LISA

UNGER

CZĄSTKA PRAWDY

Przełożyła Zofia Uhrynowska-Hanasz

Tytuł oryginału: Sliver of truth

Copyright © 2006 Lisa Unger

This translation published by arrangement with Crown Publishers, an imprint of the Crown Publishing Group, a division of Random House, Inc.

Copyright © by Grupa Wydawnicza Foksal sp. z o.o., Warszawa MMXIII

Copyright © for the Polish translation by Zofia Uhrynowska-Hanasz, MMXIII

Warszawa MMXIII

Spis treści

- Dedykacja

- Część I. Córeczka tatusia

- Prolog

- 1

- 2

- 3

- 4

- 5

- 6

- 7

- 8

- 9

- 10

- 11

- 12

- Część II. Duch

- 13

- 14

- 15

- 16

- 17

- 18

- Część III. Powrót do domu

- 19

- 20

- 21

- 22

- 23

- 24

- Epilog

- Podziękowania

- Przypisy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Wszystkie postacie w tej książce są fikcyjne. Jakiekolwiek podobieństwo do osób rzeczywistych – żywych czy zmarłych – jest całkowicie przypadkowe.

Dla Ocean Rae

Która jeszcze przed swoim pojawieniem się na świecie zmieniła mnie w sposób, jakiego nigdy nie podejrzewałam…

Która przyniosła Jeffreyowi i mnie więcej miłości i radości, niż mogłam się spodziewać.

Już samo oczekiwanie na nią wydało mi się najwspanialszym darem… nawet wtedy, kiedy była zaledwie błyskiem słońca na wodzie.

Jej obecność w naszym życiu jest błogosławieństwem.

25 grudnia 2005

Część I

Córeczka tatusia

Prolog

Zastanawiała się, czy to możliwe, a co więcej, normalne, żeby dwadzieścia lat życia spędzić u boku kogoś, kogo chwilami kochasz bardziej niż siebie samą, a chwilami nienawidzisz tak mocno, że masz ochotę wziąć nową żeliwną patelnię i zdzielić go przez głowę. A może po prostu te myśli były przejawem jednego z przypadkowych, ale ostrych ataków zwiastujących menopauzę. Może zresztą zawinił fakt, że zdezelowany klimatyzator, o którego wymianę prosiła go od dwóch sezonów, nie radził sobie z kuchnią, gdzie na ogniu stały trzy rondle, a w piekarniku pieczeń wieprzowa.

Upał najwyraźniej nie robił na nim wrażenia: siedział przed samą kuchnią z „Timesem” w ręku, z nogami opartymi na stołku i z kieliszkiem merlota na stoliku obok. Nie mogę powiedzieć – zaoferował mi nawet pomoc, tyle że na swój nieskory do pomocy sposób: „Może ci pomóc?” (ale bez podnoszenia głowy znad wiadomości sportowych). Nie: „Co mógłbym zrobić” (podwijając rękawy) albo: „Ty sobie teraz na chwilkę usiądź, a ja wycisnę czosnek” (nalewając jej kieliszek wina). Tak sobie wyobrażała szczerą ofertę pomocy. Zależało jej, żeby nalegał. Szczególnie, że nigdy nie mogła sobie pozwolić na to, by się rozsiąść z kieliszkiem wina i czytać, podczas gdy on tyrałby, przygotowując jedzenie dla przyjaciół (jego przyjaciół, notabene), niezależnie od tego, czyby odrzucał jej oferty pomocy, czy nie.

Spojrzała na zegar; poczuła, że poziom jej stresu rośnie. Za godzinę mieli przyjść goście, a ona nawet jeszcze nie wzięła prysznica. Westchnęła i walnęła garnkiem o zlewozmywak. Mąż spojrzał znad gazety.

– Wszystko w porządku? – zapytał, wstając.

– Nie – mruknęła naburmuszona. – Jest gorąco, a ja muszę jeszcze wziąć prysznic.

– Okej. – Wyjął jej z ręki łyżkę cedzakową, a następnie objął ją wpół i obdarzył jednym ze swoich diabelskich uśmiechów, które zawsze poprawiały jej humor, żeby była nie wiadomo jak wściekła.

– Nie złość się – powiedział i pocałował ją w szyję.

Odsunęła się od niego na moment, udając obrażoną i niedostępną, ale bardzo szybko zmiękła.

– Jeżeli potrzebujesz pomocy, to dlaczego nie powiesz? – wyszeptał jej do ucha, wywołując u niej gęsią skórkę erotycznego podniecenia.

– Sam powinieneś wiedzieć – odparła, w dalszym ciągu nadąsana.

– Masz rację – mruknął w miejsce pomiędzy szyją a obojczykiem. – Przepraszam cię bardzo, w czym mógłbym pomóc?

– W czym? – Nagle poczuła się głupio. – Prawie wszystko jest już zrobione.

Odsunął się od niej, wyjął z szafki kieliszek i nalał wina.

– A co byś powiedziała na to? Ty zrobisz sobie prysznic, a ja pozmywam. Zajmę się tymi garami.

Wzięła od niego kieliszek i pocałowała go w usta. Po dwudziestu latach w dalszym ciągu lubiła jego smak (pod warunkiem, że akurat nie myślała o tym, żeby go zdzielić patelnią). Rozejrzała się po mieszkaniu położonym w West Village, którego większa część była widoczna nad barem dzielącym kuchnię od salonu i przestrzeni jadalnej. Niewielkie, ciasne mieszkanie zostało zagracone rzeczami w dobrym guście, książkami i zdjęciami, gromadzonymi w ciągu całego ich wspólnego życia. Duża kanapa i do kompletu mała kanapka były stare i zniszczone, ale w dobrym gatunku i wygodne, jak ramiona kogoś bliskiego. Stolik koktajlowy stanowił drugie wcielenie starych drzwi, kupionych kiedyś w antykwariacie w New Hope w Pensylwanii. Telewizor, tak jak i zainstalowany w oknie klimatyzator, był od dawna wymagającym wymiany dinozaurem. Sypialnię mieli tak małą, że ledwie mieściła łoże małżeńskie i dwa stoliki nocne zawalone książkami. Mogliby sobie pozwolić na coś lepszego, coś znacznie większego… w Brooklynie albo w Hoboken. Ale byli manhattańczykami z krwi i kości i nie wyobrażali sobie, by dzielił ich od miasta most albo tunel. Może to i głupie, ale biorąc pod uwagę powyższe sprawy, jak również fakt, że czynsz wynosił tylko sześćset dolarów miesięcznie (i to niezmiennie od 1970 roku), a to dlatego, że mieszkanie przekazał im brat Allena, który się przeprowadził do uroczego przerobionego ze stajni domu w Park Slope – no więc biorąc to wszystko pod uwagę, po prostu zostali w tym mieszkaniu. Marzenie o dzieciach nigdy się nie ziściło – jednym słowem, zabrakło powodów, by powiększać przestrzeń życiową. I dopiero ostatnio zaczęli odczuwać pewien dyskomfort.

Nowy gospodarz mianowicie, wiedząc, że za ich mieszkanie mógłby brać miesięcznie dwa albo nawet i trzy tysiące dolarów, nie spieszył się z jakimikolwiek naprawami w nadziei, że zmusi ich w ten sposób do wyprowadzki. Bo w starym domu i w starym mieszkaniu awarii nie brakowało – a to przepalił się bezpiecznik, a to coś ciekło, i tak w kółko.

Ostatnio częściej rozmawiali o przeprowadzce, ale ceny w mieście były porażające. W ich życiu bardziej liczyło się doświadczenie i podróże niż prestiżowe mieszkanie czy telewizor z płaskim ekranem. I chociaż dobrze im się powodziło – ona była reporterką od spraw kryminalnych piszącą dla różnych gazet miejskich, w tym ostatnio dla „Timesa”, a on zawodowym fotografem pracującym w reklamie – to przecież musieli dokonywać wyborów. Żyj dobrze, podróżuj wygodnie i odkładaj na emeryturę, nie przejmując się zbytnio mieszkaniem. Z dochowaniem wierności tej dewizie nigdy nie mieli problemów. Obejrzeli świat, ale w głębi serca dalej pozostali odkrywcami. Mając niewiele po pięćdziesiątce, byli dobrze przygotowani do tego, żeby w ciągu dziesięciu lat przejść na emeryturę, chociaż nigdy nie dorobili się żadnej nieruchomości.

O tym wszystkim myślała pod prysznicem i myśli te usposabiały ją pogodnie. Szczęśliwie podgrzewacz wody działał tego dnia bez zarzutu. Spodziewali się Elli i Ricka, przyjaciół Allena z college’u. Wiedziała, że przyjdą z butelką wina za sto dolarów, że Ella będzie miała na sobie coś wyjątkowo eleganckiego i kosztownego i że Rick znów zacznie opowiadać o swojej nowej zabawce, czymkolwiek się ona tym razem okaże. Nie wydawali się snobami, byli bezpretensjonalnymi dobrymi ludźmi, tyle że bardzo bogatymi, i to poczucie emanowało z nich falami, domagając się zauważenia, wymuszając porównania. Kiedy nie była w najlepszym nastroju, przeszkadzało jej to bardziej, niż powinno. Allen by tego nie zrozumiał; jego myślenie w tym kierunku nie działało. Potrafił się cieszyć sukcesami przyjaciół, ich zabawkami czy letnimi domami, jakby były jego własne. Nie wierzył w porównania.

