Beatriz Williams

TAJNE ŻYCIE VIOLET GRANT

Przełożyła Teresa Tyszowiecka-Tarkowska

Tytuł oryginału: The Secret Life of Violet Grant

Copyright © 2014 by Beatriz Williams

Copyright © for the Polish edition by Grupa Wydawnicza Foksal, MMXV

Copyright © for the Polish translation by Teresa Tyszowiecka-Tarkowska, MMXV

Wydanie I

Warszawa, MMXV

Spis treści

- Dedykacja

- Wprowadzenie

- Część pierwsza

1. Vivian, 1964. Nowy Jork

2. Violet, 1914. Berlin

3. Vivian

4. Violet

5. Vivian

6. Violet

7. Vivian

8. Violet

9. Vivian

10. Violet

11. Vivian

12. Violet

13. Vivian

14. Violet

15. Vivian

16. Violet

17. Vivian

18. Interludium. Violet, 1912

- Część druga

1. Vivian

2. Violet, 1914

3. Vivian

4. Violet, 1914

5. Vivian

6. Violet

7. Vivian

8. Violet

9. Vivian

10. Violet

11. Vivian

12. Violet

13. Vivian

14. Violet

15. Vivian

16. Violet

17. Vivian

18. Violet

19. Vivian

20. Violet

- Część trzecia

1. Vivian

2. Violet

3. Vivian

4. Violet

5. Vivian

6. Violet

7. Vivian

8. Violet

9. Vivian

- Część czwarta

1. Lionel, 1914

2. Violet, 1964

- Nota historyczna

- Podziękowania

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Pamięci mojej pięknej babki Sareny Merle Baker (1924–2013)

Latem tysiąc dziewięćset czternastego roku urodziwa trzydziestoośmioletnia amerykańska rozwódka, niejaka Caroline Thompson, zabrała syna, Henry’ego Elliotta, lat dwadzieścia dwa, świeżo upieczonego absolwenta Princeton, w podróż po Europie.

Wybuch pierwszej wojny światowej z dnia na dzień zmienił ich z turystów w uciekinierów. Podobno przedsiębiorcza pani Thompson zapłaciła w naturze za przerzucenie jej z synem za granicę Niemiec.

Niestety, ich walizka została nieodwołalnie po niemieckiej stronie.

W tysiąc dziewięćset pięćdziesiątym roku rząd niemiecki odszukał pana Elliotta i ku jego zdumieniu sprezentował mu czek na sto marek w ramach rekompensaty za utratę bagażu.

Ani pan Elliot, ani jego matka nie są bohaterami tej powieści.

Część pierwsza

To, że mężczyźni i kobiety lecą na siebie,

nie ma nic wspólnego z prawem ciążenia.

Albert Einstein

Vivian, 1964
Nowy Jork

Niewiele brakowało, a przegapiłabym wezwanie z poczty, które zsunęło się na bok w skrzynce na listy. Wierzyć się nie chce, że tak banalne rzeczy mogą odmienić bieg czyjegoś życia.

W tamtym mieszkaniu mieszkałam dopiero od tygodnia, więc nie byłam zorientowana w kilku istotnych drobiazgach, na przykład takim, że w deszczowe dni woda zbiera się w niewielkim wgłębieniu pod najniższym stopniem schodów, przez co łatwo pośliznąć się na wyszczerbionych marmurowych płytach; że pomocnik rzeźnika zachodzi do mieszkania dozorcy kwadrans po piątej co środa, gdy pan domu dłużej dorabia w fabryce cygar, i przez dwadzieścia minut szturmuje dozorcową swoją kiełbasą, na ten czas zostawiając kotlety w sieni bez dozoru.

Co gorsza, nie wiedziałam też, że wezwania mają tendencję do zsuwania się na bok, przez co są niewidoczne, jeśli zamiast porządnie kucnąć, schylasz się tylko do skrzynki, żeby nie pobrudzić nowego płaszcza na niesprzątanej od wieków posadzce, jak ja w tamto piątkowe popołudnie w drodze z pracy do domu.

Na szczęście los mi sprzyjał, o ile nie sam Bóg, i wyczułam palcami znajdujący się poza zasięgiem moich oczu papier. I mimo że zaraz po wejściu do mieszkania rzuciłam pocztę na stół i nie przejrzałam jej aż do sobotniego przedpołudnia, kiedy owinięta w podomkę raczyłam się ohydną miksturą – sok pomidorowy, z czym popadnie – w charakterze odtrutki na rozliczne martini i jedną szkocką bez wody, które obaliłam wieczorem poprzedniego dnia, nawet ja, Vivian Schuyler, nie byłam w stanie odsuwać w nieskończoność podstępnych wyroków losu.

Nie to, żebym miała szczególne pretensje do sił wyższych.

– Co tam masz? – spytała z kanapy Sally, moja współmieszkanka. Ta rozpustna koleżaneczka zdawała się jeszcze bardziej powalona grawitacją niż ja. O ile moja twarz miała odcień zaledwie ziemisty, o tyle jej – zgniłozielony.

– Wezwanie z poczty. – Przestudiowałam świstek. – Po odbiór paczki.

