LISA

UNGER

MÓJ PRZYJACIEL MROK

Przekład Paweł Lipszyc

Tytuł oryginału: Darkness, My Old Friend

Copyright © Lisa Unger, 2011

Copyright © for the Polish edition by Grupa Wydawnicza Foksal, MMXV

Copyright © for the Polish translation by Paweł Lipszyc, MMXV

Wydanie I

Warszawa

Spis treści

- Część I. Odejść

1. Prolog

2. 1

3. 2

4. 3

5. 4

6. 5

7. 6

8. 7

9. 8

10. 9

11. 10

12. 11

13. 12

14. 13

15. 14

16. 15

17. 16

18. 17

19. 18

20. 19

21. 20

22. 21

23. 22

- Część II. Wiara

1. 23

2. 24

3. 25

4. 26

5. 27

6. 28

7. 29

8. 30

9. 31

10. 32

11. 33

12. 34

13. 35

14. 36

15. 37

16. 38

17. 39

- Przypisy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

CZĘŚĆ I
Odejść

– Głupcy – rzekłem. – Czy nie wiecie:

Cisza rośnie niby rak.

Simon & Garfunkel
The Sound of Silence

Prolog

Klęska nie była uczuciem, ale posmakiem w ustach, bólem karku. Gorączkowo szumiała mu w głowie.

W spiętym, sztucznym uśmiechu żony, kiedy wracał do domu pod koniec dnia, widział odbicie porażki.

Czuł jej zimny, zaborczy uścisk. Żona nie zdawała sobie sprawy z najgorszego. Nikt sobie nie zdawał.

Jednak chyba wyczuwali zapach końca. Jakby zionął wódą.

Ruch na autostradzie przypominał wymowę jąkały. Oddychając głęboko, próbował uwolnić się od poczucia uwięzienia, aż zbyt dobrze znanego ucisku frustracji. Powiódł wzrokiem po innych pasażerach, zdziwiony, że żaden nie zaczyna krzyczeć albo tłuc pięścią w tablicę rozdzielczą. Jak oni to znosili dzień po dniu? Wypruwali flaki w bezsensownej pracy, która napełniała kieszenie komu innemu. Potem tkwili w niekończącym się korku, by wrócić do domu, do nieustającej litanii potrzeb. Dlaczego? Czemu tak dużo ludzi żyło w ten sposób?

„W ten weekend nadarza się ostatnia okazja, by upolować najniższe ceny w Ed’s Automart. Nie macie pracy, zdolności kredytowej, niczego nie możecie zastawić? Żaden problem. Pomożemy!”.

Kevin Carr wyłączył radio, ucinając schizofreniczne ujadanie krytyki i żądań. „Jedz to. Kup tamto. Musisz schudnąć? Wybielić zęby? Podwójny cheeseburger z bekonem. Prywatny trener. Aukcja w postępowaniu egzekucyjnym w niedzielę”. Ale cisza, jaka zapadła, była jeszcze gorsza, ponieważ teraz słyszał tylko własne myśli, podejrzanie podobne do jazgotu radia, tyle że nie było wyłącznika.

Otaczający go ludzie w autach – niektórzy złożyli się z innymi na wspólną podróż, ale większość stanowili tacy jak on samotni kierowcy – mocno ściskali kierownice i patrzyli przed siebie. Nikt chyba nie wyglądał na szczęśliwego. Ludzie ci nie śpiewali przy akompaniamencie radia, nie uśmiechali się do siebie. Wielu mówiło, gestykulując tak, jakby ktoś siedział obok. Ale przecież byli sami. Czy ci ludzie naprawdę mieli poszarzałe, gniewne twarze? Sprawiali wrażenie chorych, niezadowolonych? Czy może tylko tak mu się wydawało? Czyżby w otaczającym świecie widział portret własnego życia wewnętrznego?

Bez kierunkowskazu szybko skręcił na prawy pas, zajeżdżając drogę dupkowi w nowym modelu BMW. Tamten nacisnął hamulec i zatrąbił. Kevin zobaczył w lusterku, jak kierowca pokazuje mu palec i wydziera się, choć musiał wiedzieć, że nikt go nie słyszy. Kevin poczuł przypływ złośliwej radości. Po raz pierwszy tego dnia się uśmiechnął.

Zadzwonił telefon. Nacisnął przycisk na kierownicy, chociaż nie lubił odbierać telefonów, kiedy nie widział na ekranie, kto dzwonił. Żonglował tyloma piłeczkami, że z trudem za tym nadążał.

– Kevin Carr – powiedział.

– Hej. – To Paula. – Wracasz do domu?

– Zbliżam się do zjazdu – odparł.

– Mała potrzebuje pieluszek. Cameron jest trochę ciepły. Mógłbyś kupić motrin?

– Jasne. Coś jeszcze?

– To chyba wszystko. Dziś udało mi się dotelepać do sklepu. – W tle słyszał szum wody, podzwanianie naczyń w zlewie. – Dasz wiarę: obyło się bez katastrofy. Cammy był bardzo grzeczny. Ale zapomniałam o pieluchach.

Bez trudu mógł sobie ich wyobrazić. Claire siedzi w nosidełku umieszczonym na wózku zakupowym, Cameron sunie za Paulą, ściągając rzeczy z półek i pajacując. Paula zawsze była opanowana, uczesana, w makijażu. Nie tak jak inne matki, które widywał, gdy podrzucał Camerona do szkoły – z podkrążonymi oczami, plamami na bluzkach, z potarganymi włosami. On by na to nie pozwolił.

– Następnym razem zrób listę – powiedział.

W ciszy, jaka zapadła, usłyszał zawodzenie małej. Ten odgłos, świdrujący krzyk, który przejdzie we wrzask, jeśli ktoś nie domyśli się, czego chciała, przyprawiał go o ciarki. Był zarazem oskarżeniem, orzeczeniem winy i wyrokiem.

– Jasne, Kevin – powiedziała Paula. Radosny ton całkowicie zniknął z jej głosu. – Dzięki za radę.

– Nie chciałem…

Ale już się rozłączyła.

W sklepie Elton John oznajmiał, że w kosmosie człowiek czuje się samotnie. Elton śpiewał o tym, że nie jest tym, za kogo biorą go w domu. Kevin aż zbyt dobrze wiedział, co ma na myśli. Chodził między ogromnymi półkami. Wprost uginały się pod jaskrawo opakowanymi przetworzonymi obietnicami – niska zawartość tłuszczu, bez węglowodanów, bez cukru, bez cholesterolu, superodchudzające, kup jedną, drugą dostaniesz gratis, same naturalne składniki. W dziale dla dzieci wszystko przybrało różowe, niebieskie i żółte barwy, pojawiły się kaczuszki i żabki, Odkrywczyni Dora, Elmo. Kevin rozglądał się za zielono-brązowym opakowaniem pieluszek, w które Paula lubiła przewijać małą – organiczne, ulegające biodegradacji. Uważał, że cały ten organiczny cyrk jest szczytem wszystkiego. Od czasów rewolucji przemysłowej korporacje gwałciły i plądrowały środowisko naturalne – wywalały zanieczyszczenia w powietrze i do wody, wycinały lasy tropikalne, zatruwały ziemię. Teraz, ni stąd, ni zowąd, jednostka mogła ocalić planetę, płacąc podwójnie za „zielone” produkty i tym samym powiększając zyski tych samych firm, które ponoszą odpowiedzialność za globalne ocieplenie, niemal całkowite wyczerpanie zasobów naturalnych, nie mówiąc już o otyłości i związanych z nią chorobach. To go dobijało, naprawdę.

Przy lśniących kasach wolna była młoda, ładna dziewczyna; wertowała brukowiec o życiu gwiazd. Jak się nazywała? Bez okularów nie potrafił przeczytać imienia na tabliczce. Tracie? Trixie? Trudie?

– Hej, panie Carr. Wcześniej widziałam pana żonę i dzieci. – Przesunęła zakupy przez czytnik. Pieluszki: 12,99 dolara. Motrin: 8,49. Widok dwudziestoletnich cycków: bezcenny. Nie potrzebował okularów, żeby je zobaczyć.