Myślała o tym wszystkim, spłukując z włosów odżywkę. Nagle gdzieś w ich mieszkaniu, a może nad czy pod nimi rozległo się stukanie, na tyle głośne, że ją zaniepokoiło. Pewnie nawalił podgrzewacz wody albo coś u sąsiadów, pomyślała. Modliła się, żeby to nie byli goście, którzy przyszli za wcześnie. Albo gospodarz, który właśnie postanowił zakończyć awanturę o fatalny przeciek w łazience, dający im się we znaki, ilekroć sąsiedzi z góry brali prysznic. Dzisiaj zagrozili mu, że zawieszą płacenie komornego, dopóki nie usunie awarii. Rozmowa skończyła się tym, że gospodarz przeszedł na ojczysty język, jakiś bardzo szorstki i wschodnioeuropejski, krzycząc na nich, czego nie zrozumieli. Zatrzasnęli mu drzwi przed nosem, ale on jeszcze, zbiegając po schodach, nie przestawał wrzeszczeć.

– Ci wschodni Europejczycy są w gorącej wodzie kąpani – zauważył nieporuszony Allen.

– Może to już czas. Oprocentowanie jest niskie. Stać nas na dużą zaliczkę. Jack radził nam inwestować w papiery nieruchomości, żeby nie mieć kłopotów na emeryturze – powiedziała, mając na myśli ich doradcę finansowego.

– Ale co z kosztami obsługi długu… I kto nam zagwarantuje, że w ciągu najbliższych dziesięciu lat ceny nie spadną? – przerwał i potrząsnął głową. – Nie moglibyśmy sobie pozwolić na kupowanie w mieście.

Wzruszyła ramionami. Była to stara rozmowa, w którą żadne z nich jakoś się szczególnie nie angażowało. Machnęła ręką i poszła na rynek na Union Square, żeby kupić produkty na kolację. W drodze powrotnej spotkała na ulicy gospodarza, do którego nawet próbowała się uśmiechnąć, ale minął ją, wrzeszcząc coś do telefonu komórkowego w swoim gardłowym języku.

Teraz wyszła spod prysznica, nakryła się ręcznikiem, drugim owinęła swoje długie rude włosy i przystąpiła do mycia zębów. Z salonu dochodziła muzyka stereo, więc pomyślała, że mąż nastawił ją głośniej, niż miał zwyczaj. Ale nie słyszała rozmowy, co przyjęła z wielką ulgą – bo to znaczyło, że nie ma jeszcze gości ani awanturującego się gospodarza. Po prysznicu poczuła się lepiej; uśmiechnęła się do swojego odbicia w lustrze. Pomyślała, że nadal jest ładna – z dużymi zielonymi oczami, lekkimi piegami i wciąż niezłą cerą – jeśli nie liczyć kurzych łapek w kącikach ust i oczu.

Nucąc z radiem łatwo wpadającą w ucho melodię w wykonaniu jednego z dziecięcych laureatów programu Idol Ameryki, pomyślała, że to dziwne, że zamiast słuchać przez radio takiej piosenki, Allen nie nastawił jakiejś płyty Mozarta czy Chopina, co byłoby bardziej w jego guście. Allen jednak próbował czasem być „hip”, szczególnie kiedy miał przyjść Rick. Bo to właśnie Rick był hip – a przynajmniej za takiego się podawał. Nie chciała im mówić, że ten, kto używał słowa „hip” – z pewnością nim nie był. Ona z Ellą zawsze wymieniały dyskretne uśmiechy, ilekroć Rick i Allen udawali, że są na bieżąco w aktualnych trendach.

Tymczasem znów rozległo się stukanie. Tylko że tym razem bardziej przypominało ciężki łomot i dochodziło jakby z salonu. Otworzyła drzwi łazienki i zawołała męża po imieniu. Ale nie było odpowiedzi, za to teraz, kiedy drzwi do łazienki były otwarte, a ona szła w stronę kuchni, muzyka wydawała się jeszcze głośniejsza. Z sercem trzepoczącym jak ptak ponownie zawołała Allena.

Przed sobą dostrzegła coś leżącego na podłodze. Rękawiczka? Nie, ręka. Na podłodze leżała ręka jej męża. Od tej chwili wszystko zaczęło się dziać jakby w zwolnionym tempie. Pierwsza myśl, jaka przemknęła jej przez głowę, kiedy wyszła zza rogu i zobaczyła swojego męża leżącego na podłodze: zawał serca! Uklękła koło niego, a on zamrugał oczami w jej stronę, usiłując coś powiedzieć.

– Allen, wszystko będzie dobrze, kochanie… – próbowała go pocieszyć, zdumiona własnym spokojem. Jej głos zabrzmiał mocno, pewnie. – Zaraz wezwę pogotowie. Poczekaj, kochanie, nie przejmuj się.

Wszystko będzie dobrze, powtarzała sobie z dziwnym opanowaniem. W dzisiejszych czasach zawał nie musi oznaczać najgorszego. Brał przecież aspirynę. Pomoże mu usiąść i poda aspirynę, kiedy będą czekali na karetkę.

Ale w tym momencie zobaczyła pod nim kałużę krwi, a w jego oczach przerażenie. Chwilę później zauważyła stojących przy drzwiach mężczyzn.

Byli ubrani na czarno. Jeden z nich trzymał pistolet; drugi nóż z koszmarnym ząbkowanym ostrzem, czerwonym od krwi. Obaj mieli na twarzach kominiarki i blokowali jej dostęp do telefonu.

– Czego chcecie? – zapytała, czując, że opuszcza ją spokój. – Możecie dostać wszystko. – Rozejrzała się dokoła i pomyślała, że właściwie nie mają nic, co by przedstawiało jakąś wartość. Nawet jej ślubna obrączka była tylko zwykłym krążkiem ze złota. W portfelu miała dwadzieścia dolarów, a Allen z pewnością jeszcze mniej. Poczuła u swoich stóp ciepłą wilgoć i zorientowała się, że kałuża krwi, zbierająca się pod jej mężem, dotarła do niej. Allen był blady; oczy miał teraz zamknięte.

– Nie ruszaj się – powiedział jeden z mężczyzn; nie wiedziała nawet który. Cała sytuacja stała się jakaś mglista i nierealna. Próbowała myślami nadążyć za tym, co się działo. – I ani słowa.

Jeden z mężczyzn podszedł do niej szybko i zanim zdążyła się poruszyć, złapał ją za nadgarstek, obrócił do siebie i zarzucił na głowę czarną płachtę, wiążąc ją dokoła szyi. W głębi duszy wiedziała, o co chodzi. Tylko nie mogła w to uwierzyć. Poczuła u nasady szyi obezwładniający ból, przed oczami wszystkie gwiazdy, a potem już nic.

1

Biegnę, ale zdaję sobie sprawę, że moje możliwości się kończą; ból w boku jest tak silny, że już kuleję; w płucach pali żywym ogniem. Nie słyszę jego kroków, ale wiem, że jest blisko. Nie mam wątpliwości, że w ten czy inny sposób towarzyszy mi całe życie. Ja jestem światłem, on cieniem. Współistnieliśmy, nigdy się ze sobą nie spotykając. Gdybym była grzeczną dziewczynką, taką, na jaką zostałam wychowana, nigdy bym go nie poznała. Ale za późno na żale.

Jestem na Hart Island w Bronksie, na miejskim cmentarzu dla bezdomnych i ubogich – w miejscu ponurym i przerażającym, znanym jako Potter’s Field. Jak tutaj wylądowaliśmy – to długa historia, ale wiem, że ta historia tutaj się skończy – może tylko dla niektórych, a może dla nas wszystkich. Przede mną majaczy wysoki opuszczony budynek, który jakby zapadał się w siebie. Noc jest ciemniejsza – na wiele sposobów – niż się to mieści w moim dotychczasowym doświadczeniu. Pod grubą pokrywą chmur kryje się skrawek księżyca. Niewiele widać, ale dostrzegam, jak on znika za zwisającymi krzywo na zawiasach drzwiami. Idę za nim.

– Ridley! – słyszę za sobą głos.

Ale nie odpowiadam. Idę naprzód aż do drzwi wejściowych domu. Waham się przez chwilę, patrząc na koślawy, zapadający się budynek, i zastanawiam się, czy aby nie jest za późno na to, żeby się obejrzeć za siebie.

I właśnie wtedy dostrzegam go przed sobą. Wołam, ale mi nie odpowiada, odwraca się tylko i wolno się ode mnie oddala. Idę za nim. Gdybym sobie ceniła swoje życie i zdrowe zmysły, pozwoliłabym mu odejść, mając nadzieję, że odwdzięczy mi się tym samym. Moglibyśmy wrócić do dawnego stanu rzeczy. On by żył w świecie, którego istnienia nawet nie podejrzewałam; ja żyłabym własnym życiem, pisząc artykuły do prasy, chodząc do kina, spotykając się z przyjaciółmi na drinkach.