– Do ciebie czy do mnie?

– Do mnie.

– Chwała Bogu choć za to.

Spojrzałam na wezwanie. Poczta przy Zachodniej Dziesiątej Ulicy za dwadzieścia trzy minuty miała zostać zamknięta aż do poniedziałku. Byłam rozczochrana i nieumalowana, w ustach miałam lepką maź – efekt kaca i soku pomidorowego.

Ale paczka to paczka. Trudno się oprzeć. W dodatku tajemnicza paczka. W moich myślach przesuwał się korowód hipotez. Za wcześnie na Gwiazdkę, za późno na moje dwudzieste pierwsze urodziny (nawet na dwudzieste drugie, ale nie bądźmy drobiazgowi), małe prawdopodobieństwo, że od rodziców. Jednak na kartce tanim fioletowym atramentem stało jak byk, z błędem w imieniu: „Panna Vivien Schuyler, 52 Christopher Street, m. 5C, Nowy Jork”. Mieszkałam tu zaledwie od tygodnia. Kto zdążył już wysłać mi paczkę? Może cioteczna babka Julie przysłała mi coś na ocieplenie wnętrza, a to znaczy, że powinnam pognać na pocztę ekspresowo, zanim ktoś się dowie o tej przesyłce.

Cholerny zegar. Dwadzieścia dwie minuty.

– Jak masz iść, to leć – stęknęła Sally, zasłaniając oczy dłonią.

Takie właśnie błahe decyzje zmieniają bieg historii.

***

Wparowałam na pocztę za osiem dwunasta – tak, moi drodzy, nie bez kozery zapamiętałam czas co do minuty – otrzepałam parasolkę z deszczu i aż mnie zemdliło. W środku kłębił się tłum, co gorsza, przemoknięty. Na dobitkę ów tłum zalatywał skwaśniałą wełną, szczynami i papierosami. Złożyłam parasolkę i stanęłam w kolejce za blondynem w błękitnym dwuczęściowym kitlu chirurga. Rzecz działa się przecież w Nowym Jorku: smród i ludzkość – tak, ludzkość! – były nieodłącznymi składnikami jedynej w swoim rodzaju transakcji wiązanej.

Należało się z tym pogodzić.

To znaczy, nie musieliście się godzić ze smrodem, z ludzkością i zapchlonym mieszkaniem w Greenwich Village, z wizytami chutliwego pomocnika rzeźnika w środowe popołudnia ani wdzięcznie zapijaczoną współlokatorką, która w weekendy polowała na klientów, żeby utrzymać na skórze stały poziom Givenchy. Zwłaszcza jeżeli byliście panną Vivian Schuyler, od niedawna z Park Avenue, od dawna z East Hampton na Long Island, a do tego prosto z Bryn Mawr College w Bryn Mawr, w Pensylwanii. Prawdę mówiąc, niedawny wybór mieszkania dla moich krewnych był wstrząsem i ściągnął na mnie gromkie potępienie. Spróbujcie sobie wyobrazić kochającą się rodzinkę Schuylerów w komplecie, raczącą się leniwie w samo południe śniadaniem na bazie jajek i Krwawej Mary; letnie słońce leje się patoką przez okna, a służąca w fartuszku wnosi świeżą partię grzanek, żeby zneutralizować arszenik w alkoholu.

Mamuś (dobrotliwie): Nie chcesz chyba powiedzieć, że zamierzasz pracować w tym sprośnym miesięczniku?

Ja: Hm, n-no… Prawdę mówiąc, tak.

Papcio (czule): Praca to dobre dla jakiejś latawicy, Vivian.

Tak więc na własne życzenie wylądowałam na zalatującej moczem poczcie przy Zachodniej Dziesiątej Ulicy, z moim wytwornym schuylerowskim nosem wciśniętym między łopatki błękitnego kitla przede mną. Coś kazało mi wyrwać się z dawnego świata, pogardzić życiem w złotej klatce. Niezasłużone w żaden sposób uprzywilejowanie Schuylerów nie dawało mi cienia satysfakcji.

Jednak sytuacja na poczcie była jeszcze mniej satysfakcjonująca: wskazówki zegara zbliżały się do godziny zamknięcia, urzędnicy nie zdradzali oznak pośpiechu, a kolejka oznak posuwania się do przodu. Ludzie przestępowali z nogi na nogę. Mężczyzna za mną, klnąc, zapalił papierosa. Ktoś westchnął teatralnie. Zanurzyłam nos jeszcze głębiej w węchową oazę błękitnego kitla, ponieważ jego właściciel zalatywał tylko środkami do dezynfekcji, a nie uryną, nie mówiąc o tym, że blond to mój ulubiony kolor męskich włosów.

Załatwiony petent odszedł od okienka, a jego miejsce zajął pierwszy w kolejce. Kolejka hurmem przesunęła się o oczko do przodu.

Z wyjątkiem kolesia w błękitnym kitlu, którego brązowe półbuty twardo tkwiły w miejscu, co jednak zauważyłam dopiero wtedy, gdy wpadłam na jego plecy, a on runął na plamiste linoleum.

– Przepraszam. – Próbowałam mu podać rękę.

