Barbara Kosmowska

UKRAINKA

Copyright © by Barbara Kosmowska, MMXIII

Wydanie I

Warszawa

Spis treści

- Pociąg relacji Lwów−Warszawa

- Drohobycz

- Pociąg relacji Lwów−Warszawa

- Pustki koło Szczytowej

- Pociąg relacji Lwów−Warszawa

- Warszawa

- Śródmieście. Złote Tarasy…

- Żoliborz. Willa Bieluchów

- …Bielany

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Żoliborz. Willa Bieluchów

- Centrum. Klub jazzowy…

- Bielany

- Śródmieście. Cybermax

- Przedmieście…

- Bielany

- Żoliborz. Willa Bieluchów…

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Przedmieście…

- Śródmieście. Miodowa

- Drohobycz

- Warszawa. Bielany

- Żoliborz. Willa Wolskich

- …Bielany

- Kępa Potocka

- Żoliborz. Willa Bieluchów…

- Śródmieście. Cybermax

- Bielany…

- Żoliborz

- Śródmieście. Pizza Hut

- Powiśle

- Bielany

- Śródmieście. Konwiktorska. Stadion Polonii

- Żoliborz. Willa Bieluchów

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Bielany

- Śródmieście. Pizza Hut

- Powiśle

- Żoliborz. Klinika weterynaryjna

- Żoliborz. Willa Wolskich…

- Bielany

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Śródmieście. Cybermax

- Żoliborz. Willa Bieluchów

- Bielany

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Śródmieście. Miodowa…

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Bielany

- Żoliborz. Dygasińskiego…

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Powiśle

- Drohobycz

- Warszawa. Żoliborz. Zakład fryzjerski

- Lwów

- Warszawa. Żoliborz. Centrum handlowe…

- Żoliborz. Zakład fryzjerski

- Lwów

- Warszawa. Żoliborz. Willa Wolskich

- Lwów

- Warszawa. Bielany

- Żoliborz. Klinika weterynaryjna

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Drohobycz

- Warszawa. Powiśle

- Drohobycz

- Warszawa. Żoliborz. Willa Wolskich

- Żoliborz. Willa Bieluchów

- Śródmieście. Cybermax

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Żoliborz. Zakład fryzjerski

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Śródmieście. Cybermax…

- Pustki koło Szczytowej

- Śródmieście. Arkadia. Cinema City

- Żoliborz. Willa Bieluchów

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Śródmieście. Złote Tarasy

- Żoliborz. Zakład fryzjerski…

- Śródmieście. Cybermax

- Bielany

- Marszałkowska

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Żoliborz. Szpital Bielański

- Żoliborz. Zakład fryzjerski

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Drohobycz

- Warszawa. Powiśle…

- Centrum. Klub jazzowy

- Żoliborz. Willa Wolskich

- Pustki koło Szczytowej

- Warszawa. Bielany

- Drohobycz

- Warszawa. Kępa Potocka

- Żoliborz. Willa Bieluchów

- Epilog

- Pociąg relacji Warszawa–Lwów

- Z przesłuchania matki Krystiana B.

- Z przesłuchań Krystiana B.

- Podziękowania

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Pociąg relacji Lwów−Warszawa

Dobrze, że nie wiozę wiolonczeli…

Iwanka ogarnia spojrzeniem sterty waliz i odczuwa ulgę. Jej instrument, szczęśliwie bezpieczny, został u matki. Nie dla niego droga na obczyznę. Wiedziona nagłą tęsknotą, próbuje znaleźć mu godne miejsce w przedziale. Truchleje na myśl, że leżałby teraz pod stosem cudzych bagaży.

Wieża Babel. Wszyscy mówią i jedzą. Między jednym a drugim nie ma przerwy. Szeleści słownik ukraińsko-polski otwarty na wielu stronach jednocześnie. Szepty, mlaskania, pośpiech, jakby za najbliższym zakrętem kończył się czas na te dwie ludzkie namiętności. Do kąta pod oknem, gdzie siedzi, dociera mdły zapach swojskiej kiełbasy. Zapachów jest więcej.

Iwanka przymyka oczy. Wyobraża sobie, jak wszystkie te intensywne wonie wnikają w wypłowiałe fotele, w smętne firanki, osiadają na jej skórze albo wędrują dalej, do płaszczy i kurt, opasłych jak pierzyny. Dopiero tam konają, uśmiercając pamięć zleżałej cebuli i bladych wędlin.

Przełyka głośno ślinę. Za głośno.

– Głodna?

Kobieta jest niemłoda albo aż tak spracowana. Pewnie jedno i drugie. Żuje pajdę chleba. Nie zważa na okruszki opadające w szeroką spódnicę.

– Jakże niegłodna! Kanapkę dam. – Szeleści papierami i folią. Ma smutny uśmiech i sprytne oczy.

Iwanka zaprzecza ruchem głowy.

Trzeba szybko uciec w głąb rozpostartej gazety. Schować się, bo pytań będzie więcej. Zaczną się plenić jak chwasty.

Kobieta wzrusza ramionami.

– Ot, jaki bodiak! – mruczy gniewnie, trochę obrażona na młodość. Oszczędną w słowach i gestach. Osobną. Jakby ta dziewczyna w dżinsach i zielonej bluzce myślała, że inna jest. Że w innym jedzie kierunku. W innym celu. A przecież wszyscy w tym przedziale, w tym pociągu, na tych peronach pełnych strachu o zawartość brudnych pakunków jadą po to samo. Zawsze po to samo. Tylko powroty owiane tajemnicą. Powroty mogą być różne. Albo może ich nie być.

Ona, stara handlara, potrafi przejrzeć te młode, z ładnymi paznokciami i małą walizką. Wyczytać z dłoni ich i bagaży, na co liczą. Przepowiedzieć, co dostaną. A bardziej jeszcze, czego nie. Choć niejedno zniosą, niejedno wypłaczą w ponury świt w obcym mieszkaniu. Na wiele się zgodzą, czego jeszcze nie wiedzą, kiedy tam jadą. Bo jadą pociągiem, a wrócą złudzeniem. Jadą jak królewny na bal. A wrócą z cierpieniem i zgryzotą. Z tym cieniem w oczach i na pobladłych policzkach, co najbardziej kobietę postarza. Spod każdej pomady wylezie.

Zdarzy się, że zostaną. Na obcą całuszkę połakomią się, a wtedy wiadomo! Czart duszę wyjmie, a pan skórę zdejmie. Wreszcie nikt nie zauważy, gdzie są. Same one nie będą wiedziały…

Teraz, gdy patrzy na tę młodziaszkę, co ucieka od prawdziwego życia w pismo kolorowe, bajek pełne, chciałaby jej, tak od serca, zdobytą na bazarkach wiedzę ofiarować. A już w szczególności wyjaśnić, jak kończą się podróże z małą walizką.

