JUDITH W.

TASCHLER

NAUCZYCIELKA

Przekład Aldona Zaniewska

Tłumaczenie książki powstało przy wsparciu finansowym Austrian Federal Chancellery

Tytuł oryginału: Die Deutschlehrerin

Originally published in Austria by: Picus Verlag Ges.m.b.H, Vienna

© 2013 Picus Verlag Ges.m.b.H, Vienna

Copyright © for the Polish edition by Grupa Wydawnicza Foksal, MMXV

Copyright © for the Polish translation by Aldona Zaniewska, MMXV

Wydanie I

Warszawa, MMXV

Prolog

Wysłano: 27 listopada 2011

Od: Serwis kulturalno-oświatowy Tyrolu

Do: M.K.

Szanowna Pani Magister Kaminski!

Dziękujemy za zgłoszenie klas, w których uczy Pani niemieckiego, do udziału w zajęciach „Uczeń/uczennica spotyka autora/autorkę”, które zgodnie z planem odbędą się w szkołach w semestrze letnim 2012 roku. Przez tydzień autorka lub autor będzie w szkole prowadził warsztaty pisarskie dla zainteresowanych uczniów/uczennic.

Możemy do tego projektu pozyskać w sumie piętnastu autorów; o tym, jaka autorka względnie autor odwiedzi Pani szkołę, zdecyduje losowanie. Autorka lub autor, który przybędzie do Pani szkoły, zgłosi się do Pani pocztą elektroniczną lub telefonicznie w styczniu 2012 roku celem uzgodnienia terminu.

Pozdrawiam ciepło,

mgr Anita Tanzer

Serwis kulturalno-oświatowy

Kuratorium w Tyrolu

Wysłano: 20 grudnia 2011

Od: Serwis kulturalno-oświatowy Tyrolu

Do: Xaver Sand

Szanowny Panie Sand,

z przyjemnością informujemy Pana, iż warsztaty pisarskie w ramach projektu „Uczeń/uczennica spotyka autora/autorkę” odbędą się w Realnym Gimnazjum Ekonomicznym Urszulanek przy Fürstenberg 86 w Innsbrucku. Proszę uzgodnić termin z odpowiedzialnym za te zajęcia nauczycielem języka niemieckiego pod adresem elektronicznym m.k.@tsn.at.

Serdecznie pozdrawiam

mgr Anita Tanzer

Serwis kulturalno-oświatowy

Kuratorium w Tyrolu

E-maile wymieniane przez Matyldę i Xavera, zanim się spotkali

Wysłano: 27 grudnia 2011

Od: Xaver Sand

Do: M.K.

Szanowny Panie M.K.(?),

przed dwoma miesiącami poproszono mnie, bym wziął udział w serii warsztatów dla szkół, a przed kilkoma dniami ta sama instytucja poinformowała mnie, że w wyniku losowania przypadły mi w udziale zajęcia w Pańskiej szkole. Mam przez tydzień prowadzić warsztaty pisarskie z Pańskimi uczniami.

Co do terminu: najchętniej odbyłbym je w tygodniu od trzynastego do siedemnastego lutego. Ponieważ jest Pan niedostępny – zdaje się, że w sekretariacie Pańskiej szkoły również nikt nie pracuje – proszę o szybką odpowiedź pocztą elektroniczną.

Xaver Sand

Wysłano: 29 grudnia 2011

Od: Xaver Sand

Do: M.K.

Szanowny Panie M.K.,

bardzo uprzejmie proszę o wyznaczenie terminu, żebym mógł z nim skoordynować inne terminy!

Xaver Sand

Wysłano: 4 stycznia 2012

Od: Xaver Sand

Do: M.K.

Proszę o jakiś termin! W sekretariacie Pańskiej szkoły wielokrotnie przemawiałem do automatycznej sekretarki, nikt do mnie nie oddzwonił.

Xaver Sand

Wysłano: 7 stycznia 2012

Od: M.K.

Do: Xaver Sand

Drogi Xaverze,

bardzo dziękuję za twoje ciepłe e-maile. Podczas ferii świątecznych w sekretariacie naszej szkoły nikt nie pracuje, a ja w tym czasie rzadko czytam skierowaną do mnie pocztę elektroniczną. Wszyscy cieszymy się, że wkrótce do naszej szkoły przyjedzie słynny autor książek dla młodzieży.

Termin, który zaproponowałeś, jest, niestety, nie do przyjęcia, ponieważ w tym tygodniu mamy ferie zimowe. Moje koleżanki, koledzy i ja wolelibyśmy pierwszą połowę marca. Przy wyborze konkretnych dat całkowicie zdajemy się na ciebie.

Matylda Kaminski

Wysłano: 8 stycznia 2012

Od: Xaver Sand

Do: M.K.

Matylda??? Matylda???? Matylda?????

