Kinga Izdebska

BIURO KOTÓW ZNALEZIONYCH

Copyright © by Grupa Wydawnicza Foksal, MMXIII

Wydanie I

Warszawa

Spis treści

- Rozdział pierwszy, w którym kichnęłam i porzuciłam bezsilność

- Rozdział drugi, w którym odwiedziłam koci dom tymczasowy i założyłam własny

- Rozdział trzeci, z którego można się dowiedzieć, skąd się wziął styropianowy kubek z kawą na śródmiejskim podwórku

- Rozdział czwarty, w którym Szara popadła w niełaskę

- Rozdział piąty, w którym nie dowiedziałam się, czemu nie powinno się używać słowa sterylizacja

- Rozdział szósty, w którym cieszyłam się z oryginałów i martwiłam podróbkami

- Rozdział siódmy, w którym zostałam mamą

- Rozdział ósmy, w którym nauczyłam się myć zęby z kotem na kolanach

- Rozdział dziewiąty, w którym Zoidberg nosi abażur

- Rozdział dziesiąty, w którym mój dom tymczasowy się zapchał

- Rozdział jedenasty, w którym nic nie jest czarne albo białe

- Rozdział dwunasty, który nie odpowiada na pytanie, jaki jest kociarz

- Rozdział trzynasty, w którym „prozwierzęcość” znaczy więcej niż doraźna pomoc

- Rozdział czternasty, w którym Ośka położyła uszy po sobie

- Rozdział piętnasty, w którym każdy chciałby mieć coś, czego mieć nie może

- Rozdział szesnasty, w którym miałam wszystkie weekendy zajęte

- Rozdział siedemnasty, w którym Ania spotkała Anię

- Rozdział osiemnasty, w którym Szarej jest zimno

- Rozdział dziewiętnasty, w którym nic się nie kończy

- Epilog

- Podziękowania

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Rozdział pierwszy, w którym kichnęłam i porzuciłam bezsilność

– A psik! – Udawane kichnięcie miało usprawiedliwić łzy, które płynęły mi po policzkach. W pracy się nie płacze, kichnąć zawsze można.

Na ekranie mojego komputera widniało zdjęcie małej kotki z azylu Koci Dom. Jej historia składała się z samych nieszczęść. Stąd łzy. Podobno człowiek bombardowany tragicznymi wiadomościami i drastycznymi zdjęciami izoluje się i uodpornia, by zachować równowagę psychiczną. Ze mną działo się odwrotnie.

– Na zdrowie – odpowiedział kolega. Nie zauważył? Był taktowny? Wszystko jedno. Grunt, że udało mi się uniknąć tłumaczenia współpracownikom, iż na nieszczęście zwierzęcia reaguję płaczem. W biurze trudno nie rozmawiać na aktualne tematy, poznałam więc opinie moich kolegów w sprawie bestialskiego traktowania zwierząt. Przeważały wśród nich sądy skrajne: „Ja bym tych dręczycieli…”, jak również powtarzane w kółko – także w mediach – zdanie: „Od rzemyczka do koniczka”, czyli że zabicie zwierzęcia dla zabawy może prowadzić do zabicia człowieka. Słysząc tę ostatnią opinię, zastanawiam się, dlaczego dopiero strach przed ewentualnym popełnieniem morderstwa przez dręczyciela zwierząt ma nam uświadomić, że znęcanie się nad każdym stworzeniem jest złem.

Na monitorze wyskoczyło powiadomienie o nadejściu nowej wiadomości: to Monika pisała, że szuka kota do wzięcia. Dojrzała do tej decyzji po stracie poprzedniej kociej towarzyszki. To ona przysłała mi kilka zdjęć zwierzaków potrzebujących domu. Zastanawiałyśmy się wspólnie, który kot powinien trafić do niej. Trudna decyzja. Moja koleżanka marzyła o rudzielcu, okazało się jednak, że nawet wśród bezdomnych kotów taka maść to rarytas. Szukałyśmy więc dalej. Zwykle unikałam stron i ogłoszeń kocich w internecie (nawet nie z uwagi na możliwość wzruszenia się i niechęć do pokazywania światu zapłakanej twarzy, lecz z poczucia bezsilności i wściekłości w obliczu krzywdy zwierząt). Tym razem było inaczej. Mogłam autentycznie pomóc koleżance i kotu, którego sobie wybierze.

Kilka minut po moim udawanym kichnięciu Monika napisała: „Mam!”. Znalazła ogłoszenie osoby, która zabrała osierocone kocię z piwnicy. Zwierzątko było rude, za wcześnie pozbawione matki, a w dodatku chore. Monika postanowiła, że odchowa malucha. Miała już w tym doświadczenie: poprzednią kotkę uratowała, pielęgnując ją i karmiąc sama. No, może niezupełnie sama, bo z pomocą swojego psa, który przez całe życie będąc bojowo nastawiony do kotów, na starość został przykładną niańką.

Pierwsze zwycięstwo nad bezsilnością zawróciło mi w głowie, ale nie na długo. Internetowa strona Kociego Domu przywabiała mnie i zaglądałam na nią coraz częściej, szukając rozwiązania i dla siebie, i dla zwierząt.

Następną historią powodującą u mnie udawane kichanie była sprawa „Marusi – koteczki bez noska”. Już sam tytuł ogłoszenia, w którym do opisania defektu kotki użyto wyłącznie zdrobnień (koteczka, nosek), brzmiał jak reklama kiepskiego horroru lub nagłówek w brukowcu. Koszmar nadmiaru zdrobnień w połączeniu z faktycznym stanem kotki. Problem Marusi polegał nie tyle na niewykształconym nosie, bo ten, choć cofnięty jak u persa i wyjątkowo mały, był widoczny na zdjęciach, ile na niedrożnych przewodach nosowo-łzowych. Niestety, oprócz wklęsłego nosa, kotka nie mogła się poszczycić żadnym innym atrybutem perskiego kota, niczym odchudzona do granic możliwości modelka, której zabrakło przy tym wymaganego wzrostu, urody i bujnych włosów. Co gorsza, kotkę znaleziono skrajnie wyczerpaną, bo mając trudności z oddychaniem, nie umiała zdobyć pożywienia ani go pogryźć i przełknąć.

Marusia

Zebrałam się na odwagę i napisałam do ogłoszeniodawcy. Okazała się nim sympatyczna dziewczyna o imieniu Lena, wyraźnie ucieszona moim zainteresowaniem. Nie mogłam jej wprawdzie obiecać konkretnej pomocy, ale dzięki nawiązanemu kontaktowi zaczęłyśmy ze sobą korespondować. Lena była wolontariuszką, ale nie w azylu Koci Dom, lecz w zaprzyjaźnionej z nim fundacji o nazwie Ciach. Przyjrzałam się tej instytucji, wchodząc na jej stronę internetową. To, co tam znalazłam, przekonało mnie do niej ostatecznie: nowoczesność, wręcz elegancja w treści i w formie, minimalizm i konkret, cechy raczej niekojarzone z nawiedzonymi kociarzami i pękającymi w szwach schroniskami. Bo też okazało się, że Ciach nie jest schroniskiem, lecz – mówiąc dosadnie – kastratornią. Jedynym takim miejscem w Warszawie, a może i w Polsce, które zajmuje się kotami bezdomnymi i zarazem dzikimi, lecząc je i pozbawiając możliwości rozmnażania. Nie udomawia, nie szuka opiekunów, tylko kastruje i zwraca wolność.