No, dawaj rączkę miłą, córeńka, rzekłaby jej. Ja, stara, powróżę. Przepowiem ci pracę u dobrego gospodarza i noc gorącą, letnią. Taką duszną, że tobie i oddychać odechce się. A jak jeszcze w oczy ci spojrzę, do ich dna dowiercę się łzawym swym okiem, to może i książę jakiś znajdzie się dla ciebie. Prawdziwie królewski syn. Jak nie u Polaków, to u nas. Jak nie w mieszkaniu z dywanem grubym i kotem tłustym, z tapetą w róże nabrzmiałe, to choćby i pod Lwowem. Z małym metrażem, ale wynajętym na lat wiele, tyle że zdążysz ty, królewno z włosem złotym, dzieci królewskie jemu w bólu urodzić. Matkę jego, królową, pochować. Niejedną w cerkiewnym chórze pieśń odśpiewać, zanim mieszkanie na mniejsze zamienisz. A i to nie troska. Bo wszystkim w końcu małe wystarcza. Z desek kilku na cztery strony świata zabitych. Taka równość pod ziemią panuje. Tyle samo żebrakowi, co i królewnie.

I tak by jej wróżyła, lekko trzęsąc się nad rączką, której ciężka praca obca. I może nawet długą linię życia znalazłaby na niej. Bo z jakich to powodów żałować tej pięknej pannie dni cierniowych i nocy niespanych? Zimnych poranków i głuchych telefonów? Tęsknoty za matki kołaczykiem, co go, jako dziecina, wyjadała prosto z rozpalonej blachy…

Ale żeby przyszłość widzieć, teraźniejszość potrzebna. Choćby jedno spojrzenie spod okna z zachętą przesłane. Do powróżenia rozmowa potrzebna. Grzeczność kolejowa od biletu tańsza, bez niej ani rusz. A tu ściana z papieru. Z głupstw i plotek postawiona. Pełna cudzych marzeń, podszeptów diabelskich. Żeby schudnąć, zmarszczki trucizną wygładzić, męża zostawić, duszę karierze zaprzedać. Barachło! Na okładce piękność jakaś, gołe u niej cycki. A sterczą, jakby tak już zawsze miało być. Posterczą i przestaną, wzdycha stara, patrząc na swój pokaźny brzuch. Jeszcze i granica nieprzejechana, jeszcze celnicy w drodze do upokorzeń, a ta młoda już ucieka w lepszy świat…

Drohobycz

Anna Matwijenko nie wie, czy przez chwilę spała, czy tylko przeleżała wieczność z zamkniętymi oczami. Pierwsza rzecz, którą trzeba zrobić, to wejść do pokoju córki. Sprawdzić. Nie to, że oszalała. Taki dzień zawsze przychodzi. Najpierw córki opuszczają łona matek, potem ich mieszkania. Ale żeby kraj?

I to się oczywiście zdarza. Sprawdzić jednak trzeba. A nuż szafy wciąż pełne zapachu Iwanki. Nuty rozrzucone, bo ćwiczyła, nie złożyła. Zawsze taka roztrzepana. Może wszystko jak dawniej. Na swoim miejscu.

Głowa Anny Matwijenko jest ciężka jak melitpolska dynia. O, to, to: zrobi dziś zupę z dyni. Dawno takiej z Iwanką nie jadły… Nie jadła.

Trzeba naoliwić drzwi, myśli, kiedy otwierają się przed nią skrzypliwie. Patrzy na pusty pokój, zdziwiona, że tylko co opuszczony, a już zapada w nieruchomość.

Właściwie skąd ten pomysł z zupą z dyni? – zastanawia się; drży z chłodu, choć nocna koszula z przyzwoitej flaneli. Nigdy za zupą z dyni nie przepadała. W przeciwieństwie do córki mogłaby wcale jej nie jeść.

Pociąg relacji Lwów−Warszawa

Iwanka nie patrzy na sąsiadkę. Patrzenie to pierwszy krok do wagonowej niewoli. Jedno grzeczne słowo, a już trzeszczy i pęka tama. Przybiera na sile potok cudzych opowieści i łatwo potem utonąć w ich nurcie. Ludzie mają wielką potrzebę mówienia o tym, co czyha, szczerzy zęby, łapie za gardło. Co zabija i uśmierca. W jaki sposób, którego z sąsiadów, czyją żonę. I bez tłumaczenia, dlaczego tak, a nie inaczej, dlaczego tę, a nie tamtą. Bez wyjaśniania winy i kary, choroby i kalectwa, wielkiej biedy i wygranej w Lotto Zabawa. To są kolejowe ballady, okrutne narracje. Wystarczy chwila nieuwagi, aby przejąć na siebie cierpienie bohatera, który jak nieznany żołnierz ma gdzieś w świecie zarośnięty niepamięcią grób, bo tak naprawdę nikogo nie obchodzi, kim był.

Nie to, co Mila Kunis, próbująca wyjść z okładki prosto w ramiona podróżnych. Wszystkich obchodzi, kim jest. Iwanka wbija oczy w photoshopowe spojrzenie aktorki i przez chwilę zastanawia się, czy są do siebie podobne. Mila też kiedyś wsiadła do swojego pociągu. Dziś jest u celu. Spełniona jak wielkie marzenie.

Sąsiad po lewej robi się niespokojny. Zmęczony mężczyzna, oczy ma pozbawione koloru. Wygląda, jakby całe życie stał w długiej kolejce i dał się pognieść niczym płócienna koszula. Ciężko wzdycha, szeleszcząc w dokumentach.

– Jeszcze czas – uspokaja go handlarka. Sięga po kolejną kanapkę i patrzy na nią z niechęcią. – Jeszcze czas – powtarza, zanim ziarna sezamu i słonecznika ruszą na podbój kolorowej spódnicy.

Spódnica w rajskie ptaki. Aż dziwne, że nie łowią fioletowymi dziobami okruchów chleba. Rozpierają się na kolanach staruszki albo wiszą głową w dół.

Jak z obrazów Marii Prymaczenko, myśli Iwanka.

Pamięta dzień otwarcia wystawy jej prac. Schronili się z Mykołą przed upałem w lwowskiej galerii. Oczom nie wierzyła! Przemierzała zachwyconym wzrokiem świat, w którym mogłaby zamieszkać. Oczywiście z Mykołą, jakże inaczej? To nie szkodzi, że on jeszcze tego nie rozumie. Że śmieje się, ot, prościzna pstrokata, mówi. Nie w smak mu te koronki, pisanki, ludowe wycinanki! – rymuje, pod boki się trzymając, trochę Iwance na złość.

Wystarczy, że ona ma dość wiary. I wyobraźnia podszeptuje przyszłość. Będzie radosna jak to malowanie! O, proszę! Na obrazie rolnik pocieszny – wypisz, wymaluj, Mykoła! Konikiem różowym rajski ugór przemierza. A Iwanka polem falującym nadchodzi. Żonka gniewna i krzykliwa. Usteczka czerwone, bazarowe na niej sukienki. I korale falujące od wezbranego gniewu. Strojna i zła, z jarmarku pewnie wraca. O sobie przypomnieć musi, bo i cóż to za raj bez krzykliwej żonki…

Iwanka śmieje się z pary barwnych prostaczków, a Mykołę razi ten jej głupi zachwyt.

Na szczęście już go dostrzegło stadko licealistek. Poznają, szepcą, szturchają się łokciami. Popatrują nieśmiało, aż podrywa je do lotu zbiorowa odwaga. I dalej, obsiadły idola papużki kolorowe. Już szczebiocą wesoło. Kartki nerwowo drą z zeszytów, o autograf proszą. Pochyla się nad nimi Mykoła. Hojnie obdarowuje zawijasem. Wreszcie i on odnalazł swój raj.