Co za niespodzianka! Mój Boże, po prostu nie wierzę, czy to naprawdę Ty??? Co za przypadek!!!!!!! W życiu nie przyszłoby mi do głowy, że to Ty! Co, na miłość boską, zaniosło Cię w te góry???

Serdeczności,

Xaver

Dwie godziny później

Od: Xaver Sand

Do: M.K.

Od kiedy mieszkasz w Tyrolu? Co u Ciebie? Wciąż jeszcze jesteś zaangażowaną nauczycielką? Wyszłaś za mąż? Napisz do mnie, tak chętnie posłuchałbym/poczytał o Tobie!!!

Wysłano: 9 stycznia 2012

Od: Xaver Sand

Do: M.K.

Hej! Hej? Hej!!!

Bardzo ucieszyłbym się chociaż z kilku linijek!

Wysłano: 10 stycznia 2012

Od: Xaver Sand

Do: M.K.

Czy wiesz, czego w tej chwili słucham na cały regulator, pozwalając sobie na whisky? Toma Waitsa!!!

Waltzing Matilda, Waltzing Matilda,

You’ll come a Waltzing Matilda with me,

And he sang as he watched and waited till his billy boiled,

You’ll come a Waltzing Matilda with me.

Pamiętasz jeszcze lipiec 1986 roku, noc na plaży w Pinarellu na Korsyce? Ten starszy pan z południowego Tyrolu – jakże on miał na imię? Luigi? – grał na gitarze i ryczał tę piosenkę swoim potężnym głosem, prawdopodobnie chciał nią zrobić na Tobie wrażenie. Już przedtem podobałaś mu się tak bardzo, że wciąż przychodził do naszego namiotu z flaszką wina w garści i prosił Cię o korkociąg, a kiedy nieporadnie otwierał naszym korkociągiem swoją butelkę czerwonego Kalterer See¹, flirtował z Tobą, nie zwracając uwagi, że leżę w hamaku.

Siedzieliśmy przy ognisku, nie pamiętam już, kto się do nas przyłączył, w każdym razie była nas mniej więcej dziesiątka, gdy nagle, chociaż byłaś trochę pijana, a może właśnie dlatego, wstałaś i zaczęłaś tańczyć do tej Waltzing Matilda. Właściwie to nie był taki prawdziwy taniec, raczej rytmiczne ruchy, ale to było niewiarygodnie zmysłowe i namiętne. W końcu nawet zdjęłaś przez głowę sukienkę, rzuciłaś ją na piasek i tańczyłaś przed tymi wszystkimi ludźmi ubrana tylko w swoje staroświeckie majtki! Jeszcze dokładnie pamiętam, jak te majtki wyglądały, były ciemnofioletowe, z maleńką kokardką z przodu; zawsze nosiłaś takie staromodne majtki. Gdy piosenka się skończyła, pobiegłaś do wody i wróciłaś, żeby mnie też zaciągnąć do morza. Ten facet z południowego Tyrolu pomógł mi potem zaprowadzić Cię do namiotu, nie darował sobie podtrzymywania Cię z jednej strony, w namiocie spaliśmy ze sobą, a ja do dziś jestem pewien, że stał obok i podsłuchiwał; ta myśl mnie wtedy podniecała.

Za każdym razem, kiedy myślę o Tobie, przypomina mi się, jak tańczysz w majtkach na plaży wokół mnie, wokół tego śpiewaka, wokół ogniska, a obok pluszcze morze. Tego wieczoru byłaś taka piękna.

Odpisz mi, proszę, odpisz, ze względu na dawne dobre czasy.

Xaver

Wysłano: 11 stycznia 2012

Od: M.K.

Do: Xaver Sand

Xaverze,

ja, za każdym razem, kiedy o tobie myślę, widzę przed sobą zupełnie inny obraz.

Przed prawie szesnastu laty, szesnastego maja, wstałam bardzo wcześnie i pojechałam rowerem do szkoły. Ty jeszcze spałeś i jak zwykle pożegnałam cię całusem. Zależnie od tego, jak leżałeś, sięgałam do twojego policzka, czoła albo twoich włosów, tego ranka to były włosy. Gdybym twierdziła, że coś przeczuwałam, skłamałabym. Nie przeczuwałam niczego, zupełnie niczego, i to było najgorsze.

Tego dnia miałam po kolei sześć godzin lekcji, w przerwie obiadowej dyżur w stołówce, a potem jeszcze godzinę zajęć wyrównawczych. Dzień był bardzo upalny i duszny, to też pamiętam. Przypominam sobie jeszcze kilka drobiazgów, na przykład to, że klasa 3c pisała wypracowanie, swoją pierwszą rozprawkę, i że z klasą 4b prowadziliśmy dyskusję na temat „Czy należy całkowicie zrezygnować z doświadczeń na zwierzętach?”. Tak, a po południu zrobiłam jeszcze zakupy, kupiłam sałatę, pomidory, paprykę, pełnoziarnisty chleb, masło i szczypiorek. W tym czasie w upalne wieczory chętnie jadałeś mieszankę sałat i kanapki ze szczypiorkiem. Pamiętasz?

