziły się, gdy mieli po dwadzieścia parę lat. Tak było z Angeliką. Ich córka była w ciąży. Wiedzieli?

– Co, do cholery? – Lars Olof Hansson, ojciec dziewczyny, zbladł. Obok stała jego żona, Anna, matka Angeliki. Oczy mieli zapadnięte, pełne żalu i zwątpienia. – O czym pan mówi, do cholery?

Winter powtórzył.

– Nie miała chłopaka od dwóch lat – powiedział ojciec. Spojrzał na żonę. – Anna, słyszałaś o jakimś chłopaku?

Kobieta potrząsnęła głową.

– To nie może być prawda – powiedział, zwracając się do Wintera. – To niemożliwe.

– Nigdy nic mi o tym nie wspominała – dodała matka. Popatrzyła na Wintera, szerzej otwierając oczy. – Na pewno by mi powiedziała. – Zwróciła się do męża: – Rozmawiałyśmy o wszystkim. Tak było, Lasse, przecież wiesz.

– Tak.

– O wszystkim – powtórzyła.

Nie wiedziała, pomyślał Winter. Wydaje mi się, że nie wiedziała. Pia nie przekazała mu jeszcze wszystkich szczegółów. Był jeszcze ktoś, kto nie wiedział. Nie musiał być jej chłopakiem, nie w dosłownym tego słowa znaczeniu. Może przypadkowy partner. Ilu takich miała? Spojrzał na rodziców. Pomyślał o tych wszystkich pytaniach, które musi zadać, teraz, w tej chwili, chyba najgorszej ze wszystkich. Najgorszej, a jednocześnie najlepszej – teraz, gdy wszystko jest jeszcze takie świeże. Wrócił myślami do ciała leżącego na metalowym stole w pokoju obok.

– Musimy wiedzieć wszystko o jej znajomych – powiedział. – Wszystko, co sobie państwo przypomną. O wszystkich.

– Czy ta sprawa z ciążą łączy się jakoś z morderstwem? – zapytał ojciec dziewczyny, spoglądając ostro na Wintera.

– Nie wiem – odparł Winter.

– Inaczej tak by się pan o to nie dopytywał.

– Lasse! – krzyknęła jego żona.

– Co? – Hansson odwrócił się w jej stronę.

– On tylko robi, co do niego należy – powiedziała i nagle Winter stwierdził, że wstąpiły w nią nowe siły. – Przecież chcemy się dowiedzieć.

Robię, co do mnie należy, pomyślał Winter.

* * * Siedzieli w pokoju Haldersa. Rzadko tu bywam, ciekawe czemu, zastanawiał się Winter.

Ściany były puste, w pokoju nie było umywalki. Przy drzwiach zamocowano haczyk, ale nic na nim nie wisiało, żadna kurtka ani płaszcz. Okna wychodziły na stadion Ullevi. Arena kryła się w cieniu. Na ulicy nie było samochodów, nic nie jechało. Halders otworzył okno, ale nie było słychać nic poza wentylatorami przenoszącymi powietrze z pokoju do pokoju.

– Liceum Gustava Schillera – powiedział Halders.

– Aha.

– W klasie było ich trzydzieścioro troje.

– No tak.

– Was też było tyle, kiedy chodziłeś do szkoły? – zapytał Halders, spoglądając na Wintera zza dwóch zasypanych papierami koszyków stojących na biurku.

– Kiedy chodziłem do liceum? Nie pamiętam. Pewnie ze dwadzieścia osób.

– Chodziłeś do szkoły prywatnej, co?

– Niestety.

– Za późno, żeby prosić o wybaczenie.

Winter się uśmiechnął.

– Szkoła Schillera – powtórzył Halders. – Klasa z rozszerzoną wiedzą o społeczeństwie. – Spojrzał na Wintera, a potem na papiery, które trzymał przed sobą. – Cóż, niewiele dostała w zamian od społeczeństwa. – Znów popatrzył na Wintera. – Bez pewnej wiedzy można się obejść.

– Musimy przesłuchać wszystkich z jej klasy – stwierdził Winter.

– Wielu jest za granicą.

– Zaczniemy od tych, którzy są w domu.

– Reszta też zacznie powoli wracać. Kiedy się skończy ta laba.

Winter czuł zapach wpadający do środka przez okno. Widział flagi powiewające na masztach stojących przed areną stadionu. Słaby wiatr, który wiał już wcześniej, musiał zmienić kierunek.

– A gdzie chodziła ta dziewczyna z Långedrag? – zapytał Halders. – Jeanette Bielke.

– Do liceum Sigrid Rudebeck.

– To prywatna szkoła?

– Tak.

– To nie tam chodziłeś?

Winter skinął głową.

– W takim razie możesz się tym zająć.

– Ile osób miała w klasie?