Byłam zachwycona, czytając o tym, że funkcjonuje ośrodek, który usuwa przyczynę, a nie skutek. Oto lek z prawdziwego zdarzenia, powiedziałam sobie i poprosiłam Lenę o wskazówki, jak się zostaje wolontariuszką i co należy potem robić. Odpisała, że najlepiej będzie, jeśli zacznę pisać teksty na fundacyjny blog.

Oczywiste, że dla fundacji cenne byłyby artykuły o kotach, a ja w tej kwestii akurat niewiele miałam do powiedzenia. I właśnie wtedy zaczął kiełkować pomysł, żeby założyć dom tymczasowy – przystanek w drodze do domu stałego, rozwiązanie chwilowe awaryjne.

Nie miałam wtedy kota ani żadnego innego zwierzęcia. Kilka miesięcy wcześniej zmarła kotka Aura, która przez ponad piętnaście lat mieszkała ze mną i z mamą. Wrosła w nasz dom i życie tak bardzo, że stała się w jakiś sposób niewidoczna, oczywista. Pomimo że nie wyrwała się specjalnie przed innych zawodników, najpewniej żyłaby dłużej, gdybym jej nie zaniedbała, gdybym dostrzegła, że coś jej dolega i że traci apetyt. Mama, owszem, często powtarzała, że kocica znowu robi sobie głodówkę, ale nie była to wiadomość z ostatniej chwili, bo Aura zawsze wybrzydzała i w ogóle niewiele jadła. Skubnęła raz czy dwa, tyle, ile akurat chciała, i zazwyczaj wtedy, kiedy nikt nie patrzył.

Podzieliłam się moim pomysłem z Leną. Po wymianie kilku listów ustaliłyśmy, że mieszkamy blisko siebie i jadamy w tym samym miejscu, tylko o innych porach. Postanowiłyśmy się spotkać i pogadać o tym, jak miałaby wyglądać moja współpraca z fundacją Ciach i na czym polega prowadzenie domu tymczasowego dla kotów.

Jeszcze raz przyjrzałam się stronie internetowej. Wśród ludzi figurujących w zakładce „wolontariusze” wystąpiła jakaś erupcja talentów: ta fotografuje, ów jedną ręką robi strony www, a drugą maluje akwarele, wszyscy zaś w wolnych chwilach uprawiają łyżwiarstwo figurowe i specjalizują się w nurkowaniu głębinowym. Zmartwiłam się, czy ja bym pasowała do takiego grona, i zapytałam Reda, brata Moniki, co on by zrobił na moim miejscu.

– Ale o co chodzi? – zachrypiało w słuchawce, bo Red przeziębił się na treningu. – Przecież masz pomagać zwierzętom, a nie pojedynkować się, kto ma bardziej wypasione CV.

– Wkoło tej instytucji skupiły się osoby wyjątkowo uzdolnione. Pytanie, czy sprostam zadaniu?

– Kwestia potrzeby. Każdy coś umie – powiedział. Zabrzmiało to jakby wzruszył ramionami. – Gdyby potrzebowali astrologa, też by się znalazł, co nie znaczy, że zaraz okazałby się geniuszem. Poza tym nie pchasz się na siłę. To oni ciebie chcą. A teraz wybacz, muszę sobie pokaszleć.

Miał rację, można się tylko cieszyć, że ludzie, którzy coś potrafią, są w stanie zupełnie za darmo służyć swoim talentem sprawie, w którą wierzą. Zastanawiałam się, o czym miałabym pisać i czy poradziłabym sobie merytorycznie. Nie miałam raczej dużej wiedzy o kotach i prędzej odgrzebałabym anegdotę niż poradę.

Kamila to najbardziej wygadana osoba, jaką ta ziemia kiedykolwiek nosiła. Mogłaby zajść daleko w polityce. Nie dość że zgrabnie dobiera słowa i celnie nimi strzela całymi seriami, jeszcze mistrzowsko moduluje głos. Mogłaby, gdyby jej się chciało. Poza tym kocha zwierzęta i lubi z nimi pracować, więc zmiana branży w ogóle jej nie interesuje. Do pracy z właścicielami zwierząt nie podchodzi równie entuzjastycznie, jednak dzięki umiejętnościom interpersonalnym nabytym już w żłobku radzi sobie nawet z osobami, które po stracie psa nie są w stanie wyszlochać prośby o chusteczkę. A ma do czynienia z takimi sytuacjami, bo pracuje w oku cyklonu, czyli w rejestracji kliniki weterynaryjnej. Doszłam do wniosku, że i przez nią mogę nawiązać kontakt z osobami pomagającymi zwierzętom. Tymczasem akurat ona sama do mnie zadzwoniła.

– Wyjątkowa okazja! – oznajmiła radośnie. – Niezwykle atrakcyjny sybiraczek chciałby znaleźć dom i uciec przed strzykawką.

– Dlaczego ten kot ma dostać śmiertelny zastrzyk? – dopytywałam. – Czy leczenie nie przyniosło rezultatów?

– On nie jest chory. Pomagam szukać nowego domu dla niego, a ty się znasz na internecie, to może machniesz jakieś zgrabne ogłoszenie?

– Jasne, postaram się pomóc. Zadzwoń za jakąś godzinę, a ja się rozejrzę.

Ucieszył mnie ten pomysł, bo wreszcie mogłam coś zrobić sama, zamiast biernie przyglądać się wysiłkom innych. Już sobie wyobraziłam, jak dzięki bohaterskiemu działaniu dołączam do panteonu gwiazd fundacji Ciach.

W czasie drugiej rozmowy z Kamilą dowiedziałam się czegoś więcej o sybiraczku, choć nadal dla żadnej z nas nie było jasne, na czym polega problem z tym zwierzęciem.

– No, powiedzieli – Kamila usiłowała opisać sytuację w domu młodych rodziców – że kot się rzuca.

– Co znaczy: „rzuca się”? Do gardła? Może dziecko ciągnie go za ogon? – dociekałam, odruchowo broniąc kota.

– To w ogóle nie tak. Dziecko jest na etapie oglądania wnętrza powiek tudzież sufitu, a jak coś nie pachnie mlekiem, to go wcale nie interesuje.

– Noworodek?

– Całkiem „nowo”. Dopiero co wyjrzał z tunelu, a już natknął się na kłopoty.

– Czyli kot jest zwariowany, zestresowany i zazdrosny, atakuje niemowlę, a strapieni rodzice szukają wyjścia. – Usiłowałam uporządkować wiadomości. – Tylko że jeśli z niego taki gagatek, to nawet długie futro nie da mu przepustki do domu z dziećmi.

– Niczego nie zrozumiałaś, jest odwrotnie. – Kamila na pewno przewracała oczami, dziwiąc się mojej niedomyślności.

– Czyli rodzice atakują kota, bo są zazdrośni o dziecko?

– Coś w tym rodzaju. Kot lubi dziecko i gotów jest bronić je przed nieznajomymi, na przykład przed dziadkami. Nie wnikam. Kot jest dobroduszny, przyjaźni się z kuwetą, a przy tym zdrowy jak byk. Mimo to ma odejść albo spotkać się z Panem Morbitalem.

– Jakże to tak? Uśmiercić zdrowego? – Byłam oburzona, bo przecież z faktu, że kot nie może już mieszkać w tym domu, nie wynika, że nie może mieszkać nigdzie.