Paula karmiła piersią Camerona do drugiego roku życia, aż zorientowali się, że znów jest w ciąży. Teraz karmiła Claire już osiemnasty miesiąc (chociaż obiecała, że odstawi ją po roku). Oboje zaczęli postrzegać piersi Pauli jako coś użytecznego, kiedy tak wyskakiwały z koszuli, gdy tylko Claire zaczynała marudzić. Koronkowe push-upy i jedwabne staniki poszły precz. Teraz, jeśli Paula w ogóle nosiła biustonosze, miały odpinaną miseczkę, żeby mała mogła ssać. TracieTrixieTrudie nosiła pewnie coś różowego i ślicznego, miała piersi jak brzoskwinie, żaden niemowlak nie wysysał z niej jeszcze seksapilu.

– Szczęściarz z pana – powiedziała kasjerka. – Ma pan piękną rodzinę.

– To prawda. – Zajrzał do portfela. Jak zwykle nie miał przy sobie gotówki. Przyglądał się siedmiu wielobarwnym kartom kredytowym, które patrzyły na niego szyderczo z przegródek. Nie mógł sobie przypomnieć, na której nie zrobił jeszcze debetu. – To prawdziwe błogosławieństwo.

Z uśmiechem przesunął kartę Platinum Visa i wstrzymał oddech, dopóki na elektronicznym czytniku nie pojawiła się rubryka na podpis.

Kevin zdawał sobie sprawę, co widziała w nim ta dziewczyna, dlaczego tak słodko się uśmiechała. Widziała zegarek Breitling, garnitur od Armaniego, obrączkę ślubną z diamentami. Łączny koszt tego, co miał na sobie, przewyższał jej półroczną pensję. Kiedy na niego patrzyła, widziała pieniądze, nie zaś rosnący, niekontrolowany dług, symbolizowany przez zakupy. Tylko to widzieli ludzie: połyskliwe pozory. To, co znajdowało się w głębi, to, co było prawdziwe, nie miało znaczenia.

– Czy pamiętał pan o torbie wielokrotnego użytku? – Posłała mu kolejny promienny uśmiech i pogroziła palcem w udanym upomnieniu.

– Nie – przyznał. Wchodząc w grę, udał skruchę. – Ale to nic. Nie potrzebuję jej. – Sięgnął po dwa zakupione towary i ruszył do wyjścia.

– Właśnie uratował pan drzewo, panie Carr! – zawołała za nim kasjerka. – Brawo!

Wobec jej kipiącej młodzieńczości poczuł się jak stulatek. Właśnie w chwili gdy wychodził spod zadaszenia, zaczęło mocno padać. Do samochodu wsiadał przemoczony. Zakupy cisnął na sąsiednie siedzenie. Potem, przejrzawszy się w lusterku, przygładził palcami ciemne włosy. Z leżącej z tyłu torby na siłownię wyjął ręcznik, wytarł marynarkę i skórzaną tapicerkę wokół siebie.

Po włączeniu silnika zaczął drżeć. Wcale nie było zimno. Po prostu poczuł znajomy chłód rozchodzący się po całym ciele. Przez chwilę siedział z pustką w głowie. Potrzebował minuty spokoju, nim na powrót przywdzieje maskę. Już miał wyjechać z parkingu i ruszyć do domu, kiedy nagle zachciało mu się sięgnąć pod fotel pasażera i wyjąć niedużą czarną torbę. Chciał tylko sprawdzić, zobaczyć go.

Torba leżała tam od czasu ich podróży na Florydę, kiedy zabrali dzieci w lecie do Disneylandu. Park rozrywki, hotel i jedzenie kosztowały go ponad trzy tysiące dolarów. Całe przedsięwzięcie było parodią normalności. Niekończąca się podróż na południe składała się z fruwających krakersów w kształcie złotych rybek, kartonów z sokiem, obłąkańczych ścieżek dźwiękowych z płyt DVD puszczanych przez Camerona, nieustannego płaczu i marudzenia Claire. Dni spędzali w parku rozrywki, gdzie Cameron świetnie się bawił. Claire była jednak za mała; z powodu upału i tłumów łażących z rozdziawionymi gębami bezustannie narzekała, doprowadzając go niemal do szału. Przylepił uśmiech na twarz i udawał, że wcale nie czuje się tak, jakby głowa miała mu eksplodować. Kiedy poznał Paulę, była młoda, gorąca, bystra, pełna życia. Teraz, jako mama w Disneylandzie, była o dwa rozmiary większa niż wtedy, gdy się poznali. Kiedy jej tak przytyły nogi? Właśnie podczas tego wyjazdu zrozumiał, że musi pryskać. Nie mógł żyć w ten sposób. Oczywiście rozwód nie wchodził w grę. Co za banał.

Pewnej nocy wyszedł po pizzę i wstąpił do jednego z licznych sklepów z bronią, które wcześniej mijał.

– To najpopularniejsza broń ręczna w Ameryce – powiedział sprzedawca. – Glock 17 może wystrzelić siedemnaście nabojów typu Luger kalibru dziewięć milimetrów. Jest superlekki, idealny do domu. Mam nadzieję, że nigdy nie będzie pan musiał go używać, ale nawet jeśli nie jest pan obyty z bronią palną, zdoła pan tym obronić rodzinę.

Dwudziestoletni sprzedawca, który przejawiał niezdrowy entuzjazm do swojej pracy, sprzedał mu też pudełko nabojów. Kevinowi nie mieściło się w głowie, że może wyjść ze sklepu z pistoletem, nabojami i małą płócienną torbą. Na parkingu schował wszystko pod siedzenie pasażera. Tam broń leżała przez blisko pół roku. Paula nigdy nie jeździła tym wozem. Nawet w weekendy brała mercedesa, bo tam miała foteliki, torby na pieluchy i rozmaite dziecięce akcesoria – chodziki, kubeczki, chusteczki higieniczne. Ktoś mógłby pomyśleć, że Paula wybiera się dokądś na cały miesiąc.

Teraz rozpiął suwak torby, wyjął pudełko z twardego plastiku, otworzył. W bursztynowym świetle, sączącym się do samochodu z latarni na parkingu, obejrzał płaski czarny pistolet w pudełku, zgrabne kontury, wygodną kolbę. Słyszał bębnienie deszczu o dach, przytłumiony głos kobiety, która rozmawiała przez telefon, idąc do samochodu. „Nie mogę uwierzyć, że to powiedział!”. Jej słowa niosły się echem. „Co za dupek!”.

Widok pistoletu dodał mu otuchy. Poczuł, jak ramiona mu się rozluźniają, łatwiej mu się oddycha. Część straszliwego napięcia, dźwiganego przez cały dzień, ustępowała. Sam nie wiedział dlaczego. Nawet gdyby ktoś go zapytał, nie potrafiłby wytłumaczyć, czemu na widok tej broni spływało na niego uczucie błogosławionej ulgi.

1

Jones Cooper bał się śmierci. Groza budziła go w nocy, sadzała na łóżku, wyciskała oddech z płuc, zwężała przełyk, sprawiała, że chrypiał w ciemności. Przerażenie zmieniało zwykłe cienie dzielonej z żoną sypialni w hordy intruzów i potworów czających się ze złowrogimi zamiarami. Kiedy? Jak? Zawał. Rak. Wypadek. Czy przyjdzie po niego szybko? Czy powoli wyniszczy go i odczłowieczy? Jeśli cokolwiek czekało na niego potem, co to było?

Cooper nie był człowiekiem wierzącym. Nie miał też całkiem czystego sumienia. Nie wierzył w dobroduszny wszechświat światła i miłości. W przeciwieństwie do innych nie potrafił opierać się na tych wartościach; najwyraźniej wszyscy chronili się jakoś przed widmem pewnego kresu. Wszyscy oprócz niego.

