Tytuł oryginału

GIRLS ON FIRE

Copyright © 2016 by Robin Wassermann

All rights reserved

Projekt okładki

Magdalena Zawadzka

Zdjęcie na okładce

© Stephen Carroll/Arcangel Images

Redaktor prowadzący

Monika Kalinowska

Redakcja

Renata Bubrowiecka

Korekta

Sylwia Kozak-Śmiech

Maciej Korbasiński

ISBN 978-83-8097-715-0

Warszawa 2016

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

ul. Rzymowskiego 28, 02-697 Warszawa

www.proszynski.pl

Że nie znał wiek złoty

Zimowej martwoty,

Młodzieniec z dziewczyną,

Jak jasność niewinną,

Nadzy bawią słoneczną godziną.

William Blake

(Przełożył Adam Pomorski)

Królowa kłamstw, dzień za dniem, w sercu mym.

Kurt Cobain

DZIŚ

Dostrzeż je w ich złotej godzinie, tę powódź dziewcząt na haju ekstazy ostatnim dzwonkiem: pakują się do autobusu miejskiego, składają z niezbornych kończyn, rowków między piersiami wyzierających ze staniczków Wonder Bra, poobgryzanych paznokci dłubiących przy gotowych do erupcji pryszczach, dolnych warg – zagryzionych, oczu – zmrużonych w skazanej na porażkę próbie powstrzymania łez. Dziewcząt w kraciastych sukienkach zaczynających się tak wysoko nad kolanem, że w głowie się nie mieści, wykorzystujących szarpnięcie autobusu, by całym ciałem wpaść na obiekt swych uczuć: „Ups, sorki, gościu, nie chciałam wbić ci cycuszka w twarz, a w kieszeni masz komórkę czy może tak bardzo ucieszyłeś się na mój widok?”.

Rzucam ci wyzwanie: spróbuj ich nie dostrzec. Dziewczęta, wszędzie dziewczęta. Opierają się o sklepowe witryny i tak bardzo usiłują wyglądać niedbale, kołyszą papierosami i wydmuchują obłoki dymu, stukają w komórki, psiocząc, że z mamy taka suka. Podciągają sukienki pod monopolowym z nadzieją, że jeśli pokażą wystarczający kawał nogi, trafi im się wódka. Dziewczęta w alejce z kosmetykami, bezsilnie wpatrzone w wystawiony lakier do paznokci, jakby mogły usłyszeć twą bezgłośną zachętę, by zgarnęły te wiśniowe czerwienie do torebki, poddały się pokusie i spełniły oczekiwania, by się ugięły.

Ugnij się: wybierz sobie dwie, świata poza sobą niewidzące, zestaw dobrany niczym wizja z przeszłości. Niewyróżniające się – ot, dwa razy nikt, tyle że razem są radioaktywne, razem świecą. Zagnieżdżone na tylnym siedzeniu autobusu, ramiona splątane, czoła w pocałunku.

Zatęsknij za tym, jak w sobie toną.

Pójdź za nimi od przystanku na plażę, na której ta dominująca – bo zawsze jedna dominuje – potrząśnie głową, rozsypując kręcone włosy. Ma zawodowo nałożony makijaż i aż za duże, stworzone do całowania usta buraczanej barwy. Druga w ogóle nie jest umalowana, jej włosami zaś, idealnie prostymi i utlenionymi na platynę, trzepocze oceaniczny wiatr. Patrz, jak liżą lody włoskie, omiatając różowymi językami spiralne stożki. Patrz, jak wywijają gwiazdy pośród spienionych fal, jak wsysają z lepkich palców osad po chipsach, jak dzielą się parą dousznych słuchawek i wpatrują w chmury, a ich tajemna muzyka rzeźbi kształty na niebie.

Spróbuj się pohamować, nie wyłaniaj się nad nimi, nie rzucaj cienia podeszłego wieku, nie ostrzegaj o przyszłości milenijnego pokolenia, kresie dni – dni takich jak ten – nie uświadamiaj, że ważna jest każda cukrowana minuta, nie wbijaj im do głowy, jak mocno muszą się trzymać.

Pohamuj się, bo wiesz, jakie są dziewczęta: nie słuchają. Może lepiej powalić je na ziemię, zaciągnąć do morza. Niech ta doskonała chwila okaże się ostatnią. „Odejdźcie teraz, dziewczyny, bo w tym życiu lepiej wam już nie będzie”, a potem rzucić je falom. Niech zniosą je poza krawędź świata.

Siłą rzeczy wzrok musi się ich uczepić, wszak nie sposób nie pamiętać, jak było, kiedy było właśnie tak. Siedzenie tam w drżeniu, gdy słońce zniża się na horyzoncie, nad falami wieje zimny wiatr, a niebo płonie czerwienią, gdy wokół dziewcząt gęstnieje ciemność i żadna z nich nie wie, jak mało zostało im czasu, nim ogień się wypali.

Wspomnij, jak bosko było płonąć.

MY

styczeń–marzec

1992

DEX

Przed Lacey

Ciało wreszcie znaleźli w niedzielę po zmroku, gdzieś między 60 minutami a Światem według Bundych. Zapewne bliżej Andy’ego Rooneya niż Ala Bundy’ego, gdyż wieściom, nawet takim, rozniesienie się musiało zająć trochę czasu. Pośród drzew na pewno trzeba było sporo zrobić: otoczyć miejsce ostrzegawczą żółtą taśmą, sfotografować plamy krwi, wsunąć zwłoki do ambulansu, który przybył na marne, schować broń do torebki – takimi działaniami, jeśli telewizja nie kłamie, kieruje uniwersalna logika, wdrażany jest ustalony scenariusz, który nawet naszym żałosnym Keystone Kops pomógł uporać się z niełatwą koniecznością dotykania ciała, oglądania i wąchania tego, co z niego zostało po trzech dniach i nocach w lesie. Kto wie, jak później wyglądał oficjalny przebieg spraw, dokąd zabrano zwłoki, kogo obarczono zadaniem powiadomienia rodziców, jak wydobyto pocisk, co stało się z bronią i listem. Nieoficjalnie złe wieści robiły to, co umieją najlepiej: rozchodziły się. Ojciec zawsze lubił powtarzać, że w Battle Creek nie zesrasz się we własnym łóżku, żeby nie pojawił się sąsiad z zamiarem podtarcia ci tyłka, a choć mawiał to przede wszystkim, żeby zagrać na nerwach matce, było w jego słowach ziarno prawdy.

