Tytuł oryginału:
A Dangerous Inheritance

Copyright © Alison Weir 2012

First published in Great Britain in 2012
by Hutchinson Random House

Wszystkie prawa zastrzeżone. Poza uczciwym, osobistym korzystaniem w celu nauki, badań, analizy albo oceny, przewidzianym w Ustawie o Prawach Autorskich, Projektowych i Patentowych z 1988 r., żadna część tej publikacji nie może być reprodukowana, przechowywana w bazach danych ani transmitowana w żadnej postaci ani żadnymi środkami przekazu – elektronicznie, elektrycznie, chemicznie, mechanicznie, optycznie, przez fotokopie ani w żaden inny sposób – bez uprzedniej, pisemnej zgody właściciela praw autorskich.

© Copyright for the Polish edition by
Wydawnictwo Astra s.c.
Kraków 2013

Przekład:
Magdalena Loska

Przygotowanie edycji:
Jacek Małkowski

Redakcja:
Barbara Faron
Aleksandra Marczuk
Jacek Małkowski

Skład:
Wydawnictwo Astra s.c.

Fotografia na okładce:
© Jeff Cottenden

Wydanie I
Kraków 2013

ISBN 978-83-89981-93-6

Wydawnictwo Astra
31-026 Kraków
ul. Radziwiłłowska 26/2
tel. 12 292 07 30, 602 256 638

www.wydawnictwoastra.pl
www.facebook.com/WydawnictwoAstra
wydawnictwo@astra.krakow.pl

Prowadzimy sprzedaż wysyłkową
www.sklep.wydawnictwoastra.pl

Dla Kezii Jane Marston
i Persephone Gibbs-Williams,
z wyrazami miłości

Jak kręgów pięć złotnicza sztuka tłoczy,
Że tylko jeden pierścień widzą oczy,
Tak ufność wierne dusze splata
Więzami tajemniczej mocy.
Ich magię zerwać jeno chciwa śmierć zdoła,
Żadna inna siła temu nie podoła.
To czas i losu koleje dowiodą,
A pierścień mój więcej nie powie.

inskrypcja wyryta na obrączce ślubnej Katarzyny Grey

Miłość – to męka w duszy mroczna,
Burza, co nie zna tęczy

Samuel Daniel
Triumf miłości
przeł. Stanisław Barańczak

Miłość jest ślepa

William Szekspir
Dwaj panowie z Werony

1568

Nigdy nie zapomnę chwili, gdy otrzymałam wiadomość o ścięciu mojej siostry. Miałam niecałe trzynaście lat i byłam zbyt młoda, by pojąć, dlaczego musiała umrzeć, ale posiadałam dość wyobraźni, by zobaczyć oczyma duszy tę niewyobrażalną scenę. Mówiono, że była winna zdrady, najstraszniejszej ze wszystkich zbrodni, ale było to pozbawione jakiegokolwiek sensu – według mnie, Jane zrobiła tylko to, do czego ją zmuszono. A gdyby przyjąć ten sposób rozumowania, mnie również należało uznać za zdrajczynię. Niewinną, choć zdrajczynię – tak samo jak Jane.

Żadna z nas nie urodziła się, by odziedziczyć koronę, a jednak piętno tegoż zaszczytu wisiało nad nami przez całe życie, nieustannie nas prześladując. Sądziłam kiedyś, że to coś wyjątkowego – zostać królową, cieszyć się władzą, nosić upragnioną przez wszystkich koronę – ale teraz już tak nie myślę. Życie pośród książąt rzadko przynosi coś więcej niż smutek i nieszczęście. Tego też się nauczyłam, i to w bardzo bolesny, wręcz okrutny sposób. Nie jestem już tym niewinnym, beztroskim dziecięciem, którego jedynym zmartwieniem były zadane lekcje i własna nieśmiałość; dziecięciem, które najszczęśliwsze było w chwili, gdy mogło biegać do woli w przepastnych kniejach Charnwood Forest lub bawić się z psami, ptakami i małpkami.