Jego żonę, Maggie, zmęczyły te ataki paniki o drugiej nad ranem. Początkowo siadała przy mężu i pocieszała: „Po prostu oddychaj, Jones. Rozluźnij się”. Jednak nawet ona, psychoanalityczka o niewyczerpanej cierpliwości, zaczęła sypiać w pokoju gościnnym, czasem na kanapie, niekiedy wręcz w pokoju ich syna, pustym, odkąd Ricky wyjechał we wrześniu do Georgetown.

Żona uważała, że ma to związek z wyprowadzką ich syna.

– Wyjazd dziecka na studia jest kamieniem milowym. To naturalne, że pojawiają się refleksje na temat przemijania – powiedziała. Zdaniem Maggie uznanie własnej śmiertelności to rytuał przejścia, który jest udziałem wszystkich ludzi. – Ale w pewnym momencie, Jones, refleksja staje się pobłażaniem sobie, autodestrukcją. Widzisz chyba, że przeżywanie życia w lęku przed śmiercią jest śmiercią samą w sobie.

Jednak według Jonesa ludzie wcale nie zastanawiali się nad śmiercią. Wszyscy kręcili się, najwyraźniej nieświadomi czekającego ich końca – całymi godzinami siedzieli na Facebooku, rozmawiali przez komórki w drodze do Starbucksa, wylegiwali się na kanapach, oglądając brednie w telewizji. Ludzie nie zwracali uwagi – ani na życie, ani na śmierć, ani na siebie nawzajem.

– Rozchmurz się. Naprawdę. – Tymi słowami Maggie pożegnała go tego ranka, udając się na spotkanie z pierwszym pacjentem. Próbował się rozchmurzyć. Naprawdę się starał.

Jones grabił liście; rozłożyste dęby na podwórzu jak co roku zaczęły je zrzucać. Na ziemi leżała ich zaledwie garstka. Przy krawężniku usypał mały stosik. Przez wszystkie lata spędzone tutaj wynajmował kogoś do tej pracy. Jednak od przejścia na emeryturę, blisko rok temu, postanowił wziąć na siebie obowiązki związane z utrzymaniem domu: kosił trawę, dbał o ogród, czyścił basen, mył okna, teraz grabił liście, kiedy przyjdzie pora, odgarnie śnieg. Zdumiewające, jak te czynności wypełniały mu czas. Od świtu do zmierzchu krzątał się, jak to ujmowała Maggie, zmieniał żarówki, przycinał drzewa, mył samochody.

„Ale czy to wystarczy? Masz wysoką inteligencję. Potrafisz się w ten sposób zadowolić?”. Żona go przeceniała. Wcale nie był przesadnie inteligentny. Sąsiedzi zaczęli na nim polegać; cieszyli się, że kiedy są w pracy czy na wakacjach, na miejscu jest emerytowany gliniarz. Jones wpuszczał monterów, odbierał pocztę, zapalał światła, kiedy sąsiedzi wyjeżdżali, sprawdzał obejście, utrzymywał naładowaną broń w dobrym stanie. Początkowo ten stan rzeczy grał Maggie na nerwach – sąsiedzi dzwonili i wpadali, prosili o to i tamto, zwłaszcza że Jones nie przyjmował pieniędzy, nawet od ludzi, których praktycznie nie znał. Potem sąsiedzi zaczęli przynosić podarki – butelkę szkockiej, talon prezentowy do Grillmarksa, eleganckiej knajpy serwującej steki.

– Mógłbyś z tego zrobić prawdziwy interes – stwierdziła z nieoczekiwanym entuzjazmem Maggie pewnego wieczoru przy kolacji zafundowanej przez Pedersenów. Jones przez tydzień karmił ich wrednego kota imieniem Cheeto.

– Jasne – prychnął. – Facet z sąsiedztwa wałęsa się po okolicy i nie ma nic lepszego do roboty, niż wpuszczać hydraulika? Tak bym nazwał mój biznes?

Maggie posłała mu ten rozbrajający uśmiech, który uwielbiał. Gdy uważała, że jest zabawny, ale nie chciała dać mu tego poznać, unosiła kącik ust.

– To poszukiwane usługi, za które ludzie chętnie by zapłacili – powiedziała. – Przemyśl to.

Ale Jones lubił to robić i nie chciał brać za nic pieniędzy. Miło było czuć się potrzebnym, dbać o sąsiedztwo, pilnować, żeby wszystko było w porządku. Człowiek nie przestawał być gliniarzem, kiedy przestawał być gliniarzem. Zresztą tak naprawdę nie był na emeryturze, prawda? Nie opuściłby stanowiska, gdyby nie czuł, że zaszła taka konieczność, że w tej sytuacji to właściwe rozwiązanie. Ale to była całkiem inna historia.

Idealne przedpołudnie: dwadzieścia stopni. Złociste światło, w powietrzu woń grabionych liści, skądś dobiega aromat palonego drewna. Odnowiony gto z 1966 roku czeka na podjeździe, aż jego właściciel przyjedzie na przyszły weekend. Jones kazał wyregulować silnik i wypucować wóz na przyjazd Ricky’ego.

Tęsknił za synem. Niestety, w okresie jego dorastania w ich wzajemne kontakty wkradł się konflikt. Mimo to nie mógł się doczekać, aż Ricky znów znajdzie się pod ich dachem, choćby na cztery dni. Gdyby ktokolwiek uprzedził Jonesa, jak bardzo, jak mocno będzie tęsknił za synem, jaki skurcz serca będzie czuł, mijając ten pusty pokój, nie uwierzyłby. Uznałby, że to kolejny oklepany banał na temat bycia rodzicem.

Oparł grabie o pień dębu i zdjął rękawice. Para gołębi karolińskich zagruchała do niego. Ptaki przycupnęły na balustradzie werandy, strosząc śniade pióra.

– Przepraszam – powiedział nie pierwszy już raz. Wcześniej uprzątnął zaczątek gniazda, luźny kopczyk z gałązek i papieru, które jakimś cudem zdołały ułożyć pod osłoną mechanizmu do otwierania drzwi garażowych. Gołębie karolińskie wiły marne gniazda, niekiedy z lenistwa zajmowały porzucone gniazda innych ptaków. Garaż musiał więc wydać się im idealnym schronieniem przed drapieżnikami. Ale Jones nie chciał gołębi w garażu. Wszyscy wiedzieli, że zwiastowały śmierć. Teraz, od rana, siedziały na podwórzu i dawały mu do zrozumienia, że mają pretensję.

– Możecie uwić gniazdo w innym miejscu – powiedział, wskazując ruchem ręki na działkę. – Tylko nie tutaj.

Gołębie jakby słuchały, przekrzywiając szyje. Potem odfrunęły z gniewnym, melodyjnym świergotem.

– Głupie ptaszyska.

Jones przesunął ręką po czole. Mimo niewysokiej temperatury spocił się od grabienia. To przypomniało mu o konieczności zrzucenia dziesięciu kilogramów, o które jego lekarz suszył mu głowę od lat. Ten przystojny mężczyzna o irytująco smukłej sylwetce, mniej więcej rówieśnik Jonesa, nigdy nie omieszkał wspomnieć o nadwadze, niezależnie od tego, czy powodem wizyty była grypa, skręcony przegub, czy cokolwiek innego. „Kiedyś też umrzesz, doktorku”, chciał zawsze wtedy powiedzieć Jones. „Pewnie kopniesz w kalendarz podczas ćwiczeń. Ile biegasz ostatnio, osiem kilometrów każdego ranka, więcej w weekendy? To cię zaprowadzi przedwcześnie na cmentarz”. Zamiast tego Jones raz po raz przypominał lekarzowi, że przed rokiem tłuszcz na brzuchu uratował mu życie.

– Nie jestem pewien, czy to jest zasadny argument – mówił doktor Gauze. – Jakie jest prawdopodobieństwo, że znowu dostaniesz kulkę w bebechy, zwłaszcza teraz, gdy jesteś na zielonej trawce?