Telefony zawsze odbierała matka.

– Znaleźli go, tego chłopca z twojej szkoły – oznajmiła, gdy program zastąpiła reklama, a my starannie unikaliśmy nawzajem swego wzroku, kierując spojrzenia ku tańczącym na ekranie olbrzymim butelkom coca-coli.

Powiedziała, że znaleźli go w lesie, że znaleźli go martwego. Że sam to sobie zrobił. Zapytała, czy był moim przyjacielem, a ojciec zauważył, że odpowiedziałam na to pytanie już wtedy, kiedy zaginął, ledwie go znałam i nic mi nie jest, na co matka odparła: „Dajże jej mówić za siebie”. „Któż jej broni?”, zdziwił się ojciec, na co matka do mnie: „Chcesz o tym porozmawiać?”, ojciec zaś: „A wygląda, jakby chciała?”.

Nie chciałam. Powiedziałam im, że może później, co było kłamstwem, i że wolałabym zostać sama, co było prawdą, i żeby się o mnie nie martwili, bo ze mną wszystko w porządku. Co było nie tyle prawdą czy kłamstwem, ile wymogiem chwili.

– Przykro nam, pannico – rzekł ojciec, gdy zaczęłam się ewakuować, i były to ostatnie słowa, które padły w moim domu na temat Craiga Ellisona oraz tego, co sobie zrobił w lesie.

Nie był moim przyjacielem. Był dla mnie nikim, może nawet kimś mniej. Za życia kojarzył mi się z koszulkami Big Johnson i kretyńsko zwisającymi dżinsami, spod których wystawały bokserki i kawałek rowa. W zimie – z koszykówką, wiosną – z lacrosse, a przez okrągły rok – z głupią blondynką o sadystycznych skłonnościach, technicznie od przedszkola moją koleżanką z klasy, ale pod każdym istotnym względem mieszkanką jakiegoś alternatywnego wymiaru, w którym ludzie wiwatują na szkolnych imprezach sportowych, a w sobotnie wieczory piją i brandzlują się przy Color Me Badd, zamiast siedzieć w domu i oglądać Złotka. Za życia Craig był – można rzec – czymś odrobinę mniej niż suma części składowych mięśniaka, a kiedy kilka razy nasze drogi się skrzyżowały i raczył dostrzec moje istnienie, mogłam liczyć na to, że przepychając się, doda grzecznościowo jakąś dowcipną uwagę do „Ruchy, lachon, ruchy!”.

Ale po śmierci przeszedł transformację: męczennik, ósmy cud świata, ofiara, przypowieść ku przestrodze. Do poniedziałku rano jego szkolna szafka stała się miszmaszem papierowych serduszek, pluszowych misiów i proporczyków drużyn koszykarskich, przynajmniej dopóty, dopóki woźni nie zostali poinstruowani, że mają to wszystko usunąć – lękano się, że zbyt duży szum wokół sprawy może wywołać wśród nas naśladowczy trend. Wyznaczono termin ogólnoszkolnego apelu żałobnego. Potem, pod wpływem wyżej opisanej paranoidalnej logiki, termin odwołano. Później znów go wyznaczono, aż wreszcie wypracowano kompromis, który przybrał formę godziny łzawych wspominek i pokazu slajdów przy akompaniamencie instrumentalnych wersji piosenek Bette Midler, uzupełnionej o zalew ulotek informacyjnych ogólnokrajowego telefonu zaufania dla samobójców.

Ja nie płakałam. Jakoś nie było mi po drodze.

Wszystkim uczniom młodszych klas nakazano przynajmniej raz spotkać się ze szkolnym psychologiem. Termin mojej wizyty wypadł kilka tygodni po śmierci Craiga, wciśnięto mnie pomiędzy szaraczków, a sama wizyta przebiegła zdawkowo: Czy miewałam koszmary? Czy nie mogłam powstrzymać płaczu? Czy potrzebowałam pomocy? Czy byłam szczęśliwa?

Nie, nie, nie, odpowiedziałam, i tak, ponieważ ze szczerości nic by mi nie przyszło.

Psycholog osuszył sobie pachy i zapytał, co w śmierci Craiga Ellisona wzburzyło mnie najbardziej. Nikt nie używał tego roku słowa „samobójstwo”, chyba że było to absolutnie konieczne.

– Leżał w tym lesie trzy dni – odpowiedziałam – czekając, aż ktoś go znajdzie.

Wyobrażałam to sobie jak poklatkowy film ukazujący kwitnienie kwiatów: zwłoki wypuszczające ze świstem ostatnie gazowe wyziewy, psujące się mięso, grzebiące w ziemi jelenie, maszerujące mrówki. Linia drzew zaczynała się zaledwie kilka przecznic od mojego domu i zastanawiałam się, co mógłby ze sobą przynieść dmący z odpowiedniego kierunku wiatr.

Chociaż to nie zwłoki najbardziej mnie wzburzyły, daleko im było do tego. Najbardziej zadziałało na mnie odkrycie, że ktoś taki jak Craig Ellison też miał tajemnice – że miał prawdziwe ludzkie emocje, wcale nieróżniące się od moich. Najwyraźniej zresztą głębsze, ponieważ jeśli ja miałam zły dzień, oglądałam kreskówki i pochłaniałam paczkę doritos, on zaś poszedł do lasu z ojcowskim pistoletem i wystrzelił sobie dziurę w tyle głowy. Miałam kiedyś świnkę morską, która nie robiła nic poza jedzeniem, piciem oraz kupkaniem, i gdybym odkryła, że jej wewnętrzny niepokój bije na głowę mój, byłabym równie poruszona.

Wówczas, o dziwo, psycholog zrobił woltę i zapytał, czy wiem coś o sprofanowaniu trzech kościołów w Halloween. Na ich drewnianych drzwiach wymalowano do góry nogami krwawoczerwone krzyże.