Wracała kilkakrotnie do tej galerii, kiedy Mykoła wyjechał do Polski…

W przedziale poruszenie.

– Już i granica – szept handlarki przechodzi w lament. – Bagaż panienki żaden, to może tę moją torbę kraciastą na chwilę? Jedną sekundę potrzymać przy sobie, póki nie pójdą… Nużda ciężka z bachorami, na utrzymaniu ich mam, po córce łajdaczce, co poszła z chałupy gdzieniewiadomododziś, bajstruki zostawiła… I męża mam, mójbożechorego, choreńkiego… A żyć jakoś musowo… Choć odechciało się, ale co robić, pańska wola, nasza dola, raz matka rodziła, raz umierać mamy…

Ręce w bagażach. Plądrują, przestawiają. A wokół rzeczy karalne, objęte nagłą amnezją właścicieli.

Krzątanina zamiera, kiedy wchodzą celnicy. Pluton egzekucyjny od metalowych guzików błyszczący. Może trzeba będzie na chwilę stracić życie, odejść od zmysłów. Walka o paczki, torebki i słowa toczy się poza Iwanką. Nic do ukrycia i oclenia, mówi jej ciało, wciśnięte w róg pod oknem. Przy nogach Iwanki torba w kratę. Kładzie na nią dłoń niczym właścicielka. Oczy celnika ironicznie błyszczą.

– A reszta gdzie? – Pochyla się nad Iwanką i ta bliskość staje się przykra.

Wskazuje małą walizkę, podaje bilet.

– Ta torba wasza? Czy raczej niczyja? – Celnik śmieje się pogardliwie.

– Moja… – Iwanka jeszcze nie wierzy, że dołączyła do umęczonych przemytników.

– Wasza… – mruczy celnik.

Wychodząc, jeszcze raz przemierza wzrokiem Iwankę. Jak piękny widok, który chciałoby się zapamiętać.

– Aniołek ty prawdziwy! – Handlarka w uniesieniu przywiera do ramion Iwanki, a potem mocno wbija dłonie w rajskie ptaki. I Iwanka już wie, że nigdy nie sfruną z jej spódnicy do żółtego gaju.

Za oknem dwie dziwnie znajome chałupki – Iwanka przeciera zaparowaną szybę – jakby deska po desce z drohobyckiego wzięte przedmieścia. Boją się rankiem chmurnym obudzić. Mignąć światłem na pustkowiu. Dym tylko w niebo rzucają, wesoły wykrzyknik.

W przedziale bezruch. Mężczyzna pod ścianą drzemie z rozsuniętymi wargami jak dziurawe dętki. Bez powietrza.

Ta ich Polska – Iwanka ogarnia spojrzeniem umęczonych podróżników – to tylko wielki wspólny grobowiec. Leżą w nim od dawna, wyzuci z godności i zdrowych paznokci. Przekonani, że wciąż żyją, od lat nerwowo śnią o celniku. Budzą się, strachem podszyci. I dalej śnią.

Iwanka przypuszcza, że są przynajmniej dwie Polski. Jedna Mykoły, druga matki.

O Polsce matki woli nie myśleć. Jest jak zakalec ze wspomnień i łez. Ma jakieś imię, którego nawet babcia Łesia nigdy nie wymówiła. Może Adam? Od Adama, od któregoś z jego żeber, wzięła się matczyna apatia dla świata oraz obojętność, z jaką zawsze traktowała męża, Jegora Matwijenkę, kontrolera jakości.

Póki żył, matka patrzyła na niego z niedowierzaniem. Jakby zapominała co chwilę, że temu mężczyźnie przysięgała prasować koszule, dać dziecko i miłość bez terminu ważności. Zepsuta czy nie, zdatna do spożycia. Z miłością kłopot był wielki. Nawet jak Anna Matwijenko dostrzegała męża, zauważała głównie jego szare swetry, łysinę i źle skrojone marynarki. W najlepszym razie klaser ze znaczkami. Jegor Matwijenko, wypisz, wymaluj, był jednym z nich. Skromny znaczek pogięty zmarszczkami, wtłoczony do wielkiego albumu podobnych mu kancer. Wystarczyło przejść się po drohobyckiej ulicy, rozejrzeć po cerkwi, aby otrzeć się o tę samą serię ludzkiej pospolitości.

Kiedy Jegor Matwijenko zachorował, to już tylko istniał poprzez szlafrok i piżamy. Matka sztywniała, ilekroć próbował przekroczyć swój kaszel, wydobyć z chorej krtani jakąś spóźnioną prośbę. Dostrzegła go dopiero wtedy, gdy już odszedł wraz ze swą śmiertelną astmą. Bez narzucania się i oczekiwań. Zwyczajnie. Przestał oddychać i na tę czynność, a raczej na ten wyrafinowany brak czynności, wybrał odpowiednią, poobiednią porę. Została po nim nagła cisza bez solfeżowych charczeń, krztuszeń, i to ona stała się dla matki dźwiękiem nie do zniesienia.

Co innego Polska Mykoły! Dzieli się na dni i wieczory. Dni mają nabrzmiałe od niewyspania powieki, ale na plecach wesoły napis: „Pizza hut na telefon. Dostawa gratis”.

Wyobraża sobie Mykołę ustrojonego w ten napis i wizerunek roześmianego pomidora. Zamiast gitary trzyma termalną torbę. Czeka w betonowych klatkach na zapłatę. Sterowany komórkową siecią, esemesem, ememesem, mejlem, apetytem, lenistwem klienta, pokonuje zgrabnie firmowym skuterem trudne etiudy ulic. Flażolety już tylko klaksonem albo dzwonkiem u drzwi. Jej Mykołka. Uczelniany Torres z szufladą pełną konkursowych dyplomów i zwycięstw. Ale szuflada we Lwowie, przy Ormiańskiej. Czasami otwierana przez jego matkę, Julię Oszurko, która te dyplomy rozkłada na stole jak pasjans i patrzy na nie długo łzawiącymi oczami.

Polskie wieczory już inne. Iwanka ma wrażenie, że dla Mykoły wieczory najważniejsze. Wypełnione koncertami w studenckich klubach, ciemnych od dymu i czarnej muzyki. To dla jazzu rzucił przyszłość. Być może z tej przyczyny Julia Oszurko, niegdyś sławna skrzypaczka, cierpi od dwóch lat na bezsenność. Całymi dniami stoi na balkonie w nocnej koszuli i wypatruje syna. Scena jak z Szekspira. Rozmawia wyłącznie z kotami i telewizyjną spikerką. Scena jak z domu wariatów.

Pustki koło Szczytowej

Wolska nie śpi. Nie zaśnie za Boga! Wstaje piąty raz i sprawdza, czy pieniądze w przegródce torebki, na swoim miejscu. Są. Podnosi walizkę, przymierza. Może i za ciężka, ale jak borówek nie zawieźć. Lepiej wcale nie jechać, jeśli bez słoików. Z niepokojem zerka w stronę gipsowej Najświętszej Panienki, pełna niepewności, jakie też ta święta osoba na jej nieobecność planowaną ma zapatrywania. Uspokojona bladą łagodnością gipsowej twarzy, znowu się kładzie, ręce splata i patrzy w zabielony krzywo sufit.