Na zielonej trawce? Jones miał dopiero czterdzieści siedem lat. Właśnie myślał o zielonej trawce, kiedy przed domem zatrzymała się beżowa toyota camry. Jones patrzył, ale nie dostrzegał kierowcy. Po chwili drzwi się otworzyły i wysiadła drobna kobieta, którą poznał, choć nie potrafił umiejscowić. Zbyt chuda, miała wygląd kogoś, kto stracił apetyt z powodu stresu. Szła przez podjazd, poruszała się wolno, jakby niedawno przeszła jakąś chorobę, przyciskając do boku skórzaną torebkę. Chociaż stał na środku podwórza, najwyraźniej go nie widziała. Minęła go jak powietrze.

– W czym mogę pani pomóc? – spytał w końcu. Kobieta odwróciła się do niego zaskoczona.

– Jones Cooper? – powiedziała. Nerwowo przesunęła dłonią po siwo-czarnych włosach, przyciętych mało korzystnie na pazia.

– To ja.

– Zna mnie pan?

Podszedł bliżej, stanął tuż przed nią na wybrukowanym podjeździe, który należało odnowić. Owszem, wydawała się znajoma, ale nie wiedział, jak się nazywa.

– Przepraszam – powiedział. – Czy myśmy się już widzieli?

– Jestem Eloise Montgomery.

Zajęło mu to chwilę. Potem policzki oblał rumieniec, w ramionach poczuł napięcie. „Chryste”, pomyślał.

– Czym mogę służyć, pani Montgomery?

Nerwowo się rozejrzała, a Jones podążył spojrzeniem za jej wzrokiem, na opadające liście, przejrzysty błękit nieba.

– Czy moglibyśmy gdzieś porozmawiać? – Wędrujące spojrzenie kobiety spoczęło na domu.

– Nie możemy pomówić tutaj? – Splótł ręce na piersi i ani drgnął. Maggie byłaby oburzona tak grubiańskim zachowaniem, ale Jones nic sobie z tego nie robił. Nie zamierzał zapraszać tej kobiety do domu.

– To sprawa osobista – wyjaśniła. – Poza tym jest mi zimno.

Kobieta ruszyła w stronę domu, zatrzymała się u stóp trzystopniowych schodów prowadzących na pomalowaną na szaro werandę, odwróciła się i spojrzała na Jonesa. To, że stała tak blisko domu, nie podobało mu się bardziej niż widok pary gołębi. Kobieta była drobna i płochliwa, ale biło od niej osobliwe zdecydowanie. Kiedy bez zaproszenia weszła po schodach i stanęła przed drzwiami, pomyślał o tym, jak źdźbło trawy, dzięki wytrwałości, potrafi się przecisnąć przez beton. Już się spodziewał, że pociągnie siatkowe drzwi i wejdzie, ona jednak czekała. Jones ruszył niechętnie, rzucając rękawice ogrodowe obok grabi.

Chwilę później siedziała przy stole w jadalni, a on parzył kawę. Stojąc przy kuchennym blacie, widział ją wyraźnie: usiadła jak grzeczna panienka, ze splecionymi dłońmi. Nie zdjęła płaszcza w pepitkę, wciąż przyciskała do ciała torebkę. Oczy nieustannie się poruszały.

– Nie chce mnie pan tutaj – stwierdziła, rzuciła szybkie spojrzenie w jego stronę, po czym spuściła wzrok na dłonie. – Chciałby pan, żebym sobie poszła.

Z szafki wyjął dwa kubki i postawił je na stole z łoskotem, choć wcale nie miał takiego zamiaru.

– Kurczę – powiedział. – Jestem pod wrażeniem. Pani naprawdę czyta w myślach.

Nie chciało mu się znów na nią patrzeć; pozwolił oczom spocząć na kalendarzu za telefonem. Za kilka godzin miał wyznaczoną wizytę u psychoanalityka, której panicznie się bał. Kiedy znowu na nią spojrzał, przyglądała mu się z nieznacznym uśmiechem.

– Sceptyk – stwierdziła. – Pańska żona i teściowa okazują mi więcej szacunku.

– Na szacunek trzeba sobie zasłużyć. – Nalał kawy. – Jaką pani pije? – spytał, choć był przekonany, że czarną.

– Poproszę ze śmietanką i cukrem – odparła. – Co powinnam zrobić, by zaskarbić sobie pański szacunek?

Jones podszedł z kubkami kawy i usiadł naprzeciwko gościa.

– Co mogę dla pani zrobić, pani Montgomery?

Dochodziło południe. Ostatnia przedpołudniowa sesja Maggie miała skończyć się za kwadrans, potem wróci do domu na lunch. Kiedy to nastąpi, nie chciał, żeby Eloise tu siedziała. Ta kobieta mogła przywieść Maggie na myśl tylko złe wspomnienia o wszystkim, co wycierpieli w minionym roku i wcześniej. A ani on, ani jego żona tego nie potrzebowali.

– Wie pan o mojej pracy? – spytała Eloise.

Praca. Serio? Tak to nazywali? Sądziłby raczej, że powie o darze albo trzecim oku. Czy na przykład o zdolnościach. Ale pewnie myślała o tym jako o pracy, skoro właśnie w ten sposób zarabiała na życie.

– Owszem – odpowiedział. Starał się zachować beznamiętny ton głosu, nie dopytywać się ani nie zachęcać, lecz ona i tak odczuwała potrzebę wyjaśnienia.

– Jestem jak radio. Zewsząd odbieram sygnały, rozproszone, fragmentaryczne. Nie panuję nad tym, co widzę, nad stopniem ostrości i mocą. Mogę zobaczyć coś na drugim krańcu świata, ale coś w sąsiednim domu może mi umknąć.

Z trudem powstrzymał się, aby nie przewrócić oczami. Naprawdę spodziewała się, że on w to uwierzy? Serio?

– Dobra – powiedział i łyknął kawy. Nie podobała mu się własna narastająca irytacja, niepokój. Siedząc na krześle, czuł fizyczny dyskomfort, rozdrażnienie spowodowało, że zapragnął nerwowo chodzić po pokoju. – Co to ma wspólnego ze mną?

– Staje się pan sławny w miasteczku. Ludzie wiedzą, że jest pan skory do pomocy, pod ich nieobecność zajmuje się domami, odbiera pan pocztę.

– Tylko tutaj, w sąsiedztwie. – Wzruszył ramionami, oparł się na krześle, odwrócił dłonie wnętrzem do góry.  – Co takiego? Wybiera się pani na wakacje? Chce pani, żebym karmił kota?

Eloise westchnęła i spojrzała na dzielący ich stół.

– Wkrótce ludzie zaczną przybywać z daleka po więcej – powiedziała. – Może to pana zaprowadzić w niespodziewane miejsca.

Jonesowi nie spodobały się jej słowa, ale postanowił nie reagować, by nie dać kobiecie satysfakcji.

– Dobrze – powiedział, przeciągając słowo.

– Chciałam, żeby był pan gotowy. Widziałam coś.

Gdy znów na niego spojrzała, jej błyszczące oczy go zaniepokoiły. Sam nie wiedział czemu, ale przywołały wspomnienie matki, kiedy po wylewie znalazł ją na podłodze łazienki. Odsunął krzesło od stołu i wstał.

– Dlaczego pani mi to wszystko mówi? – Oparł się o drzwi kuchenne.

– Bo musi pan wiedzieć – odparła. Siedziała sztywno, skrępowana, nie tknęła stojącej przed nią kawy.

„Dobra, świetnie. Dzięki, że pani wpadła. Proszę do mnie nie dzwonić, ja zadzwonię do pani. Odprowadzę panią”. Zamiast tego, ponieważ ciekawość zawsze brała nad nim górę, zapytał:

– Więc co pani zobaczyła?

– Trudno to wyjaśnić. – Przesunęła dłonią po włosach. – To jak opisywanie snu. Esencja może się zagubić w tłumaczeniu.

Jeśli to było przedstawienie, grała dobrze. Sprawiała wrażenie osoby szczerej, nie dramatyzowała, nie szarżowała. Gdyby zeznawała jako świadek, uwierzyłby jej. Ale nie była świadkiem, była świruską.

– Niech pani spróbuje – ponaglił. – Przecież po to pani tu przyszła, prawda?