– Oczywiście, że nie – odparłam, chociaż wiedziałam to, co wszyscy, czyli że trio ćpunów zaczęło przejawiać zainteresowanie czarnym lakierem do paznokci oraz pięcioramiennymi gwiazdami i przez cały tydzień, który pozostał do Halloween, chełpiło się, jak to przypomni światu, skąd w nazwie „diabelska noc” wziął się diabeł.

– Sądzisz, że Craig mógł coś o tym wiedzieć? – zapytał.

– A czy on tej samej nocy nie… no, wie pan?

Psycholog skinął głową.

– To chyba nie za dużo.

Sprawiał wrażenie nie tyle rozczarowanego, ile dotkniętego osobistym afrontem, jakbym właśnie zniszczyła jego moment jak z Napisała: morderstwo – wnikliwy przypadkowy obserwator odkrywa mroczną prawdę kryjącą się za potworną zbrodnią.

Nawet dla tych, którzy darzyli Craiga większym uznaniem niż ja – a może właśnie dla nich – samobójstwo pozostawało nierozwiązaną łamigłówką. Był dobrym chłopcem, a przecież każdy wie, że dobrzy chłopcy nie robią takich złych rzeczy. Był szkolnym rozgrywającym, zaliczył zwycięski sezon, miał otwartą na robienie loda dziewczynę. Logika dyktowała radość. Musiały być jakieś okoliczności łagodzące, mawiali ludzie. Może narkotyki z rodzaju tych, które każą ci wybiec przez zamknięte okno, bo wierzysz, że umiesz latać. Może źle potoczyła się gra w rosyjską ruletkę, nie dotrzymano paktu romantycznej miłości, przyzwany został mrok, jakaś krwią skalana magia wiodąca swe ofiary w diabelską noc. Nawet ci, którzy akceptowali fakt, że doszło do zwykłego samobójstwa, zachowywali się, jakby była to nie tyle decyzja osobista, ile choroba komunikacyjna, którą Craig przypadkiem się zaraził i którą mógł przenieść na nas jak chlamydię.

Przez całe moje życie Battle Creek niezawodnie sprawdzało się jako miejsce, w którym nic się nie dzieje. Najdziwniejsze tego roku nie było to, że coś wreszcie się stało, ale że – jakby miasto miało wspólny, pierwotny jaszczurczy mózg zdolny wejrzeć w przyszłość – wszyscy wstrzymywaliśmy oddech w oczekiwaniu na to, co nastąpi dalej.

Dzięki jakiemuś niedookreślonemu związkowi przyczynowo-skutkowemu, który dyrekcja szkoły odkryła między depresją a bezbożnością, nowa pośmiertna polityka kazała nam spędzać trzy minuty każdej godziny wychowawczej na cichej modlitwie. Craig chodził do mojej klasy, siedział na ukos po mojej prawej. Byliśmy na tyle mądrzy, żeby nie patrzeć wprost na jego ławkę. Przed laty, podczas zaćmienia Słońca, wykonaliśmy wszyscy małe kartonowe pudełka ze szparami, przez które mogliśmy patrzeć w ciemność, ostrzeżeni, że spojrzenie gołym okiem wypali nam siatkówki. Z punktu widzenia fizyki od początku nie miało to dla mnie sensu, ale sens miała poezja: konieczność wkręcenia się w patrzenie na coś bez widzenia tego czegoś. To właśnie robiłam teraz, pozwalałam sobie zerkać na ławkę Craiga tylko podczas tych trzech minut bezgłośnej modlitwy, gdy pozostali mieli zamknięte oczy i pochylone głowy, jakby potajemne spojrzenie w jakiś sposób się nie liczyło.

Ciągnęło się to przez kilka miesięcy, kiedy coś – nic tak dobitnego jak dźwięk, bardziej klepnięcie niewidzialnej dłoni w ramię, niewypowiedziany szept, zapewniający, że „do przeznaczenia tędy” – zmusiło mnie do oderwania wzroku od lakierowanej powierzchni, którą Craig zrył mnóstwem rysunków przedstawiających kutasy z jajami, i skierowania go ku dziewczynie w przeciwnym rogu sali, o której wciąż myślałam jako o nowej, choć była z nami od września. Spojrzenie szeroko otwartych oczu utkwione miała w ławce Craiga, ale potem już nie. Przeniosła je na mnie. Wpatrywała się we mnie, jakby czekała na rozpoczęcie występu, i dopiero gdy wywróciła oczami i okazja się wyśliznęła, zrozumiałam, że tej właśnie okazji wyglądałam. Potem jej środkowy palec uniósł się, wskazując sufit, wskazując niebo – nieomylnie Pana naszego na wysokościach – a kiedy opuściła wzrok, by znów spotkał się z moim, mój palec z własnej woli podniósł się w identycznym salucie. Uśmiechnęła się. Gdy nauczyciel ogłosił, że trzy minuty minęły, jej dłonie znów grzecznie leżały na blacie… dopóki jednej nie uniosła i nie oświadczyła, że modlitwa w szkole, nawet milcząca, jest niezgodna z prawem.

Lacey Champlain nazywała się jak striptizerka i ubierała jak kierowca ciężarówki, we flanelowe koszule i ciężkie buciory, a my, odcięci od świata w miejscu, które Lacey nazwie później „rowem w tyłku zachodniej Pensylwanii”, jeszcze nie rozpoznawaliśmy w tym przysięgi na wierność złożonej grunge’owi. Nowa dziewczyna w szkole, w której od czterech lat nie pojawił się nowy uczeń, opierała się skategoryzowaniu. Miała w sobie jakąś zaciętość, która z kolei opierała się atakom, stała się więc dwunogą wersją ławki Craiga, na którą najlepiej zerkać kątem oka. Ale teraz patrzyłam na nią wprost, ciekawa, jak też udaje jej się wytrzymać niesławne, budzące grozę spojrzenie pana Callahana.

– Masz jakiś problem z Bogiem? – zapytał Callahan. Był też naszym nauczycielem historii i zasłynął tym, że opuszczał całe dziesięciolecia i wojny na rzecz wyjaśniania, jaką bzdurą jest datowanie węglem i że wszystkie przypadkowe mutacje w historii nie tłumaczą ewolucji ludzkiego oka.

– Mam problem z tym, że zadaje mi pan to pytanie w instytucji finansowanej z podatków publicznych.