Spojrzał na mnie, mrugając, jak Quincy, mój pies w dzieciństwie, kiedy wytrącałam go z drzemki, którą zwykł ucinać sobie po śniadaniu dla zachowania urody.

– Proszę mi wybaczyć. Pan zasnął?

Wstał, wzgardziwszy moją pomocną dłonią.

– Na to wygląda.

– Bardzo mi przykro. Nic się panu nie stało?

– Nie ma sprawy. – I tyle. Odwrócił się w stronę czoła kolejki.

Na tym by się pewnie wszystko skończyło, gdyby nie to, że był zabójczo, powalająco przystojny, coś à la Paul Newman: świetliste błękitne oczy i świetliste włosy blond, a rzecz działa się w Nowym Jorku, mieście, w którym nie trwoni się szans.

– Już wiem, pan musi być stażystą albo coś w tym stylu w szpitalu Świętego Wincentego. Dobrze mówię? Słyszałam, że potrafią was tam po trzy dni z rzędu trzymać na nogach. Na pewno dobrze się pan czuje?

– Tak – zbył mnie, ale zarumienił się aż po czarujące prześwitujące uszy.

– Chyba że cierpi pan na narkolepsję – nie dawałam za wygraną. – Nie ma się czego wstydzić. Mój kuzyn Dick Cooper miał to samo. Zasnął na własnym ślubie, akurat przed ołtarzem. Organistka z wrażenia pomyliła marsz weselny z żałobnym.

Znowu zapadła ciężka cisza. Z tyłu dobiegł mnie stłumiony chichot. Czyżbym przedobrzyła?

– Zmyśla pani – ożywił się niespodziewanie.

Miał przyjemny głos, lekko przechodzący w bas, jak Bing Crosby.

– Nie zmyślam. Musieli go polać wodą święconą, żeby się obudził. Spłynęło po nim jak woda po kaczce. Skończyło się tym, że wylali mu na łeb pół chrzcielnicy.

Dwie osoby odeszły od okienek. Napięcie rosło. Zerknęłam na przekrzywiony czarno-biały cyferblat na ścianie: za dwie dwunasta. Błękitny Kitel nadal nie zaszczycił mnie spojrzeniem, ale jego wydatna – broń Boże końska – szczęka drżała, jakby z trudem hamował śmiech.

– Odtąd mówimy na niego Kaczy Cooper.

– Niechże się pani tak nie wysila – mruknął facet za mną.

– Podobnie moja ciotka Lou. Nie sposób jej dobudzić. Jak kiedyś poszła na górę, by się zdrzemnąć, to zeszła dopiero następnego dnia na partyjkę brydża.

Zero reakcji.

– Tamtej nocy podmieniliśmy jej meble w sypialni na ściągnięty ze strychu komplet w odcieniu burdelowej czerwieni – ciągnęłam niezrażona. – Z wrażenia wyszła singlowym asem w nielicytowanym kolorze.

Kark nad błękitnym kitlem nabrał odcienia zupy rakowej bez prażynek. Jego właściciel podniósł rękę do ust i zakrztusił się lekko.

– Mówiliśmy na nią Lulu Lou.

Łopatki zadrżały.

– Próbuję tylko panu pokazać, że nie musi się pan wstydzić swojej drobnej ułomności – oznajmiłam. – Każdemu może się to zdarzyć.

– Następny proszę – zaordynował urzędnik śmiertelnie znudzonym głosem.

Błękitny Kitel zrobił krok do przodu. Mój czas dobiegł końca.

Smętnie powiodłam wzrokiem po poczcie, odnotowując z przykrością, że we wszystkich okienkach z wyjątkiem jednego świecą już złowrogo tabliczki z wygrawerowanym napisem STANOWISKO NIECZYNNE.

Jedyną pozostałą osobą – jeśli nie liczyć Błękitnego Kitla, któremu właśnie ważono dwa listy lotnicze, co nie znaczy, że go podglądałam – był mężczyzna, który stał twardo przy ostatnim czynnym okienku, pogrążony w zażartej dyskusji z urzędnikiem na temat wprawy, z jaką ten drugi posługiwał się papierem pakunkowym i taśmą.

Mężczyzna (z czułością): UWAŻAJ, CIEMNIAKU, ŻEBYM NIE MUSIAŁ WEJŚĆ TAM ZA LADĘ I NÓG CI Z TYŁKA POWYRYWAĆ!

Urzędnik (z rozbawieniem): UWAŻAJ, DEBILU, ŻEBYM NIE MUSIAŁ WEZWAĆ POLICJI!

Zerknęłam na zegarek. Minuta do zamknięcia urzędu. Słyszałam, jak ludzie za mną z głośnym westchnieniem odchodzą z kolejki, szczęk otwierania i zamykania masywnych drzwi, październikową ulewę chłoszczącą bezlitośnie chodnik.

Mężczyzna przede mną wyrzucił ręce w powietrze, porwał swoją zmaltretowaną paczkę i wybył na ulicę.

Zrobiłam krok do przodu. Urzędnik spojrzał na mnie, potem na zegar, po czym wystawił na ladę srebrną tabliczkę z napisem STANOWISKO NIECZYNNE.