Kolejny powolny wdech i wydech. Wreszcie:

– Widziałam pana na brzegu rzeki… To mógł być też ocean. Jakiś zbiornik wzburzonej wody. Widziałam, jak pan biegnie, ścigał pan jakiś martwy kształt w wodzie. Nie wiem, kto to był. Mogę jedynie założyć, że kobieta albo dziewczyna, bo tylko tyle widziałam. Potem wskoczył pan do wody albo wpadł pan. Był pan za słaby. Woda pana wciągnęła.

Eloise mówiła spokojnie, beznamiętnie. Ktoś mógłby sądzić, że swobodnie rozprawia o pogodzie. Przywołany przez nią obraz nie zaniepokoił go ani nie zaskoczył. Kobieta wyglądała krucho, głupio, jakby wykonywała w cyrku numer, który ani nie dostarczał rozrywki, ani nie intrygował.

Tykanie dużego wahadłowego zegara w holu brzmiało szczególnie głośno. Naprawdę powinien się pozbyć tego grata, prezentu od teściowej na nowe mieszkanie. Czy rzeczywiście musiał słuchać, jak upływają minuty jego życia?

– Widzi pani, pani Montgomery, według mnie nie czuje się pani najlepiej – powiedział.

– Owszem, panie Cooper. Wcale nie czuję się dobrze. – Z ulgą spostrzegł, że wstała od stołu i ruszyła do wyjścia.

– Cóż, jeśli znajdę się na brzegu rzeki, gdy będę gonił za jakimś ciałem, z pewnością zostanę na lądzie – powiedział, przepuszczając ją i idąc za nią do drzwi. – Dzięki za przestrogę.

– Na pewno? Na pewno zostałby pan na lądzie? Wątpię. – Dłoń oparła na klamce drzwi wejściowych, ale ani ich nie otworzyła, ani nie odwróciła się.

– To by chyba zależało od okoliczności – powiedział. – Od tego, czybym uznał, czy mogę pomóc, czy nie. Czybym uznał, że udźwignę ryzyko. Wreszcie od tego, kto znajdowałby się w wodzie.

Dlaczego w ogóle kontynuował tę rozmowę? Ta kobieta najwyraźniej była niespełna rozumu; powinna się znaleźć w szpitalu, a nie łazić na wolności. Mogła zrobić krzywdę komuś albo sobie. Wciąż nie odwracała się, by na niego spojrzeć, tylko pochyliła głowę.

– Nie sądzę, że zdoła pan udźwignąć ryzyko – powiedziała. – W grę wchodzą siły potężniejsze niż pańska wola. Myślę, że to właśnie musi pan wiedzieć.

Biorąc pod uwagę to, jak bardzo Jones bał się śmierci, powinien chwycić się za serce z przerażenia. Ale prawdę powiedziawszy, cała sytuacja wydawała mu się niedorzeczna. Czuł niemal ulgę, mogąc rozmawiać z kimś, kto miał jeszcze słabszy kontakt z rzeczywistością niż on.

– W porządku – powiedział. – Dobrze wiedzieć.

Ująwszy kobietę za ramię, delikatnie odsunął ją na bok i otworzył drzwi.

– Więc kiedy pani sobie to wyobraża? W The Hollows jest tylko jeden zbiornik wodny. – Black River była zazwyczaj spokojną rzeką toczącą się na dnie wąwozu polodowcowego. W czasie obfitych deszczy potrafiła wezbrać, ale od lat nie występowała z brzegów. Ten rok był suchy.

– Ja sobie niczego nie wyobrażam, panie Cooper. – uśmiechnęła się do niego pobłażliwie. – Ja widzę i mówię ludziom, którym muszę powiedzieć, żeby poprawili stan rzeczy. A jeśli nawet nie poprawili, to przynajmniej utrzymywali w takim stanie, jaki być powinien. To wszystko, co robię. Dawniej zadręczałam się, próbując odkryć, gdzie, kiedy i czy na pewno coś się wydarzy. Sądziłam, że mogę ocalać, pomagać, naprawiać, odchodziłam od zmysłów, kiedy mi się nie udawało. Teraz ograniczam się do prawdziwego przedstawiania swoich wizji. Nie zwracam uwagi na efekty, na to, czy ludzie traktują mnie z szacunkiem, czy wrogo, słuchają mnie czy nie.

– Czyli te pani wizje są dosłowne – stwierdził, nawet nie próbując ukryć sceptycyzmu. – Coś pani widzi, a potem wydarza się to dokładnie w ten sposób. Bez zmian.

– Nie, one nie zawsze są dosłowne – powiedziała.

– Ale czasami są?

– Czasami. – Przytaknęła z rozwagą. – W życiu nic nie jest niezmienne, panie Cooper.

– Oprócz śmierci.

– Cóż… – Urwała. Czyżby zachowywała się jak nauczycielka, której nie chce się prowadzić lekcji, bo uczeń i tak nic nie zrozumie?

Eloise wyszła z domu, puszczając siatkowe drzwi by się za nią zamknęły. Ponieważ nie wiedział, co powiedzieć, zmilczał i tylko patrzył, jak sztywno schodzi z werandy. Raz obejrzała się za nim, jakby chciała coś jeszcze dodać. Potem jednak ruszyła dalej po podjeździe. Szła lżej, jak po zdjęciu brzemienia z ramion. Już nie sprawiała wrażenia osoby kruchej czy schorowanej jak wtedy, gdy ujrzał ją po raz pierwszy. Wsiadła do samochodu i powoli odjechała.

2

Pisała wolno. Mozolnie formowała każdy znak, aż ołówek przebijał stronę na wylot. U góry zeszytu do angielskiego pojawiły się drukowane litery: THE HOLLOWS TO DZIURA. To naprawdę była dziura. Nienawidziła tej mieściny. Pod spodem napisała kursywą: Dlaczego tu jestem? Dlaczego?

– Willow? Panno Willow Graves. Może się pani do nas przyłączy?

Zaskoczona, wyprostowała się w ławce. Czasami znikała we własnej głowie, świat zewnętrzny rozpływał się w szum, by wrócić z łoskotem, często w żenujący sposób.

Podniosła wzrok na pana Vance’a, nauczyciela angielskiego, który przyglądał się jej z wyczekiwaniem.

– Nie słyszałam pytania. – Ktoś z tyłu klasy zachichotał, a ona poczuła, jak rumieniec pali jej policzki.

– Pytanie brzmiało: czy może mi pani wyjaśnić różnicę między porównaniem a metaforą?

Wcale nie chciała przewracać oczami, ale niekiedy jakby żyły własnym życiem. Pan Vance skrzyżował ręce na piersi i stanął w wyzywającej pozycji.

– Porównanie jest zabiegiem literackim porównującym rzeczy z użyciem łącznika „jak”. Na przykład: „jego oczy były niebieskie i przyzywające jak głęboki, rozległy ocean”. Metafora jest figurą retoryczną zrównującą dwie odmienne rzeczy. Na przykład: „jej miłość do niego była czerwoną różą”.

Chcąc wyjść z twarzą, wymówiła to zalotnie, jak wamp. Ale wyszło źle. Od strony ławek obsadzonych przez zombie dobiegły nowe chichoty. Z głębi klasy, gdzie siedzieli palacze trawy, niczym kłęby dymu doleciały słowa: „Co za kretynka”. Na twarzy pana Vance’a pojawił się wyraźny rumieniec – gniewu, zażenowania, może po części jednego i drugiego.

Kiedy Willow była młodsza, matka mawiała: „Niewyparzony język sprowadzi na ciebie kłopoty, mała”. Potem: „Język, Willow. Licz się ze słowami”. Ostatnio upomnienia padały tak często, że matka mówiła tylko krótko: „Język!”.

Pan Vance naprawdę miał najśliczniejsze niebieskie oczy. Wymuskany, elegancko ostrzyżony, czyściutki i lśniący jak nowa złota obrączka ślubna. Ale Willow wcale go nie podrywała. Lubiła go. Większość nauczycieli uważała, że dziewczyna jest „wyzywająca”, „roztargniona”, „bystra, ale niezdyscyplinowana”, „opornie włącza się do pracy w klasie”. Określeń było tyle, ile wywiadówek, prawie wszystkie negatywne.