Lacey Champlain miała ciemne, niemal atramentowe włosy, zawijające się na wysokości podbródka niczym u chłopczycy z lat dwudziestych. Blada skóra i krwistoczerwone usta sprawiały, że nie musiała stylizować się na gotkę, ponieważ była nią z natury – urodzona wampirzyca. Paznokcie miała identycznego koloru co usta, tak samo buty, zasznurowane po łydki i wyglądające na stworzone do tratowania. Tam, gdzie u mnie występował bezład wypukłości i wklęśnięć, ona miała coś, co bez przesady można było nazwać figurą: wzgórza i doliny, wszystkie właściwych rozmiarów i ukierunkowane jak trzeba.

– Jeszcze jakieś sprzeciwy z loży szyderców? – zapytał Callahan, mierząc nas jedno po drugim tym swoim wzrokiem, wyzywając do uniesienia ręki. W dniu, w którym z rana oficjalnie nas poinformował, że Craig już nie wróci, jego twarz zapadła się w sobie i w zasadzie nigdy nie odzyskała dawnego wyglądu, ale choć od tamtej pory jego onieśmielającemu spojrzeniu ubyło surowości, pozostało wystarczająco groźne, by wszyscy się zamknęli. Uśmiechnięty niczym po zwycięskim meczu powiedział Lacey, że jeśli modlitwa ją krępuje, to nikt jej tu siłą nie trzyma.

Więc Lacey wyszła. Jak głosi plotka, zajrzała do biblioteki, po czym z tomem konstytucyjnych praw w jednej ręce i numerem telefonu do Amerykańskiej Unii Swobód Obywatelskich w drugiej pomaszerowała prosto do gabinetu dyrektora. Tak skończył się przelotny flirt liceum w Battle Creek z cichymi modlitwami.

Sądziłam, że coś może z tego wyjść, z tej naszej wspólnej niemej sekundy. Przez kilka następnych dni obserwowałam ją ukradkiem, czekając na jakieś potwierdzenie, że coś między nami zaiskrzyło. Jeśli zauważyła, niczego nie dała po sobie poznać, a kiedy odwracałam się, by na nią zerknąć, ani razu nie odwzajemniła mego spojrzenia. W końcu zaczęłam czuć się jak idiotka i żeby nie wyjść na żałosną, pozbawioną przyjaciół ofiarę losu, która wprzęga okruch przypadkowej relacji w rozbudowaną fantazję o bliskości, oficjalnie zapomniałam o istnieniu Lacey Champlain.

Nie żebym była żałosna i bez przyjaciół, a już z pewnością nie według hollywoodzkich standardów, które ukazują nas jako cycate czirliderki albo osamotnione kujonki. Zawsze w porze lunchu udawało mi się znaleźć miejsce przy tym czy innym stole i miałam kilka pewnych, wymienialnych dziewczyn do odpisywania pracy domowej lub sporadycznych zajęć w grupach. Mimo to marzenia o najlepszej przyjaciółce zaspokajałam moimi Barbie, a także innymi przedmiotami dzieciństwa, i porzuciłam nadzieję, że Battle Creek zaoferuje mi coś choćby przypominającego bratnią duszę. Innymi słowy: byłam samotna od tak dawna, że aż o tej samotności zapomniałam.

Zapomniałam, że to wrażenie alienacji, żalu za czymś, czego nigdy nie miałam, krzyku w pustkę ze świadomością, że nikt go nie usłyszy, nie było niczym innym niż elementarnym aspektem życia.

Całkowicie równe płaskowyże istnieją tylko na przedstawiających Ziemię ilustracjach w podręcznikach do szkół podstawowych. Nawet moja starannie zorganizowana egzystencja, na którą składały się szkoła, prace domowe, telewizja i zerowy stopień introspekcji, miała swe wzniesienia i niziny. Doliną był na przykład odbywający się dwa razy w tygodniu wuef, a tej zimy, podczas której – kiedy tylko temperatura przekroczyła dziesięć stopni – drżałyśmy na boisku do koszykówki w durnych białych spódniczkach, bardziej przypominał nawet kroczenie ciemną doliną, w której dziewczyna Craiga ze swą paczką sługusek obsadzała bazę, ja zaś trzymałam się lewego pola i jakże lękałam się zła.

Dziewczyna Craiga. Określenie to miało się do Nikki Drummond jak „eksżona Seana Penna” do Madonny. Mimo nagród za osiągnięcia sportowe przed swym pamiętnym ostatnim wyczynem Craig się nie liczył, Nikki Drummond zaś, przynajmniej w habitacie, którego granice wytyczał ogół uczniów liceum w Battle Creek, była boginią. Wypolerowana na wysoki połysk księżniczka o oczach stale pytających: „Kto? Ja???”, i dąsie wiśniowoczerwonych ust sunęła korytarzami w chmurze uwielbienia i zapachu kojarzących się z deserami perfum – waniliowych, cynamonowych lub imbirowych – choć niczym nie zdradzała, że mogłaby zniżyć się do czegoś równie prostackiego jak jedzenie. Nikki, podobnie jak czcicielki u stóp jej ołtarza, robiła sobie pasemka na grzywce rozjaśniaczem Sun-in, a trampki LA Gear ukwiecała mazakami – czerwone i żółte stokrotki roztańczone na nieskazitelnej bieli. Dziewczyny, które darzyła względami, a także część tych, których nie darzyła, robiły się na jej obraz i podobieństwo, ale nie można było mieć wątpliwości co do hierarchii dowodzenia. Rządziła Nikki, służba kornie słuchała.

Nie byłam jedną z jej służek i częściej niż rzadziej uważałam to za powód do dumy.

Po śmierci Craiga Nikki na krótko otoczyła aura świętości. Myślałam, że zetknięcie się z tragedią musi człowieka zmienić, więc obserwowałam ją uważnie na wuefie, podczas godziny wychowawczej, na korytarzu przy to znikającym, to powracającym miejscu kultu, ciekawa, kim się teraz stanie. Ale Nikki stała się tylko bardziej Nikki. Nie oczyszczona, ale wydestylowana: esencja suki. Podsłuchałam ją w dziewczęcej szatni dwa tygodnie po zdarzeniu, jak rozmawiała z parą dwórek głosem obliczonym na podsłuchiwanie:

– Niech sobie mówią, co chcą – rzekła i – co niewiarygodne – wybuchnęła śmiechem.