– Pan chyba żartuje – jęknęłam.

Urzędnik uśmiechnął się, popukał w zegarek i odszedł.

– Przepraszam! – krzyknęłam za nim. – Proszę zawołać naczelnika. Czekam, od Bóg wie kiedy. Mam bardzo pilną przesyłkę…

Urzędnik obejrzał się za siebie.

– Jest już południe, droga pani. Pocztę zamykamy o dwunastej. Proszę przyjść po odbiór przesyłki w najbliższy poniedziałek.

– Nie zobaczymy się w żaden poniedziałek. Żądam wydania mojej paczki.

– Chce pani, żebym poprosił naczelnika?

– Tak, chcę bardzo, żeby pan wezwał naczelnika. Będę niezwykle…

Błękitny Kitel oderwał wzrok od swoich kopert lotniczych.

– Pani wybaczy…

Wzięłam się pod boki.

– Bardzo mi przykro, że zakłócam bezszmerowe załatwienie pańskiej sprawy, ale są wśród nas osoby, które nie miały dość szczęścia, żeby dorwać ostatniego urzędnika, zanim zegar wybije południe.

– Niechże pani da spokój – zmitygował mnie urzędnik.

– Mowy nie ma! Płacę podatki. Sama kupuję znaczki i sama je liżę. Nie zamierzam tolerować tak beznadziejnej obsługi ani przez jedną…

– Dość tego! – nasrożył się.

– Jakie dość? Jeszcze nie zaczęłam na dobre…

– Pani wybaczy – wtrącił Błękitny Kitel.

Odwróciłam się do niego.

– Lepiej nie wtrącaj się, Błękitny Kitlu. Próbuję bardzo uprzejmie dyskutować z bardzo nieuprzejmym pracownikiem służby pocztowej…

Odchrząknął barytonem, jak Bing Crosby. Miał oczy pod kolor kitla, zbyt błękitne, żeby mogły być prawdziwe.

– Chciałem tylko powiedzieć, że zaszło nieporozumienie. Ta młoda dama stała w kolejce przede mną. Pani wybaczy, panno…

– Schuyler – podrzuciłam półgłosem.

– …panno Schuyler, że bezczelnie wepchnąłem się przed panią. – Odsunął się od okienka i machnął zachęcająco w moją stronę. A potem uśmiechnął się i wokół jego oczu wykwitły czarujące zmarszczki Paula Newmana, mogłabym też przysiąc, że jeden z bielutkich zębów nieznajomego puścił olśniewający blik.

– Skoro pan nalega…

– Nalegam.

Wymijając go, podpłynęłam do okienka i wyciągnęłam wezwanie do odbioru.

– Wygląda na to, że mam paczkę.

– Wygląda na to, że ma pani paczkę? – uśmiechnął się kpiąco.

Gość najwyraźniej naigrawał się ze mnie.

Nie bacząc na wyszczerzone ironicznie zęby, podetknęłam mu wezwanie pod nos.

– Stoi tutaj jak wół: panna Vivian Schuyler z Christopher Street. No już, raz-dwa.

– Raz-dwa, poproszę – doradził Błękitny Kitel.

– Poproszę. Z bitą śmietaną i wisienką, raz!

Urzędnik wyrwał mi papier i niechętnie udał się na zaplecze.

Mój wybawca odchrząknął.

– Właściwie nie nazywam się Błękitny Kitel, tylko Paul.

– Paul? – Musiałam sama wymówić to imię, żeby mieć pewność, że się nie przesłyszałam. – Naprawdę?

– Coś nie tak?

Podobało mi się, jak brwi podjeżdżają mu do góry. Podobały mi się śmiałe kreski jego brwi, o kilka tonów ciemniejsze od włosów, nad nieziemsko błękitnymi oczyma.

– Ależ skąd. Prawdę mówiąc, pasuje do pana. – Uśmiechnij się, Vivian, upomniałam się w myśli. Podałam mu rękę. – Vivian Schuyler.

– Z Christopher Street. – Ujął moją dłoń, ale nie palił się, żeby nią potrząsać.

– A, słyszał pan, jak mówiłam?

– Tylko głuchy by nie usłyszał – warknął wracający z zaplecza urzędnik.

O ile to był on, bo z mojej perspektywy wyglądało, jakby z wielkiego brązowego pudła wyrosły ręce i nogi, które potrafią chodzić. Całość przypominała Pana Kartoflaną Głowę, tyle że z prostokątnym brzuchem.

– Rany kota – wyszeptałam. – To dla mnie?

– Nie, dla królowej Saby. – Paczka wylądowała przede mną z takim impetem, że w promieniu wielu mil musiały się rozdzwonić wszystkie srebrne tabliczki z napisem STANOWISKO NIECZYNNE. – Proszę tutaj podpisać.

– Jakim niby cudem mam to donieść do domu?

– To już pani zmartwienie. Proszę o podpis.

Udało mi się otoczyć ręką monstrualne pudło i podpisać kwitek.

– Będzie pan miał dla mnie któryś z tych mniejszych wózków bagażowych?