Zadzwoniłam do mieszkania, ale nie otworzyłeś, wobec tego postawiłam wszystkie torby na ziemi i sama otworzyłam. Myślałam, że pojechałeś na przejażdżkę rowerem albo jesteś u Paula lub Georga, albo coś załatwiasz. Szczerze mówiąc, wiele sobie nie pomyślałam, nie byliśmy w tego rodzaju związku, w którym każde musi wciąż wiedzieć, gdzie jest to drugie i co akurat robi.

Otworzyłam drzwi i natychmiast spostrzegłam, że coś tu nie gra. W pierwszej sekundzie nie wiedziałam, co to było, dopiero potem zauważyłam: korytarz wydawał się o wiele bardziej pusty niż zwykle. Na podłodze nie było twoich butów, a na hakach twoich kurtek. Nie było również twojego parasola, granatowego, marki Knirps. Najpierw się zdziwiłam, nie zorientowałam się, myślałam, że może posprzątałeś albo wyrzuciłeś niepotrzebne graty.

Ale potem zamknęłam drzwi i zobaczyłam, że na ścianie za drzwiami nie ma oprawionego zdjęcia z rumuńskim krajobrazem. (Tego, które zrobiłeś, gdy podróżowaliście z Paulem po Rumunii. Na zdjęciu była stara, bezzębna kobieta, pchająca polną drogą drewniany wózek pełen warzyw, na cukinii siedział mały kot, a za nimi rozciągał się rozległy, zielony krajobraz). Ten obrazek zniknął, a na ścianie widniała biała plama. Zdjęcie obok wisiało – to, które zrobiłam na Korsyce, z zachodem słońca nad morzem, w zatoczce w Pinarellu.

Nie było zatem zdjęcia, które ty zrobiłeś. W tym momencie już wiedziałam, a przynajmniej przeczuwałam. Chociaż jeszcze kurczowo myślałam: być może Xaver akurat zamówił do niego inną ramę albo już mu się nie podoba i dlatego je zdjął. Poszłam do kuchni i tam wszystko było jak zwykle, nie brakowało niczego. Potem zobaczyłam, że owszem, czegoś jednak brakuje: twojej ulubionej filiżanki do kawy, którą każdego dnia odstawiałeś do zlewu. Zawsze dopiero wieczorem wstawialiśmy naczynia do mycia. Czyżbyś się z rana tak bardzo spieszył, że już nie zdążyłeś wypić kawy, z której nigdy nie rezygnowałeś?

W bawialni zobaczyłam przerażająco pusty regał z książkami, zniknęły wszystkie twoje książki, a także twoje płyty kompaktowe. A w naszym gabinecie nie było twojego biurka wraz z obrotowym fotelem i nowego regału, moje biurko i mój regał stały tam samotnie – pomieszczenie zostało opróżnione do połowy. W miejscu, gdzie stało biurko, parkiet ciemno błyszczał. W sypialni twoja strona była pusta, a twój klucz do mieszkania leżał na nocnej szafce. Żadnego wyjaśnienia choćby na jakimś świstku, tylko twój klucz.

To jest obraz, jaki widzę przed oczami, kiedy o tobie myślę: to ciemne, prostokątne miejsce na parkiecie. Jeszcze długo przypominało mi o twoim tchórzliwym zniknięciu. Dopóty, dopóki nie przeniosłam się do Innsbrucku, bo nie mogłam tego dłużej znieść.

Matylda

PS Ten Tyrolczyk miał na imię nie Luigi, tylko Kurt, i nie pochodził z południowego Tyrolu, tylko ze Steiermarku. Poza tym w Pinarellu byliśmy w lipcu 1987, a nie 1986 roku.

Trzynaście minut później

Od: Xaver Sand

Do: M.K.

Najdroższa Matyldo,

Twoje postscriptum jest dla Ciebie typowe, zawsze to Ty miałaś lepszą pamięć i zawsze dawałaś mi to odczuć, przez piętnaście lat.

Poza tym napisałem do Ciebie wyczerpujący list, który wysłałem pocztą kilka dni później i w którym bardzo dokładnie przedstawiłem Ci powody, które skłoniły mnie do rozstania – naprawdę nie mogłem inaczej!!!

Xaver

PS Wciąż jeszcze czekam na jakikolwiek termin.

Godzinę później

Od: M.K.

Do: Xaver Sand

Xaverze,

nigdy nie dostałam długiego listu – ach, jakże dokładnego! – w którym przedstawiłeś mi powody rozstania. I sam dobrze wiesz, że nigdy takiego nie napisałeś. Po twoim zniknięciu bardzo długo miałam się bardzo marnie i całe lata potrwało, zanim odzyskałam kontrolę nad własnym życiem.