– No ale mówią, że go zdradzałaś – odparła Allie Cantor teatralnie zgorszona. – Albo że byłaś… – Ściszyła głos poniżej poziomu słyszalności, ale mogłam sobie dopowiedzieć brakujące słowa, wszak i do mnie dotarły plotki. Beatyfikacja jako pokłosie niewytłumaczalnego samobójstwa nie trwała długo. „…w ciąży”.

– Co z tego?

– To, że chodzą słuchy, że zrobił to przez ciebie – wyjaśniła Kaitlyn Dyer głosem łamiącym się na każdym słowie.

Dziewczyny Nikki konkurowały o to, która da najlepszy pokaz bólu, choć ja się zastanawiałam, skąd pomysł, że zyskają tym względy królowej. Zniosła przecież tyle dni ku pamięci, tyle wrednych plotek, i nawet brew jej nie drgnęła.

– Można to uznać za jakieś tam pochlebstwo, nie? – Nikki przerwała, coś w jej głosie sugerowało, że słodziutko się uśmiecha. – Znaczy, nie myślę, że ktoś mógłby się dla mnie zabić, taka arogancka nie jestem. Ale muszę przyznać, że to możliwe.

Słowo – przede wszystkim to słowo: „pochlebstwo” – się rozeszło, poszeptywania ucichły. Jeszcze wiele miesięcy później zdarzało mi się obserwować Nikki, zwłaszcza kiedy była sama. Chciałam przyłapać ją na chwili człowieczeństwa. Może potrzebowałam dowodu, że powinnam jej żałować, bo brak współczucia wydawał się barbarzyństwem, a może był to tylko zwierzęcy instynkt. Nawet najgłupsza zwierzyna łowna wie, że nie wolno odwracać się plecami do drapieżnika.

Większość z nas na tym etapie edukacji szkolnej opanowała umiejętność przebierania się w strój gimnastyczny bez odsłaniania milimetra nagiej skóry więcej, niż było to konieczne. Nikki nigdy nie zawracała sobie tym głowy. Jej stanik zawsze pasował do majtek, a kiedy znudziło ją popisywanie się płaskim brzuchem i doskonałymi krągłościami, które wciskała w jeden pastelowy komplet satyny za drugim, potrafiła jakoś sprawić, że nawet obowiązkowa tenisowa spódniczka wyglądała na niej dobrze. Ja zaś, w obwisłych babcinych majtochach i ze sflaczałymi miseczkami C pęczniejącymi wśród rozciągniętej koronki, w spłowiałym białym stroju, przez który moja skóra nabierała gruźliczej bladości, traktowałam lustro jak wroga. Zatem tego dnia, kiedy po raz pierwszy w lutym było na tyle ciepło, żeby grać na dworze, nie przyjrzałam się sobie, wychodząc z szatni, i dopiero na boisku, w połowie pierwszej rundy, zauważyłam, że wszyscy, którzy się śmieją, śmieją się ze mnie. Niczego nie rozumiałam, dopóki Nikki Drummond nie przesunęła się dyskretnie na ławce rezerwowych i nie wyszeptała z chichotem, że może powinnam wsadzić se w pizdę tampon.

W tym koszmarze nie było opcji „i wtedy się obudziłam”. Była natomiast krew. Była plama. Lepiłam się, ciekło ze mnie i gdyby Nikki podsunęła mi nóż, z radością przejechałabym nim po żyle, lecz zamiast tego dała mi to jedno słowo, którego dziewczyny jej pokroju nie powinny używać i które od tej pory gwarantowało, że ktokolwiek na mnie spojrzy, zobaczy Hannah Dexter i pomyśli: pizda. Moja pizda. Moja cieknąca, zakrwawiona, ohydna pizda.

Może powinnam wzruszyć ramionami. Dziewczyny, które potrafiły zbyć pewne rzeczy śmiechem, umiały też z nimi żyć. Zamiast tego płonęłam w furii i we łzach, z dłońmi przyciśniętymi do uświnionego tyłka, jakby dzięki temu mogli odwidzieć to, co zobaczyli, zęby Nikki łyskały w śmiechu bielą jej sukienki, i nagle w jakiś sposób znalazłam się w gabinecie pielęgniarki, wciąż zaryczana i wciąż krwawiąca, wuefista zaś wyjaśniał, że zdarzył się „wypadek”, że się „upaćkałam”, więc może trzeba mnie obetrzeć, obmyć i pod opieką rodzica bądź opiekuna odesłać do domu.

Zamknęłam się w dostosowanej dla niepełnosprawnych łazience z tyłu gabinetu, „wsadziłam se w pizdę tampon”, przebrałam się w niepoplamione dżinsy, przewiązałam kurtką w pasie, przemyłam twarz z łez i spróbowałam wyrzygać się do kibla, ale tylko się krztusiłam. Gdy wreszcie wyszłam, zobaczyłam Lacey Champlain, która czekała, aż pielęgniarka uzna, że jej ból głowy to brednie, i odeśle ją na zajęcia, lecz naprawdę – przynajmniej tak to sobie opowiadałyśmy później, gdy chciałyśmy, żeby w naszej historii znalazł się pierwiastek nieuchronności – na jakimś głębszym, podskórnym poziomie czekała na mnie.

Pomieszczenie pachniało alkoholem do dezynfekcji. Lacey pachniała Bożym Narodzeniem – imbirem i goździkami. Słyszałam, jak w swoim gabinecie pielęgniarka narzeka przez telefon na nadgodziny i skarży się, że gdzieś tam jakaś tam okazała się totalną dziwką.

I wtedy Lacey popatrzyła na mnie.

– Kto to był? – zapytała.

Nikt, tylko ja, fatalne wyczucie czasu, obfity wypływ i bezlitosny dyktat białej bawełny. Ale ponieważ śmiech grał w tym równie ważną rolę jak plama, „pizda” równie ważną jak wyciek z niej, nie mogłam pominąć Nikki Drummond, a gdy już wypowiedziałam jej nazwisko, Lacey wygięła kącik ust, jej palec igrał na twarzy, jakby podkręcała niewidzialnego wąsa, a ja skądś wiedziałam, że niczym bardziej zbliżonym do uśmiechu mnie nie obdarzy.