Żeby jeszcze złe myśli z głowy wyszły, ale to już wszy szybciej uciekną. Przewraca się Wolska z boku na bok. Bo jak Bronka wspomni, że bogaty, świat lepiej zna niż dyrektor banku w Szczytowej, to zaraz tę radość troska o wnuka przegania. Staś coś chory, niemrawy. No i Agata… Żony szczęśliwej to już by w serialu żadnym nie zagrała, choć taka ładna…

O Heńka tylko zahaczyć pamięcią, a już i tydzień można się wiercić pod kołdrą. Pewnie, że Pan Bóg wie, co robi, musi jej Heniek drogę krzyżową krokiem pijanym, bolesnym przemierzać. Tylko czy Heniek wie, co robi? O to się Zofia Wolska zamartwia i szybko próbuje o synu na chwilę zapomnieć. A znowuż Kazik… Ten w ojca swojego się wdał. Może tylko bardziej jeszcze kobieciarz, w uczuciach niestały…

Przy Kaziku Wolska nie wie, kogo właściwie winić: ojca czy syna. Wzdycha więc tylko bezradnie i dalej szuka jakiegoś ukojenia.

I nagle siada na łóżku, jakże szczęśliwa! Że też nie pomyślała. Przecież jedzie do Warszawy na krótko, króciuteńko! Z wizytą tylko! Zaraz wróci na Pustki i znowu będzie jak dawniej. Wszystko tu na nią poczeka. I wiatr hulający na poddaszu, i westfalka z bulgocącą grochówką. Koty niecnoty po sąsiedzku pojedzą. Za to jak ją zobaczą nadchodzącą z walizką, to jak psy ruszą na powitanie.

Teraz Wolska mogłaby nawet spokojnie się zdrzemnąć, taki ją błogi spokój wypełnił. I zrobiłaby to, z największą przyjemnością, gdyby nie strach, że pociąg bez niej odjedzie. Na wszelki wypadek bierze do rąk różaniec podróżny, tak tylko, żeby się świętemu Krzysztofowi trochę przypomnieć.

Pociąg relacji Lwów−Warszawa

W przedziale ruch. Ale już inny. Oswojony. Głaskanie bagaży, zapinanie toreb, powściągliwe usuwanie siebie z miejsc. Chowanie kanapek, gazet. I co tam jeszcze miałam? Szalik? Czapkę?

– Bo ostatnio to wszystko zostało. Nawet rękawiczki, mitenki. Najlepsze! Złotówkę policzysz, w uchu podłubiesz, a zdejmować nie trzeba! Prezent od wnusia Mychajłyka. Nie upilnowałam, na zmarnowanie poszły – skarżą się usta handlarki. Ale w oczach nie ma już żalu po stracie. Trzeba od nowa. Zająć miejsce w zgiełku. Najlepiej przy drzwiach. Tam niewidzialna linia startu, początek maratonu. Wyskakiwanie, przepychanie, bagaży wyrzucenie. Pociąg dostojnie zwalnia. Kolebie bokami i zgrzyta jak mechaniczna klacz. Potrząsa, jakby chciał zrzucić z siodła wszystkich niewygodnych jeźdźców. – Dalej już nie ze swoimi pojedziesz, aniołku złoty, córuchno piękna, biedakom życzliwa… – Staruszka dopina napuszony płaszcz. – Dalej już sama. Z obcymi.

Mówi jeszcze o bogach i diabłach. Przestrzega, kreśli w zatęchłym powietrzu krzyż. Zostawia po sobie litanię życzeń. I trudno powiedzieć, czy wszystkie one dla Iwanki, czy to modły podróżne, handlowe targi ze świętymi od kupna i sprzedaży.

I nagle cisza.

Iwanka bierze głęboki oddech. To dobra chwila, aby pomyśleć o matce. Jeszcze szaro, więc pewnie teraz udaje, że śpi. Potem będzie udawała, że woła Iwankę na mleczną zupę. Bo trzeba jeść mleczną zupę. Dla zdrowia i cery. Nawet kiedy Iwanka mija granicę, mleczna zupa będzie dla niej stała i stygła. W ciasnej kuchni, w której dobrze czuje się tylko paproć zasłaniająca pół okna. W mieszkaniu, gdzie doniczkowe kwiaty zawsze były ważniejsze od mężczyzny. Na przedmieściach Drohobycza. Za dwie godziny matka przyniesie zakupy. Starannie je porozdziela. Mięso, ryby, warzywa. Trzy światy, które trzeba ratować przed zepsuciem. A w południe zobaczy siebie w korytarzowym lustrze. Nie żeby lubiła się przeglądać. Przeciwnie. To przykry obowiązek. Odnajdzie w lustrze osobę sobie samej nieprzyjazną. Zrobi więc wszystko, by wydobyć z niej odrobinę ciepła. Będzie długo otulała się jedwabnym szalem i upinała włosy pod czapką. A kiedy efekt zostanie osiągnięty, usta z nikłym śladem szminki złożą się w wąski uśmiech.

W szkole, gdzie ma jeszcze kilka godzin muzyki, znają tylko taką Annę Matwijenko. Zakonspirowaną. Przebraną za samą siebie. Sztywną i zasadniczą Annę Matwijenko. Nikogo to nie razi, choć płaszcz dawno opuścił waciane ramiona i wyszedł z mody.

Profesjonalizm matki sprawi, że na tych kilka lekcji śpiewu Iwanka znajdzie się poza jej pamięcią. Bo nikt tak precyzyjnie jak Anna Matwijenko nie potrafi rozdzielić życia na prywatne i zawodowe, na święta rodzinne i państwowe, na dom i ulicę. Ale już popołudniem, kiedy po stromych schodach pierwsze uczennice wniosą do pokoju trumienne futerały skrzypiec, Iwanka też się uobecni, bo każda z tych ćwiczących żmudne gamy panien stanie się po trosze nią sprzed lat. I grająca stabilne arco malutka Ołena z cienkim jak mysi ogonek warkoczem, i poważna Larysa z grzywką opadającą w takt muzyki na czoło, i nawet niezbyt miła, ale utalentowana Maryna, której mocne pizzicato wygładza matczyne zmarszczki, a z jej twarzy przepędza na chwilę wyraz skrywanego niezadowolenia.

– Wolne?

Iwanka prostuje się jak uczennica przyłapana na lenistwie. Rzuca z uśmiechem „dzień dobry”, karci się za akcent i usuwa do swego kąta. Niepotrzebnie tak nerwowo. Przedział świeci pustkami.

– Do Polski? Na długo?

Dziewczyna, która wsiadła, ma miłą twarz, ale jej pytania są wyprane z życzliwości. Przezroczyste.

– Na długo – pada nazbyt śpiewna odpowiedź, za którą Iwanka natychmiast się karci. Na lektoracie z polskiego była przecież najlepsza.

– Warszawa? Gdańsk?

– Warszawa.

– Jasne, tam najłatwiej o pracę. – Dziewczyna rozsiada się zamaszyście. Nie będzie już o nic pytała. Egzamin z kolejowej grzeczności zaliczony. Wyciąga z przepastnej torby laptopa. Enterem kasuje Iwankę, jej małą walizkę i szczery uśmiech.