Strach i złość walczą o lepsze w mojej piersi. Nienawiść ma wyraźny smak i konsystencję; pali mnie w gardle jak żółć. Przez chwilę słyszę głos kogoś, kogo kochałam: „Ridley, daj upust nienawiści i odejdź. To tylko sprawa jednorazowego wyboru. Oboje możemy to zrobić. Żeby żyć, nie musimy znać wszystkich odpowiedzi. Tak wcale nie musi być”. Po chwili zniknął mi z oczu.

Teraz wiem, że te słowa to były kłamstwa. Nienawiść nie odpuszcza. A odchodzenie nie należy do moich wyborów. Może nigdy nie należało. Może przez całe życie stałam na drodze tego pociągu towarowego, przytroczona do szyn, za słaba, za głupia i zbyt uparta na to, żeby chociaż próbować się ratować.

Wchodząc do budynku, mam wrażenie, że słyszę dudnienie silników okrętowych. Czuję słabą iskierkę nadziei i zastanawiam się, czy to nadciąga pomoc. Znów słyszę swoje imię, oglądam się i widzę swojego jedynego przyjaciela, który zbliża się do mnie niepewnym krokiem. Jest ranny i wiem, że pokonanie dzielącej nas odległości zajmie mu sporo czasu. Przez moment mam ochotę do niego podejść, pomóc mu. Ale wewnątrz słyszę ruch i jęki osiadającego budynku. Oddech mam płytki, przyspieszony. Wchodzę głębiej.

– Przestań uciekać, ty tchórzu! – wrzeszczę w gigantyczną ciemność. Ten krzyk w opuszczonym wnętrzu powtarza echo. – Chcę zobaczyć twoją twarz!

Mój głos odbija się od otaczających mnie powierzchni. Nie słychać w nim strachu ani rozpaczy, które odczuwam. Wydaje się silny i pewny. Zza paska dżinsów wyciągam broń. Metal jest ciepły od kontaktu z ciałem. Czuję w dłoni spluwę jako coś solidnego i słusznego. Po raz drugi w życiu trzymam w ręku broń z zamiarem jej użycia. Nie czuję się z tym lepiej niż za pierwszym razem, ale pewniej, wiem, że jeśli nacisnę spust, to wypali.

Wychodzi z cienia i porusza się cicho, płynie jak duch, którym jest. Robię krok w jego kierunku, a następnie zatrzymuję się i unoszę broń. W dalszym ciągu nie widzę jego twarzy. Kiedy księżyc przesuwa się przez wyrwę w pokrywie chmur, przez dziury w suficie wpada mleczne światło. Z ciemności wyłaniają się kształty. Posuwa się wolno w moją stronę. Nie uciekam, ale broń zaczyna drżeć w mojej dłoni.

– Nie rób tego, Ridley, nie będziesz potrafiła później z tym żyć.

Głos dochodzi zza mnie. Odwracam się i widzę kogoś, kogo nie spodziewałam się już w życiu zobaczyć.

– To nie twoja sprawa! – wrzeszczę i z powrotem odwracam się do człowieka, którego ścigałam.

– Nie bądź głupia, Ridley. Rzuć tę broń. – Dochodzący zza mnie głos jest pełen rozpaczy, łamie się z nadmiaru emocji. – Wiesz, że nie mogę pozwolić ci go zabić.

Rytm mojego serca reaguje na strach w jego głosie. Co ja robię? W ustach mam sucho od adrenaliny; czuję mrowienie na karku. Nie mogę strzelić, ale i nie mogę opuścić broni. Czuję potrzebę wydania krzyku, w którym byłby zawarty strach i gniew, frustracja i dezorientacja, ale wszystko więźnie mi w gardle.

Kiedy wreszcie zbliża się do mnie na tyle, że jest widoczny, patrzę na jego twarz. Absolutnie jej nie rozpoznaję. Wstrzymuję oddech, widząc, jak rozlewa się na niej szeroki okrutny uśmiech. I wreszcie dociera do mnie: jest tym człowiekiem, o którym mówią, że nim jest.

– O Boże. – Opuszczam broń. – Och, nie.

2

Pewnie myśleliście, że to już mój koniec. Może przynajmniej mieliście nadzieję, że porcja dramatycznych wydarzeń, jaka mi przypadła na całe życie, została wyczerpana, że życie nie ma już dla mnie w zanadrzu żadnych niespodzianek, że od tej chwili wszystko potoczy się gładko. Wierzcie mi: ja też tak myślałam. Niestety, myliliśmy się – i wy, i ja.

Mniej więcej rok temu cała seria przyziemnych wydarzeń i banalnych decyzji połączyła moje życie z życiem pewnego malca, który nazywa się Justin Wheeler. Stałam akurat w chłodny jesienny poranek naprzeciwko niego, po drugiej stronie ulicy, kiedy mały nagle dosłownie wtargnął pod nadjeżdżającą półciężarówkę. Nie zastanawiając się ani chwili, wyskoczyłam na jezdnię, złapałam dzieciaka i uciekłam z nim sprzed nadjeżdżającego samochodu, który z pewnością zabiłby jego, a może nawet i mnie, gdybym się znalazła trzydzieści sekund wcześniej albo później w tym miejscu. Skoro jednak nie zginęłam, mój bohaterski wyczyn mógłby pozostać jedynie w pamięci Justina Wheelera, jego rodziny i mojej, gdyby nie fakt, że stojący na rogu fotoreporter „Post” utrwalił to wszystko na taśmie filmowej. Ta fotka (zadziwiający przykład zdjęcia reporterskiego, jeśli mogę je tak nazwać) wywołała całą serię wydarzeń, które zmusiły mnie do zakwestionowania dosłownie wszystkich szczegółów mojego dotychczasowego idealnego życia, odsłaniając je ostatecznie na różne straszliwe sposoby.

O dziwo jednak – po tym, jak moje życie dosłownie się rozpadło, a wszystko to, co mnie kiedyś określało, okazało się kłamstwem – nadal pozostałam sobą. W dalszym ciągu miałam dość siły, żeby iść do przodu, w nieznane. Ale ta wiedza o sobie samej wcale nie była mi niemiła.

Mimo że moje życie legło w gruzach, to przecież z tych gruzów wyłoniła się Ridley Jones. I chociaż chwilami wydawało mi się to niemożliwe, odzyskało ono swój zwykły rytm. Przynajmniej na jakiś czas.

Jeśli nie wiecie, co się ze mną działo i jaki obrót przybrały sprawy, to radzę się trochę cofnąć w czasie, zanim ruszycie naprzód. Nie twierdzę, że sekwencja wydarzeń wyda wam się niezrozumiała albo że przyłączenie się do mnie w tym następnym rozdziale mojej vida loca nic wam nie da. Chcę tylko powiedzieć, że może to przypominać spanie z kimś, zanim się pozna jego imię. Zresztą, może tak lubicie. Może właśnie chcecie przyłączyć się do mnie i wspólnie ze mną próbować zrozumieć różne rzeczy, jak to bywa w zawieraniu nowych związków. Tak czy owak, wybór należy do was. Wybór zawsze należy do was.

A więc do rzeczy.

Jestem chyba ostatnią osobą na świecie, która nie ma aparatu cyfrowego. Nie lubię takiego sprzętu, wydaje mi się zbyt kruchy. Boję się, że byle deszcz czy naciśnięcie niewłaściwego guzika może wymazać moje wspomnienia. Mam trzydziestopięciomilimetrową minoltę, której używam od czasu studiów. Wyjmuję klisze i zanoszę je wciąż do tego samego laboratorium fotograficznego przy Drugiej Alei.

Miałam przyjaciela, który uważał, że w robieniu zdjęć jest coś z natury niewłaściwego. Wspomnienie, twierdził, ma w sobie magię przez swoją subiektywność. A zdjęcia są prymitywne i stanowią bezpośredni skutek tego, że chcemy kontrolować i zatrzymywać chwile, które powinny upływać spontanicznie z każdym naszym oddechem. Może i miał rację. Przestaliśmy się przyjaźnić i nie mam żadnych jego zdjęć; zostało mi tylko to wspomnienie, które odżywa za każdym razem, kiedy idę odebrać fotografie. Przy okazji wspominam, jak po kochaniu lubił śpiewać i grać na gitarze (i jaki był w tym wszystkim fantastyczny – to znaczy w graniu na gitarze, w śpiewaniu i, jeśli już o to chodzi, w kochaniu też), ale widok na Washington Square Park, jaki się roztaczał z jego okna, wydawał mi się zawsze taki romantyczny, że całą resztę znosiłam znacznie dłużej, niż gdyby taki nie był. Moje wspomnienia związane z nim są organiczne i trójwymiarowe, są obrazami, które istnieją tylko dla mnie, i mimo wszystko jest w tym coś pięknego.

O tym wszystkim właśnie myślałam, przechodząc przez drzwi F-Stop, żeby odebrać czekające tam na mnie zdjęcia. Pracownik, którego nie widziałam nigdy dotychczas, spoglądał na mnie z wystudiowaną obojętnością spod szopy czarnych farbowanych włosów i dwóch bliźniaczych smug konturówki.