– Nachodzi cię czasem ochota, żeby po prostu to zrobić? Jak on? – zapytała.

– Zrobić co?

Obrzuciła mnie za to spojrzeniem, które często potem widywałam. Mówiło, że ją rozczarowałaś, że Lacey spodziewała się po tobie czegoś lepszego, ale że da ci jeszcze jedną szansę.

– Skończyć z sobą.

– Może. Czasami.

Nigdy nie wypowiedziałam tego na głos. To tak, jakby nosić w sobie utajoną chorobę i ukrywać przed wszystkimi jej zaraźliwość. Coś we mnie oczekiwało, że Lacey odsunie się ze zgrzytem krzesła.

Ale ona wyciągnęła lewą rękę i odwróciła ją przegubem do góry, pokazując żyły.

– Widzisz?

Widziałam blade ciało pokryte pajęczynami błękitu.

– Co?

Postukała palcem we właściwe miejsce, wyblakłą białą kreskę długości kciuka ukośnie przecinającą nadgarstek.

– Niezdecydowane cięcie – powiedziała. – Znak, że opuściła cię odwaga.

Chciałam tego dotknąć. Poczuć wypukłe brzegi blizny, bijący pod nimi puls.

– Naprawdę?

Niespodziewane parsknięcie śmiechem.

– Oczywiście, że nie naprawdę. Zacięłam się kartką papieru. No daj spokój.

Albo się ze mnie nabijała, albo nie. Albo była taka jak ja, albo nie.

– W każdym razie, gdybym chciała to zrobić, to na pewno nie w ten sposób – dodała. – Nie nożem.

– A jak?

Potrząsnęła głową i wydała z siebie „m-m”, jakbym była dzieckiem sięgającym po papierosa.

– Pokażę ci, jak ty pokażesz mi pierwsza.

– Znaczy co?

– Jak byś to zrobiła.

– Ale ja nie…

– Nie ma znaczenia, czy rzeczywiście byś się na to zdobyła – przerwała mi, a ja widziałam, że moje szanse gwałtownie się kurczą. – Metoda zabicia się to najbardziej osobista decyzja, jaką można podjąć. Mówi o tobie wszystko, nie sądzisz?

Dlaczego odpowiedziałam jej tak, jak odpowiedziałam? Bo widziałam, że zaczynam ją męczyć, a bardzo tego nie chciałam, bo byłam na krawędzi, skonana, i nadal czułam, jak w dżinsy sączy mi się wilgoć, bo miałam serdecznie dość zachowywania dla siebie tego, co uważałam za prawdę.

– Więc strzelając sobie w łeb, Craig na swój sposób ogłosił: „Moja dziewczyna jest pizdą, a to jedyny sposób, żeby zerwać z nią na dobre”? – powiedziałam, po czym dorzuciłam: – Może to najmądrzejsze, co w życiu zrobił.

Nie musiała mi później mówić, że w tym momencie podbiłam jej serce.

– Jestem Lacey – przedstawiła się, znów wyciągnęła dłoń, tym razem przegubem w bok, i podałyśmy sobie ręce.

– Hannah.

– O, nie! Nienawidzę tego imienia. Jak masz na nazwisko? – Nie zwalniała uścisku.

– Dexter.

Skinęła głową.

– Dex. O niebo lepiej. Z tym już da się coś zrobić.

Urwałyśmy się ze szkoły.

– Taki dzień aż się prosi o cukier i alkohol w obfitych ilościach – powiedziała Lacey. – A może i o frytki. Wchodzisz w to?

Jeszcze nigdy nie wagarowałam. Hannah Dexter nie łamała zasad. Dex natomiast bez zastanowienia wymaszerowała za Lacey ze szkoły, myśląc nie o konsekwencjach, ale o „wsadzaniu se w pizdę tamponu” i o tym, że jeśli Lacey zasugeruje, byśmy spaliły tę budę, Dex może na to pójść.

Jej buick, ostatni rzęch, łapał tylko częstotliwości AM, ale Lacey przymocowała do deski rozdzielczej stary magnetofon kasetowy w stylu Barbie. Podkręciła dźwięk na maksa, wrzaski jakiegoś maniaka uwięzionego w piekielnej komnacie młotów pneumatycznych i elektrowstrząsów, ale kiedy zapytałam, kto to jest, wniosłam z jej nabożnego szeptu, że myliła to z muzyką.

– Dex, poznaj Kurta.

Oderwała wzrok od drogi na czas potrzebny, by odczytać wyraz mojej twarzy.

– Naprawdę nigdy nie słyszałaś Nirvany?

Aż za dobrze znałam ten rodzaj fałszywego niedowierzania: „Nikki naprawdę nie zaprosiła cię na imprezę na basenie?”, „Naprawdę nie masz swatcha?”, „Naprawdę nigdy się nie całowałaś / nie trzepałaś nikomu konia / nie obciągałaś / się nie rżnęłaś?”. Nie przeszkadzał mi w tym zawoalowany snobizm, lecz implikowane politowanie, że mogę być tak niewyobrażalnie niedorobiona. Ale nie w wypadku Lacey. Jej litość przyjęłam jako coś słusznie mi się należącego, ponieważ dostrzegłam teraz, że to faktycznie niewyobrażalne: nie znać Nirvany. Widziałam, jaką radość czerpie z utrwalania naszych ról: jej – rzeźbiarza, mojej – gliny. W tamtym samochodzie, gdy coraz więcej mil dzieliło nas od szkoły, Hannah od Dex, przedtem od potem, niczego nie chciałam bardziej, niż sprawić jej radość.

– Nigdy – odrzekłam, a ponieważ wypadało, dodałam też: – Ale brzmi niesamowicie.

Jechałyśmy, słuchałyśmy. W porywie uniesienia Lacey otworzyła okno i wykrzyczała ku niebu słowa piosenki.

Tamten buick… Antyczny, rzężący, cętkowany ptasimi odchodami, a przecież nawet tego pierwszego dnia czułam się w nim jak w domu. Miłość od pierwszego wejrzenia, jakbym już wtedy wiedziała, że będziemy nim uciekać z miejsc wykroczeń. Jego schowek wypełniały hałdy map, buteleczki spękanego lakieru do paznokci, kasety ze składankami przebojów, opakowania z Burger Kinga, prezerwatywy do użycia w nagłej potrzebie, zakurzone paczki papierosów. Jego skórzane fotele emanowały odorem tytoniu, chociaż Lacey, której babcia zmarła na raka płuc, nie tykała papierosów.