– Naturalnie, droga pani. I kosz owoców, żeby powitać miłego gościa w domu. A teraz proszę to zabrać z mojej lady.

Powiesiłam torebkę na łokciu i oplotłam rękami paczkę.

– Ludzie to są…

– Czy mógłbym pani pomóc? – spytał Paul.

– Nie, nie. Poradzę sobie. – Zsunęłam paczkę z lady i zachwiałam się. – Ale jeśli w tej chwili nie musi pan akurat nikomu ratować życia…

Paul wyjął mi paczkę z rąk, przy okazji, niby przypadkowo, muskając mnie palcami.

– Tak się składa, że już wiem, gdzie pani mieszka. Jeśli jestem psychopatycznym mordercą, to i tak za późno.

– Bezbłędna diagnoza, doktorze Paul. Nawiasem mówiąc, noże znajdzie pan w szufladzie ze sztućcami obok lodówki.

Dźwignął potężne pudło i postawił je sobie na barku.

– Dziękuję za cenną wskazówkę. Pani prowadzi.

– Proszę tylko nie zasnąć po drodze.

Kiedy prowadziłam do domu mojego najnowszego znajomego z moją najnowszą paczką, byłam na skraju euforii. Nowy Jork miło wstrzelił się w ten nastrój. Spękane schody przed kamienicami połyskiwały od deszczu; powietrze miało świeży zapach, jak to po burzy.

Mimo to dla podtrzymania kontaktu fizycznego niosłam parasolkę nad świetlistą blond głową poczciwego doktora.

– Czemu pan chociaż nie narzucił płaszcza? – próbowałam go strofować, co prawda bez przekonania.

– Chciałem tylko wyskoczyć na chwilę. Nie zauważyłem, że pada; półtorej doby nie byłem na zewnątrz.

– Niezłe życie pan sobie zgotował.

– Prawda?

Skręciliśmy w Christopher Street. Drzwi moich ulubionych delikatesów stały otworem, rozsiewając wokół kuszący zapach knedli z mięsem. W sąsiedniej kamienicy klub Rajska Jabłoń drzemał za zamkniętymi okiennicami, nabierając sił przed nocą, kiedy przebudzą go najszykowniejsze drag queen Manhattanu. Moja dzielnica. Już byłam w niej zakochana, ale teraz pokochałam ją do reszty. Kochałam to całe cholerne miasto. Czy w jakiejkolwiek innej metropolii na środku poczty wyrósłby doktor Paul opakowany w błękitne spodnie i kitel, starannie poskładany z części, z darmowymi superwydajnymi bateriami w pakiecie?

Kiedy dotarliśmy do domu, deszcz całkiem przestał padać i tylko krople lśniły w słońcu na żółknących liściach. Odstawiłam parasol na bok, z rozczuleniem wodząc wzrokiem po zaklejonych brudem szparach w drzwiach wejściowych. Zardzewiały zamek ustąpił bez większych zgrzytów. Doktor Paul pochylił się, przechodząc przez drzwi, po czym zatrzymał się w sieni. Słońce wyszło po burzy; jego promienie padały przez szybkę nad bramą na głowę doktora. Byłam bliska łez.

– Tu mieszkasz?

– Tylko grzeczne dziewczynki mieszkają w hotelu Barbizon. Czy już wspomniałam, że mieszkam na czwartym piętrze?

– Tego się właśnie spodziewałem. – Skierował swój męski tors w stronę schodów i podjął wędrówkę.

Ruszyłam w ślad za błękitnym tyłkiem doktora, na każdym zakręcie schodów zastanawiając się, kiedy zadzwoni budzik, czar pryśnie, a ja ocknę się z widokiem na żółty zaciek na suficie nad łóżkiem.

– Mogę spytać, jakiż to superciężki obiekt niosę na twój stryszek? Żeliwny koksownik? Zwłoki?

Racja, paczka. Całkiem wypadła mi z głowy.

– Obstawiam zwłoki.

– Nie wiesz, co jest w środku?

– Nie mam pojęcia. Nie wiem nawet, kto ją przysłał.

Przeniósł nogę na wyższy stopień i przechyliwszy głowę, bacznie przyjrzał się pudłu.

– Nic w środku nie tyka. To dobry znak.

– Nie ma też żadnych podejrzanych zapachów.

Podjął wspinaczkę; muskuły napięły mu się powabnie. Z każdym stopniem pejzaż robił się coraz bardziej upiorny, aż wreszcie sute spłachcie perkalowych tapet i rozżarzone włókna obnażonych żarówek zaanonsowały obskurne drzwi mojej niestosownej rezydencji. W myślach zrobiłam szybki rachunek niepozmywanych naczyń i współmieszkanek w dezabilu.

– Właściwie to mógłbyś zostawić to na podeście. Dalej dam sobie radę sama.

– Nie gadaj, tylko otwórz drzwi.

– Patrzcie go, jaki ważniak. – Włożyłam klucz do zamka i otworzyłam drzwi.

Prawdę mówiąc, mogło być gorzej. Talerze zniknęły – pewnie w zlewie – podobnie jak moja współlokatorka. Ostała się tylko butelka wódki dumnie tkwiąca na półce nad kaloryferem w asyście soku pomidorowego i czarnych koronkowych majteczek. Klnę się na wszystkie świętości, że to nie były moje majtki, tylko Sally. Podeszłam szybko i narzuciłam szalik, żeby zakryć pobojowisko.