– Wczoraj się urodziłaś? Jednorożce i dziewice ci się marzą – zakpiła Kamila, być może tak samo oburzona, ale niewypadająca z roli.

Chodzi o to, że za odpowiednią kwotę da się wszystko załatwić? – dociekałam.

– Jak zawsze. Załatw mu dom, załatw bez kasy, okej?

Kamila nie miała zapewne pojęcia, jak bardzo chciałam udowodnić, że istnieją jednorożce, i znaleźć dom dla kocura, oczywiście nie posuwając się przy tym do przekupstwa. Ciekawe, jak duże „kotkowe” trzeba by ustanowić, żeby chętniej brano pod swój dach koty. Zapewne podobnie jak w innych wypadkach nakłaniania ludzi pieniędzmi do nowych obowiązków, najbardziej ucierpieliby niewinni i bezbronni, czyli tu – koty.

Miałam plan, więc poprosiłam Kamilę o zdjęcie sybiraka i zabrałam się do tworzenia ogłoszenia zwanego na Facebooku wydarzeniem.

Warto tu wspomnieć, jak działa Facebook, bo wprawdzie jest to medium, o którym każdy słyszał, ale nie każdy z niego korzystał. Najłatwiej wyobrazić sobie niezwykle grubą książkę, w której każdy chętny może napisać jedną stronę o sobie, powklejać zdjęcia swoje, rodziny, kanarka i – ogólnie mówiąc – podzielić się tym, czym akurat chce. Inne osoby, przeglądając tę książkę, mogą natknąć się na naszą stronę i wykrzyknąwszy: „No nie! Przecież to Jadzia z wczasów!”, zaznaczyć tę stronę zakładką. Jeden użytkownik może mieć od kilku do kilku tysięcy zakładek, a swoje zakładki nazywa znajomymi. Oprócz zwykłych stron, które opisują ludzi, są też strony, na których przedstawiają się firmy, instytucje, sklepy, przedsiębiorstwa itp. Ponadto poszczególne osoby łączą się w określone grupy według zainteresowań. Największe znaczenie, jeśli chodzi o sprawę zwierząt, ma to, że możemy „tworzyć wydarzenia”, czyli osobne kartki z informacjami, co, gdzie i kiedy ma się odbyć i czego oczekujemy od zaproszonych gości. Dodajemy też listę gości, a ci potwierdzają swój udział albo odrzucają zaproszenie, albo też ignorują całą sprawę, no bo kto by miał na takie rzeczy czas. Przypomina to przebywanie jednocześnie ze wszystkimi znajomymi w jednym domu, ale w osobnych pokojach.

Napisałam, że sympatyczny, owłosiony arystokrata szuka ciepłego domu, w którym mógłby się skryć przed śmiertelną strzykawką. Ku mojemu zdumieniu ogłoszenie zdobyło ogromną popularność, a mój apel potraktowano poważnie i z troską. Pojawiły się głosy: „Jak, do cholery, można uśpić zdrowe zwierzę?”. „Prawo powinno tego zabraniać”. „Halo, czy to aby nie ściema? Chyba jest za takie zabawy jakiś paragraf?”. Ucieszyło mnie bardzo, że jest nas, wierzących w jednorożce, więcej. Jednocześnie wiłam się jak piskorz, żeby odpowiadać na pytania, nie znając szczegółów życia kotka. Tylko czekałam, że ktoś w końcu napisze: „Jak nie masz o niczym pojęcia, to nie zawracaj nam głowy”Zamiast tego padło zdanie: „Kotek znalazł dom”. Napisała do mnie jedna z osób, która przejęła się sprawą kocura i postanowiła ją wyjaśnić. Udało jej się skontaktować z właścicielem kota. Ponoć przeżywał on dramat związany z koniecznością wyboru i wcale nie zamierzał usypiać sybiraczka. Możliwe więc, że przekazana mi przez Kamilę informacja została umyślnie przeinaczona, ewentualnie, że decyzja nie należała akurat do osoby, z którą moja korespondentka rozmawiała. Albo zawiniło nieobeznanie człowieka z naturą kota i odczytanie nieobliczalnych zachowań zwierzęcia jako agresji skierowanej do ludzi, a to zapewne nasunęło wniosek, że kot nie nadaje się do adopcji. A ponieważ jest zbyt uzależniony od człowieka, nie może żyć na wolności. Dzięki rozmowom na temat sytuacji sybiraczka dowiedziałam się, że dziwne i nowe zachowania zwierząt pojawiają się zazwyczaj w nowych dla nich warunkach i przeważnie są okresowe.

Zadzwoniłam do Kamili w związku z naglącą potrzebą doprecyzowania innego tematu.

– Słuchaj, ten kot, ta sytuacja…

– Pięknie poszło. Dzięki za pomoc. Nie miałam pojęcia, że istnieje taka zagraniczna Nasza Klasa.

– Tak, narzędzie jest niezłe, ale mnie chodzi o coś innego. Dlaczego ktoś chce dać futrzakowi zastrzyk, zamiast odnieść go do schroniska, gdzie przychodzą ludzie, by wybrać sobie kumpla?

– Wybrać kumpla? Na jakim ty świecie żyjesz? Poza wolontariuszami nikt tam dobrowolnie nie zagląda. Mogiła, kobieto, choroby, ścisk, odór.

– Byłaś w takim schronisku, że wiesz? Bo ja właśnie zamierzam się dowiedzieć.

– Jak chcę mieć choroby, ścisk i odór, idę do klubu. Obcowanie z sierściuchami ograniczam do mojej Koćki i poczekalni w klinice. I niech tak zostanie.

Paplanina z koleżanką nie przyniosła konkretnych odpowiedzi, wciąż więc nie dawał mi spokoju problem schronisk. Jeśli z jakichś powodów nie chcę lub nie mogę dłużej trzymać kota, niosę go do schroniska, gdzie wprawdzie nie jest mu jak w niebie, ale ma jedzenie i szansę na znalezienie nowego właściciela. W każdym razie nie umiera, nie błąka się po ulicach, po prostu czeka. Chyba po to istnieją schroniska, po to są utrzymywane z publicznych, również moich, pieniędzy. Skoro jednak ich kondycja jest tak fatalna, należałoby je dla dobra i ludzi, i zwierząt kontrolować, karać, usprawniać, jednym słowem – dążyć do likwidowania problemów. Miałam wrażenie, że nikt nie podziela mojego zdania i nie wierzy w pozytywne zmiany. Jakby się wszyscy umówili i bez dania racji wywiesili szyld: „Schronisko to piekło”, a potem zasznurowali usta. Postanowiłam, że zgłębię w końcu tę zagadkę.

Rozdział drugi, w którym odwiedziłam koci dom tymczasowy i założyłam własny

Z Mają umówiła mnie Lena, żebym się przekonała, jak wygląda dom tymczasowy.

– Wchodźcie szybciutko – powiedziała gospodyni, witając się – bo zaraz zaczną się spacery na klatkę schodową.

Mimo tej zapowiedzi nie pojawił się żaden puchaty wycieczkowicz. Od Leny wiedziałam, że w tym mieszkaniu przebywa dziesięć kotów. Gdzie się więc podziewały? Może nie przepadają za obcymi, a może muszą być powoli oswajane w osobnych pomieszczeniach? Czytałam o takiej procedurze postępowania z przestraszonymi lub dzikimi kotami.

Stałam w drzwiach i rozglądałam się po pokoju, kiedy o łydkę otarł mi się wielki rudy kot.

– To rezydent – powiedziała z dumą Maja.