Matylda

PS Nie mogę sobie darować uwagi, że byliśmy ze sobą całe szesnaście, nie piętnaście lat. Proponuję termin od piątego do dziewiątego marca.

Wysłano: 12 stycznia 2012

Od: Xaver Sand

Do: M.K.

Matyldo,

okoliczności zmuszały mnie wtedy do szybkiego działania i wyłożyłem Ci je w swoim liście pożegnalnym. Bardzo mi przykro, że ten list nie dotarł, ale go napisałem. Twój zarzut, że nigdy go nie napisałem, bardzo mnie rani!

Nie bądź na mnie zła, ale muszę uznać Twoje stwierdzenie „całe lata potrwało, zanim odzyskałam kontrolę nad własnym życiem” za trochę patetyczne; tysiące ludzi każdego dnia się rozstaje, to już codzienny element ludzkiej rzeczywistości, coś zupełnie zwyczajnego, że jedne związki się kończą, a zaczynają nowe.

Ale dajmy spokój tym śmiesznym i małostkowym sprzeczkom, to wszystko było przecież tak dawno, tak bardzo się cieszę na nasze ponowne spotkanie!!!

Xaver

PS Od piątego do dziewiątego marca to idealny termin!

Wysłano: 14 stycznia 2012

Od: M.K.

Do: Xaver Sand

Xaverze,

nie jestem pewna, czy chcę, żebyś przyjechał do naszej szkoły.

Matylda

Sześć minut później

Od: Xaver Sand

Do: M.K.

Droga Matyldo,

to przecież dziecinada!!! Jesteśmy – bardziej niż – dorosłymi ludźmi!!! Tak bardzo się cieszę, że po całym tym długim czasie znów się zobaczymy! Nie jesteś ciekawa naszego ponownego spotkania?? Wciąż jeszcze nie mogę uwierzyć, że przez przypadek – nie, to los, tego jestem pewny – znów się spotkaliśmy. Uważam, że to wspaniałe!!!

Serdeczności,

Xaver

Wysłano: 15 stycznia 2012

Od: M.K.

Do: Xaver Sand

Xaverze,

zgoda, pozostańmy przy terminie od piątego do dziewiątego marca. Potrzebujesz jeszcze jakichś danych odnośnie do uczennic, którymi będziesz się zajmował podczas warsztatów pisarskich? Liczebność grupy, wiek, ulubiona literatura? Mam ci coś w związku z tym wysłać?

Matylda

Jedenaście minut później

Od: Xaver Sand

Do: M.K.

Droga Matyldo,

jakże za tym tęskniłem, za Twoim rezolutnym pragmatyzmem, Twoją energią, Twoim zawodowym zaangażowaniem, Twoją dynamiką! Nic od Ciebie nie chcę, chcę Cię tylko znów zobaczyć (naprawdę obłędnie się na to cieszę!!!) i – może przedtem kilka e-maili?

Termin bardzo mi odpowiada i nie potrzebuję żadnych danych o uczniach, chcę podejść do tego spontanicznie. Zatem do niedzieli, czwartego marca! Jeszcze tylko sześć tygodni!!! Czy mogę Cię odwiedzić, zanim pojadę do hotelu?

Xaver

PS Zobaczysz, nasze rozmowy dobrze Ci zrobią i wiele się wyjaśni!

Matylda i Xaver

Od kiedy Matylda potrafiła świadomie myśleć, chciała mieć własną rodzinę.

Już w dzieciństwie i wczesnej młodości wyobrażała sobie w snach na jawie, jak przygotowuje kolację, dzieci jej przy tym pomagają, wciąż radośnie paplając, mąż przychodzi do domu, czule ją obejmuje, a potem wszyscy razem jedzą na zalanym słońcem tarasie, jedno opowiada drugiemu o wydarzeniach dnia, wszyscy są szczęśliwi, panuje harmonia.

Matylda była daleka od tego, by o swoich kołtuńskich marzeniach opowiadać przyjaciółkom, bała się, że ją wyśmieją – to były lata siedemdziesiąte, kobiety miały robić karierę zawodową. O karierze Matylda też marzyła, nie potrafiła sobie wyobrazić siebie wyłącznie jako pani domu, chciała mieć wszystko i marzyła o swoim przyszłym życiu, o sukcesach zawodowych, urodzinach dzieci, wyjazdach na narty, dniach otwartych dla rodziców, a głównie o sobie i o tym, jak wszystko pokonuje, organizuje, czule zarządza i nadzoruje, i we wszystkim kierowała nią przede wszystkim jedna myśl: chciała zrobić to lepiej niż jej matka.