– Należał do pewnej nieżyjącej już pani – wyjaśniła tego pierwszego dnia. – Trzy kompletne czyszczenia wnętrza, a cholerstwo nadal śmierdzi fajkami i pieluchami dla dorosłych.

Jakby był nawiedzony. Podobało mi się to.

Z biegiem czasu zrozumiałam, że Lacey żyła prowadzeniem auta. Zawsze organizowała nam jakieś wycieczki: na miejsce lądowania UFO, na zjazd demokratów, gdzie udawałyśmy groupies Rossa Perota, na zjazd republikanów, gdzie udawałyśmy komunistki, do restauracji dla zmotoryzowanych w stylu lat sześćdziesiątych z obsługą jeżdżącą na rolkach i do Big Mac Museum, co było totalnym obciachem. Przede wszystkim służyły za pretekst, żeby się przejechać. Ale tego pierwszego dnia nie wymyśliła żadnego celu, robiłyśmy kółka. Wystarczał sam ruch.

Było w tym coś błogo otępiającego, w monotonii zarówno drewnianych domów, jak i betonowej linii ze spoiną pośrodku, w dniu rozwijającym się przed nami, gdy jeździłyśmy wokół miasta. Próbowałam sobie wyobrazić, jak w jej oczach prezentowało się zawzięcie idylliczne Battle Creek ze swoimi antykwariatami i lodziarenkami, pustymi witrynami i rdzewiejącymi znakami informującymi o zajęciu hipotecznym, ze swoją arogancką pychą, każdym wymuszonym uśmiechem i każdą łopoczącą flagą, uparcie podkreślającą, że to właśnie jest prawdziwa Ameryka, że jesteśmy solą ziemi i krwią tego kraju, że nasz płaski zielony zaułek Pensylwanii to odgrodzony raj, nietknięty przemocą i grzechem tak rozpowszechnionymi we współczesnym świecie, że jedyne troski matek tego miasta to odpowiednia kruchość ciasta i ogrodowe chwasty, ojcom wystarcza jedno piwo po kolacji i nigdy nie sięgają ukradkiem pod spódniczki sekretarek, synowie i córki zaś przeżywają wyłącznie problemy na miarę bohaterów sitcomów i co tam hormony czy bluzki odsłaniające plecy, są przecież na tyle rozsądni, by zaczekać. Gdy coś poszło na opak, gdy złote dziecko wetknęło sobie lufę w usta i rozchlapało mózg na wilgotnej ziemi, mogło to tylko świadczyć o inwazji bądź złapaniu wirusa, ingerencji ich, nigdy zaś o rozpadlinie w głębi naszych serc. Gdy zapada noc, łatwo rozmyślnie ignorować to, co dzieci robią w ciemności.

Nie, spojrzenie na dom jej oczami było niemożliwe, podobnie jak nie można spojrzeć na swoją twarz oczami nieznajomego. Tego lękałam się najbardziej: że Battle Creek jest mym zwierciadłem. Że Lacey spojrzy na jedno, zobaczy drugie i oba odrzuci.

– Nie mogę uwierzyć, że masz samochód – odezwałam się. Ja nie miałam nawet prawa jazdy. – Gdybym też miała, wyjechałabym stąd i już nie wróciła.

– Chcesz? – zapytała Lacey, jakby łatwo było na dobre wynieść się z Battle Creek metodą na Thelmę i Louise, jakbym mogła stać się inną dziewczyną, przeciwieństwem samej siebie, po prostu powiedziawszy „tak”.

Może było trochę inaczej, może nie objawiło mi się to w jednym jaskrawo oczywistym rozbłysku. Może i zrzucenie z siebie całego życia Hannah Dexter zajęło więcej czasu, niż trwa jedna przejażdżka samochodem – dogłębne zapoznawanie się z właściwymi zespołami, powolna, lecz stała eskalacja wykroczeń, flanele i glany, farbowanie włosów, grzybki i czelność, by pogwałcić choć kilka przykazań – ale dziś pamiętam to właśnie tak. Tak to wtedy odbierałam. W tym samochodzie miałam wrażenie, że mogę wybrać, czy chcę stać się Dex. Wszystko, co nastąpiło później, było zaledwie formalnością.

– Jeśli natychmiast ruszymy, przed północą możemy być w Ohio – powiedziała Lacey. – A za dzień czy dwa znajdziemy się w Górach Skalistych.

– Jedziemy na zachód?

– Pewnie, że na zachód.

Zachód, jak stwierdziła Lacey, był pograniczem. Końcem świata, miejscem, do którego uciekało się w poszukiwaniu złota, Boga lub wolności, domeną kowbojów, gwiazd kina, desek surfingowych, trzęsień ziemi i niemiłosiernego słońca pustyni.

– To jak? Chcesz?

Tego roku Lacey trzykrotnie, jak kusicielka z bajki, prosiła, żebym z nią wyjechała, a ja za każdym razem odpowiadałam „nie”, wyobrażając sobie, jaka to jestem rozsądna, skoro opieram się pokusie dzikiego wypadu. Nie rozumiałam, że prawdziwa dzicz czeka na mnie w Battle Creek – niebezpieczeństwo kryło się w pozostaniu.

Tamtego razu nie odpowiedziałam „tak” ani „nie”. Roześmiałam się tylko, więc zamiast do ziemi obiecanej Lacey zawiozła nas nad jezioro. Znajdowało się trzydzieści kilometrów za miastem, miało plażę dla rodzin, dok dla rybaków, trzciny i cienie dla kochanków oraz usiane pustymi puszkami grząskie dno dla pozostałych. Tego dnia było samą ciszą i przestrzenią: bezlistne gałęzie zwieszające się nad szarym brzegiem, opuszczone doki, w których duchy niegdysiejszych dzieci skakały z niewidzialnych pontonów, by zanurkować w roziskrzonym błękicie. Nadeszła już zima, jezioro należało wyłącznie do nas. Bywałam już tutaj, choć nieczęsto, gdyż moja matka nie cierpiała plaży, ojciec zaś – wody. Robiąc babki z piasku na plaży pełnej dzieci żyjących w reklamie L.L. Bean, siedzących w cieniu parasoli, ojcowskimi ramionami wrzucanych do wody, zawsze czułam się jak aspołeczna połowa komiksowego duetu Goofus i Gallant: dobrze ułożony Gallant buduje zamek z fosą, zasypuje matkę piaskiem, ćwiczy unoszenie się na wodzie w pozycji na kłodę i robi stójki na mulistym dnie jeziora. Niewychowany Goofus leży z książką na ręczniku i podczas gdy matka nanosi ołówkiem poprawki w dokumentach z pracy, a ojciec otwiera kolejne piwo, uczy się taplać w miejscu, ciekawy, kto uratuje go przed utonięciem, skoro żadne z rodziców nie umie pływać.