Rozległ się głuchy łoskot. Doktor Paul odstawił paczkę na stół.

– Uff… Na ostatnim podejściu myślałem, że nie wyrobię.

– Spokojnie. Na pewno zdążyłabym cię złapać.

Przyglądał się paczce, jedną ręką wsparty pod bok, drugą przeczesując włosy tym gestem, na który babki tak lecą.

– I co?

– I co co?

– Nie zamierzasz otworzyć?

– To moja paczka. Kobieta ma chyba prawo do odrobiny prywatności.

– Chwileczkę. Niosłem to coś przez pięć kondygnacji manhattańskich schodów. Mężczyzna ma chyba prawo do odrobiny ciekawości?

Znów ten olśniewający uśmiech. Odepchnęłam się od kaloryfera.

– Skoro tak to widzisz. Czuj się jak u siebie w domu. Czy mogę wziąć od ciebie kapelusz i palto?

– Nie bądź złośliwa.

Wyśliznęłam się z mokrego od deszczu płaszcza i powiesiłam go na stojącym wieszaku Sally, lekko licząc stuletnim, a na sto procent kradzionym. Czapkę umieściłam na haku nad płaszczem, pamiętając, by przy tym wdzięcznie potrząsnąć kędziorami. Zrozumcie, włosy to mój największy atut: lśniące, kasztanowe z nutą miedzi, falują zalotnie wokół moich uszu, odwracając uwagę od długiej listy braków mojej urody. Jak mogłabym nimi nie potrząsać?

Odwróciłam się i dumnie pokonałam dwa kroki dzielące mnie od stołu. Również kradzionego. Wczoraj, przy drugiej kolejce martini, Sally opowiedziała mi jego dzieje: właściciel restauracji, zazdrosna żona, nalot policji. Oszczędzę wam żenujących detali. Tak czy owak, nasz stół był o wiele solidniejszy niż nasze podstawy posiadania go – stabilny, czworokątny, z prawdziwej imitacji drewna, okazał się wręcz opatrznościowy, ponieważ żaden inny mebel nie udźwignąłby mojej nowej własności (mam na myśli paczkę, nie doktora). Monstrualne pudło wylądowało już na blacie, oklejone kolekcją zagranicznych znaczków, z jednym rogiem naddartym, drugim poplamionym.

– Zaraz, zaraz. – Zlustrowałam paczkę z lotu ptaka. – Co tu jest napisane?

Panna Vivian Schuyler, głosiła naklejka. 52 Christopher Street i tak dalej, tyle tylko, że moje imię widniało nad innym imieniem – przekreślonym – podobnie jak mój adres.

– Wygląda, jakby najpierw została wysłana do innego adresata.

– Intryga się zagęszcza.

– To pismo mojej matki. – Przejechałam palcem po zabazgranych słowach „Piąta Aleja”. – To adres moich rodziców.

– To by miało sens. – Stał kilka kroków ode mnie, zachowując przyzwoity dystans, z rękami splecionymi na błękitnej piersi. – Ktoś nadał ją na adres twoich rodziców.

– Chyba tak. Ktoś z Zurychu.

– Zurychu? – Rozplótł ręce i wreszcie zrobił krok w moją stronę. – Naprawdę? Masz znajomych w Szwajcarii?

– Nic mi o tym nie wiadomo. – Próbowałam odcyfrować pierwotne imię zakreślone przez moją matkę czarnym atramentem. V coś tam, coś tam. – Jak myślisz, co to może być?

– Nie jest to Vivian?

– Nie, bo kończy się na t.

– Violet? – rzucił po chwili namysłu. – Ktoś chyba pomylił twoje imię.

Jak na kogoś, kto przed chwilą maszerował bez palta w strugach październikowego deszczu, doktor Paul był niesamowicie rozgrzany. Chociaż miałam na sobie rozkoszny w dotyku kaszmirowy golf, czułam buchającą z doktora falę żaru – karygodne marnotrawstwo energii cieplnej. Z bliska pachniał szpitalem, co jakoś dziwnie mi nie przeszkadzało.

Podeszłam do szuflady ze sztućcami i wyjęłam nóż.

– Więc jednak wyszło szydło z worka. Błagam, zrób to szybko.

– Po prostu nie mam nożyczek, głuptasie. – Przyjaźnie pomachałam nożem.

– Nożyczek! Jesteś prawdziwą profesjonalistką.

– Odsuń się z łaski swojej. – Przystąpiłam do oględzin pudła. Papier na stykach był oklejony niezliczonymi warstwami taśmy, jakby zawartość mogła sama wyjść na zewnątrz lub była radioaktywna albo jedno i drugie. – Nie wiem, skąd zacząć.

– Nie zapominaj, że jestem doświadczonym chirurgiem.

– Co ty powiesz?