Pomiędzy osiemnastym a trzydziestym rokiem życia Matylda nie odczuwała pragnienia posiadania własnej rodziny aż tak silnie jak w dzieciństwie i wczesnej młodości, dość spokojnie drzemało ono w jej wnętrzu, była zajęta studiami, pracą i związkiem. W wieku osiemnastu lat przeprowadziła się do wielkiego miasta i zaczęła studia, w wieku dwudziestu dwóch lat poznała Xavera i ogromnie się w nim zakochała, dwa lata później wprowadzili się do wspólnego mieszkania. Cieszyła się pracą nauczycielki i dlatego nie miała zamiaru działać pochopnie, ale wciąż była świadoma, że jednak chce kiedyś z Xaverem założyć rodzinę. Koniecznie chciała wychowywać dzieci i poprzez nie czuć wokół siebie pulsujące życie, w którym sama często nie potrafiła się zanurzyć.

Po trzydziestych urodzinach jej chęć posiadania dzieci stopniowo znów zaczęła się budzić i w następnych latach stała się tak gwałtowna, że zdominowała wszystkie jej działania i myśli, paraliżowała ją. Xaver gwałtownie się bronił przed dzieckiem, nie czuł się gotowy do założenia rodziny i zwodził ją wciąż obietnicami, że przyjdzie na to czas, kiedy będzie w stanie należycie utrzymać rodzinę. Większość ich znajomych miała już rodziny, kilka razy w roku bywali na zaręczynach, wieczorach panieńskich i kawalerskich, weselach albo chrzcinach. Xaver siedział wówczas obok Matyldy ze znudzoną miną, nie lubił takich uroczystości, a ona z zazdrością obserwowała ludzi i dałaby wszystko, wszystko za to, by być panną młodą albo matką chrzczonego dziecka. Tak, miała konwencjonalne marzenia, wyobrażała sobie, jak kroczy do ołtarza w chmurze białych falbanek, z dyskretnym makijażem, elegancko upiętymi włosami, różami w dłoniach okrytych rękawiczkami i promiennym uśmiechem dla przyjaciół. Tak, do cholery, takie miała marzenia, czy nie wszystkie kobiety je mają? Wiedziała, że Xaver nią za to gardzi.

W wieku trzydziestu pięciu lat jej potrzeba posiadania dziecka stała się tak silna, że Matylda była bliska obłędu. Kiedy szła ulicami miasta, jechała rowerem do szkoły albo robiła zakupy, wszędzie wokół siebie widziała tylko dzieci, kłuły ją w oczy: małe dzieci i niemowlęta w wózkach, przyszłe matki, które dumnie niosły przed sobą olbrzymie brzuchy, uśmiechających się z dumą mężczyzn, którzy kładli dłonie na tych brzuchach akurat wtedy, gdy przypatrywało się temu wyjątkowo wiele osób.

Xaver bronił się uparcie i z żelazną konsekwencją, a kiedy odstawiła pigułki, skrupulatnie używał prezerwatyw. Za każdym razem, kiedy uprawiali seks, nawet jeśli to był pierwszy dzień po miesiączce albo ostatni, nieuchronnie przerywał stosunek, nie chciał podjąć najmniejszego ryzyka. Tuż przed szczytowaniem, jęcząc, wychodził z niej, prostował się, wyciągał skądś prezerwatywę, by ją sobie z trudem, ale bardzo precyzyjnie założyć.

Matylda leżała obok, obserwując go, i nienawidziła tego śmiesznego widoku. Siedział na łóżku z wyprostowanymi, szeroko rozłożonymi nogami, mocno zgarbiony, ze stężałą twarzą zwróconą w dół, tak że między jego nosem a żołędzią było tylko ze dwadzieścia centymetrów. Miał przy tym skupiony, całkiem odjechany wyraz twarzy, marszczył czoło, a nierzadko wystawiał koniec języka; kiedyś miał katar i kapało mu z nosa, ale prezerwatywa i to, czy dobrze przylega, były ważniejsze, w końcu kropla oderwała się od nosa i spadła prosto na obciągniętą lateksem żołądź. Majstrował przy tym całą wieczność; nie był szczególnie zręczny, przez dekadę oszczędzała mu borykania się z prezerwatywą, łykając pigułki. W ogóle nie miał specjalnie sprawnych palców, jeśli chodzi o majsterkowanie czy zdolności manualne, wielokrotnie żartował z przyjaciółmi ze swojej kiepskiej małej motoryki. Ale nie poddawał się, dopóki prezerwatywa nie ułożyła się bez zmarszczek do samej góry, by nie zaistniała żadna, nawet najmniejsza możliwość, że się zsunie albo że coś się z niej wydostanie. Gdy był gotowy, odwracał się do niej z lekko zakłopotanym uśmiechem i nie tracąc ani chwili, wdzierał się w nią, przy czym czas, jakiego potrzebował do osiągnięcia orgazmu, często był znacznie krótszy niż ten, którego potrzebował na założenie prezerwatywy.