– To znaczy?

– To znaczy, że jest mój. Nie jest przeznaczony do adopcji, ma już dom – wyjaśniła.

Nic dziwnego, pomyślałam, patrząc na rudego olbrzyma: miły, kontaktowy, korzystna prezencja, a w dodatku nieprzesadna dostojność.

– No dobrze, a gdzie reszta? – dopytywałam. – Lena mówiła, że masz ich teraz dziesięć.

– Jedenaście – uściśliła Maja. – Ale to wcale nie znaczy, że przy jedenastu kotach boisz się unieść nogę, bo nie będziesz miała gdzie jej potem postawić. – Maja wypowiadała te słowa takim tonem i w takim rytmie, jakby czyniła to po raz setny.

– To tylko jedenaście naprawdę niewielkich istot, które głównie śpią. Nigdy nie miałaś kota w domu? – doszedł mnie głos z fotela.

Drgnęłam i się przedstawiłam.

– Basia – odpowiedziała trochę naburmuszona dziewczyna, unosząc się, żeby podać mi rękę. – Chyba nie myślisz, że jedenaście kotów to za dużo?

Właśnie pomyślałam, że jedenaście kotów to za dużo.

– Zapewne to zależy od metrażu, wolnego czasu i wysokości pensji opiekuna – wybrnęłam, wcale przy tym nie kłamiąc. – A teraz chciałabym zobaczyć pozostałe koty, bo bardzo je lubię.

– I o to chodzi, reszta to tylko organizacja – powiedziała Maja, wręczając mi talerzyk z czymś bardzo dużym i czekoladowym. – Wystarczy, że je lubisz, a ich liczbę uregulują twój portfel i metraż. Zresztą powiem wam, że taka jedenastka, jaką mam teraz, to nic w porównaniu z dwójką, która nie pała do siebie sympatią i zaznacza teren.

– Albo z kotem, który nadaje się tylko na jedynaka – weszła w słowo Basia. – Kiedyś trafiła do mnie kotka Padma, która nie lubiła innych kotów. Czasem tylko na nie syczała, a czasem w proteście siusiała do kosza z brudną bielizną. Najchętniej zaś mieszkała w szafie. To była taka kotka z szafy. Kiedy musiała wyjść, była nieszczęśliwa.

– Może w ogóle była dzika? – zapytałam, mając nadzieję, że się nie ośmieszam ani nie obrażam Basi.

– Skądże – ton głosu Basi sugerował, że chyba jednak trochę obrażam. – Jak brałam ją na ręce czy głaskałam, była w siódmym niebie. Ona się po prostu bała innych kotów, wcale jej nie interesowały zabawy ani mycie uszu. Ludzie, którzy się zgłosili, chcieli adoptować tylko jednego kota w typie rasowego, bo przez pół roku tłumaczyłam im, żeby nie kupowali za pięć stów fałszywego ruska, tylko poczekali, bo często zdarza się jakiś przybłęda podobny do rasowego.

– Czyli że przez pół roku żaden się nie zdarzył?

– Owszem, trafiały się pasujące wyglądem, ale zazwyczaj stare lub takie, które nie byłyby szczęśliwe w pojedynkę. Mało kotów chce żyć w pojedynkę, chociaż bywają i takie, które nie znoszą towarzystwa innych kotów.

Koło nogi Basi pojawił się bury kot. Siadł i wpatrywał się w nią uważnie. Widocznie słuchał.

– No to jak przekonałaś tych ludzi do Padmy? – Maja wyłoniła się z kuchni z butelką wina.

– Po prostu zobaczyli ją i się zakochali. Weszli do mieszkania, pod nogami kręcą im się takie piękności jak Franko i Masza, takie niby-persy, a oni pytają, gdzie ten kot, który się boi. Otwieram szafę, a tam biedna Padma zerka na nich zalękniona zza sterty ciuchów. No i się zakochali. Powiedzieli też, że mnie pokopało, żeby trzymać kotkę w szafie, że ona się boi i jest chuda. Faktycznie była chuda i bała się, okej, ale miała dom.

– Dali znać, jak się zaaklimatyzowała?

– Jasne, tylko że ja jej nie poznałam. Tamta chuda czarno-biała kotka, bardzo wycofana, na zdjęciach od nich wygląda jak spasiona caryca w hamaczku za kilka stów. Napisali, że w ogóle się nie boi – ani ich, ani ich znajomych, nawet tych, których widzi pierwszy raz. Po prostu rezydentka pełną gębą! Wygląd sierści jej się też poprawił. Przyznać jednak trzeba, że koteczka ma już trochę nadwagi.

– A czym ją karmią? Mówiłaś, żeby uważali z kocimi fast foodami?

– Tak, ale oni w ogóle nie kupiliby karmy w niewyspecjalizowanym sklepie. Najlepsze jest to, że dają jej dokładnie tę samą karmę co ja. U mnie jednak Padma była tak przytłoczona, że jadła niewiele, u nich się obżera. Napisała mi ta dziewczyna z wymówką, że koteczka rzuca się na jedzenie, jakby była głodzona.

– To pochopny wniosek – skrzywiła się Lena.

– Ty wiesz, bo znasz takie sytuacje, a oni myśleli może, że kotka była zamknięta w szafie i jadła naftalinę.

– I powstały zmutowane molokoty.

Baśka wyjęła z torebki papierosy i wyszła na balkon. Paląc, coś do nas mówiła, więc po chwili wszystkie stałyśmy na balkonie w skarpetkach i trochę marznąc, oglądałyśmy zamontowane przez Maję zabezpieczenie.

– Tu jest źle przyczepione, widzisz? – Maja pokazała mi felerny punkt na samym dole. Otwór był niewielki. – Nie myśl, że dziura jest za mała – odgadła moje myśli. – Kot potrafi się wcisnąć w niezwykle ciasną przestrzeń, a poza tym uszkodzone miejsce to zaczątek dalszych zniszczeń. Koty wychodzą na balkon tylko pod moją opieką.

Balkon, a właściwie loggia w domu Mai była zabezpieczona jak forteca. Drobna siatka ze stalowych rombów pokrywała całą przestrzeń od podłogi do sufitu. Była nie do sforsowania przez jakiegokolwiek kota i z pewnością mogła służyć jako ścianka wspinaczkowa nawet dla futrzaków z nadwagą. Na tarasie jednak – co do tego wszystkie się zgodziłyśmy – lepiej byłoby zbudować z siatki wolierę zapewniającą kotom całkowite bezpieczeństwo i znaczące powiększenie przestrzeni życiowej, a jednocześnie możliwość wylegiwania się latem w plamach słońca, wspinania się na siatkę, polowania na owady i obserwacji ornitologicznych. Zastanawiałyśmy się, czy administracja budynku podzieliłaby ten pogląd.

Zabezpieczanie, a raczej niezabezpieczanie okien i balkonów to temat wywołujący ogromne emocje. Dlatego też przytoczonej dalej historii nie odważyłam się opowiedzieć moim nowym koleżankom, bo obawiałam się, że zażądają ode mnie adresu opisanej osoby bądź też wyładują złość na mnie.