– Dwadzieścia – odpowiedział Winter, wstając. Wrócił do siebie. Postanowił, że napije się wody, a potem zadzwoni do swojej szkoły. Może odbierze jego dawny wychowawca. Wtedy był całkiem młody. Czytał, że ostatnio został dyrektorem.

Chwycił za słuchawkę, ale się rozmyślił. Odłożył ją i wyciągnął rękę po jedną z teczek. Zaczął czytać. Analizował jeden z raportów, czegoś w nim szukał. Sam nie wiedział czego. Ale był pewien, że gdy na to trafi, będzie wiedział, że właśnie o to mu chodziło.

Halders kolejny raz pojechał do domu Jeanette Bielke. Uprzedził rodziców telefonicznie. Pojechał sam. Zaparkował i przeszedł przez żwirową ścieżkę. Jeanette siedziała na werandzie. Przez chwilę się zastanawiał, o czym może myśleć.

Podniosła wzrok i zauważyła go. Wyglądała, jakby nagle zrobiło jej się niedobrze. Wszedł na werandę.

– Chodźmy gdzieś – zaproponował.

Nie ruszyła się z miejsca.

– Chcesz pojechać na spacer? Na Saltholmen?

Wzruszyła ramionami. Irma Bielke wyszła na werandę i spojrzała na córkę.

– Jedziemy na spacer – powiedział Halders, ale kobieta zdawała się go nie słyszeć. Wszyscy są w szoku, pomyślał. Mydlana bańka prysła. Rzeczywistość wdarła się nawet tutaj.

Jeanette wsiadła do samochodu. Już zdążył się nagrzać na słońcu. Halders włączył silnik. Gdy zmieniał bieg, zbliżył rękę do jej lewego kolana. Dziewczyna gwałtownie się cofnęła, ale Halders udał, że nic się nie stało. Ruszył wzdłuż zjazdu i wyjechał na drogę.

– Masz tam swoje ulubione miejsce? – zapytał, gdy zbliżali się do połączonych mostami przybrzeżnych skał.

– Tak…

– Zatrzymamy się tam?

Wzruszyła ramionami.

Wszędzie było pełno samochodów. Halders zaparkował w niedozwolonym miejscu, przy kiosku z lodami. Za przednią szybę wetknął identyfikator. Mijało ich mnóstwo ludzi. Jedni szli w stronę przystani, inni wracali. Wrzeszczało jakieś dziecko ciągnięte przez rodziców.

Dwie dziewczyny w wieku Jeanette śmiały się z niej albo do niej.

– Musisz pokazać drogę. A może masz ochotę na loda?

Znowu wzruszyła ramionami.

– Rozumiem, że za każdym razem, gdy wzruszasz ramionami, mówisz tak – stwierdził Halders.

Uśmiechnęła się.

– Wanilia – powiedziała. – I toffi.

Kiedy wspinali się po skałach, lody zaczęły ściekać Haldersowi po palcach. Lizał tak szybko, jak mógł. Jeanette wzięła kubeczek zamiast wafelka.

Wspięli się na wierzchołek i zeszli drugą stroną. Przed nimi rozciągało się morze. Wszędzie widać było żagle. Wiatr niósł intensywny zapach rozgrzanej soli. Na brzegu było mniej ludzi, niż się spodziewał. Nikt nie zajął jej miejsca.

– To tutaj – powiedziała.

Usiedli.

Przez wąski przesmyk przypatrywała się wodzie. Po drugiej stronie nurkował jakiś chłopak.

– Byłam tu wtedy.

Halders skinął głową.

– To takie nierzeczywiste. – Spojrzała na niego. – Jakby to było w innym… czasie. W innym kraju, sama nie wiem. – Znów popatrzyła na morze. – Jakby to się nigdy nie stało. Jakby to był sen, rozumie pan? – Spojrzała na Haldersa.

Co właściwie jest snem, a co jawą? – pomyślał.

– Nie potrafię już powiedzieć, co jest snem, a co jawą – powiedziała. – Chciałabym wiedzieć, co było czym. Czym było to, co się stało… ale nie potrafię. – Halders widział jej ściągniętą twarz, jej ból. Coś w niej zamknęło się na zawsze. Zgasła, pomyślał. Coś w niej zgasło. Mógłbym zabić tego skurwiela. Tak. Nie. To niczego nie zmieni. Społeczeństwo nie stanie się na powrót dobre.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

W Szwecji liceum nie kończy się egzaminem; uczniowie otrzymują jedynie świadectwo uprawniające ich do podjęcia nauki na uniwersytecie (szw. gymnasiekompetensen) (przyp. tłum.). [wróć]

Podczas uroczystości zakończenia liceum absolwenci są symbolicznie przyjmowani w poczet studentów. Nie tylko otrzymują specjalne czapki, lecz także odśpiewują studencki hymn (przyp. tłum.). [wróć]