– W czym mogę pomóc? – zapytał, kładąc na ladzie przed sobą książkę w miękkiej oprawie, okładką do góry. Kiedy się do mnie odezwał, mignął mi kolczyk w jego języku.

– Przyszłam odebrać zdjęcia na nazwisko Jones.

Mężczyzna spojrzał na mnie spode łba, jakbym mu podała jakieś wymyślone nazwisko. (I tutaj uwaga dotycząca Nowego Jorku: jeśli podasz nazwisko pospolite albo często spotykane, ludzie traktują cię podejrzliwie. Jeśli z kolei twoje nazwisko wszędzie na świecie brzmi dziwnie albo robi wrażenie wymyślonego, jak na przykład Ruby Decal X albo Geronimo, to w East Village nikt nawet nie mrugnie okiem).

Pracownik zniknął za ścianką działową, a ja, oglądając wiszące na ścianach artystyczne czarno-białe fotografie, odniosłam wrażenie, że słyszę jakieś głosy. Po chwili mężczyzna wrócił i położył na ladzie trzy opasłe koperty. Bez słowa skasował należność. Zapłaciłam gotówką i mężczyzna wrzucił koperty do plastikowej torby.

– Dziękuję – powiedziałam, biorąc od niego torbę.

Usiadł w milczeniu i wrócił do lektury. Z jakichś względów w drzwiach jeszcze się odwróciłam i spostrzegłam, że gapił się na mnie jakoś dziwnie, zanim spuścił wzrok.

Zatrzymałam się na rogu Drugiej Alei i ulicy Ósmej. Zamierzałam wstąpić do Jake’a, do jego pracowni, i pokazać mu zdjęcia. Robiliśmy je wspólnie w ciągu kilku ostatnich miesięcy: długi weekend w Paryżu, gdzie bezskutecznie próbowaliśmy do siebie wrócić, popołudnie w Central Parku, gdzie wygłupialiśmy się na Wielkim Trawniku i gdzie wydawało nam się, że jeszcze jest jakaś nadzieja, i wreszcie koszmarny dzień spędzony z moimi rodzicami w Ogrodzie Botanicznym w Brooklynie, pełen długich chwil niezręcznego milczenia, drobnych wybuchów i z trudem skrywanej niechęci. Teraz, wobec perspektywy odwiedzenia Jake’a, stchórzyłam: stojąc na rogu, gapiłam się w krawężnik.

Nie chcę powiedzieć, że mój świat pociemniał czy że moje życie straciło wszelką barwę. To by zabrzmiało zbyt dramatycznie i mogło świadczyć o tym, że się nad sobą użalam. Ale gdybym coś takiego powiedziała, byłabym bliska prawdy. Kiedy ostatni raz o mnie słyszeliście, starałam się pozbierać do kupy strzępy swojego życia. Myślę, że skończyło się optymistyczną nutą, ale było naprawdę ciężko. Jak w każdej długiej rekonwalescencji, zanotowałam więcej upadków niż wzlotów.

W samym tylko ostatnim miesiącu Jake wyprowadził się z mieszkania przy Park Avenue South, które dzieliliśmy, i mieszka teraz w swojej pracowni przy Alei A. Daleki od tego, żeby pogodzić się ze swoją przeszłością i z tym, czego się o sobie dowiedział, dosłownie dostał obsesji na punkcie projektu „Na ratunek” i roli Maksa w całej tej sprawie.

Mówiąc Max, mam na myśli Maxwella Allena Smileya, mojego wuja, który tak naprawdę nie był moim wujem, tylko najlepszym przyjacielem mojego ojca. Przez całe życie istniała między nami zupełnie szczególna więź. Jakby tego wszystkiego było mało, w ubiegłym roku dowiedziałam się, że Max był moim biologicznym ojcem. Obecnie staram się go obsadzić w swoim życiu w nowej roli: nieudanego ojca, zamiast ukochanego wujaszka.

Otóż projekt „Na ratunek” jest organizacją założoną przez Maksa, który sam był dzieckiem skrzywdzonym, i mającą służyć, już wiele lat temu, przeprowadzeniu w stanie Nowy Jork ustawy o bezpiecznym schronieniu. Ta ustawa pozwala matkom, które z różnych względów nie mogą czy nie chcą podjąć się wychowania własnych dzieci, na zostawianie ich w wyspecjalizowanych placówkach sieci bezpiecznego schronienia bez narażenia się na niewygodne pytania czy na odpowiedzialność karną. W ubiegłym roku odkryłam ciemną stronę działania tej organizacji. Otóż współpracujący z nią lekarze i pielęgniarki potajemnie znaczyli dzieci, które w ich pojęciu jako potencjalne ofiary maltretowania nie były bezpieczne w swoich domach. Dzięki powiązaniom ze światem przestępczym niektóre z tych dzieci uprowadzano i sprzedawano ludziom bogatym. W pewnym sensie ja sama należałam do takich dzieci, chociaż moja historia jest bardziej skomplikowana. Jednym z najciężej poszkodowanych przez projekt „Na ratunek” dzieci okazał się natomiast Jake.

Ostatnio Jake przestał rzeźbić. Ale ponieważ nie zerwaliśmy oficjalnie, stałam się w naszym związku czymś w rodzaju złośliwego chochlika – bałaganiłam, rozrzucałam różne rzeczy, hałasowałam, a wszystko po to, żeby zostać zauważona.

Przypomniało mi się, co moja matka Grace powiedziała kiedyś o Maksie: „Taki mężczyzna, złamany i pusty w środku, nie jest w stanie prawdziwie kochać. Max był przynajmniej wystarczająco inteligentny, żeby to wiedzieć”. Istnieje przekonanie, że zakochujemy się w swoich ojcach w żałosnej pogoni za idealnym związkiem. Czy to możliwe, że i mnie się to przydarzyło, jeszcze zanim się dowiedziałam, kto był moim prawdziwym ojcem?

– Panna Jones. Ridley Jones. – Usłyszałam za sobą głos, od którego przeszedł mnie lodowaty dreszcz. W ubiegłym roku dorobiłam się całkiem niezłego fan klubu, mimo że poza wypełnianiem swoich prawnych obowiązków, związanych ze śledztwem w sprawie zamordowania Christiana Luny czy projektu „Na ratunek”, starałam się nie udzielać.

A wszystko zaczęło się właśnie od Christiana Luny. Otóż oglądając w CNN program z moim bohaterskim wyczynem, rozpoznał we mnie Jessie Stone, córkę Teresy Stone – małą dziewczynkę, która zgodnie z jego przekonaniem, była jego córką. Luna ukrywał się od ponad trzydziestu lat – od tamtej nocy, kiedy to Teresę Stone zamordowano, a Jessie uprowadzono – w przekonaniu, że zostanie o te przestępstwa oskarżony w związku z dotychczasowymi zarzutami o maltretowanie rodziny. Patrzyłam, jak umiera od postrzału w głowę na ławce w parku w Bronksie, zaledwie kilkanaście centymetrów ode mnie. Mimo wszystko jednak okazało się, że nie był moim ojcem.

Tak czy inaczej, dzięki niezliczonym artykułom prasowym i zamieszczanemu wszędzie zdjęciu z „Post”, od którego się to wszystko zaczęło, stałam się okazowym przykładem dziecka organizacji, która zmieniła tysiące ludzkich losów, niekoniecznie na lepsze. W każdym razie dzwonią do mnie i piszą inne dzieci z projektu „Na ratunek”. Zatrzymują mnie na ulicy. Byłam wychwalana, obściskiwana, obrażana i opluwana. Są wdzięczni. Są wściekli. Przychodzą do mnie w różnych stadiach rozpaczy i przerażenia, niedowierzania i gniewu. W każdej z tych osób widzę lustrzane odbicie mojej własnej drogi ku ozdrowieniu.

Zignorowałam głos za moimi plecami. Nie odpowiedziałam ani nie odwróciłam się. Doszłam do wniosku, że jeśli nie reaguję, kiedy ktoś wykrzykuje moje nazwisko na ulicy, to czasem ludzie odchodzą, niepewni, czy się nie pomylili. Dawno, dawno temu słyszałam swoje imię wypowiadane tylko z miłością i wtedy odpowiadałam radośnie, z uśmiechem na twarzy. Te dni minęły bezpowrotnie.

– Panno Jones.

W głosie był tak silny imperatyw, że o mało się nie odwróciłam. Zawsze byłam grzeczną dziewczynką i spełniałam polecenia. Tym razem jednak ruszyłam w kierunku pracowni Jake’a. Kroki za mną przyspieszyły, na co zareagowałam też przyspieszeniem. Nagle poczułam na ramieniu silną dłoń. Odwróciłam się ze złością, gotowa do walki. Przede mną stało dwóch mężczyzn w eleganckich garniturach.

– Panno Jones, chcielibyśmy z panią zamienić parę słów.

Twarz mężczyzny była poważna, ale bez wyrazu złości; nie zdradzała żadnych emocji. Trochę mnie to uspokoiło. Nieznajomy miał dziwne chmurne szare oczy i kosmyk granatowoczarnych włosów. Był wysoki, prawie o głowę wyższy ode mnie, i potężny w torsie i ramionach. Miał w sobie jakiś lodowaty dystans, ale i pewną grzeczność. Jego towarzysz milczał.