Pan Vance był inny. Pozwalał jej mówić, nie ulegał frustracji z powodu jej pytań: Czy istnieją dowody na to, że Szekspir był kobietą? Czy tak naprawdę to nie jego siostra pisała, a na niego spływał cały splendor? Czy ktoś jeszcze uważał, że Hemingway jest płaski i nieprzystępny? Że Moby Dick to straszliwe nudziarstwo? Kiedy pan Vance spotkał się z jej matką podczas ostatniego dnia otwartego, powiedział, że jego zdaniem Willow jest „utalentowana”, ale często się nudzi i „potrzebuje wielu wyzwań i stymulacji, by osiągać dobre wyniki”. Był pierwszym nauczycielem, z którym Willow nawiązała autentyczny kontakt. A teraz wszystko spieprzyła. Spartoliła. Matka nie lubiła, kiedy Willow używała słów typu „pieprzyć”. Wysil wyobraźnię, Willow. Wulgaryzmy są dla ludzi o ograniczonym słownictwie.

– Zgadza się, Willow – powiedział pan Vance. Odwróciwszy się do niej plecami, przeszedł na przód klasy. – Zgadza się.

Nauczyciel powrócił do wykładu o literackich środkach wyrazu, ale Willow nie słyszała ani słowa i do końca lekcji nie opuszczał jej markotny nastrój. Zazwyczaj zostawała w klasie, by porozmawiać z nim po dzwonku, ale dziś wyszedł, nim zdążyła spakować rzeczy do plecaka. Willow ogarnęło znane uczucie: oto powiedziała nie to co trzeba i kogoś spłoszyła; zawód i bezsensowny żal, że nie ważyła słów.

Na jej szafce w kolorze khaki ktoś wyskrobał słowo „dziwadło”. To samo zrobili na początku roku szkolnego, ale Willow nie poskarżyła się, nie próbowała nawet zamazać obelgi. Spodobała się jej. The Hollows, społeczną i kulturową próżnię, zamieszkiwali ludzie małostkowi, pozbawieni wyobraźni, o wąskich horyzontach myślowych. Tutaj była dziwadłem i szczyciła się tym. Chciała, by wszyscy wiedzieli, że jest inna. Nie była dziwadłem w Nowym Jorku, gdzie spędziła całe swoje życie aż do wygnania do Hollows przed sześcioma miesiącami.

Willow poszperała w plecaku i odnalazła komórkę. Po wybraniu numeru umieściła telefon między uchem a ramieniem, potem schyliła się, by ponownie zasznurować martensy i poprawić siatkowe rajstopy.

– Jak się żyje na pasie szybkiego ruchu, mała? – spytała matka.

– Tragicznie. – Willow oparła się ciężko o szafkę, patrząc, jak potok matołów leje się korytarzem. Chichoty, okrzyki, bieg, pisk tenisówek.

– Co się stało? – westchnęła matka.

Willow opisała zajście z panem Vance’em.

– Ja tylko żartowałam.

– Co robimy, kiedy skrzywdzimy albo wprowadzimy w zakłopotanie osobę, na której nam zależy?

– Próbujemy naprawić szkodę – odparła Willow. Po co w ogóle zadzwoniła? Bez trudu mogła sobie dosłownie wyobrazić całą rozmowę.

– Wygląda na to, że wiesz, co masz robić.

– Dobra – powiedziała Willow. – Tak.

Willow wtuliła się w szafkę. Chciała poprosić mamę, żeby po nią przyjechała. W pierwszych tygodniach dzwoniła i błagała, by matka ją odebrała, ona zaś wyrażała zgodę. Teraz jednak mama powiedziała: dość. Willow musiała sobie radzić w szkole bez względu na to, jak żałośnie się czuła. Kiedy mama mówiła „dość”, nie żartowała.

– Kocham cię, mamo.

– Ja też cię kocham. Willow? Wiem, że chwilowo ciężko nam się żyje. Ale sprawy się poprawią. Obiecuję. Po prostu spróbuj znaleźć zadowolenie w drobiazgach.

– Postaram się.

– Po tej przerwie masz zajęcia artystyczne?

– Tak.

– Powinno być fajnie. – Willow nie cierpiała udawanej radości w głosie matki, bo przypominała jej o tym, że mama również cierpiała.

– Juhuu! – zawołała.

– Dobrze, mądralo – roześmiała się matka. – Trzymaj się tam.

Rozłączywszy się, Willow wypakowała podręczniki do szafki, schowała do plecaka przybory na zajęcia artystyczne i zamknęła drzwiczki.

– Niezły plecak. – Wredny głosik rozniósł się po korytarzu, odbijając się echem od ścian. Willow odwróciła się i ujrzała Beckę Crim w otoczeniu swoich ślicznych klonów jak z plastiku. Ich firmowe plecaki – Juicy Couture, Coach, Kate Spade – zdawały się lśnić złośliwie. Willow kupiła swój w sklepie z akcesoriami wojskowymi. Był ekstra. Zbyt fajny jak na szkołę. Willow pokazała dziewczynom palec i ruszyła przed siebie, słysząc, jak się śmieją.

– Jej miłość do niego była czerwoną różą.

Nie wiedziała, która powtórzyła te słowa, ale nie miało to większego znaczenia. Żadna z tych kretynek nie chodziła z nią na angielski, a jednak wiedziały już, co zaszło w klasie. „Super”.

Drzwi gabinetu pana Vance’a były zamknięte. Przez szybę z matowego szkła widziała jego cień za biurkiem. Mimo zdenerwowania uniosła dłoń i zapukała.

– Proszę.

Willow pchnęła drzwi, nauczyciel oderwał wzrok od teczki na biurku, po chwili znów spuścił oczy. Niepewnie stała w drzwiach, nie wiedząc, czy chce wejść.

– Co mogę dla ciebie zrobić, Willow? – zapytał, gdy wciąż nie wchodziła. Spojrzał na nią, marszcząc brwi.

– Przyszłam przeprosić – wykrztusiła w końcu. – Przepraszam. To było głupie.

Pan Vance wskazał krzesło po drugiej stronie biurka. Siadając, usłyszała dzwonek, ktoś puścił się biegiem, trzasnęły drzwi. Spóźni się na zajęcia artystyczne.

– Pozwól, że coś ci wyjaśnię – powiedział pan Vance. – Jesteśmy przyjaciółmi. Mamy pewien układ: rozmawiamy o książkach, po lekcjach dyskutujemy na tematy poruszane w klasie.

– Tak. – Na biurku ujrzała fotografię pana Vance’a, tulącego policzek do policzka uśmiechniętej kobiety, jak się domyślała, jego żony. Oboje mieli niemądre miny osób pozujących do zdjęcia. Nie wiedzieć czemu Willow sądziła, że jego żona będzie ładniejsza; wyobrażała sobie wysoką blondynkę. Tymczasem kobieta była pospolitą okularnicą z włosami w kolorze mysiej sierści. Mimo to wyglądała na szczęśliwą. I miłą.

– To delikatna sprawa – powiedział pan Vance. – Wystarczy aluzja, że dzieje się coś niestosownego, i po mojej karierze. Rozumiesz? Mam żonę, spodziewamy się dziecka. Potrzebuję tej pracy, reputacja jest dla mnie ważna.

Willow poczuła pieczenie policzków, napływały łzy.

– Ja nie chciałam… – zaczęła. – Przepraszam.

– Wprawiłaś mnie w zakłopotanie – powiedział.

Ponownie zaczęła przepraszać, ale ścisnęło ją w gardle. Nie zdoła mówić, nie wybuchając płaczem. W pokoju panował upał, nagle poczuła, że siedzi za blisko nauczyciela. Pragnąc się oddalić, wstała, odsunęła się od jego spojrzenia pełnego dezaprobaty, tak różnego od zwykłego uśmiechu, szelmowskiego wzroku. Pan Vance był blady, mocno zaciskał usta. Willow widziała, że nie będą się więcej przyjaźnić. Cofając się, trąciła krzesło, które głośno zaszurało po podłodze. Wtedy twarz nauczyciela złagodniała.