Pewnego dnia znajoma opowiadała mi o uwielbieniu swojej mamy dla zwierząt. Mama hołubiła pieski, nie szczędziła czułości kotkom, miewała też kanarki i złote rybki. Kiedyś mamie ubył z zestawu ulubieńców kot. Na pytanie, co się stało, córka, wzruszywszy ramionami, odparła, że „wypadł z balkonu”. Bardzo się zmartwiłam. Wyobraziłam sobie naiwnie, że sytuacja była z gatunku tych nieszczęśliwych wypadków nie do przewidzenia. Nic z tych rzeczy. Z relacji mojej znajomej bynajmniej nie wynikało, że wszystko stało się nagle i mimo zachowania środków ostrożności – koteczka wypadła, „bo akurat” coś tam może fruwało i kota skusiło, a może wystraszyło, kto by go tam zresztą zrozumiał. Wcześniej koteczka wędrowała nie raz i nie dwa po barierce balkonu, a zadowolona pańcia, czyli mama mojej znajomej, przyglądała się temu, podziwiając płynność ruchów i zręczność zwierzątka. „Że też to nie spadnie” – pojawiała się myśl w arcypustej czaszce mamuni, a następnie gasła, by zrobić miejsce dla telewizyjnej sieczki. Że też to spadło w końcu i się zabiło, niesłychane!

Usiłowałam wypytać, czy z tej nieszczęsnej sytuacji wyciągnięto chociaż wnioski pozwalające zapobiec takiemu nieszczęściu w przyszłości. Wyraz gębuni mojej rozmówczyni, gdy wymawiałam słowo „nieszczęście”, jasno dał mi do zrozumienia, że nie wypada śmierci kota nazywać nieszczęściem. Potwierdziły to zresztą słowa: „Daj spokój, przecież to nie pierwszy, który wypadł”. Tu nastąpiła koszmarna wprost wyliczanka. Buranio: pierwsze wypadnięcie – kalectwo, drugie wypadnięcie – pogłębienie kalectwa, trzecie wypadnięcie – śmierć. Miśka: śmierć na miejscu. Sugus: śmierć na miejscu. Grzybek: poharatany, złe rokowania, kosztowne leczenie – uśpiony. Świrek: śmierć na miejscu. Gdyby jakiś fizyk badający wszechświat próbował odkryć i udokumentować istnienie dwóch najbardziej oddalonych od siebie punktów uniwersum, miałby szansę: mój nastrój, wnioski oraz stosunek do mamuni od nastroju, wniosków i stosunku jej córki dzieliła przestrzeń nieskończona. Wisienkę na torciku debilizmu, którym mnie częstowano, stanowiła myśl, że „te koty to są strasznie głupie, bo nie uczą się na błędach i ponownie wypadają”. Wszelkie umowy adopcyjne, obostrzenia, możliwość odrzucenia danej osoby jako opiekuna można tak długo wkładać między bajki, jak długo podaż zwierząt przewyższać będzie znacząco popyt.

Wracając zaś do sprawy siatek w oknach: istnieją różne ich formy, rozmiary, kolory i materiały, z jakich można zrobić zabezpieczenie. Są też fachowcy, którzy trudnią się tego typu montażem. Oczywiście wiąże się to z pewnymi kosztami, co zapewne zaskoczy ludzi przekonanych, że kot nic nie kosztuje, bo piach podprowadzi się z pobliskiej budowy, a za żarcie wystarczą resztki z obiadu. Takie myślenie wcale nie jest rzadkie, choć osoby pokroju Mai czy Basi byłyby przekonane, że pomysł na bezkosztowy chów kota może powstać w głowach zaledwie promila społeczeństwa. Na tym chyba polega problem organizacji prozwierzęcych oraz związanych z nimi ludzi: nie mają oni pojęcia, co wie o psach i kotach przeciętny Kowalski, który nawet jeśli coś niecoś usłyszał, to tę wiedzę odpycha od siebie, bo jest zbyt bolesna.

Wyposażenie domu Mai zdradzało całkowite oddanie kotom. Już na pierwszy rzut oka dostrzegłam skomplikowane zabawki na baterie, dwa sizalowe drapaki, krytą kuwetę z filtrem pochłaniającym zapachy i podstawkę pod estetyczną miską. Moja nieżyjąca już kotka Aura bawiła się sznurkiem przywiązanym do klamki i kasztanami, pod miską czasem miała tekturkę, przeważnie zaś gołą kuchenną podłogę, drapała z prawej strony moją kanapę i korzystała z kuwety bez eleganckiego wrąbka. Muszę jednak przyznać, że z wyjątkiem może szczególnie rozwijających zabawek, dostawała to samo co koty Mai. Za to ja musiałam niestety myć podłogę, a nie podkładkę, spać na kanapie, która z prawej strony była puchata, a z lewej gładka, i sprzątać żwirek rozsypany wokół kuwety. Stąd moje przekonanie, że kot nie jest stworzeniem szczególnie drogim w utrzymaniu, chyba że komuś przyszło do głowy kupować dizajnerskie kocie kanapy i naśladujące antyki kuwetki. Ważne jest natomiast, by rzeczy przeznaczone dla kota były wystarczająco trwałe, czyste i funkcjonalne.

Skończywszy sesję na balkonie, przeszłyśmy do ciepłego wnętrza.

Aura

– Słyszałyśmy – zagadnęła mnie Maja – że być może założysz dom tymczasowy. Dla nas to bardzo ważna wiadomość.

– Bardzo ważna – pokiwała głową Lena, jak zwykle wyglądająca na trochę zamyśloną.

– Dom tymczasowy jest na wagę złota, ale musisz się dobrze zastanowić. Niektóre koty w nim zostają, bo albo nie ma na nie chętnych, albo chętni tobie nie odpowiadają, albo ty już nie chcesz oddać kota.

– Jeśli sama nie chcę, to nie widzę problemu.

– Tak – powiedziała Maja z ociąganiem, jakby wchodziła na grząski grunt – ale podobno po stracie poprzedniego kota nie zamierzasz brać żadnego na stałe.

– To nie jest kwestia traumy, lecz doświadczenia. Przypuszczam, że moja kotka umarła wcześniej, niż powinna, z powodu mojej nieuwagi. Ktoś inny pewnie od razu rozpoznałby objawy choroby.

– Niekoniecznie – stwierdziła Maja. – Koty nie pokazują po sobie choroby, czasem nic nie wiadomo do ostatniej chwili. Tak mogło być i w tym przypadku. A biorąc pod uwagę, że twoja kotka była już seniorką, możesz uznać za sukces, że przeżyła ponad piętnaście lat. Wiemy, jak się czujesz – kontynuowała. – Każdemu umarł kiedyś kot. Jeśli jednak obarczysz się winą, nie będziesz już w stanie zaprzyjaźnić się z żadnym zwierzęciem, a to chyba ogromna strata, prawda?

Miała rację. Mimo to dalej czułam się wobec Aury nie w porządku. Byłam też zawstydzona. Postanowiłam więc powiedzieć coś sensownego.

– Zgadzam się, że kot może nie pokazać po sobie, że coś go boli. Jednakże my, wiedząc o tym, chyba powinniśmy jakoś zawczasu działać?

– Badania kontrolne! Takie, których zwykle odmawiasz samej sobie, bo nie pamiętasz, bo nie teraz, bo nie masz pieniędzy, bo ci się nie chce, no, a przede wszystkim dlatego, że czujesz się zdrowa i w ogóle nie bierzesz w rachubę, że coś złego mogłoby się stać? – Lena mówiła powoli, jak o czymś, co znała z doświadczenia, i to całkiem niedawnego.

– No tak, ale podczas badań kontrolnych, tych ludzkich, lekarz zadaje nam pytania i coś może na podstawie odpowiedzi wywnioskować, poza tym mierzy ciśnienie i takie tam.