Lacey wyłączyła silnik i muzykę, pogrążając nas w niezręcznej ciszy.

Odetchnęła głęboko.

– Uwielbiam to miejsce zimą. Wszystko martwe. Zupełnie jakby znaleźć się w wierszu, nie sądzisz?

Odpowiedziałam, że sądzę.

– Piszesz wiersze? – spytała. – Widać, że z takich jesteś. Tych od słów.

Znów potwierdziłam, że tak, że piszę, choć z prawdą wiązała to ledwie wątła nić. Gdzieś w moim pokoju walał się stosik zapomnianych pamiętników, w każdym kilka stron drętwych wpisów przeciw kilkuset czystym kartkom. Upamiętniały, jak niewiele mam do powiedzenia. Wolałam historie innych ludzi, ale dla Lacey mogłam zostać dziewczyną, która tworzy własne.

– A widzisz?! – triumfowała. – Jesteśmy sobie obce, a jakbyśmy już się znały. Też to czujesz?

Chociaż wszystko, co jej powiedziałam od wejścia do samochodu, było obliczonym na pozyskanie łask kłamstwem, odbierało się to jak prawdę. Wydawało się, że mnie znała, lub też pytanie po pytaniu przywoływała do nowej formy istnienia, było więc zupełnie sensowne, że musi znać tę dziewczynę na wylot. Wiedza to prerogatywa stwórcy.

– O jakiej liczbie myślę? – zapytałam.

Zmrużyła oczy, przyłożyła palce do skroni.

– O żadnej. Myślisz o tym, co stało się w szkole.

– Nieprawda.

– Chrzanisz. Myślisz, choć z całych sił się przed tym bronisz, bo jeśli będziesz to roztrząsała, jeśli na serio się w tym zakisisz, to zaczniesz płakać, wrzeszczeć i polerować kastet. Wtedy zrobi się paskudnie, a takich zagrań nie lubisz.

Było to jednak troszkę deprymujące, że ktoś tyle o tobie wie.

– Czego się boisz, Dex? Jeśli się wkurzysz, naprawdę wkurzysz, co najgorszego może się zdarzyć? Sądzisz, że wystarczy chcieć, by Nikki Drummond mózg wyciekł przez uszy?

– Chyba powinnam wracać do domu – odparłam.

– Jezu, popatrz tylko na siebie! Bledziuchna i wije się jak piskorz. Porządnie się wkurwić to żaden śmiertelny grzech. Uwierz mi.

Ale taki gniew nie był czymś mądrym. Odczuwanie go było bezcelowe.

Bolało.

– „Wsadź se w pizdę tampon” – powiedziałam, bo mógł to być sposób, żeby ten gniew wyegzorcyzmować. Przegnać z głowy, rozsiać po świecie.

– Że co?

– Tak powiedziała Nikki. Dzisiaj.

Lacey gwizdnęła.

– Ale pojebane. – Potem zaczęła się śmiać, lecz nie ze mnie. Tego byłam pewna. – Mała Miss Doskonałości, a gęba unurzana w rynsztoku. To dopiero, kurwa, groteskowe. – I chwilę później jakimś cudem śmiałyśmy się obie.

– Wiesz, dlaczego cię tu przywiozłam? – zapytała, kiedy wreszcie doszłyśmy do siebie.

– Żeby zapsychoanalizować mnie na śmierć?

Obniżyła głos do tonu seryjnego mordercy:

– Ponieważ tutaj nikt nie usłyszy twojego krzyku.

Gdy zastanawiałam się, czy nie wkroczyłam właśnie w akt trzeci filmu klasy B, jednego z tych, w których bohaterka zgadza się, by podwiózł ją nieznajomy, i kończy, unosząc się twarzą w dół, na falach jeziora, Lacey podeszła do granicy wody, odrzuciła głowę do tyłu i zaczęła wrzeszczeć. To było piękne, ten przypływ słusznej wściekłości, i ja też takiego zapragnęłam.

Wtedy ucichł, a Lacey odwróciła się do mnie.

– Twoja kolej.

Podjęłam próbę.

Stanęłam tam, gdzie ona stała, moje kedsy przykryły ślady jej butów. Przesunęłam spojrzeniem po wodzie, na której unosiły się kawałki kry. Ich migotanie miało w sobie coś pierwotnego. Patrzyłam na zamglone moim własnym oddechem powietrze, zacisnęłam pięści w rękawiczkach, żeby było mi cieplej, żeby nabrać sił.

Stałam tuż nad wodą i bardzo, tak bardzo chciałam krzyczeć dla Lacey. Udowodnić jej, że ma rację, że jesteśmy takie same. Że czuję to, co ona. Że zrobię to, co powie.

Nie wydobyłam z siebie głosu.

Lacey ujęła mnie za rękę. Pochyliła się, dotknęła głową mojej głowy.

– Popracujemy nad tym.

Następnego ranka Nikki Drummond znalazła zakrwawiony tampon wciśnięty w otwór wentylacyjny swojej szafki. Tego samego dnia po południu dopadła mnie w łazience dla dziewcząt i gdy myłyśmy ręce, unikając swojego wzroku w lustrze, wysyczała: „Co jest, kurwa, z tobą nie tak?”.

– Dzisiaj, Nikki? – I popatrzyłam na nią, Meduzę z Battle Creek, i nie zamieniłam się w kamień. – Nic a nic, kurwa, nic a nic.

CIĄG DALSZY DOSTĘPNY W PEŁNEJ, PŁATNEJ WERSJI