Jeśli w przyszłości doświadczę choćby odrobiny podobnego szczęścia na tym świecie, to tylko za sprawą Pana Naszego Wszechmogącego, albowiem od władców tego świata nie oczekuję zbyt wiele. Póki co, marnieję w tym pięknym pałacu, będącym tak naprawdę więzieniem, gdzie niewiele mam rozrywek, które oderwałyby moje myśli od trosk, i gdzie pozostają mi jedynie codzienne zajęcia i zdawkowe uprzejmości, jakie wymieniam z oschłymi gospodarzami. Jedyną przyjemnością (o ile to właściwe słowo), jaka wypełnia mi dni, jest pisanie tego dziennika, który zaczęłam prowadzić wiele lat temu, oraz tęskne spoglądanie przez okno na zielone połacie parku, skarlałe drzewa, i dalej, aż po niedostępny horyzont, starając się sięgnąć wzrokiem tam, gdzie żyje mój ukochany, którego los jest mi droższy nad życie.

CZĘŚĆ I

UZURPATORZY

Katarzyna

25 maja 1553 roku, Durham House, Londyn

Dziś dzień naszego ślubu. Moja siostra Jane i ja wychodzimy za mąż. Ustalono, że obie córki księcia i księżnej Suffolk zostaną zaślubione podczas wspólnej ceremonii. Stało się to tak nieoczekiwanie, że nie miałam czasu, by się oswoić z ową myślą, i oto stoję teraz, lekko oszołomiona, w komnacie udostępnionej przez króla, podczas gdy służące odziewają mnie w ślubne szaty.

W oddali, przez otwarte okna przeszklone barwnymi szybkami widać Tamizę, pełną zgiełku, nawoływań kramarzy i wioślarzy, płynącą wartkim nurtem przez Londyn, i dalej, w stronę odległego morza. W ciepłym powietrzu unosi się powszednia woń ryb, błota i gnijących szczątków, ale lekka bryza, poruszająca ciężkie adamaszkowe zasłony i pieszcząca moją skórę niesie ze sobą inne, lżejsze i bardziej przyjemne zapachy, przywodzące na myśl kwiaty kwitnące pod oknami na klombach ogrodów otaczających Durham House.

Stoimy niczym posągi, gdy Ellen, nasza niania, i Bridget, służąca, biegają dookoła ze szpilkami w ustach, upinają falbany i koronki, ubierając nas w tak strojne toalety, jakich nigdy dotąd nie nosiłyśmy, podczas gdy matka przygląda się uważnie niczym jastrząb, skrzekliwym głosem wydając rozkazy.

– Nie ruszaj się, Jane! I spróbuj się trochę rozchmurzyć. Jego Królewska Mość okazał wam wielką szczodrość i łaskę, znajdując takich oblubieńców. Jestem pewna, że nie chciałabyś, aby dotarło doń choć słówko sugerujące, że nie jesteś mu wdzięczna.

Jane patrzy buntowniczo, gdy służące zakładają jej ciężką suknię ze złotego i srebrnego brokatu.

– Król wie, że nie chciałam tego małżeństwa – mówi wyzywająco. – A podziękowania należą się chyba lordowi Northumberland. Może i król rządzi Anglią, ale królem rządzi Northumberland.

Matka wyraźnie ma ochotę ją uderzyć, ale powstrzymuje się. Nawet ona nie chce, żeby córka poszła do ślubu posiniaczona. Zamiast tego brutalnie zakłada Jane welon na głowę i niezbyt delikatnie poprawia sute spódnice oraz tren, przepięknie wyszywane diamentami i perłami.

– Zatrzymaj takie uwagi dla siebie, moja panno, i racz pamiętać o obowiązkach wobec króla, rodziców i księcia Northumberland, który od dziś będzie twoim teściem. Zapewniam cię, że nie wychodziłabyś dziś za mąż, gdyby nie było to życzeniem króla. A teraz, poczekaj, niech ci się przyjrzę.

Jane stoi skrępowana, gdy matka lustruje jej wygląd. Siostra mówiła mi wczoraj, nie po raz pierwszy zresztą, że nie znosi tak wystawnych strojów i, jak przystało na cnotliwą protestancką panienkę, zwykle ubiera się w skromne, gładkie czarno-białe suknie, czym doprowadza do szału matkę, uwielbiającą szaty pełne przepychu. Widzę wyraźnie, że Jane jest niewygodnie, ponieważ ściska ją złoto-srebrna suknia z brokatu, z nisko wyciętym dekoltem ujawniającym niewielkie wypukłości piersi.