– Zauważ, że kieruje też na analizy. A wyniki analiz mówią same za siebie. Także w wypadku kota. Można więc zbadać kotu krew, mocz, kał, obejrzeć zwierzę, pomacać, zajrzeć w uszy i w pyszczek. A co do reszty trzeba już zaufać lekarzowi. Nie ma rady. Dobrze jest mieć jednego sprawdzonego weterynarza. Od dyskusji, który lepszy, pęka głowa.

Maja rozlała do kieliszków wino i powiedziała:

– Nie ma co się martwić na zapas. Złapałam dziś pięć kotów do sterylizacji. Wypijmy za ten sukces i za nowy dom tymczasowy!

Po wyjściu od Majki jeszcze chwilę rozmawiałyśmy z Leną przed domem. Lena starała się utwierdzić mnie w decyzji o założeniu domu tymczasowego. Może się martwiła, że okręcę się na pięcie?

– Lena, ale ja tak nie chcę – wydusiłam w końcu. – A raczej nie umiem.

– Czego nie chcesz? – zmartwiła się.

– Tak zupełnie zmienić mojego życia, mojego domu. Oddać się tej sprawie całym sercem. Nie jestem pewna, czy potrafię zadbać o siebie, a co dopiero o koty. – Mówiąc to, bardzo się bałam, żeby Lena mojego sprzeciwu nie odczytała jako niechęci do ludzi zajmujących się kotami, ale ona najwyraźniej dobrze mnie zrozumiała.

– O Maję ci chodzi? Ona jest wyjątkowa. Jako jedyna poświęca na wolontariat każdą wolną chwilę. Ja bym tak nie chciała. Można również inaczej. Na przykład tak jak Ania, od której wzięłam moją kotkę. Ona podchodzi do tego jak do kolejnej sprawy. Bierze kota na jakiś czas, oddaje w dobre ręce i tyle. A jeśli akurat realizuje większy projekt w pracy, to przecież go nie rzuci. Taką sobie wyznaczyła granicę i już. Jak się zabierasz za tymczasową opiekę, to musisz od początku to i owo ustalić, na przykład liczbę kotów. Pięć czy dziesięć, nieistotne, ale to ty decydujesz, a potem tego nie zmieniasz. To samo dotyczy liczby godzin, które chcesz poświęcić na rzecz fundacji.

– To brzmi tak, jakbyś przestrzegała mnie przed nałogiem.

– No, nie wiem. Niektórzy tak to widzą. – Lena zamyśliła się i po chwili wydusiła z siebie prawdę: – Ja się boję „tymczasowania”, bo przecież mam te dwie moje kluchy najukochańsze i po prostu nie chcę, żeby się stykały z chorobami, z kotami, które mogą być do nich wrogo nastawione. Nie chcę, żeby się stresowały. To egoizm, ale jestem egoistyczna z uwagi na dobro moich rezydentów. Poza tym, gdybym oszalała i brała wszystko, to mój mąż miałby na głowie więcej, niż byłby w stanie unieść.

– Chcesz powiedzieć, że działasz w tym środowisku i nigdy nie „tymczasowałaś”? – zapytałam ciekawa, jakie są inne sposoby udzielania pomocy zwierzętom.

– Raz i tylko przez chwilę, bo szybko znalazł się dom stały. Wolałabym jednak tego nie powtarzać. Mam wymagającą pracę, obecnie cienko przędę, jeśli „tymczasy” trzeba tylko karmić, to okej, ale gdy musisz z nimi latać do lekarza, to nie dasz rady finansowo.

– Właśnie, jak to jest z chorobami? Wspomniałaś, że się boisz, żeby nowo przyjęte koty nie zaraziły starych, prawda? A jak Majka sobie z tym radzi?

– Maja ma „tymczasy” z naszej fundacji, czyli szczepione, odpchlone, odrobaczone, po przeglądzie lekarskim, podczas gojenia po operacji też pozostające pod obserwacją. Myślę, że koty z tego źródła możesz brać bez obawy. O innych takich miejscach wiem niewiele. Ogólnie mówiąc, wybrałam zdalne działanie i jestem z tego zadowolona. Kocham koty, ale w moim mieszkaniu uwielbiam czystość, przestrzeń i porządek. Ja nie kończę pracy po ośmiu godzinach, pracuję też w domu. A najwięcej przebywam w terenie, choć na pewno nie tyle, ile mąż – on ma pracę, która pozwala mu swobodnie się przemieszczać przez cały dzień.

– O, szczęściarz!

– Prawda? Ale wtedy praca nie ma końca. Nie jest tak, że wychodzisz z biura i uff! Nazywasz się już nie Ławczyńska, lecz Lena. A co do męża. On jest alergikiem, więc chociażby ze względu na niego nie mogę trzymać większej liczby kotów. To, co osiągnęliśmy, zawdzięczamy kompromisom – między mną i nim, między rozumem i sercem, między potrzebami kotów i ludzi. Myślę, że zachowuję równowagę.

– No nie, chyba żartujesz! To da się tak żyć z alergią?

– Owszem, da się żyć. Tak się bałam, że będę musiała wybierać, bo najpierw były koty, a potem mąż. Właściwie to on wybrał – wybrał lekarstwa i mnie, i moje koty. Teraz nasze! Dlatego zrezygnowałam z towarzystwa zwierząt w sypialni. Odkurzamy, on bierze leki i nie ma ataków. Chociaż wcale nie jest idealnie. To takie balansowanie na granicy, poza którą już się komuś dzieje krzywda.

– A dzieje się?

– Ciągle się dzieje, ale niezbyt dotkliwa. Każde z nas gdzieś ustąpiło.

Miałam wrażenie, że ustępstwa ze strony męża były większe niż ze strony Leny i kotów. Przecież on mógłby postawić twardsze warunki. Tylko jakie? Objąć „bezkociem” jeszcze większą część mieszkania? Nadal byłoby to wspólne mieszkanie z kotami. Prawdopodobnie już polubił te dwa puszyste alergeny. Nic więcej w tej kwestii nie pozostało do dodania.

– Przez cały czas rozmawiałyśmy u Mai o kotach i o domu tymczasowym, a ja ciągle nie wiem, co byście chcieli, żebym pisała na blogu – zapytałam.

– Naprawdę nie musisz się spieszyć – odpowiedziała Lena. – Pisz o wszystkim, co ci wpadnie do głowy. Ot, choćby o takim konflikcie interesów. Nawet nie muszą to być porady, wystarczą luźne rozważania.

Po wizycie u Mai i rozmowie z Leną wprost tryskałam pomysłami. Przez cały weekend pisałam, zmieniałam, poprawiałam. Sprawiało mi to niesłychaną frajdę, zwłaszcza że Lenie bardzo się wszystko podobało. Pokazałam swoje wypociny również przyjaciołom, uzyskując pełną aprobatę. Wszystko wskazywało na to, że uda mi się w ten pośredni sposób pomagać fundacji.

Sprawdzałam też na bieżąco, jak rozwija się historia Marusi: kotka została zoperowana i wszystko wskazywało na to, że nos ma udrożniony.

Bałam się, co wyniknie z szumu wokół mnie. Wiedziałam, co może się wydać, i wciąż czekałam na moment, kiedy to nastąpi. Nie potrafiłam robić nic szczególnego. Owszem, pisałam poprawnie, ale nie wydawało mi się, żebym posiadała jakikolwiek inny talent, którym mogłabym wspomóc fundację. Próbowałam nadrabiać entuzjazmem, którego niewątpliwie miałam aż nadto.