– Dobra – powiedział i odwrócił dłonie wnętrzem do góry. – Rozumiem. Zapędziłem cię w kozi róg. Próbowałaś wyjść z twarzą.

Fakt, że to rozumiał, jeszcze pogarszał sytuację.

– Naprawdę mi przykro – powtórzyła, z trudem powstrzymując się od płaczu. Nie rozpłacze się przed nim. Wyszła z gabinetu i pobiegła, a plecak bezwładnie uderzał o jej ciało.

– Posłuchaj, Willow… – dobiegł ją głos pana Vance’a. – Potrzebujesz usprawiedliwienia za spóźnienie na następną lekcję?

Ściany, wstyd, zapach stołówkowej pizzy osaczały ją. Nie mogła znieść tych jarzeniówek, tego miejsca, gdzie była dziwadłem, gdzie nikt jej nie rozumiał ani nie dostrzegał. Za rogiem zwolniła i ruszyła w stronę klasy. Już miała wejść, gdy w końcu korytarza zobaczyła drzwi wyjściowe. Przez wąskie prostokątne okna sączyło się światło. Bez zastanowienia poszła dalej i zanurzyła się w chłodne powietrze późnej jesieni. Chwilę stała, oglądając się na przysadzisty ceglany budynek, na oliwkowe drzwi. Potem szybkim krokiem przeszła podjazdem na tyłach szkoły do bocznej ulicy i ruszyła przed siebie.

Spodziewała się, że ktoś za nią pobiegnie i spyta, dokąd się wybiera. Nikt jednak tego nie zrobił. Szła więc poboczem cichej dwupasmówki obsadzonej szemrzącymi wiązami. W głowie jej szumiało od poczucia skradzionej wolności. W tak małym miasteczku było tylko kwestią czasu, kiedy ktoś przejedzie, zobaczy ją i zadzwoni, informując o nastolatce oddalającej się samotnie od szkoły w czasie lekcji. Wtedy będzie miała kłopoty. Matka się zmartwi. Nie dbała o to. Chciała tylko… odejść. Willow dobrze znała to uczucie.

Nie miała planu; żałowała, że nie wzięła kurtki. Od strony drzew wiał przenikliwy wiatr, niosąc złociste liście, które wirowały, tańczyły, w końcu osiadały na ziemi, gdzie deptała je grubymi czarnymi butami.

Od dawnego życia dzielił ją rok, dzień i sto tysięcy mil. Mogłaby zadzwonić do kilku osób, starych przyjaciół. Niektórzy jej wybaczyli; niektórzy, jak Amelia, wciąż pisali maile i telefonowali, nadal wpisywali się na facebookową stronę Willow. Ale po co miałaby sobie zawracać głowę? Ilekroć z nimi rozmawiała, czytała o nich, widziała ich głupie tweety, czuła się jak wygnaniec. Doskonale wiedziała, że droga powrotna do tamtego domu jest zamknięta, chociaż wszyscy, włącznie z nią samą, udawali, że jest inaczej.

Mama czytała jej książkę o chłopcu, który pogniewał się na rodziców i uciekł z domu, żeby dołączyć do cyrku. Wsuwał głowę w lwią paszczę, chodził po linie. Na trapezie szybował nad tłumem, tańczył z klownami. Ale na koniec dnia, kiedy gasły światła, a publiczność rozchodziła się do domów, chłopiec zostawał sam w ciemnym namiocie. Zamykał oczy i płakał za matką, która, jak się okazało, wcale nie była zła, chciała tylko, żeby zjadł brokuły. Gdy otworzył oczy, zrozumiał, że to był tylko sen; wciąż leżał bezpiecznie we własnym łóżku, gdy mama pochylała się, żeby pocałować go w czoło.

– Uciekłem i przyłączyłem się do cyrku – wyznał chłopiec i opowiedział mamie o lwach, klownach, trapezie. – Nawet wtedy chciałem tylko wrócić do domu.

– Zawsze jesteś w domu, bo ja zawsze jestem przy tobie – powiedziała książkowa mama. – Możesz ruszyć w świat, zostać, kim tylko chcesz, robić, co tylko zapragniesz, ale zawsze możesz do mnie wrócić.

Willow przypomniała sobie, że uwielbiała tę książkę, na koniec zawsze tuliła się do mamy. Nawet teraz, kiedy historia o chłopcu wydawała się łzawa i wykoncypowana, podobał się jej pomysł, że można się znaleźć w domu, we własnym łóżku, gdzie człowiek będzie bezpieczny, kochany i gdzie wszystko się ułoży. Dawniej wierzyła, że na świecie nie ma żadnych zagrożeń, a mama wszystko potrafi naprawić.

Na odgłos samochodu zeszła między drzewa. Snopy świateł przesunęły się po rzednącym lesie, odbijając się od wilgotnej szosy. Willow deptała po miękkiej warstwie liści i patyków. Powietrze pachniało rozkładającą się roślinnością. Ruszyła przez las. Lepiej zejść z ulicy; wiedziała, że jeśli przejdzie lasem kilometr czy dwa, dotrze do piaszczystej drogi koło domu. Już to robiła, chociaż obiecywała, że nie będzie. Raz przyszła tu i wypaliła skręta z Jolie Hayes, jedyną znośną dziewczyną z Hollows. Ale w zeszłym tygodniu Jolie zawieszono za wagarowanie, a mama Willow nie życzyła już sobie, by córka się z nią zadawała.

Jedna rzecz w Hollows była według Willow całkiem w porządku, mianowicie cisza. Dotychczas nie zdawała sobie sprawy, jak głośne jest miasto, jak hałas wdziera się we wszystkie zakamarki jej świadomości. „Tutaj mogę myśleć”, mawiała matka o Hollows, a na jej twarzy pojawiał się ten drażniący rozmarzony wyraz. „Mogę oddychać”. Willow wiedziała, co matka ma na myśli, choć nie chciała tego przyznać. Zazwyczaj dąsała się, gdy matka zaczynała piać na temat The Hollows, o tym, jakie jest urocze, ciche, bliskie natury, jak czyste jest tu powietrze.

– Boże, mamo, daj spokój. To dziura.

– Postaraj się, Willow. Po prostu się postaraj.

Słońce skryło się za chmurami, złote palce się cofnęły. Willow została w mlecznym, ukośnym świetle. Liście stały się nagle po prostu brązowe. Czuła narastający żal. Ta głupia odzywka w klasie, kulawe przeprosiny, szalona ucieczka ze szkoły… Teraz musiała przejść w milczeniu parę kilometrów, a na koniec czekały ją tylko kłopoty.

Poczuła nagłe ukłucie lęku. Jeśli zadzwonią ze szkoły do matki, zaniepokoi się, bardzo się zaniepokoi. Mama potrafiła wprowadzać się w ciężkie stany, jej szalona wyobraźnia pisarki wyświetlała najstraszniejsze scenariusze w jaskrawych błyskach, jak w technicolorze. To była ostatnia rzecz, jakiej mama teraz potrzebowała.

Willow wydobyła z plecaka komórkę, ale kiedy próbowała zadzwonić, spostrzegła, że nie ma zasięgu. W Hollows pełno było miejsc, gdzie komórki w tajemniczy sposób przestawały działać. Jolie powiedziała jej, że to z powodu długich tuneli pozostałych po kopalniach rudy żelaza pod miasteczkiem. Willow nie rozumiała, czemu to miałby być powód, ale co właściwie wiedziała? Poważnie podejrzewała, że miasteczko próbuje utrzymać ją w izolacji i samotności, specjalnie powiększając jej udrękę. Nawet nie mieli Starbucksa.