Matylda zaczęła szukać tych prezerwatyw, żeby zrobić w nich igłą kilka dziurek – wzięła ten pomysł z jakiejś kiepskiej telewizyjnej komedii; kilkakrotnie przewróciła do góry nogami całe mieszkanie, ale ich nie znalazła i rozwścieczyło ją, że nie zna wszystkich kryjówek we własnym domu. Za każdym razem, gdy uprawiali seks, Xaver wyciągał prezerwatywę z jakiegoś kąta, jak gdyby był czarodziejem, który umiał wyczarować swojego króliczka w dowolnym miejscu.

Próbowała w łóżku wszystkich możliwych trików, udawała wyjątkowo zakochaną, namiętną i napaloną, by go w sobie zatrzymać, ominąć tę przeklętą przerwę, dopiąć tego, że on nie zdąży przerwać na czas i po prostu będzie musiał dopuścić do wytrysku, mocno obejmowała go nogami, ale Xaver, który poza tym był chaotyczny i niekonsekwentny, zawsze stanowczo uwalniał się z jej objęć.

Później znów próbowała go przekonać, że jej palce są zręczniejsze niż jego, on ma się spokojnie położyć i pozwolić jej działać, z długimi paznokciami zdołałaby zostawić w plastiku kilka rys i dziurek, w tym celu nawet zapuściła paznokcie. Ale sprawa była jak zaczarowana, Xaver nie pozwolił się dotknąć, jak gdyby czytał w jej myślach albo jakby omówił ten temat z innymi mężczyznami i uzyskał parę dobrych rad.

Całe jej ciało aż krzyczało z pragnienia zajścia w ciążę. W środku cyklu czuła jajeczkowanie, czuła, jak jajeczko w niej rośnie i dojrzewa, ciągnęło ją w podbrzuszu, brodawki piersi były twardsze niż zwykle i wciąż miała ochotę na seks. Śniła o swoim śliskim trzycentymetrowym jajeczku, które łączy się z małą kijanką, marzyła o wielkim brzuchu, o porodzie i małej, umazanej istotce, którą ktoś kładzie w jej ramionach. Matylda marzyła o małym chłopcu, który wyglądał jak Xaver, który nagle wyłaził ze skrzyni na piasek i szybko do niej biegł, z brudnymi rękami wdrapywał się jej na kolana, bez zahamowań ją obejmował, całował i mówił jej, że jest najlepszą mamusią świata. Czasem szła na plac zabaw, siadała na ławce i obserwowała matki z dziećmi. Pewnego razu, gdy patrzyła na pewną młodą, ładną kobietę i jej dwuletniego synka, ogarnęło ją uczucie tak obezwładniające, że odmówiło jej współpracy krążenie, poczuła, jak się gdzieś zapada, i musiała się położyć na ławce; kobiety zatroszczyły się o nią, a ona skłamała, że jest w trzecim miesiącu ciąży.

Gdy miesiączka trochę się jej spóźniała, za każdym razem wierzyła, że jest w ciąży. To było wprawdzie niemożliwe, ale przeważała nadzieja, że prezerwatywa była uszkodzona albo że przed jej założeniem trochę nasienia już ruszyło w drogę. Stała przed lustrem, gładziła się po płaskim brzuchu i odczuwała wszystkie objawy rozpoczynającej się ciąży – nieregularny puls, zmęczenie, ciągnięcie w brzuchu, mdłości, napięte, lekko bolesne piersi – dopóki prawda nie wyszła na jaw i nie popłynęła krew, a wtedy przez cały dzień była w ciężkiej depresji. Xaver ani myślał o tym, by ją wybawić.

Matylda i Xaver spotykają się po szesnastu latach

Xaver: No i znów się spotykamy. Cześć, Matyldo.

Matylda: Xaver.

Xaver: Wyglądasz powalająco! Wow! Zupełnie się zmieniłaś!

Matylda: Dziękuję. Wejdź. Masz ochotę na kawę?

Xaver: Chętnie.

Matylda: Jak podróż?

Xaver: Całkiem w porządku, mały ruch. Od kiedy tu mieszkasz?

Matylda: Od piętnastu lat, poczekaj, od Wielkanocy 1997 roku.

Xaver: To bardzo ładny dom.

Matylda: Nie poznajesz go?

Xaver: A powinienem?

Matylda: To dom mojej ciotki Marii. Odziedziczyłam go po niej. Nie pamiętasz jej? Odwiedziliśmy ją kiedyś.

Xaver: To było tutaj?

Matylda: Tak, to ten dom. Kilka lat temu kazałam go przebudować. Nie chciałam wciąż przypominać sobie starszej pani. Ani jej nieszczęśliwej miłości. Masz ochotę go obejrzeć?