Wolska w popłochu przemierza wagon. Nieśmiało zagląda do przedziałów, zakłopotana. Bo to jakby ludziom bez pukania do sypialni wchodziła, a nie wypada, niegrzecznie…

Najchętniej postałaby sobie tu, na korytarzu, ale przeszkadza chodzącym tam i z powrotem. Nie może się nadziwić, jak tych ludzi nosi, do baru, z baru, do ubikacji. Przed siebie, choć jakie to przed siebie, kiedy wszystkie wagony takie same… Ostatecznie decyduje się dołączyć do dwóch młodych kobiet. Jedna pochylona nad srebrnym pudełkiem bębni palcami. Jakby na kościelnych organach bezgłośnie grała.

Maleńkie te komputery, myśli i nadziwić się nie może, że w takiej szkatułce ludzie cały swój świat wożą. Przyjaźnie, miłości, banki, a nawet sklepy! Jak Bronek mówił jej, że sklepy też, to w głowę zachodziła, jak się towary pomieścić tam mogą, a żywność to już w ogóle!

Druga z panienek, dziecko jeszcze, takie to bezbronne, śpi.

Wolska przysiada cicho, zaledwie głową na powitanie ruszając. Niepotrzebnie, bo nikt jej nie zauważa.

Wybiera miejsce naprzeciwko tej śpiącej. Od razu widać, że sen błogosławieństwo, że daleką drogę przejechała, taka umęczona, ciało skulone w rulonik pod tym oknem. Za to ładna. Wolska przymyka oczy. Nie ma wątpliwości. Zawsze marzyła o takiej córce. Wypisz, wymaluj, o takiej! Z buźką czystą, promienną. Jak się przyjrzeć, to widać, że Bóg palce w tym maczał, najlepsze wzory dopasował. Może zbyt wiotka, trochę jak drobny chłopiec, ale teraz moda taka, żeby biodrami nie wadzić, piersi w garści schować. Agata, choć już starsza, też przecież wieszak. Kobietę w niej poznać po spódnicy i szmince tylko… Pod tym względem Mariola, córka burmistrza ze Szczytowej, jakby dorodniejsza. Pełniejsza tu i tam. Zwłaszcza tam. Nie darmo ją często w lokalnej telewizji pokazują. Ale i tak wszystko od Stwórcy zależy, jak swoją duszkę do ziemskiego spaceru ubierze. Strojnie czy szpetnie… Od jego humoru w dniu stworzenia, a może również od innych okoliczności, o których Wolska nie wie.

Przygląda się śpiącej dziewczynie i nagle odkrywa, że szczęście prawdziwe jednak córki nie mieć. Bo cóż by taka pięknotka z nią na Pustkach robiła? Tam miejsca i pracy w sam raz dla jednej kobiety. Synowie to choć rodzą się do drogi, chałupę opuszczą. A córki bardziej domowe. Miałaby taka śliczna panna całe życie przepędzić na mordze nieuprawnej? Przez dzień boży na pijanych Halembów oknem wyglądać? Listonosza Czumy jak zbawienia wyczekiwać? Popłakiwać w krochmaloną poduszkę? Lepiej, że w podróż ruszyła. Może do swego szczęścia dojedzie, a nie, tak jak Wolska, zakorzeni się, wrośnie w ziemię, brudnych paznokci dostanie, grubej skóry na piętach. I dokąd to potem jechać? Z czym do świata się pchać?

Uspokojona swą macierzyńską zgodą na cudze szczęście, wyjmuje z torby ciasto i dbając, by go zbyt głośno nie przełykać, wkłada do ust maleńkie kawałki.

Warszawa

Agata z ulgą opuszcza sterylne łóżko. Boli ją wszystko, nie tylko nakłute mocną czerwienią usta i przyciemnione kąciki oczu.

Kosmetyczka ma permanentny uśmiech i makijaż. Trudno powiedzieć, co jest bardziej sztuczne. Usłużnie podsuwa Agacie lustro.

Patrzy w nie bardziej z obowiązku niż z ciekawości.

– Podrożało? – Wyciąga z portmonetki przygotowane pieniądze.

– Nie dla stałych klientek – zapewnia kosmetyczka. O mały włos nie palnęła „dla starych”, bo jej zdaniem twarz Agaty wymaga chirurgicznej interwencji. Na cito. Odprowadza ją do drzwi, ignorując obecność kilku banknotów, niedbale pozostawionych na szklanym blacie.

Dworzec Centralny powoli wybija się ponad mgłę. Zofia, matka Bruna, za trzy godziny będzie nieporadnie kręcić się po peronie i wypatrywać synowej. Kolorowy bąk w łowickie paski. Jedna z wielu wirujących kuleczek w bębnie życiowej maszyny losującej. Wrzucona tam na chybił trafił i tak zakręcona nową przestrzenią, że gdyby ją zapytać, czy jest Zofią Wolską, matką Bruna mieszkającego z rodziną w Warszawie, wcale nie byłaby tego pewna.

Bo do całkowitej pewności w jakiejkolwiek sprawie Zofia Wolska potrzebuje swojego miejsca, a konkretnie starej, podremontowanej chałupy, porzuconej przez jakiegoś jej przodka na wiejskich pustkach. Szczęśliwie dla Zofii to sypiące się dziedzictwo od lat walczy z trzema identycznymi o tytuł lokalnej ruiny. Całe Pustki pokrywają leśne wzgórze, z którego widać tylko inne leśne wzgórza. I w tym jednostajnym krajobrazie latami toczy się walka o wielkość garbu zmurszałych dachów. O krzywiznę kominów i pierwszeństwo w siatce tynkowych zmarszczek. Agata ma wrażenie, że jedynym zajęciem na Pustkach jest właśnie to ciche zapadanie się, bezszelestne wchodzenie w głąb ziemi, gdzie życie Zofii Wolskiej i jej sąsiadów mogłoby toczyć się dalej niczym niezakłócone. Wprawdzie bez widoków na leśne wzgórza i obumarły ogród, ale przecież tam nikogo już od dawna nie interesuje, co dzieje się za oknem.

Dla Wolskiej najważniejsza jest kuchnia i pokój gościnny. Z gipsową Najświętszą Panienką w wyszczerbionej koronie. Z białą serwetą okrywającą pokraczny stół. Serwetę w szydełkowym zapale zrobiła matka Zofii, na szczęśliwe dla córki zrękowiny. Szczęśliwe nie były, za to płótno mocne. Męża Wolskiej przetrwało i wielu innych Pustkowych sąsiadów. No i sama matka Zofii z radością na serwetę patrzyła, nie wierząc, że to jej dzieło, po tym, jak felczer ze Szczytowej odjął jej dwa palce.

Drugi po Najświętszej Panience skarb, pudełko wysłane szarym aksamitem, przyniósł Wolskiej kiedyś listonosz Czuma ze Szczytowej. Na Zofię adresowane, ze zdjęciami i listami jakiegoś przodka. To się uśmiała! Przodek w dworku, na werandzie, bógwiegdzie, jakąś damę za dłoń trzyma, filiżankę bieluchną ma w drugiej ręce… Gdzieżby to krewny! Królewicz raczej, dziedzic, co o takich jej mąż nieboszczyk opowiadał, że najbardziej lubili rasowe psy i nierasowe kobiety, dziewki wiejskie z rumieńcem i cycate. Skoro jednak Czuma upierał się, że adres poprawny, więc zawartość należy się Wolskiej, ona też przestała ubolewać nad jakąś pocztową pomyłką. A z czasem o krewnym w obcym mundurze zaczęła myśleć jak o swoim bliskim. Kimś dobrze znanym, kto w każdej chwili może zapukać do drzwi, żeby odwiedzić powinowatą. Bo dlaczegóż nie? I Wolska, prawdę mówiąc, na tę wizytę czekała, martwiąc się tylko, w czym poda kuzynkowi herbatę, jak on do tych kruchych porcelan przywykł?