Na szczęście Lena uchroniła mnie przed popadnięciem w marazm, skontaktowawszy ze Stracciatellą, która w fundacji zajmowała się redakcją i korektą. Nie mogłam trafić lepiej. Dziewczyna, z którą miałam współpracować, bardzo dla mnie miła, była podobna do mnie, tyle że bardziej pewna siebie, no i w zaawansowanej ciąży. Ponieważ poród miał nastąpić lada chwila, siedziała w domu i zabijała czas, pisząc do mnie kilometrowe mejle ujawniające osobę wszechstronną i buńczuczną, wegetariankę, a zarazem sybarytkę. Trochę wściekłą, a jednocześnie rozbawioną obserwatorkę. Stracciatella prowadziła też dom tymczasowy. Zapytałam, mając w pamięci sprawę syberyjskiego kota z kliniki Kamili, czy nie obawia się jakichś incydentów między kotami a niemowlakiem. Trochę się obruszyła, tłumacząc, że to kolejny szkodliwy mit.

Najważniejsze, że bawiły ją moje teksty, którymi miałam zasilać niemrawy fundacyjny blog. „Jesteś świetna, grafomaniaczko. Jest tam kilka kropek i kresek do przestawienia, ale zostawże te swoje tabelki i zacznij pisać o ważnych rzeczach” – tak napisała Stracciatella, a ja cieszyłam się jak głupia.

Rzeczywiście, moja praca na określonym etapie wymaga układania tabelek. Tabelki nie są takie złe. Przedstawiają wycinek rzeczywistości, nie są sztuką dla sztuki, lecz odzwierciedleniem faktów. Na przykład, że dwadzieścia osób w Koszalinie pracuje osiem godzin dziennie w maju, a w czerwcu jedna z nich już tylko cztery. Pytanie, co się z tą wiedzą zrobi? Czasem marzę o obieraniu ziemniaków przez bite osiem godzin dziennie, gdyż praca, której efekt sprowadza się do pliku xls czy nawet xlsx, może zaowocować szajbą. Konsekwencje powstania tabelki są dla jej autorki tak abstrakcyjne, że niemal całkowicie oderwane od rzeczywistości.

Teksty, które wysłałam, opowiadały kolejno o stereotypach, kotach i psach oraz specyficznych „kociarskich” określeniach, jak wspomniane „tymczasowanie”. Koniec końców, tylko jeden – i to po znaczących zmianach – ujrzał światło dzienne. Wszystko dlatego, że na pierwszy plan wysunął się pomysł założenia domu tymczasowego. Pisałam więc o swoich zamiarach, wątpliwościach i motywach. To był tylko niewielki artykulik na fundacyjnym blogu, a jednak po tym, jak wcisnęłam guzik „publikuj”, serce biło mi jak szalone. Czy aby Stracciatella się nie myliła? Czy czytelnicy nie wyśmieją mnie i mojego skromnego wkładu w pomoc zwierzętom? Stało się inaczej. Wpis Pierwszy stopień zakocenia miał tylko trzysta trzydzieści dwa słowa i siedemdziesięciu dwóch zadowolonych czytelników, a po publikacji dostałam siedem listów. Wszystkie te liczby są dla mnie bardzo ważne, może dlatego że lubię liczby, a może dlatego że pierwszy raz odważyłam się coś opublikować. Zmieniło to zupełnie moje życie, przede wszystkim zaś życie pewnej grubiutkiej, srebrzystej kotki.

Obiecałam koleżankom i czytelnikom bloga, że przyjmę do siebie kota, ale wcale nie ze względu na tę obietnicę nie mogłam się wycofać, lecz głównie ze względu na samą siebie – dłużej nie zniosłabym bezczynności. Argumenty w rodzaju: „wszystkim nie pomożesz”, w ogóle do mnie nie przemawiały. Czy istnieje możliwość zrobienia „wszystkiego” w jakiejkolwiek dziedzinie? Otóż nie. A zatem czy dwieście uratowanych kotów, dwa tysiące przeczytanych książek, trzysta rozegranych gier, czterdzieści podróży uznamy za wynik satysfakcjonujący? A jeśli uratuję trzydzieści kotów, przeczytam tysiąc książek, przejdę jedną grę i pojadę do pobliskich Puław, to czy moje życie stanie się przez to mniej wartościowe?

Nie, nie zamierzałam niczego planować z wyjątkiem tego, że wezmę na przechowanie kota, pierwszego i może jedynego, i zobaczę, co z tego wyniknie. Musiałam tylko oswoić się z myślą, że ten kot nie będzie mój, że nie zostanie u mnie na zawsze i że nie mam prawa z egoistycznych pobudek go zatrzymać.

Zanim jednak bezimienny fundacyjny pręgus trafił do mnie, otrzymałam z dwóch źródeł jego zdjęcie. W klatce, na gazecie, siedział srebrny kot. Nie wyglądał na zabiedzonego znajdę, gapił się prosto w obiektyw i nazywał się DSCF3469.JPG. W liście, do którego przyczepiono fotografię, określono go jako „megamiziastą kotkę”, która „powinna szybko znaleźć domek”. Ponieważ słowo „domek” skojarzyło mi się z domkiem dla lalek lub ptaków, którego znalezienie mogłoby oznaczać dla kota (zwłaszcza w tym drugim wypadku) szczęśliwy traf, wyobraźnia podsunęła mi makabryczną wizję. Termin „mizianie” z kolei przywiódł mi na myśl scenę z Kilera. To na tym filmie pierwszy raz w życiu usłyszałam to słowo z ust Rysi, która podtykając tytułowemu bohaterowi swoje ponętne wdzięki, szeptała zmysłowo: „Miziaj mnie, Kiler, miziaj mnie”. A określanie kota mianem „miziaka” nie jest w środowisku zwierzolubnych niczym nowym ani szczególnym. Miziak oznacza po prostu pieszczocha.

Poza tym wszystko wyglądało zachęcająco: i kot, i jego perspektywy na przyszłość. Problemem był brak czasu: tego dnia, kiedy kotka miała do mnie trafić, zaraz po pracy szłam na lekcję, a nie przygotowałam jeszcze kociego oprzyrządowania, bo wszystko, co należało do Aury, rozdałam lub wyrzuciłam. Powstało kilka zawirowań, w wyniku których kotka zawitała do mnie nieco później. Kiedy już kuweta zajęła swój stary kąt w toalecie, a miseczka swoje stałe miejsce przy lodówce, pojawiła się lokatorka. To samo bezczelne spojrzenie i ten sam luz jak na zdjęciu. Dała się pogłaskać i szybko poszła na obchód mieszkania. Maja, która ją przywiozła, rozglądała się z niepokojem.

– Gdzie kuweta? – zapytała.

– W ubikacji – wyjaśniłam zdziwiona.

– Może lepiej będzie, jak ją wystawisz, żeby kotka od razu ją zauważyła.

Maja umieściła kuwetę pod lustrem w przedpokoju. Bardzo mi się nie spodobał pomysł, że kocia ubikacja ma być zlokalizowana w moim przedpokoju:

– Chyba nie na zawsze, co? – upewniłam się.

– Oczywiście, że nie. Stopniowo będziesz stawiała ją coraz bliżej wucetu, aż wreszcie wróci na miejsce.