Wiedząc, że sygnał w każdej chwili może wrócić, wepchnęła telefon do kieszeni i przyspieszyła. Spojrzawszy w niebo, zobaczyła trzy duże kołujące ptaki. Zatrzymała się, żeby im się przyjrzeć, patrzyła, jak unoszą się w powietrzu, prawie nie poruszając skrzydłami. Wcześniej nigdy nie widywała stworzeń, które teraz regularnie pokazywały się na ich rozległej posiadłości: zające, sójki, kardynały, wrony. To akurat też podobało się jej w Hollows. Oczywiście te rzeczy – spokój cisza i dzikie zwierzęta – nie rekompensowały całej reszty.

Patrząc w niebo, uzmysłowiła sobie coś, co od pewnego czasu słyszała w oddali. Rytmiczne łomotanie, tak ciche i miarowe, że dopiero po pewnym czasie do niej dotarło. Willow rozejrzała się, żeby ustalić źródło dźwięku, ale zdawał się dochodzić z ziemi, z powietrza. Wiedziała, że na skraju Hollows znajdują się posiadłości, gdzie dźwięk niesie się daleko.

Jolie powiedziała jej, że starzy mieszkańcy tych stron nazywali te rozległe zadrzewione tereny Czarnym Lasem, choć nie była to ich prawdziwa nazwa. Ale w legendach Niemców, którzy założyli miasteczko, tak właśnie nazywał się las, pełen chat czarownic, domków z piernika i wielkich groźnych wilków. Las w Hollows najwyraźniej im to przypominał i nazwa przylgnęła.

Na prywatnej ziemi przylegającej do lasu stały teraz nowiutkie domy – jeden z nich kupiła matka Willow.

– Żeby mieszczuchy mogły czuć, że mieszkają na wsi – powiedziała Jolie, jakby to było coś, co zasłyszała, a teraz powtarzała, bo uważała, że fajnie brzmi. Willow nie była pewna, czy Jolie wie, że ona sama mieszka w jednym z tych domów, i czy Jolie robi przytyk, czy też jest po prostu ignorantką. Co więcej, Jolie nigdy nie była w dużym mieście i nie miała pojęcia o mieszczuchach. Ale Willow nic nie powiedziała, bo Jolie była jej jedyną przyjaciółką.

Cześć tej ziemi należała do starych rodów z Hollows – ot, zwykłe chałupy na odludziu. Po pierwszym śniegu drogi stawały się nieprzejezdne, a wielu ludzi, włącznie z dzieciakami, znikało na zimę. Źródłem tych wszystkich wiadomości była jej paląca trawę, zawieszona w prawach ucznia przyjaciółka, której rodzina mieszkała w Hollows od czterech pokoleń, a niemieccy przodkowie należeli do założycieli miasteczka.

Łubudu. Łubudu. Cisza. Łubudu.

Między drzewami przed sobą widziała polanę. Po jej przejściu wystarczyło pójść jeszcze kilometr czy dwa i dochodziło się do drogi do domu. Jednak zamiast ruszyć w tamtym kierunku Willow skierowała się do źródła dźwięku, głębiej w las. Poczuła ukłucie ciekawości, palącą potrzebę odkrywania. Uwielbiała to uczucie, bo pozwalało oderwać się od siebie, od własnych problemów i spraw. Podniecona, przyspieszyła kroku. Ponownie sprawdziła komórkę. Nadal nie było zasięgu.

Odgłos się nasilił, Willow zwolniła i ciszej szła między drzewami. Coś chwyciło ją za ramię. Przyciągnąwszy rękę do ciała, poczuła piekące uderzenie starej czarnej gałęzi. Willow spostrzegła, że konar rozdarł bawełnianą bluzkę Lucky Brand w kwiaty. Gdy przytknęła dłoń do rozdarcia, ujrzała smugę krwi. Jej ulubiona bluzka, kupiona w sklepie SoHo podczas ostatniej wizyty w domu. To tak jak mieć ze sobą kawałek miasta, coś, czego żadna z lalek Barbie w szkole nigdy mieć nie będzie. Znowu poczuła falę złości na samą siebie. „Willow, gdybyś nie stawiała się w takim położeniu, podobne rzeczy by ci się nie przytrafiały”. Tak powiedziałaby matka. I miałaby rację.

Łubudu. Łubudu.

Natychmiast zapomniała o piekącej ręce i znów ruszyła w stronę łoskotu. Na widok mężczyzny stanęła jak wryta. Nie była pewna, co spodziewała się ujrzeć, idąc za dźwiękiem – może zwierzę albo trzaskające drzwi u wlotu do jednego z kopalnianych tuneli. Z pewnością nie spodziewała się zobaczyć człowieka kopiącego dół w ziemi. Łubudu.

Mężczyzna był równie wysoki i potężny jak okoliczne pnie, długie ciemne włosy spływały jak oliwa na szarą bluzę z kapturem. Stał w dole po kolana granatowych spodni roboczych i nie przestawał kopać. Willow stała jak wryta, bez tchu, obserwując. „Rejestruj szczegóły. Wszystko opowiada historię. Zrób zbliżenie”.

Obok mężczyzny leżała spora czarna torba, najwyraźniej pełna narzędzi. Po plecach spływały mu strużki potu. Willow usłyszała brzęczącą muzykę. Na uszach miał słuchawki, a muzyka, której słuchał, była na tyle donośna, że słyszała ją z dwudziestu metrów. Niebo pociemniało, temperatura spadła. Willow przeniknął nagły chłód. Zaczęła się wycofywać, świadoma odgłosu własnego oddechu.

Mężczyzna przerwał kopanie, spojrzał w niebo, zdjął słuchawki, odchylił się i przeciągnął. Willow wciąż się cofała. Nagle rozdzwoniła się jej komórka. Naturalną ciszę przecięła głośna melodia piosenki Lily Allen. Nie, ona eksplodowała, rozdzierając ciszę. Nieznajomy odwrócił się gwałtownie, ujrzała jasną cerę i bardzo ciemne oczy.

– Hej!

Willow nie odpowiedziała; odwróciła się na pięcie i pobiegła. Nieporadnie sięgnęła po wciąż dzwoniący telefon. Dzwonek świdrował w uszach. Po co ustawiła tak głośny sygnał? W chwili gdy wyciągała komórkę z kieszeni, wyślizgnęła się jej z palców. Odwróciła się i zobaczyła, że tamten stoi i patrzy, jak dziewczyna ucieka; nie gonił jej, tylko śledził ją wzrokiem, z osobliwym, niemal szyderczym uśmiechem.

Nie zatrzymała się, żeby podnieść telefon, nie odwróciła się, tylko biegła i biegła przez polanę, znów przez drzewa, aż wypadła na światło i znalazła się na drodze. Dopiero wtedy pozwoliła sobie stanąć, schyliła się, zgięta okropnym skurczem w boku, bez tchu. Nie była lekkoatletką. Nie miała siły biec dalej. Gdyby wypadł spomiędzy drzew i stanął przy niej, resztki sił wykorzystałaby na to, by krzyczeć i drapać go w nadziei, że ktoś ją usłyszy.

Ale znowu otoczyła ją cisza The Hollows – tylko śpiew ptaków i szmer chłodnego wiatru w listowiu. Willow spojrzała w głąb lasu, ale nikt nie nadchodził. Stała sama, w podartej bluzce, bez komórki, z bólem w piersiach po niecodziennym wysiłku. Strach ustąpił, czuła się słabo i głupio. Ruszyła do domu. Nikomu nie powie, co widziała. Zresztą i tak nikt by jej nie uwierzył. Bo Willow Graves była kłamczuchą, o czym wiedzieli wszyscy, nawet, a może w szczególności, jej matka.

Przekład: Paweł Lipszyc

Redakcja: Małgorzata Denys

Korekta: Aleksandra Berka, Magdalena Marciniak

Projekt okładki: Izabella Marcinowska

Zdjęcie na I stronie okładki: © Jessica Neuwerth Photography / Getty Images

Skład i łamanie: Typo

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-372 Warszawa, ul. Foksal 17

tel. 22 828 98 08, 22 894 60 54

biuro@gwfoksal.pl

gwfoksal.pl

ISBN 978-83-280-1690-3

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Artur Wiktorowicz / Virtualo Sp. z o.o.