Kiedy Agata pierwszy raz stanęła na porośniętej trawą parceli, dom Bruna mógł uchodzić za malowniczy, nawet odrobinę romantyczny dzięki plamie przydomowej zieleni. W żaden jednak sposób nie pasował do jej męża. Dopiero tam, po kilku dniach spędzonych z przyszłą teściową, zorientowała się, jak bardzo nie pasowali do siebie, Bruno i dom, stawiany szorstką ręką pradziada, pewnie i w dobrej wierze, ale nazbyt dawno, aby teraz dać temu wiarę.

Na to, dlaczego Bruno całym sobą stanowił zaprzeczenie przynależności do rodziny Wolskich, Zofia miała jedną odpowiedź – że on zawsze takie dziwo, nie do siekiery, nawet polan do pieca nie zniesie. I nie do jedzenia obfitego, dobrego, tylko marudzić przy stole, kąski tłuste na brzegu talerza porzucać… A kiedy go rodziła, to też inaczej niż z tamtymi, dużymi jak arbuzy dzieciakami, znaczy się z braćmi Bronka. Bo miała podczas tego rodzenia takie dziwne widzenie. Przecież w izbie porodowej w Szczytowej leżała, jak to rodząca, czyli normalnie. Obok niej dwie inne. I do dziś nie wie, skąd się tam wzięła Panienka Szczerozłota z izby gościnnej. W tej samej niebieskiej sukience przyszła, koroną szczerbatą zabrzęczała. Nachyliła się nad Zofią, ale jak przerażoną! Jezusmaria, jak! I powiedziała tylko, że król królem urodzić się musi. Tak szepnęła do ucha Zofii Wolskiej, która zawstydziła się strasznie wtedy. Bo przecież uszu umyć dokładnie nie zdążyła. Ani uszu, ani nóg przed tym rodzeniem w gminie. A tu sama Panienka u jej łóżka! Potem, jak Bronek rósł, siedząc tylko przy książkach, nosa nie wystawiając na ogród czy pole, to tak trochę ze strachem na niego popatrywała, czy aby jakiegoś proroka albo świętego nie wydała z siebie.

Ale nie, Bogu chwała, byłaby bieda, żeby jakieś boskie dziecko w jej chałupie dorastało. Ksiądz, sąsiedzi, nie daj Boże, telewizja!

Potem się wyjaśniło, że pewnie o liczenie szło Najświętszej Panience, bo nauczycielka Bronka powtarzała, jakoby on jakiś geniusz był w dodawaniu.

– I taki to się prorok w Szczytowej wziął, co dwa do dwóch dodać szybko potrafił! – kończyła swą opowieść Zofia Wolska, wycierając rogiem brudnej chusteczki cisnące się na policzki łzy rozbawienia.

Agaty te wyjaśnienia jednak nie zadowoliły i rozpoczęła własne śledztwo, badając czujnym spojrzeniem każdy zakamarek przeszłości Bruna. Od wygódki skleconej z dziurawych desek po buki wieńczące wzgórze. Od rozkrzyczanego kurnika pełnego pierzastych strzępków po mulisty brzeg zarośniętego sitowiem stawu, a wszystko po to, żeby ustalić, skąd wzięła się ta dziwna wyniosłość jej męża. I zanim wrócili do Warszawy, Agata znalazła odpowiedź. Siła spojrzenia, którym ją zniewolił, wzięła się z mrocznego lasu porastającego wzgórze. Z szumu ponurych drzew, które tam, za oknami, przyzywały jakimś tęsknym rozkołysaniem. Tak dojmująco, że Agata nie mogła spać na dusznym pięterku. Leżała na sztywnych poszwach z rozrzuconymi nogami, nasłuchując, czy Bruno idzie wreszcie uwolnić ją od wezbranego pożądania. Nie przyszedł. Strzeżony przez Zofię Wolską i Najświętszą Panienkę pochrapywał z lekko otwartymi ustami na krzywej wersalce. Pod kocem udającym panterę. Ale przez uchylone okno wszedł na pięterko las. Przytłoczył Agatę ciężkim pniem, wsunął konar dębowy pod jej łopocące serce, może nawet zrywając z niej jedwabne szorty. I leżała tak, ukrzyżowana gałęzią dębową, słuchając tkliwego szelestu liści, aż zasnęła mocno, odurzona zapachem jałowca i snującego się pośród drzew dymu polnych ognisk.

Agata nie miała żadnych wątpliwości. Jej przyszły mąż, zanim się przeniósł do Warszawy, okradł Pustki z tego, co najcenniejsze.

Przed Złotymi Tarasami zwolniła. Zanim Zofia Wolska wysiądzie ze swoim wielkim bagażem zakłopotania, Agata zdąży wypić poranną kawę. Cieszy ją i martwi przyjazd teściowej, ale z dwojga złego, z dwóch matek, z obu babć Stasia, zawsze wybierała Wolską.

Jej matka, gdyby to ona wysiadła na peronie, w świeżych ondulacjach i garsonce lilaróż, w butach walecznie zdobytych podczas rozlicznych wojaży, z torebką „w promocji, ale i tak droga jak cholera, tyle że normalnie to dwa razy drożej musiałabym dać”. Obrażona od pierwszego dzień dobry na Wars, złą pogodę i chamów w wagonie pierwszej klasy. Damulka „zawsze mam rację”. Gdyby jakimś nieszczęsnym cudem znowu zamieszkała z Agatą, w jej pięknym domu, byłoby tak, jakby w środek życia wtoczyła się pełna pretensji lokomotywa, którą z radością odstawiła lata temu na boczny tor. Na szczęście znalazła sobie nowego maszynistę, młodego Tunezyjczyka. „Już ledwo sapie, już ledwo zipie, a jeszcze palacz węgiel w nią sypie”, pomyślała z obrzydzeniem, przyśpieszając.

Każde wspomnienie matki odbiera jej spokój. Choć tym razem wszystkiemu winna Ulana. I na byłą opiekunkę Stasia spada cały gniew Agaty.