– Czego chcecie?

Mężczyzna wyjął z wewnętrznej kieszeni marynarki cienki skórzany portfel, otworzył go i wręczył mi.

„Agent specjalny Dylan Grace, Federalne Biuro Śledcze”.

Mój lęk znikł i zastąpił go niepokój. Oddałam mu legitymację.

– Panie Grace, nie mam FBI nic więcej do powiedzenia. Powiedziałam wam wszystko, co tylko wiem, na temat projektu „Na ratunek”. Nie mam dosłownie nic do dodania.

Musiał pochwycić coś w moim głosie albo w twarzy, bo w jego chłodnym zachowaniu nastąpiło lekkie ocieplenie.

– Nie chodzi o projekt „Na ratunek”, panno Jones.

Partner mężczyzny podszedł do czarnej limuzyny i otworzył tylne drzwi od strony pasażera. W powietrzu czuło się chłód, niebo miało kolor ołowiu. Ludzie oglądali się na nas, ale szli dalej bez zatrzymywania. Minęło nas kilku drabów w mustangu z bajerami, dudniącym basem jak bicie serca.

– To o co chodzi?

– O Maxwella Allena Smileya.

Serce zaczęło mi walić jak młotem.

– O nim też nie mam nic więcej do powiedzenia. Maxwell nie żyje.

– Czy mogę panią poprosić o zdjęcia, które ma pani w tej torbie?

– Co takiego? – Skąd mógł wiedzieć o zdjęciach i po co mu są zdjęcia mojego prawie byłego chłopaka i prawie byłej rodziny?

Wyjął z kieszeni na piersi kawałek papieru. Zastanawiałam się, co jeszcze agent Grace może mieć w tej kieszeni – talię kart, białego królika czy zabawnie długi łańcuch kolorowych chustek do nosa?

– Mam nakaz, panno Jones.

Nawet nie spojrzałam na papier. Po prostu sięgnęłam do plastikowej torby i wręczyłam mu koperty ze zdjęciami. Wziął je i gestem przyzwał mnie do samochodu. Podeszłam do limuzyny i wsiadłam bez słowa. Na podstawie dotychczasowych doświadczeń z FBI wiedziałam, że i tak zawsze w końcu dostaną to, czego chcą. A czy odbędzie się to w sposób mniej, czy bardziej przykry, zależy już tylko ode mnie.

Zawieźli mnie do budynku położonego w pobliżu centrali FBI, zabrali torbę, po czym zostawili mnie w pustym pokoju ze stołem z imitacji drewna, na metalowych nogach, i dwoma zdumiewająco niewygodnymi krzesłami. Ściany były pomalowane na ponury szary kolor, a świetlówki mrugały irytująco.

Wiedziałam, że robią to celowo – że zostawiają cię w nieprzyjemnym pokoju, sam na sam z własnymi myślami, nawet bez zegara na ścianie, bez czegokolwiek, co mogłoby cię rozpraszać. Chcą, żebyś myślała. Żebyś myślała o tym, dlaczego się tu znalazłaś, o tym, co wiesz albo co zrobiłaś. Chcą, żebyś się zastanawiała nad tym, co oni mogą wiedzieć. Chcą cię doprowadzić do stanu, w którym zaczniesz się martwić i denerwować, tak że kiedy wreszcie do ciebie wrócą, będziesz z utęsknieniem czekała na swojego spowiednika.

Ale to oczywiście działa tylko wtedy, kiedy masz coś na sumieniu albo kiedy coś ukrywasz. A ja naprawdę nie wiedziałam, dlaczego chcieli ze mną rozmawiać, dlatego byłam coraz bardziej znudzona i zaniepokojona. I wyczerpana. Bo to spotkanie, a może w ogóle całe moje życie, było wyczerpujące. Wstałam z krzesła i zaczęłam się niespokojnie przechadzać dokoła pokoju. W końcu oparłam się plecami o ścianę i zjechałam do pozycji siedzącej na podłodze.

W ciągu ostatnich dni próbowałam nie myśleć o Maksie, ale wyglądało na to, że im bardziej starałam się wyrzucić z pamięci jego wspomnienie, tym bardziej mnie ono prześladowało. Podciągnęłam kolana pod brodę i objęłam je rękami, chowając twarz w zagięciu łokcia, żeby zasłonić oczy przed ostrym światłem. Robiłam tak jako dziecko – kiedy byłam zła czy zmęczona: zamykałam się w takim własnym kokonie. A kiedy to nie pomagało, wtedy się chowałam.

Nie jestem pewna, jak to się zaczęło, z tym chowaniem. Ale pamiętam, że lubiłam włazić w różne ciemne zakamarki i tam siedzieć cicho, słuchając zamieszania związanego z poszukiwaniami. Dla rodziców nie było to nic zabawnego, ale ja uwielbiałam ten dreszczyk, to podniecenie, kiedy wszyscy latali jak szaleni, zaglądając pod łóżka i do szaf. Była to gra, w której zawsze wygrywałam, choćby tylko ze względu na reakcję, jaką wywoływało moje zachowanie. Nawet mi do głowy nie przyszło, że mogłam kogoś zdenerwować czy napędzić mu stracha. Byłam za mała na to, żeby się przejmować takimi rzeczami. Stawałam się coraz lepsza w wynajdywaniu kryjówek. Bywało, że w końcu musiałam się sama ujawniać z obawy, że mnie nigdy nie znajdą. Ale w tym też widziałam coś podniecającego.

W pewnym momencie doszłam do wniosku, że w obrębie domu nie ma miejsca, w którym mogłabym się schować. Wszystkie moje kryjówki zostały już ujawnione przez rodziców, przez brata Ace’a albo przez wujka Maksa. Był on ostatnią deską ratunku, której się chwytano, kiedy rodzice nie mogli sobie poradzić. Wujek mówił: „Sprawdźcie w szafie w gościnnym pokoju”. Albo: „Zobaczcie u niej w garderobie, tam, gdzie jest wyjście na strych”. Wuj Max jakoś zawsze wiedział, gdzie mnie szukać. Ale kiedy ujawniono ten jego dar, zabawa zrobiła się za łatwa, reakcja rodziców nie tak podniecająca i cała sprawa straciła dla mnie urok. Należało podnieść stawkę.

Nie wiem, ile miałam wtedy lat – siedem czy może sześć – w każdym razie byłam za mała na to, żeby chodzić sama, bez Ace’a, do lasu za naszym domem. Tyle przynajmniej wiedziałam. Wąski, długi na jakieś trzy kilometry skrawek lasu obrzeżający działki sąsiadów oddzielał nasz teren od tyłów ogrodu położonego za nami. Pod kamiennym mostkiem płynął niewielki strumyk. Lasek był na tyle niewielki, że rodzice dzieci z sąsiedztwa pozwalali bawić się tam swoim pociechom bez specjalnej opieki. Bo dziecko, które się zbytnio oddaliło od domu, trafiało po prostu do czyjegoś ogródka. Ale mnie zabraniano chodzić tam samej, dzięki czemu miejsce to stanowiło wymarzoną kryjówkę.

Było upalne letnie popołudnie. Wyszłam z domu tylnymi drzwiami i skierowałam się do lasu. Zbudowaliśmy w gęstwinie rodzaj niewielkiego fortu i teraz wgramoliłam się do środka koślawej konstrukcji. Panowały tam mrok i gorąco. Byłam z siebie bardzo zadowolona. Leżąc i wyglądając przez krzywe okno na szeleszczące w lekkich podmuchach wiatru liście, po chwili zasnęłam. Kiedy się w jakiś czas potem obudziłam, niebo przybrało barwę głębokiego fioletu. Zrobiło się prawie ciemno. Po raz pierwszy w życiu przeraziłam się nie na żarty. Wyjrzałam przez „okno” i las, który zwykle tak bardzo lubiłam, zaroił się nagle od potworów i czarownic, a wszystkie drzewa uśmiechały się złośliwie. Zwinęłam się w kłębek i zaczęłam płakać.

Nie sądzę, żebym w tym stanie pozostawała długo – wkrótce usłyszałam szelest czyichś kroków w poszyciu.

– Ridley? Jesteś tu, kochanie?

Byłam już dostatecznie duża, żeby wyczuć w jego głosie niepokój. Doznałam niewyobrażalnej ulgi. Zaczęłam płakać jeszcze bardziej, dopóki nie zobaczyłam w zaimprowizowanych drzwiach twarzy Maksa. Przy swoim wzroście nie miał szansy, żeby wejść do środka.

– Ridley, jesteś – powiedział, siadając ciężko na ziemi. Widziałam, że jest spocony – może z powodu panującej w powietrzu wilgoci, a może ze strachu. Niewykluczone zresztą, że z obu tych przyczyn. Ukrył twarz w dłoniach. – Dziecko – powiedział przez palce – musisz absolutnie przestać to robić. Twój wujek dostanie przez ciebie zawału. Mama i tata byli bliscy wezwania policji.

Uniósł głowę i wrzasnął w nocne powietrze:

– Jest!!!