Xaver: Chętnie. Jestem pod wrażeniem. Wszystkie pomieszczenia są bardzo duże i jasne, to przecież zawsze było dla ciebie ważne, i tak stylowo urządzone! To naprawdę dom, w którym można się dobrze czuć.

Matylda: Mieszkanie jak druga skóra. Pamiętasz jeszcze?

Xaver (śmieje się): W odróżnieniu od samochodu, który jest tylko środkiem do celu.

Matylda: Piwnicę z bunkrem pokażę ci jutro. Teraz najpierw kawa.

Xaver: Bunkrem?

Matylda: Ciotka Maria po katastrofie w Czarnobylu kazała sobie zbudować bunkier. Traktowała to wszystko bardzo poważnie, chodziła po okolicy z licznikiem Geigera i mierzyła promieniowanie. Tego dnia, gdy w telewizji powiedziano o katastrofie, pojechała do supermarketu, wykupiła cały zapas mleka i zamroziła w domu.

Xaver: Hmm, kawa, tego mi było trzeba. Ale dlaczego to zrobiła?

Matylda: Bo krowy po katastrofie musiałyby jeść napromieniowaną trawę. Ciasta?

Xaver: Dziękuję, bardzo chętnie. Mój Boże, to śmieszne.

Matylda: Sama zrobiła plan bunkra, a potem zleciła jego budowę. Kopali i budowali przez rok. Sąsiedzi uważali, że całkiem zbzikowała. Nie szczędziła pieniędzy. To nie jest małe, ciemne pomieszczenie, tylko porządne mieszkanie pod ziemią, z przedsionkiem, otwartą na salon kuchnią, sypialnią, łazienką i doskonałym systemem oświetlenia. Była naprawdę rozczarowana, że po Czarnobylu nie doszło już do żadnej katastrofy atomowej.

Xaver: W kim właściwie ciotka Maria była nieszczęśliwie zakochana?

Matylda: Naprawdę chcesz posłuchać tej historii?

Xaver: Tak, oczywiście.

Matylda: Opowiedziała mi ją w Boże Narodzenie 1996 roku. Chociaż to był dwudziesty piąty grudnia, siedziałyśmy na tarasie, bo dzień był słoneczny. Cały ogród był ośnieżony, kwitła tylko jedna, jedyna róża. Tak naprawdę to było w sumie kiczowate. Starsza pani podała herbatę i ciastka własnej roboty, serwis do herbaty miał z pewnością ze sto lat. Cała sytuacja wydawała mi się surrealistyczna. I czułam się dobrze pierwszy raz od czasu…

Xaver: Ciasto smakuje naprawdę znakomicie. Opowiadaj dalej, w kim się zakochała?

Matylda: Po wojnie, miała wtedy dwadzieścia cztery lata, poznała francuskiego żołnierza z wojsk okupacyjnych, na imię miał Jean, był studentem medycyny, pochodził z szanowanej rodziny lekarzy z Nicei. Byli ze sobą ponad cztery lata. Maria chciała razem z nim wyjechać do jego ojczyzny, a Jean złożył podanie o zwolnienie ze służby. Podróż była już zaplanowana i uzgodniona. Tego wieczoru, gdy miał ją odebrać, siedziała w ogrodzie swojego rodzinnego domu na walizce i czekała na niego. Wszyscy sąsiedzi obserwowali ją potajemnie zza zasłon w oknach. Jean nie pojawił się przez całą noc.

Xaver: W ogóle?

Matylda: Nie. Następnego dnia Maria pytała jego przyjaciół i kolegów i ci powiedzieli jej, że niespodziewanie wyjechał do domu dzień przed planowanym terminem. Mówił, że jego ojciec jest umierający.

Xaver: Pisała do niego listy?

Matylda: Wiele. Ale on nigdy nie odpowiedział.

Xaver: Nie pojechała po prostu za nim?

Matylda: A powinna była to zrobić?

Xaver: Matyldo…

Matylda: Tak?

Xaver: Z nami sprawy miały się trochę inaczej.

Matylda: Ach tak? Dlaczego Maria powinna to była zrobić? On najwyraźniej nie chciał z nią dzielić życia.

Xaver: Smutna historia. Nic o tym przedtem nie wiedzieliście?

Matylda: Nie, ojciec nigdy nam o tym nie opowiadał. Maria otworzyła potem własny salon mody, była przecież krawcową z wykształcenia. Żyła tylko dla swoich klientów i nigdy więcej się już nie zakochała. Była naprawdę twardą i majętną kobietą interesu.

Xaver: Zostawiła ci też w spadku swój majątek?

Matylda: Nie, pieniądze przeznaczyła na fundację SOS – Wioski Dziecięce. Ja dostałam dom. Nie jestem więc bogata, jeśli to chcesz wiedzieć. Nadal spłacam kredyt wzięty na przebudowę domu.