Kiedy pracy szukała, pożal się Boże, nędza z biedą lepiej wyglądały! I tylko jak katarynka: „oj, przepraszam ja was, oj, dziękuję, oj, matko ty moja, jaka ja szczęśliwa z państwem! Ja Stasieńkiem zajmę się, że braciszkiem rodzonym nie lepiej, ja każdym kątem zajmę się, niedrogo wezmę, byle matce mojej, cierpiącej, parę groszy wysłać, oj, przepraszam ja was…”

Przepraszała, dziękowała i frrr, poleciała! Agata wykrzywia usta w wyrazie niesmaku. Tyle było załatwiania, konsulaty, telefony. I nagle walizka w korytarzu. Ulana z oczami w dół. „Oj, przepraszam ja was, ale wracać muszę, ślub brać z Denisem muszę. Za Stasieńkiem tęsknić będę, oj, dziękuję ja wam…”

W torbie od Laurenta brzęczy komórka. Agata uspokaja Igę, że za chwilę będzie. W duchu karci się za tę pokorę. Uległość wobec Igi ma wszelkie znamiona uzależnienia. Agata wyczuwa ten związek intuicyjnie, ale gdy chce go nazwać, nie potrafi. Może tylko czasami myśli o sobie jak o udomowionej suce, która trafiła na treserkę z charakterem. Ćwiczona nieustannie kijem i smakołykiem, jest za słaba, żeby zaprotestować. Do tego trzeba się urodzić brytanem, nie pokojowym pudlem, który zapomniał, jak się szczeka. Poddał się zabiegom pielęgnacyjnym i zgłupiał do reszty.

Zanim przebije się przez wahadłowe drzwi i ruszy w stronę ulubionej kawiarni, staje przy lustrze w pierwszym z brzegu butiku i z uwagą bada zmienioną twarz. Poza małą opuchlizną w okolicach ust jest całkiem przyzwoicie. W drodze do windy zahacza o Empik. Kupuje pismo z Milą Kunis na okładce. „Ukraińska Angelina robi karierę” – czyta, krzywiąc się lekko. Bo choć piękna aktorka w niczym nie przypomina gnuśnej i noszącej się na różowo Ulany, rośnie w pamięci Agaty okruch złości na tę niepoważną dziewuchę, co z dnia na dzień rzuca świetną pracę dla traktorzysty. Złość zatacza coraz większy krąg i zaczyna obejmować też zbliżającą się do Warszawy teściową, lekką opuchliznę nakłutych warg, i syna, najmniej tu winnego, trzeba przyznać, ale przecież nikt, nawet własne dziecko, nie ma prawa aż tak komplikować, tyle wymagać poświęceń, kurwa mać, bez przerwy coś! – kończy wewnętrzny monolog Agata i już znajduje uśmiech na powitanie Igi. Uśmiecha się jak Mila Kunis.

Śródmieście. Złote Tarasy…

Są tu zawsze świetnie obsługiwane. Wpasowane w przytulność nowoczesnej kawiarni, wyglądają jak fragment jej wyposażenia. A już nonszalancja, z jaką płacą za poranny lunch, często nietknięty, to maestria.

– Grzankę w cenie przyzwoitego obiadu zostawić jak jakiś pasztet – obrusza się ruda, wiewiórczo zwinna kelnerka. – Napakowane te baby niczym szwajcarski bank – burczy, odnosząc dania na zaplecze.

Agata patrzy na przyjaciółkę z wyraźnym niepokojem. Od jej komentarza zależy, jak będzie się czuła ze swoją nowszą twarzą.

– Zajebiście – ocenia Iga. – Mogła dać więcej czerwieni na górnej wardze – wyrokuje, ale nadto się zbliża do ust Agaty. Bada je wzrokiem znawcy drobnoustrojów, więc Agata nurkuje w przepastną torbę.

– Gdzieś miałam rozkład jazdy…

Śmieje się, że jeśli nie zdąży na pociąg z teściową, będzie ją odbierać w biurze rzeczy znalezionych.

Iga mruży miodowe oczy. Swojej nie odebrałaby ani z dworca, ani z biura. Kiedyś miała taką, co teraz smaży się w piekle, i Iga myśli o niej tylko wtedy, gdy jest w solarium o pięć minut za długo. A z tą Ulaną, czego tu żałować? Ukrainki są do wymiany, jak koronki u dentysty. Trzeba wziąć nową, najlepiej starą, bo taka przynajmniej pracę szanuje. Z młodymi na początku zawsze ładnie, pięknie, a po chwili wielkie damy z brudną piętą! Za połowę pensji nakupią malowideł od Chińczyka i już się do sprzątania nie nadają. Dupy dawać polskim mężom to tak, sponsoring elegancki mieć, wakacje na Majorce, walizy pełne Benettona. Wreszcie ucapić jakiegoś z mieszkaniem. Napłodzić mu, nagotować pierogów czy innych kołdunów. To są, proszę ciebie, ich priorytety.

Igę podnieca własny monolog, ale grymas pogardy sprawia, że jej twarz w żaden sposób nie komponuje się z elegancką suknią. A na sukniach i grymasach Agata zna się wybornie.

– Zdecydowałam, że jednak otworzę butik. Przeglądałam szkice. Część z nich to gotowe projekty. – Głos Agaty nie brzmi pewnie, choć bardzo się o to stara.

– Te dawne? – domyśla się Iga.

– Na razie dawne. – Agata puszcza złośliwość mimo uszu. – Przecież od dwóch tygodni sama zajmuję się Stasiem. – Strofuje Igę spojrzeniem, grozi jej zielonym światłem tęczówek, że jeśli tak mają rozmawiać, to lepiej wcale.

W każdym razie wszystko jest na dobrej drodze. I co ważne, te projekty sukienek, bo z garsonkami już gorzej, ale sukienki wciąż na topie! Choćby szafirowa, z kokardą z tyłu. Niemal identyczna jak nowe fasony Baczyńskiej. Również ta zielona z koronki, jeśli Iga pamięta.

Iga pamięta, bo od kilku lat wciąż ogląda te same projekty i regularnie przyjmuje zaproszenie na otwarcie butiku. Który to już raz Agata jest „na dobrej drodze”, tyle że droga zawsze prowadzi do kolejnej depresji. Za jakiś czas przeobrazi się ze stylistki w kupę nieszczęścia w utytłanym dresie. Wciśnięta w sofę, blada z niewyspania, przestanie na jakiś czas żyć nieskładnymi mrzonkami. I znowu zrozumie, że bez Igi, bez jej wsparcia tyle jest warta, co jej nieistniejące ciuchy i butik.

Teraz, kiedy z podnieceniem opowiada o pasiastych trykotach i wynajmuje agencję modelek, Iga z trudem powstrzymuje falę irytacji. Patrzy na Agatę jak na motyla przebitego śmiercionośną szpilką.

Jest bezbarwna, myśli. Jak powietrze. Niebrzydka, zgrabna, ale to mało.

Gdyby była choć trochę podobna do mnie… Westchnienie Igi brzmi jak pochwała kolejnych trykotów. Wie, że mówią o niej „picernica”. I co z tego, skoro rządzi? Na salonach nie pytają, kim jesteś. Tam wiadomo, że zawsze jest się kimś.

Iga kocha świat, w którym jest się kimś. Wyraz zadowolenia na jej twarzy Agata spisuje na konto swoich śmiałych planów. Szyje teraz głośno kolejną serię bielizny plażowej. Niech szyje.