Wygramoliłam się z fortu i rzuciłam się w te jego wielkie ramiona, a Max przytulił mnie do swojego miękkiego brzucha. Był cały mokry od potu, ale mnie to nie przeszkadzało. Pomiędzy drzewami widziałam światła naszego domu i słyszałam zbliżające się głosy rodziców.

– Jak mnie znalazłeś? – zapytałam.

Westchnął i ujął w dłonie moją twarz.

– Ridley, moje serce jest połączone z twoim złotym łańcuchem. – Postukał lekko najpierw w swoją, a potem w moją pierś. – Możesz mi wierzyć. Zawsze cię znajdę.

Nigdy w to nie wątpiłam. I już nigdy więcej nie chowałam się swoim biednym rodzicom.

Uniosłam głowę i mrużąc oczy, spojrzałam w ostre światło pokoju przesłuchań. Po czym ponownie zamknęłam oczy i oparłam głowę o zimną ścianę, bezskutecznie próbując uporządkować myśli i się wyluzować.

Zaraz potem do pokoju wszedł agent Grace, podał mi rękę i z imponującą siłą pomógł wstać z podłogi.

– Poczuła się tu pani trochę bardziej u siebie? – zapytał. W jego głosie była jakaś dziwna nuta. Czyżby współczucie? Jak na kogoś całkowicie niewinnego spędziłam więcej czasu w FBI niż Jeffrey Dahmer^1. A przynajmniej tak sobie wyobrażałam na swój megalomański sposób. Odpowiedziałam mu krótkim ironicznym uśmiechem, a następnie mój wzrok spoczął na kopercie osiem na dziesięć, którą trzymał w drugiej ręce. Siedzieliśmy naprzeciwko siebie. Grace usiadł na krześle okrakiem jak na koniu. Bez słowa otworzył kopertę i położył przede mną trzy zdjęcia.

Pierwsze z nich przedstawiało mnie przed Notre Dame w Paryżu. Jadłam naleśnika z nutellą i bananem i patrzyłam na katedrę. Miałam na sobie skórzaną kurtkę i beret, który kupiłam na ulicy, ot tak, dla wygłupu. Po brodzie kapała mi czekolada z orzechami laskowymi. I tak mnie sfotografował Jake. Dla przypadkowego obserwatora wyglądałam zapewne na głupią i szczęśliwą. Ale tak nie było. Pamiętam, że tego ranka obudziłam się obok Jake’a w naszym wytwornym hotelowym pokoju, a przez okno wlewało się żółte poranne słońce. Spojrzałam na mojego śpiącego chłopaka i pomyślałam, że jesteśmy ze sobą od roku, a dziś wydaje mi się bardziej obcy niż wtedy, kiedy się w nim zakochałam i kiedy między nami było tak wiele tajemnic i kłamstw. Jak to możliwe, żeby będąc z kimś dość długo, czuć się z nim mniej związanym niż na początku? Zrobiło mi się smutno. Jake obudził się i odbyliśmy powolny wymuszony akt miłosny, tak bardzo pragnąc powrotu dawnej bliskości. Smutek tego kochania towarzyszył mi potem przez cały dzień.

Następne zdjęcie przedstawiało mnie i Jake’a na Wielkim Trawniku w Central Parku. Trawa miała odcień sztucznej jaskrawej zieleni, a niebo rozciągało się wysoko nad drzewami mieniącymi się u schyłku lata złoto, pomarańczowo i czerwono. Poprosiliśmy przechodzącą w pobliżu młodą kobietę, żeby nam zrobiła zdjęcie, jak siedzimy na naszym niebieskim piknikowym kocyku. Przytuliliśmy się do siebie, ale ona uchwyciła tylko nasze głowy i wszystko, co znajdowało się za nami i nad nami wydawało się pozbawione jakiegokolwiek sensu. Był to dobry dzień. Zauważyłam jednak, że na zdjęciu nasze uśmiechy robią wrażenie sztucznych i wymuszonych. Chociaż wcale takie nie były. Przynajmniej mój. Pamiętam, że odzyskałam wiarę w nasz związek i nadzieję – jak śmiertelnie chory pacjent, który krótkotrwałe cofnięcie się objawów choroby bierze za zapowiedź cudownego uzdrowienia.

Ostatnie zdjęcie było pamiątką po koszmarnej niedzieli, jaką spędziliśmy z moimi rodzicami. Najpierw poszliśmy na lunch do River Café w Brooklynie, a potem do Ogrodu Botanicznego, jednego z moich ulubionych miejsc spotkań z ojcem, kiedy byłam młodsza. Zaaranżowanie spotkania z rodzicami stanowiło z mojej strony żałosną i rozpaczliwą próbę stworzenia pozorów, że zachowujemy się jak rodzina. I owszem, zachowywaliśmy się jak rodzina, ale nienawidząca się i nieszczęśliwa. Ace, który był też zaproszony, nie pojawił się ani nawet nie zadzwonił. Matka przyjęła postawę stoickiego spokoju, ograniczając się do wypowiadanych od czasu do czasu pod nosem pasywno-agresywnych komentarzy. My z ojcem paplaliśmy jak para idiotów, żeby podtrzymać konającą rozmowę. Jake był milczący i chmurny. W tym nastroju zjedliśmy lunch, a następnie, nie potrafiąc się przyznać do porażki, poszliśmy do Ogrodu Botanicznego. Ojciec zrobił moim aparatem zdjęcie matce, mnie i Jake’owi. Objęłam matkę za ramiona i uśmiechnęłam się. Matka niechętnie uniosła kąciki ust, ale mogłabym przysiąc, że się ode mnie odsuwa. Jake stał blisko nas, ale właściwie jakby osobno. Robił wrażenie rozkojarzonego i wyglądało na to, że w ostatniej chwili spojrzał w inną stronę. Wyglądaliśmy jak grupka obcych sobie ludzi, skrępowanych i zmuszonych do wspólnego pozowania.

Ogarnął mnie wielki smutek i zmieszanie. Spojrzałam na agenta Grace’a z – miałam nadzieję – ledwie skrywaną wrogością.

– To chyba nie zbrodnia, że się ma beznadziejne stosunki z rodziną, prawda? Albo, że się dokumentuje na zdjęciu żałosne próby ratowania rozwalającego się związku z facetem?

Odchyliłam się do tyłu, spoglądając na ścianę nad jego głową. Nie chciałam patrzeć na jego twarz.

– Nie, panno Jones, to nie jest zbrodnia – odparł cicho. – Czy mogę zwracać się do pani po prostu Ridley?

– Nie – burknęłam niegrzecznie. – Nie może pan.

Wydało mi się, że zobaczyłam lekki uśmiech w kącikach jego ust, jakbym wydawała mu się zabawna. Zastanawiałam się, czym może grozić danie w pysk agentowi FBI.

– Panno Jones – powiedział – nas na tych zdjęciach nie interesują osoby głównego planu, tylko tło. Proszę się przyjrzeć jeszcze raz.

Spojrzałam na każde z trzech zdjęć, ale w dalszym ciągu nie zauważyłam na nich nic szczególnego. Wzruszyłam ramionami i potrząsnęłam głową. Agent Grace, nie spuszczając ze mnie wzroku, ponownie skinął w stronę zdjęć.

– Proszę popatrzeć uważnie.

Przyjrzałam się zdjęciom bliżej, ale znów nic specjalnego na nich nie zauważyłam.

– Może pan wreszcie da spokój z tymi bzdurami i powie mi, co pan tam widzi.

Wyjął z kieszeni na piersi długopis Sharpie i zakreślił kółkiem męską postać, widoczną za nami w Ogrodzie Botanicznym. Ten człowiek – wysoki i chudy – przypominał widmo, a jego papierowobiała twarz – jasną smugę. Miał na sobie długi czarny płaszcz i ciemny kapelusz i podpierał się laską. Robił wrażenie, jakby patrzył w moją stronę.

Agent Grace zakreślił drugą postać stojącą za nami – tym razem w Central Parku. Ten sam płaszcz, ta sama laska, tylko dla odmiany ciemne okulary. Postać znajdowała się tak daleko, że mógł to być dosłownie każdy.

Grace ponownie wyjął długopis i zaznaczył kolejną postać – w drzwiach katedry Notre Dame. Tym razem mężczyzna został uchwycony profilem, wydawał się wyraźniejszy i stał bliżej. Było coś w jego czole, zarysie nosa, co sprawiło, że pochyliłam się nad zdjęciem. Na widok ramion tego człowieka zatrzepotało mi serce.

– Nie – powiedziałam, potrząsając głową.

– Co nie?

Grace uniósł brwi. Miał wredne oczy, niby senne, ale przewiercały człowieka na wylot.

– Wiem, do czego pan zmierza – powiedziałam.

– Mianowicie? – zapytał, odchylając się do tyłu.

Oczekiwałam na jego twarzy wyrazu satysfakcji i zadowolenia z siebie, ale nic takiego nie zobaczyłam.

– To niemożliwe.

– Na pewno?

– Na pewno.