Rozprułam jedno sklejenie, potem drugie. Dość sprawnie, jeśli chcecie wiedzieć, a to dlatego że w college’u od pierwszego roku pełniłam w jadalni honory gospodyni. Nikt w Bryn Mawr nie potrafił wykrawać najlepszych kąsków polędwiczki tak jak Vivian Schuyler. Gruba skorupa papieru poddała się, potem ustąpił karton. Weszłam na krzesło, rozgrzebując zawartość.

– Spokojnie. – Pomocne dłonie doktora Paula zacisnęły się na oparciu koślawego krzesła, które posłusznie przestało się kiwać.

– Skóra – oznajmiłam z głową w pudle. – Skóra, i to gruba.

– Potrzebujesz czegoś? Latarki? Mapy?

– Nie, jakoś sobie poradzę. Wszystko jest tam, gdzie trzeba: główka, plecki, łożysko.

– Chłopiec czy dziewczynka?

– Ani jedno, ani drugie. – Sięgnęłam do środka i szarpnęłam oburącz. Poleciałam do tyłu i wylądowałam roztropnie w skwapliwych objęciach doktora Paula. Przeturlaliśmy się przyjemnie, acz dość niezdarnie, po wyliniałym dywanie. – Tam jest walizka.

Zaczęłam od telefonu do mamy.

– Cóż to za jakąś walizkę mi przysyłasz?

– Czy tak dama wita jedna drugą, kochanie?

– Nie „wita jedna drugą”, tylko „dama wita damę”. Chicagowskie Kompendium Stylu, rozdział ósmy, wiersz jedenasty.

Wesołe szczęknięcie kostek lodu o szkło.

– Nie rozśmieszaj mnie, kochanie. Czy tym się właśnie zajmujesz w tym swoim czasopiśmie?

– Pytam o walizkę.

– Nic mi nie wiadomo o żadnej walizce.

– Przecież wysyłałaś mi paczkę.

– Naprawdę? – Kolejne szczęknięcie, dłuższe, jakby lód zawirował w szklance. – A, rzeczywiście. Przyszła w zeszłym tygodniu.

– I w ogóle nie wiesz, co jest w środku?

– Jakoś mnie to nie interesuje.

– A od kogo przyszła?

– Kto ją przysłał, kochanie. – Ach, ta nuta triumfu.

– Kto ją przysłał, mamuś?

– Nie mam bladego pojęcia.

– Masz jakichś znajomych w Zurychu?

– Niestety, nie. Vivian, śmiertelnie nudzi mnie ta rozmowa. Nie mogłabyś wreszcie otworzyć tej cholernej paczki i sprawdzić sama?

– Już ci mówiłam. Tam jest walizka. Nadana w Zurychu do panny Violet Schuyler z Piątej Alei. Jeśli nie do mnie…

– Na pewno do ciebie. Nie znam żadnej Violet Schuyler.

– „Violet” i „Vivian” to nie to samo. Doktor Paul też tak uważa. To musi być pomyłka.

Chwila satysfakcji, gdy mamuś milczy, zbita z wódczanego pantałyku.

– Kto to jest doktor Paul?

Odwróciłam się i spojrzałam na doktora. Stał oparty o ścianę przy oknie, uśmiechając się kącikiem ust; w ostrym świetle słońca jego błękitny kitel i spodnie okazały się uroczo wymiętolone.

– Nikt taki. Po prostu lekarz, którego poznałam na poczcie. Właśnie on przyniósł mi tę paczkę.

– Poznałaś lekarza na poczcie, Vivian? – W jej ustach zabrzmiało to jak: w gejowskiej łaźni na Bleecker Street.

Wsparłam się biodrem o blat, tuż obok odrapanej brązowej walizki, z nadzieją, że stół nie się załamie pode mną. Miałam na sobie spodnie bez paska, jak to w nudny sobotni poranek, ale doktor Paul zasłużył na to, by wiedzieć, że proporcja mojej talii do bioder była zupełnie nie najgorsza. Nie twierdzę, że wyraz jego twarzy się zmienił, ale chciałam wierzyć, że jego oczy nabrały głębszego odcienia błękitu. Puściłam do doktora oko i owinęłam kabel słuchawki wokół palców.

– Byłabyś zachwycona doktorem Paulem, mamuś. Jest chirurgiem, jest niebywale przystojny, wyższy ode mnie, raczej nie ma braków w uzębieniu. Zdecydowanie do wzięcia, chyba że jest żonaty. – Przycisnęłam słuchawkę do obojczyka. – Jest pan żonaty, doktorze Paul?

– Jeszcze nie.

Przeniosłam słuchawkę z powrotem do ucha.

– Nie, nie jest żonaty, w każdym razie tak mówi. To jakiś książę z bajki, mamuś.

Skrzywił się lekko, odepchnął od ściany i wyciągnął rękę.

– Ależ, Vivian, nie… – Ostatnie słowa mamy umknęły mi, ponieważ wkładałam słuchawkę w dłoń doktora Paula. Dłoń szeroką, mocną, delikatnie pobrużdżoną od wewnątrz. Już mi się podobała.