W tym czasie Iga pieści wspomnieniem ostatnie sukcesy. Znowu się udało! Opłynęła Warszawę w czołówce brukowca. Na pierwszym zdjęciu stoi obok Wojewódzkiego. Trochę może nazbyt bokiem, ale i tak cud, że wepchnęła się przed te nachalne lansiary w tanich legginsach. Na drugim, niestety, bardziej widać Piroga. Szkoda, bo z powodzeniem mogli zmieścić się razem, gdyby nie cholerna torebka celebryty, która ją przysłoniła. W firmie natychmiast poruszenie. Esemesy z gratulacjami, jakby co najmniej w filmie z Szycem zagrała. A Maria, wielka przyjaciółka, nie mogła przełknąć. Niby tej torebki Piroga, że taka odjechana, mówiła. To po co w takim razie czepiła się Igi satynowej spódnicy i kozaczków z cholewkami. Że nie pasują. Prawda jest bardziej złożona. To nogi Marii nie pasują nawet do cholewek. Ale Iga ma klasę. Żadnej polemiki z zawistną suką. No i Marię ukarała. Nigdy się nie przyzna, że miał być Miecugow. Na tej fotce. Tylko właśnie w tych kurewskich kozaczkach z cholewkami wpadła w taki poślizg, że jej się albumu rodzinnego całkiem odechciało.

A ta ciągle o tych trykotach… Iga podziwia swoją cierpliwość, ale przecież jest chyba jakaś granica. Żadna przyjaźń nie wymaga aż takich poświęceń, aż, kurwa, tylu…

Na przykład teraz. Wielkie skargi na kosmetyczkę. Kosmetyczka nie cudotwórca. Raz od pały pójść na tanią poprawkę i myśleć, że od tego spadnie dziesięć lat! Czasy żakinady i miss studentek bezpowrotnie minęły. Jak się jest babą, trzeba, do cholery, znać się właśnie na czasach. Zwłaszcza na czasie przeszłym. Powtórka z babskiej gramatyki bardzo by się Agacie przydała…

Z Agaty słabości Iga od lat czerpie siłę. Nic tak nie wzmacnia, jak porażki przyjaciółek. Pewnie, czasami żal głupiej, ale jeśli cierpi się na własną prośbę, to przepraszam bardzo, halo, nie mój problem… Cokolwiek by mówić, większość przyjaźni polega na świadkowaniu upadkom innych. A plany Agaty rodzą się tylko po to, żeby upaść. Lecą na łeb na szyję, jak akcje bankrutów na giełdzie albo niezborny Staś. Swoją drogą dziwne mają to dziecko – wciąż się potyka, coś wywala, oszaleć można z takim niezgułą. Mogła wyskrobać, bo więcej kłopotu niż szczęścia. I z wielu jeszcze innych powodów Agata nie powinna być sama. Potrzebuje kogoś, kto jej powie: „Kochana, wyjdź wreszcie z tej dupy, gdzie się przez swoją głupotę znalazłaś, wytrzyj nos, głowa do góry, twoja seria z trykotem, jak ją wreszcie puścisz na rynek, w tydzień zrobi z ciebie polską Coco. Mówię ci, w tydzień, no, góra dwa!”

Czasami Igę zawodzi cierpliwość. Zwłaszcza jak dają o sobie znać źle dobrane hormony. I wtedy miałaby wielką ochotę tak dobitnie, ze spokojem powiedzieć tej dziewczynie-plastelinie, ulepionej na kruchą królewnę, co węszy zdrady męża, ale za tropem nie pójdzie, tak jej cicho, ale stanowczo doradzić: „A weźże ty wreszcie zamknij dziób i zobacz, ile masz lat! Dupę zwlecz z tej kanapy i zrób coś, do cholery, z tym swoim zakręconym życiem! Zamiast się Bruna czepiać, baby mu liczyć, na siebie spójrz! Bo co taki Bruno, jak nawet kosmetyczkę masz do odstrzału, tak ci te brwi spieprzyła, a o ustach to już lepiej nie wspomnę. Nic, tylko kwef po domu nosić, w pas się kłaniać i każdego dnia dziękować, że jeszcze przy tobie siedzi”.

Agata zdążyła już zmienić wystrój butiku i mocuje w przyszłym sklepie automatyczne rolety. A Idze ten pomysł bardzo odpowiada. Zgadza się i z innymi zmianami, sugeruje jednak, że kolor wanilii bardziej zachęca klientów do zakupów. Musiała o tym gdzieś czytać… W każdym razie wanilia, kadzidełka – koniecznie. I na pewno wpadnie we wtorek, chyba że Agata będzie zbyt zajęta rozkręcaniem biznesu.

Gdyby krócej wyposażały nowy sklep w niezbędne akcesoria albo gdyby Agata włożyła buty na ciut niższym obcasie, nie musiałaby teraz straceńczo biec przez rzędy walizek. Skakać niemal na główkę z metalowej trampoliny ruchomych schodów w czeluść podziemnego dworca. I nie martwiłaby się o teściową, która już pewnie kurczowo trzyma za rękaw jakiegoś pasażera i tłumaczy nerwowo: „Ja tu się zgubiłam, zbłądziłam, nic złego nie zrobiłam, tylko bym chciała do domu! Na Pustki wrócić, do pociągu, co jedzie do Szczytowej, wsiąść! A tam już sobie poradzę. Przepraszam pana, ale sami obcy dookoła, to wie pan, starszej kobiecie strach…”

Na szczęście pośpieszny z Przemyśla dopiero się wynurza z tunelu. Wagon numer siedem zatrzymuje się przed Agatą.

Stanęła tak, aby widzieć wysiadających z obu stron. Lubi patrzeć na ludzi. Jej uwagę przyciąga młoda para, która nieskrępowanie łączy się zachłannym pocałunkiem. Trudno oderwać od nich wzrok. Dziewczyna jest tak ładna, że mogłaby z powodzeniem pokazywać na wybiegu serię Agaty bieliźnianych trykotów. Chłopca, odwróconego plecami, trudno ocenić. Ma na sobie skórzaną kurtkę, zgrabnie opinającą smukłą sylwetkę.

Kiedy ostatnio Bruno tak ją przytulał, całował? Może zbyt rzadko jeździła pociągami? Przy dalszych drzwiach rwetes. Jest i teściowa, Zofia Wolska próbuje już rozpaczliwie zawrzeć tymczasową znajomość, ale ludzie w Warszawie inni niż w Pustkach. Nikt nie chce jej słuchać ani tym bardziej pomóc. Stoi, biedaczka, tak przejęta, jakby peron był przedpieklem, znikąd ratunku ni nadziei. Agata z mimowolnym uśmiechem odrywa się od wachlarzowych rozkładów jazdy i pewnym krokiem zmierza ku teściowej.

Kiedy wychodzą na górne piętro, wydaje się jej, że w małym barku znowu widzi tę blondyneczkę z warkoczem. Jej facet też niczego sobie, myśli, łapiąc przez szybę krótkie jak błysk fleszu spojrzenie młodego mężczyzny.

Redaktor prowadzący: Dariusz Sośnicki

Redakcja: Jan Koźbiel

Korekta: Małgorzata Denys, Elżbieta Jaroszuk

Redakcja techniczna: Anna Gajewska

Projekt okładki: Jacek Szewczyk

Fotografia wykorzystana na I stronie okładki: © WIN – Initiative / Getty Images / Flash Press Media

Skład i łamanie: Tekst – Małgorzata Krzywicka

Piaseczno, Żółkiewskiego 7A

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-372 Warszawa, ul. Foksal 17

tel. 22 828 98 08, 22 894 60 54

biuro@gwfoksal.pl

www.wab.com.pl

ISBN 978-83-7881-025-4

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Wydawnictwo W.A.B.

i Ewa Krajewska / Virtualo Sp. z o.o.