Znów przyjrzałam się zdjęciu. Mówi się, że to postawa człowieka pozwala go rozpoznać z drugiego końca pokoju czy z przeciwnej strony ulicy. Ale ja uważam, że jest to sprawa jego aury, czegoś, co emanuje z wnętrza. Mężczyzna na fotografii był właściwie fizycznie niepodobny do tego, którego zachowałam w pamięci, z pewnością o jakieś pięćdziesiąt kilo szczuplejszy. No i wyglądał na dwadzieścia lat starszego. Jakby był zniszczony, kompletnie wypalony w środku, pozbawiony ciepła, w którym się pławiłam niemal przez całe życie. Mimo to było w nim coś znajomego. I gdybym na własne oczy nie widziała jego martwego ciała, tuż przed kremacją, gdybym własnymi rękami nie rozsypała jego prochów z Mostu Brooklyńskiego, to może dałabym się przekonać, że patrzę na człowieka, którego kiedyś znałam jako wujka Maksa, a który był w gruncie rzeczy moim biologicznym ojcem. Ale fakt jest faktem – wszystko tamto przeżyłam. No cóż, zmarli pozostają zmarłymi.

– Muszę przyznać, że jest pewne podobieństwo – wykrztusiłam w końcu po krótkim, ale intensywnym pojedynku na spojrzenia.

– Nam się wydaje, że jest coś więcej niż tylko podobieństwo.

Westchnęłam i oparłam się wygodnie.

– Zgoda, przyjmijmy, że macie rację. Ale to by musiało znaczyć, że Max z jakichś tam powodów upozorował swoją śmierć. W jakim celu jednak miałby ktokolwiek ponosić takie trudy – po to tylko, żeby za kilka lat zostać rozpoznanym?

Agent Grace przyglądał mi się przez chwilę.

– Czy zna pani główny powód, dla którego ludzie objęci programem ochrony świadków zostają odnalezieni przez swoich wrogów i giną?

– Mianowicie? – zapytałam, chociaż nietrudno było zgadnąć.

– Miłość.

– Miłość – powtórzyłam. Tego bym nie powiedziała.

– Nie potrafią trzymać się z daleka. Ulegają pokusie zadzwonienia albo pojawiają się incognito na ślubie czy na pogrzebie.

Nie przerywałam agentowi Grace’owi, który ciągnął:

– Byłem w jego mieszkaniu, które jest praktycznie sanktuarium poświęconym pani. Max Smiley popełniał w życiu straszne czyny, skrzywdził wiele osób, ale jeżeli w ogóle kogoś kochał, to panią.

Na jego słowa ścisnęło mi się serce; nie mogłam spojrzeć mu w oczy.

– Nic z tego nie rozumiem. Śledziliście mnie? Skąd wiedzieliście o tych zdjęciach? Czy macie jakiś związek z laboratorium fotograficznym?

Grace nie odpowiedział, ale szczerze mówiąc, wcale tego nie oczekiwałam. Ostatni raz przyjrzałam się zdjęciom. Ten mężczyzna mógł być kimkolwiek; mógł być nawet trzema różnymi osobami – zdecydowałam.

– Nie wiem, kto to jest – powiedziałam. – Jeśli jest tym, kim chcecie, żeby był, to dla mnie nowość. Ale jeśli życzycie sobie dalszej rozmowy na ten temat, to tylko w obecności mojego adwokata.

Od tej chwili nie otworzyłam już więcej ust. Wiedziałam, że mogą mi uprzykrzyć życie. Od czasu uchwalenia Aktu Patriotycznego^2 władze federalne miały znacznie większą swobodę działania. Mogli mnie przetrzymywać dowolnie długo, nie dopuszczając adwokata, jeśli na przykład uznali, że stanowię zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego. (Co w moim przypadku byłoby wielkim nadużyciem, ale możecie mi wierzyć, nie takie rzeczy się zdarzały). Myślę jednak, że agent Grace wyczuł prawdę: nie miałam pojęcia, kim był mężczyzna na fotografiach.

Patrzył na mnie surowo tymi swoimi oczami. Stwierdziłam, że analizuję krój jego garnituru. Nie był to garnitur tani, ale też nie od Armaniego. Zauważyłam też, że ma na brodzie niewielki zarost. I że kłykcie jego prawej ręki są – wprawdzie nie do krwi – ale poobcierane. Wstał nagle, spojrzał na mnie w sposób, który zapewne miał mnie upokorzyć, i bez słowa wyszedł.

Wkrótce potem przyszedł jego partner i powiedział, że mnie wyprowadzi z budynku. Rozłożone na stole zdjęcia wsunął do koperty zostawionej przez agenta Grace’a, a następnie wręczył mi je z kordialnym uśmiechem. Spodziewałam się, że powie: „Dziękujemy i zapraszamy ponownie”.

– Agent Grace radzi, żeby pani sobie te zdjęcia… obejrzała staranniej.

Wzięłam od niego kopertę – przez chwilę wyobrażałam sobie, że drę ją na drobne kawałki i rzucam mu w twarz – po czym wetknęłam sobie pod pachę.

– A co z pozostałymi zdjęciami i torbą? – zapytałam, kiedy szliśmy długim białym korytarzem.

– Torbę dostanie pani przy wyjściu, a zdjęcia pocztą, kiedy zostaną poddane analizie.

Cała ta sprawa wydała mi się nagle śmieszna; doszłam do wniosku, że w gruncie rzeczy jest mi wszystko jedno, czy dostanę zdjęcia z powrotem, czy nie. A nawet więcej – pomyślałam, że z powodzeniem mogę już nie zrobić ani jednego zdjęcia do końca życia. Mój przyjaciel z gitarą miał rację – fotografie z natury rzeczy się mylą: robimy je pod wpływem impulsu, próbując kontrolować to, czego kontrolować się nie da. Szczerze mówiąc, poza kłopotami nigdy mi nic z nich nie przyszło.

3

Szkoda, że nie mogę wam powiedzieć, kiedy między mną a Jakiem zaczęło się psuć. Bo on mnie zdradzał albo ja go zdradzałam. Albo nagle zaczął się nade mną znęcać czy po prostu przestałam go kochać. Nic podobnego jednak się nie przydarzyło. Było raczej tak, jakby Jake zaczął stopniowo znikać, cząsteczka po cząsteczce. Nawet się specjalnie nie kłóciliśmy – nigdy nie byliśmy dla siebie niegrzeczni. Po prostu nasza miłość powoli traciła barwy.

Faktem jest, że Jake nienawidził mojej rodziny. Czemu się zresztą nie dziwię. Jednak to oni pierwsi go znienawidzili. I mimo że solidne śledztwo federalne oczyściło mojego ojca z jakichkolwiek zarzutów w związku z projektem „Na ratunek”, Jake nigdy do końca nie uwierzył w jego niewinność. (Gwoli wyjaśnienia: kiedy mówię o ojcu, zawsze mam na myśli Bena, mimo że moim biologicznym ojcem był Max. Ben jest i zawsze był moim ojcem w całym tego słowa znaczeniu. I podobnie, chociaż kobieta, którą znam jedynie ze słyszenia jako Teresę Stone, była moją biologiczną matką, to mówiąc o matce, mam zawsze na myśli Grace).

Muszę jednak przyznać, że żadna z tych osób nie zachowała się wobec mnie w stu procentach właściwie – dopuścili do tego, żebym pozostała w pewnym sensie przetrącona psychicznie i rozdarta między nimi. Próbowałam jakoś naprawić relacje z rodzicami, znaleźć neutralny grunt, po którym moglibyśmy się bezpiecznie poruszać, ale wtedy raniłam Jake’a. I odwrotnie: kochając Jake’a i żyjąc z nim, raniłam rodziców. (PS Mój brat Ace też nie znosi Jake’a. Ale on nienawidzi również rodziców. Jedyną osobą, której nie nienawidzi, jestem ja, a przynajmniej tak twierdzi).

Może to właśnie na tych przepychankach, na tej nieustannej próbie sił ucierpiały moje relacje z Jakiem. A może zawiniły tu różne obsesje Jake’a dotyczące jego własnej przeszłości, Maksa i projektu „Na ratunek”, tego wszystkiego, co tak bardzo pragnęłam usunąć nam z drogi. Będąc z Jakiem, miałam uczucie, jakbym szła w górę po ruchomych schodach jadących w dół.

Zastałam go w domu. Przekręcając klucz w zamku, słyszałam, jak idzie do drzwi.

– Rid – powiedział, kiedy weszłam do mieszkania i znalazłam się w jego ramionach. – Gdzie byłaś?

Przez chwilę trwałam w jego uścisku, napawając się zapachem, bliskością jego ciała. Jedyne, co się między nami nie zmieniło, to wciąż ten sam nienasycony apetyt na kontakt fizyczny, jaki od początku mieliśmy na siebie nawzajem. Obojętne, jak daleko byliśmy od siebie w sensie psychicznym czy emocjonalnym, nigdy nie opuściła nas gotowość do tego, żeby obcować ze sobą fizycznie. Miało to zapewne coś wspólnego z tak zwaną chemią, z tym, że nasze ciała tak bardzo do siebie pasowały. Ostatnio prawie nie było między nami spotkania, które by się nie kończyło seksem.

– Zostałam zatrzymana – powiedziałam, czując ciężar zmęczenia w rękach i w nogach.

Jake odsunął się ode mnie i nie zdejmując rąk z moich ramion, zajrzał mi w oczy.