Wiedziałam, że nie posłucham. Rzecz jasna zamierzałam pozbyć się pojemnika z przedpokoju dopiero po wyjściu Mai, która była dziwnie zdenerwowana.

– Widzisz, jaka miła kotka? Aklimatyzuje się. Widzisz? – powtarzała jak katarynka.

Nie miałam pojęcia, czym się tak niepokoiła. Kot biegał po domu, wyglądał na niespeszonego nowym miejscem i nowymi ludźmi. Przeciwnie, zachowywał się tak, jakby wszystko mu się podobało i go cieszyło.

– Myślę, że jest podekscytowany i tyle. – Uśmiechnęłam się, bo spodobał mi się rezolutny zwierzak.

– Podekscytowana. To kotka. Nazwiesz ją? – spytała nadal z niepokojem w głosie Maja.

– Na pewno, ale jeszcze nie wiem jak. – Skłamałam, bo coś już chodziło mi po głowie. Było takie. treściwe i opisowe, niezdradzające żadnych emocji. Nie chciałam, żeby Maja pomyślała, że nie zamierzam „miziać” kotki, cokolwiek by to znaczyło. – W końcu ona będzie u mnie tylko przez chwilę – dodałam.

– No, niekoniecznie, bo oczywiście „tymczas” zostaje przez jakiś czas, ale przecież nie wiesz przez jak długi – delikatnie wykręciła… hm… kota ogonem Maja.

W ogóle mnie to nie zastanowiło. Myślałam, że kiedy ludzie wiedzą, że masz u siebie przechowalnię kotów, to po prostu mówią swoim znajomym: „Zdrowy, odkarmiony kot, tylko od Kingi”. I już po sprawie. W końcu najważniejsze, by zwierzę nie trafiło na ulicę, reszta jakoś się ułoży. Choćby tak, jak ułożyło się z sybiraczkiem. Czy warto więc w ogóle dawać imię kotu? Jeszcze się do niej przez to imię za bardzo przywiążę? Nie wygłosiłam na szczęście tych mądrości przed Mają, bo może by biedaczka doszła do wniosku, że ma do czynienia z osobą niespełna rozumu, i zabrała mi kotkę. Zamiast więc pocieszać siebie, pocieszałam Majkę:

– Nawet jeśli zostanie na dłużej, to wszystko będzie dobrze. Umiem się zająć kotem.

Szybko się jednak okazało, że chyba nie do końca, bo każda z kupionych przeze mnie rzeczy była w jakiś sposób niewłaściwa. Zła była kuweta, bo za mała, żwirek nie nadawał się do spuszczania w toalecie, jedzenie to ukryty morderca, a plastikowa miska przemycała do kociego organizmu potworne toksyny. Wszystkiego tego dowiedziałam się z lektur w sieci wiadomości złych, nieistotnych, błędnych i przekłamanych. W rzeczywistości tylko łopatka nie nadawała się do obsługi kuwety, co zresztą spostrzegłam przy kupnie, ale sklep akurat nie miał innych, więc machnęłam ręką. Ostatecznie pogodziłam dobre rady internetowe z moim własnym zdaniem i wymieniłam żwirek, łopatkę oraz karmę na nieco droższą i trudniej dostępną. Uznałam, że póki kot nie da mi do zrozumienia, że kuweta mu się nie podoba, i póki sama od czasu do czasu jadam plastikowymi sztućcami z poliestrowej miski, nie zamierzam się przejmować. W końcu traktuję go nie gorzej niż siebie, a nawet lepiej, co musiałam uczciwie stwierdzić, patrząc na cenę kociej karmy.

Maja, wyraźnie uszczęśliwiona, wycałowawszy mnie i kotkę, pojechała do domu.

Natychmiast przestawiłam kuwetę, zaniosłam do niej zwierzaka i powiedziałam:

– Patrz, kuweta, piasek, wiesz, o co chodzi.

Kot popatrzył mądrze, otrząsnął łapy ze żwirku i poszedł z westchnieniem rozciągnąć się na łóżku mamy.

– Jest śliczna. Mam nadzieję, że nie umrze – przeszła do rzeczy mama.

– Naprawdę nie wiem, czemu uroda kojarzy ci się ze śmiercią – zainteresowałam się.

– Przecież Aura umarła – powiedziała mama, nadal zupełnie bez sensu.

– Bo miała szesnaście lat, a nie dlatego, że była ładna. Popatrz zresztą, jakie to żywotne stworzonko, ani myśli umierać. To zdecydowanie nie-Aura.

– Podobna nawet.

Niby tak, kot w paski i kot w paski, ale Aura miała smukły, krótki tułów na dość długich nogach i była niewielka, a ten tutaj całkiem słusznych rozmiarów, choć żaden kolos. Łapy przeciętnej długości. Szeroka głowa, uśmiechnięta paszcza. Wspaniały dachura.

A jak się nazywa?

Szara – wypowiedziałam imię, które od początku chodziło mi po głowie.

Szarotka! – Mama i tak słyszała, co chciała. – Bardzo ładnie. Nawet taka milutka, aksamitna.

Szara

Szara przez cały wieczór siedziała z mamą. Zupełnie tak samo jak jeszcze parę miesięcy wcześniej Aura. Nic więc dziwnego, że mama wciąż nazywała ją Aurą: „Aura, nie na stół. Oj, przepraszam, no, jak ci tam? A! Szarciu!”. Przekręcanie imion i nadawanie przezwisk w mojej rodzinie ma zresztą długą tradycję. Mama rzadko była nazywana mamą, częściej Masetlą i Matyldą, więc gdyby Szara miała ochotę u nas zamieszkać, musiałaby się dopasować.

Szarotę bardzo interesowały miseczki. Trujące chrupki jadła z chęcią, te mniej trujące zresztą też, i bardzo dużo piła. Przez całą dobę jednak nie pojawiło się nic w kuwecie. Byłyśmy z mamą przestraszone.

– No i po co ją przestawiłaś? Przecież ta pani mówiła wyraźnie, żeby nie. – Mama doszukiwała się przyczyn.

– Okej, ale widzisz coś gdzieś poza kuwetą? – broniłam się.

– Dobrze, poczekajmy. Kot wygląda przecież na zdrowego.

Szara była aż za bardzo pewna siebie. Wszystko jej się podobało, mruczała, ocierała się o łydki, sypiała w różnych, ale zawsze eksponowanych miejscach. Nie bała się obcych, którzy przychodzili do domu. Przypominała raczej doskonałego robota, który pozbawiony jest strachu, stresu i produktów przemiany materii. W końcu jednak przestała zgrywać robota, rozwiewając zarazem nasze obawy, że niby nie wie, gdzie znajduje się ubikacja.

Patrząc na Szarą, myślałam, że nie chcę, by stała się pępkiem mojego świata, by wszystkie drogi prowadziły do niej, by kwestia jej adopcji, jej życia i zdrowia była dla mnie ważniejsza niż wszystko inne.

Redaktor serii: Adam Pluszka

Redakcja: Barbara Stahl

Korekta: Mariola Hajnus, Adam Pluszka, Elżbieta Jaroszuk

Redakcja techniczna: Anna Hegman

Projekt okładki: Anna Pol

Fotografia wykorzystana na I stronie okładki: © Marianna Sztyma

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-372 Warszawa, Foksal 17

tel./fax (22) 646 05 10, 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

www.wab.com.pl

ISBN 978-83-7881-167-1

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Wydawnictwo W.A.B.

i Michał Nakoneczny / Virtualo Sp. z o.o.