Xaver: Dlaczego zapisała go w spadku tobie, a nie jakiejś przyjaciółce albo wiernej współpracownicy tutaj w mieście? Przecież ledwie się znałyście. Ile razy się w ogóle w życiu widziałyście? Z dziesięć?

Matylda: Solidaryzowała się ze mną, bo mnie też porzucono. W każdym razie ciotka Maria zmarła dwa miesiące po mojej wizycie, po prostu zasnęła. Siedziała martwa przy śniadaniu, w makijażu, swoim najładniejszym kostiumie i butach na obcasie. Sąsiadka akurat po nią przyszła, bo były w tym samym czasie umówione do fryzjera.

Xaver: Piękna śmierć.

Matylda: Gdy notariusz przeczytał testament, od razu poczułam, że nie chcę sprzedawać tego domu. Wiedziałam, że chcę tu mieszkać. I w czasie ferii wielkanocnych się przeprowadziłam.

Xaver: A potem od razu znalazłaś posadę w gimnazjum?

Matylda: Tak, od razu. To dobra szkoła, a zespół jest bardzo miły, lubię tam pracować. Sam jutro zobaczysz. Wszyscy nauczyciele niemieckiego są ciebie ciekawi, i uczennice też, te, które zgłosiły się na warsztaty pisarskie, bardzo się cieszą na spotkanie z tobą. Większość czytała naszą trylogię.

Xaver: Naszą trylogię?

Matylda: Skrzydła anioła, Dziecko anioła, Krew anioła.

Xaver: Powiedz, czy na kominku leży prawdziwa broń?

Matylda: Tak.

Xaver: Po co ci pistolet w domu? Mieszkasz w niebezpiecznej okolicy?

Matylda: Nie. Należał do mojej ciotki. Chcesz go obejrzeć? Jean podarował go Marii na zaręczyny. Przy odgracaniu nie miałam sumienia go wyrzucić. Oprócz kilku zdjęć został jej po nim tylko ten pistolet i strzegła go jak źrenicy oka.

Xaver: Co to za broń?

Matylda: Walther, kaliber 9.

Xaver: Ten mężczyzna podarował jej broń na zaręczyny?

Matylda: Tak, zamiast pierścionka zażyczyła sobie walthera. Miała wcześniej wielbiciela, który był zdeklarowanym nazistą, prześladował ją i groził, ponieważ prowadzała się z okupantem. Powiedziała do Jeana: „Tylko nie wpadnij na pomysł, żeby dawać mi pierścionek, chcę walthera”. Z bronią czuła się bezpieczniej.

Xaver: Dziwnie wyglądasz z tym pistoletem w ręku. Jakoś do siebie nie pasujecie. Nie, jednak pasujecie. Sprawiasz wrażenie całkiem innej osoby, femme fatale. Zupełnie się zmieniłaś.

Matylda: Weź go.

Xaver: Nie, dziękuję. Zastrzelisz mnie tym z zemsty?

Matylda (śmieje się): Powinnam?

Xaver: Twoja ciotka Maria z pewnością go użyła.

Matylda: Może strzelała w piwnicy do słomianej lalki, która wyglądała jak Jean.

Xaver: Jestem pewny, że naprawdę do niego strzeliła i go zabiła. Poczekała rok na odpowiedź na swoje listy, a potem pojechała pociągiem do Nicei. Poszła nocą do jego domu, zadzwoniła, on – w szlafroku z czerwonego jedwabiu – otworzył drzwi, a ona go zastrzeliła. Miała przy tym na sobie czarny kapelusz z szerokim rondem i długi płaszcz, jak Zorro. Nikt jej nie widział i następnym pociągiem wróciła do Austrii. Ta sprawa w Nicei do dziś jest nierozwiązana. Powinnaś to sprawdzić.

Matylda: To mogłaby być twoja następna powieść. A właśnie – jak ci idzie z pisaniem? Bardzo chętnie bym o tym posłuchała.

Xaver: Tylko jeśli ty też opowiesz mi jakąś historię.

Matylda: Jak kiedyś?

Xaver: Tak jak kiedyś. Ja opowiem ci o swojej powieści, a ty opowiesz mi jakąś historię. Masz jakąś w zanadrzu?

Matylda: Już od dawna.

Xaver: Świetnie! Ty zaczynasz.

Przekład: Aldona Zaniewska

Redakcja: Ewa Rojewska-Olejarczuk

Korekta: Małgorzata Kluska, Artur Kaniewski

Projekt okładki: Krzysztof Rychter

Zdjęcie wykorzystane na I stronie okładki: © Lasley Aggar/Trevillion Images

Skład i łamanie: Dariusz Ziach

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-372 Warszawa, ul. Foksal 17

tel./faks (22) 646 05 10, 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

www.gwfoksal.pl

ISBN 978-83-280-1770-2

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Marcin Kapusta / Virtualo Sp. z o.o.