– Zatrzymana? – powtórzył. – Powinnaś była zadzwonić, Ridley. Wiem, że ostatnio jest między nami nie najlepiej, ale się martwiłem. Spodziewałem się ciebie dziś po południu.

Spojrzałam na zegarek; dochodziła jedenasta.

– Nie rozumiesz, Jake, ja zostałam zatrzymana dosłownie, przez władze federalne. – Zaśmiałam się niewesoło.

– Co takiego? – zapytał ostro, patrząc na mnie ze zdziwieniem. – Dlaczego?

Wręczyłam mu kopertę i ruszyłam w stronę kanapy, na którą runęłam bezwładnie jak wór kartofli. Powiedziałam mu o swoim spotkaniu z agentem Grace’em i o wizycie w FBI. Znając jego obsesje, powinnam była raczej trzymać buzię na kłódkę, ale powiedziałam mu wszystko, prawdopodobnie dlatego, że był dosłownie jedyną osobą w moim życiu, z którą mogłam na ten temat w ogóle rozmawiać. Wszelkie tematy związane z Maksem czy wypadkami, które tak bardzo zmieniły życie nas wszystkich, stanowiły w mojej rodzinie tabu. Nawet Ace zasugerował, żebym „dała sobie spokój”, kiedy ostatnim razem usiłowałam go zapytać o sprawy, które mnie do tej pory prześladowały. Czy to nie dziwne, że ludzie najmniej dotknięci pewnymi wydarzeniami najbardziej chcą dać sobie z nimi spokój? Bo ja też przecież chciałam dać sobie spokój, ale po to, żeby wreszcie wyjść na prostą, możecie mi wierzyć. Wpadłam jednak w jakąś dziwną pułapkę między moimi rodzicami, którzy udawali, że nic się nie stało, a Jakiem, który uważał, że już nigdy więcej nic się nie stanie.

Skończyłam mówić i zamknęłam oczy; słyszałam, jak Jake przegląda zdjęcia. Ponieważ się nie odzywał, spojrzałam na niego i zobaczyłam, że usiadł na krześle naprzeciwko mnie. Udawałam, że nie widzę, jak mu jest gorąco w czarnym T-shircie i płóciennych spłowiałych spodniach, starałam się nie patrzeć na tatuaże, które wiły się wokół jego bicepsów, ginąc gdzieś w rękawie. Nie musiał mnie dotykać, żebym na niego reagowała.

– No i? – powiedział, podnosząc wzrok znad zdjęć i patrząc na mnie.

– No właśnie, co? – odparłam. – Nie byli w stanie sformułować zarzutów wobec mojego ojca, a zarzuty wobec Esme Gray okazały się tak słabe, że musieli ją wypuścić po dwudziestu czterech godzinach. Trudno, żeby ścigali Zacka za coś, co się zaczęło na długo przed jego urodzeniem. – Głęboko zaczerpnęłam tchu. – Rozpaczliwie poszukują kogoś, kogo by mogli oskarżyć, i w tym celu próbują nawet zmarłych wyciągać z grobów.

Nie chciałam nawet myśleć o Esme, pielęgniarce, która pracowała z moim ojcem, pomagając mu w klinice jeszcze na długo przed moim urodzeniem. Była też matką mojego dawnego chłopaka Zacka Graya. Swego czasu traktowałam Esme jako osobę bardzo mi bliską, bliższą nawet niż matka, była ona jednak mocno związana z ciemną stroną projektu „Na ratunek”, podobnie jak Zack. Nie mogę już utrzymywać bliskich kontaktów z żadnym z nich dwojga, a jest po temu więcej powodów, niż mogłabym tu wymienić.

Jake nie odpowiedział, oglądał tylko zdjęcia, jedno po drugim. Jego twarz przybrała dziwny wyraz – niby pojawił się na niej półuśmiech, ale oczy pozostały mroczne. Zauważyłam, że lekko potrząsnął głową. Ulicą przejechała karetka pogotowia na sygnale, na moment wypełniając mieszkanie dźwiękiem i światłem.

– O czym myślisz? – spytałam.

– O niczym – powiedział, odkładając zdjęcia na stół. – O niczym nie myślę – powtórzył.

Kłamał. Ukrył twarz w dłoniach, oparł łokcie na kolanach i westchnął głęboko. Usiadłam na skrzyżowanych nogach, przyglądając mu się.

– O co chodzi?

Spojrzał na mnie.

– Czy to jest on, Ridley? Czy to jest Max?

W jego głosie wyczułam nutę desperacji. I czegoś jeszcze. Czyżby to był strach?

– Nie – odparłam. – Oczywiście, że nie. Max nie żyje. Widziałam jego zwłoki w trumnie. Własnoręcznie rozsypałam jego prochy. Max nie żyje.

– Jego twarz była nierozpoznawalna, pocięta szkłem wskutek tego, że wyleciał przez przednią szybę. Twarz, którą widziałaś, została zrekonstruowana na podstawie fotografii.

– To był on.

Jake mówił prawdę. Ale ja poznałam dłonie Maksa, jego pierścionki, niewielką bliznę na szyi. Nie było otwartej trumny dla odwiedzających, ale wszyscy mogliśmy obejrzeć ciało, kiedy zostało przygotowane do kremacji. Ojciec załatwił pośmiertną rekonstrukcję zmasakrowanej twarzy, tak żebyśmy mogli rozpoznać osobę, którą żegnaliśmy. Z perspektywy czasu wydaje mi się to czymś koszmarnym (nie mówiąc już o wielkiej stracie pieniędzy), ale wtedy uważaliśmy to za słuszne.

– Bo jeśli to jest Max… – Jake zawiesił głos, nie przestając na mnie patrzeć.

– To nie jest Max – odparłam z mocą.

– Ridley. – Jake przetarł oczy. – Wielu rzeczy o tym człowieku nie wiesz.

Chwilami Jake mnie przerażał. To była druga przyczyna tego, że nasz związek zaczął się psuć. Nie, żebym się go bała fizycznie, ale intensywność jego obsesji przypominała jakiś naturalny kataklizm, coś, co mogło usunąć nam grunt spod nóg, otwierając przepaść. Zastanawiałam się, kiedy ta przepaść go pochłonie, a razem z nim i mnie.

– Wiesz co? – powiedziałam, wstając. – Teraz nie mogę tego z tobą zrobić.

– Ridley.

– Jake, chcę, żebyś zostawił mnie samą. – Otworzyłam drzwi.

– Posłuchaj… – zaczął, ale mu przerwałam, unosząc rękę.

– Nie, Jake, to ty posłuchaj mnie. Zrozum, ja nie mogę. Musisz iść. – Nie chciałam słyszeć, co miał mi do powiedzenia. Absolutnie.

Patrzył na mnie przez chwilę, a następnie skinął głową, wstał i podszedł do blatu oddzielającego kuchnię od części mieszkalnej. Wziął ze stołka swoją skórzaną kurtkę. Czułam się fatalnie; widziałam, że zrobiłam mu przykrość. Ale zmęczenie, jakie odczuwałam wcześniej, nie pozostało bez wpływu na mój nastrój. Marzyłam tylko o tym, żeby zamknąć oczy i zapaść się w błogosławioną ciemność.

– Musimy porozmawiać – powiedział, nachylając się do mnie już w drzwiach i całując w policzek.

– Zgoda – odparłam. – Jutro.

Wyszedł, a ja zamknęłam za nim drzwi. Przeszłam do sypialni, którą z nim dzieliłam. Zsunęłam buty i rzuciłam się na łóżko, zapadając się w puchową kołdrę. Nie wiem, jak długo szlochałam – ze zwykłego wyczerpania i smutku, który zagościł w moim sercu, grożąc, że go już nigdy nie opuści.

Musiałam zasnąć, bo w kilka godzin później obudził mnie telefon. Spojrzałam na zegarek: była 3.33 rano. Sięgnęłam do stolika nocnego i podniosłam słuchawkę, przekonana, że to Ace. Potrafił dzwonić dosłownie o każdej porze, co było charakterystyczne dla człowieka wychodzącego z uzależnienia, całkowicie skoncentrowanego na sobie. Ja, wychodząca z uzależnienia od pomagania innym, bez wahania podniosłam słuchawkę.

– Halo – powiedziałam.

Usłyszałam głośne zakłócenia na linii, dalekie głosy i muzyczkę. Spojrzałam, kto dzwoni, ale numer się nie wyświetlił.

– Halo? – powtórzyłam.

Dotarł do mnie czyjś oddech, po czym zaległa cisza. Odłożyłam słuchawkę i czekałam, aż zadzwoni ponownie, ale nie zadzwonił. Po chwili wstałam, umyłam zęby, rozebrałam się i weszłam pod kołdrę. Szybko zapadłam w niespokojny sen.

Projekt okładki Szymon Wójciak

Korekta Wisława Przeczek

Skład TYPO

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-372 Warszawa, ul. Foksal 17

tel. 22 828 98 08, 22 894 60 54

biuro@gwfoksal.pl

www.wab.com.pl

ISBN 978-83-7747-928-5

Skład wersji elektronicznej Michał Olewnik / Wydawnictwo W.A.B.

i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.