– Dzień dobry, pani Schuyler… Tak, dobrze się zachowuję… Tak, wniosłem paczkę na samą górę po tych strasznych schodach, bo tak mi nakazują dobre maniery. – Teraz on mrugnął do mnie. – Prawdę mówiąc, uważam, że zaszła jakaś pomyłka. Jest pani pewna, że nikt w państwa rodzinie nie nazywa się Violet?… Absolutnie pewna?… Cóż, jestem lekarzem, proszę pani, więc mam wprawę w diagnozowaniu na podstawie objawów. – Rumieniec zaczął mu pełznąć po karku. – Trudno powiedzieć, pani Schuyler, ale…

Wyrwałam mu słuchawkę.

– Dosyć już tego, mamuś. Nie pozwolę ci peszyć doktora Paula twoimi uwagami. Nie przywykł do nich.

– Naprawdę jest jak z bajki, Vivian. Chylę przed tobą czoło. – Stuk, puk, brzdęk. Szklanka pewnie świeciła już dnem. – Postaraj się nie iść z nim do łóżka od razu, dobrze? To ich zniechęca.

– Znasz się na tym dobrze, mamuś.

Głębokie westchnienie zagłuszone dobrze znanym grzechotem pustej szklanki po wódce odstawianej na stolik nocny.

– Będziesz jutro na lunchu, prawda?

– A mogę nie być?

– No to widzimy się punkt dwunasta. – Trzask!

Odłożyłam słuchawkę na widełki.

– To właśnie jest cała mamuś. Czuję się w obowiązku uprzedzić cię z góry.

– Czuję się ostrzeżony.

– Nie boisz się teraz?

– Ani trochę.

Popukałam paznokciem w telefon.

– Jesteś pewien, że ta Violet Schuyler w ogóle istnieje?

– No, nie. Nie jestem całkiem pewien. Faktem jednak jest, że to nie jest twoja walizka, prawda?

Rzuciłam okiem w stronę walizki i zadrżałam.

– Jezu, nie.

– Może jakaś kuzynka? Ze strony ojca. Zgubiła walizkę w Szwajcarii.

– Masz na myśli sto lat temu?

– Nie takie rzeczy się zdarzają.

Odstawiłam telefon na stół i pomacałam zaśniedziały mosiężny zatrzask mojego nowego nabytku. Walizka, relikt przeszłości, jak cnota mojej matki, była reliktem z innej epoki: popękana i zakurzona, powyginana na wszystkie strony. Z pomarszczonej skóry sączyła się lekka woń stęchlizny. Żadnych nalepek.

Zaskoczę was pewnie wyznaniem, że nigdy nie byłam szczególnie nieśmiała, ani wtedy, ani teraz. A mimo to nie mogłam się zdobyć na to, żeby nacisnąć zatrzask i otworzyć walizkę na samym środku obskurnego mieszkanka na czwartym piętrze w Greenwich Village. W jej stęchliźnie było coś dziwnego, jakaś świętość i nietykalność (co, notabene, odróżniało ją od cnoty mojej matki).

Ręka mi opadła. Znów poszukałam wzrokiem telefonu.

– Myślę, że czas zadzwonić do cioci-babci Julie.

– Mówisz: Violet Schuyler?

– Tak, ciociu. Violet Schuyler. Czy ktoś taki istnieje? Znasz go?

– Hm. – W słuchawce zapadła cisza.

Wyobrażałam sobie ciocię, jak krąży po pokoju, niczym koń na lonży, rozciągając kabel słuchawki do granic wytrzymałości. Oczyma duszy widziałam jej gładką twarz, z którą sześćdziesiąt dwa lata obeszły się tak łaskawie, gładkie czoło, które marszczy się, próbując rozwikłać zagadkę, zadaną ni stąd, ni z owąd pewnej soboty w samo południe.

– Ciociu Julie? Jesteś tam?

– Jesteś pewna, że tam było napisane Violet? Cudzoziemcy często bazgrzą niemożliwie.

– Jestem pewna. Doktor Paul też jest tego zdania.

– Kto to jest doktor Paul?

– Później ci o nim powiem. Teraz chcę usłyszeć o Violet. Czuję, że to imię coś ci mówi.

Westchnęła teatralnie, jakby się osuwała na kanapę. Dobiegł mnie szczęk zapalniczki. Sprawa najwyraźniej była poważna.

– Owszem, to imię coś mi mówi.

– No więc?

Długie westchnienie, tym razem do słuchawki.

– Violet była moją siostrą, kochanie. Starszą siostrą. Naukowcem. W roku tysiąc dziewięćset czternastym w Berlinie zamordowała męża i uciekła z kochankiem. Od tej pory wszelki słuch o niej zaginął.

Przekład: Teresa Tyszowiecka-Tarkowska

Redakcja: Krystyna Borowiecka-Strug

Korekta: Małgorzata Kluska, Bogusława Jędrasik

Adaptacja okładki oryginalnej: Tomasz Majewski

Zdjęcie wykorzystane na I stronie okładki: © Condé Nast Archive/Corbis

Skład i łamanie: Dariusz Ziach

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-372 Warszawa, ul. Foksal 17

tel./faks (22) 646 05 10, 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

www.gwfoksal.pl

ISBN 978-83-280-2285-0

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Aleksandra Łapińska / Virtualo Sp. z o.o.