Dałabym wiele, by móc iść do ślubu w takiej sukni, ale jestem tylko młodszą, czyli nie tak ważną siostrą. I nie ma to znaczenia, że w przeciwieństwie do zadziornej Jane wyróżnia mnie posłuszeństwo, uległość i niezwykła uroda. Choć matka tego nigdy nie mówi, wiem, że uważa mnie za swoją ulubienicę. Tym niemniej, zawsze muszę być tą drugą. Teraz także moje małżeństwo jest mniej ważne niż ożenek Jane, a przepasana karmazynowym aksamitem i perłami suknia ze srebrogłowia była tańsza. Jednak gdy przelotnie zerkam na swoje odbicie w lustrze – długie złociste loki opadające błyszczącymi kaskadami na plecy, zaróżowione policzki, błyszczące niebieskie oczy i obcisłe wycięcie stanika, podkreślające szczupłą i zgrabną figurę – wiem, że nie potrzebuję bogatych szat, by konkurować z siostrą.

Jesteśmy ze sobą blisko, tak jak siostry być powinny, choć zawsze panował między nami duch zdrowej rywalizacji. Jane, starsza ode mnie o cztery lata, była dzieckiem niepokornym i nieustępliwym, ja natomiast zawsze uchodziłam za potulną i grzeczną. Nie musiałam też znosić klapsów, uszczypnięć i przytyków, których często doświadczała Jane, gdy popełniła jakieś wykroczenie lub nie postąpiła zgodnie z nakazem rodziców, których nigdy nie udawało się jej zadowolić. Cokolwiek by nie zrobiła lub nie powiedziała, zawsze ją krytykowano. Biedna Jane. Często widziałam, jak biegła z płaczem, szukając pociechy u naszego ukochanego nauczyciela, mistrza Aylmera. Ja – córka nie tak bystra, lecz ładniejsza – byłam upominana łagodnie, a czasem nawet otrzymywałam pochwałę.

Byłam dzieckiem cichym, któremu wystarczało pławienie się w blasku siostry. Chciałam być grzeczna, bo wiedziałam, że jestem łagodna i nieśmiała, nie pragnąc niczego poza cichym i spokojnym życiem. Skoro takie zachowanie gwarantowało przychylność i dobroć srogiej matki oraz ratowało przed karami, jakie spadały na niegrzeczną siostrę, cóż było w tym złego? Lecz gdy zaczęłam dorastać, zrozumiałam, że matka była często niesprawiedliwa wobec Jane i nie kochała jej wystarczająco, dlatego też stałam się wobec siostry bardziej opiekuńcza.

Tak więc żal mi jej teraz, gdy stoi smutna, w niechcianej strojnej sukni, z chmurną miną, a Ellen czesze jej długie, rude włosy. Ellen jest dobra i pełna serdeczności. Kocha Jane o wiele mocniej niż rodzona matka i wiele razy się zdarzało, że stawała w jej obronie. Matka rzadko jednak zwraca uwagę na słowa służącej, niegodnej jej zainteresowania.

Jane powinna być teraz rada, bowiem małżeństwo jest ucieczką – wkrótce będzie panią własnego domostwa, choć związek zaaranżowano tak szybko i niespodzianie, że prawie nic nie wiadomo o panu młodym. Ona zresztą mówi, że zmienia jedne kajdany na drugie. Jeśli o mnie chodzi, to myślę, że małżeństwo jest czymś cudownym i mam nadzieję, że również Jane się o tym przekona (niestety żywię obawy, że już postanowiła inaczej). Czuję też, że będę tęsknić za ukochaną siostrą i próbuję zgadnąć, co się z nią stanie, gdy nie będę mogła nieść jej pociechy.

Przed narodzinami Jane spodziewano się chłopca – syna i dziedzica, który przejąłby tytuły i posiadłości rodziców, wraz z ich ambicjami. Jako że w żyłach matki płynie krew królewska, oboje rodzice w głębi duszy wyobrażali sobie, jak wkrótce zasiadają na tronie. Tak naprawdę jednak kolejka do tronu jest nieco dłuższa. Matka następuje po siostrach przyrodnich króla Edwarda, lady Marii i lady Elżbiecie, choć – z uwagi na to, że królewny cieszą się dobrym zdrowiem i zamierzają wyjść za mąż – szanse na odziedziczenie tronu wydają się znikome. Minęło wiele czasu, zanim zrozumiałam, że niechęć matki wobec Jane wynikała z rozczarowania, że córka nie urodziła się chłopcem. Jej płeć była niewłaściwa, stąd też wszystko co robiła, irytowało rodziców.

W przeszłości snuto plany oddania Jane królowi Edwardowi, aby mogła zostać królową. Nie wiem wszakże, jak planowano je zrealizować. Niemniej, stosunkowo niedawno rodzicie porzucili nagle ten pomysł i przystali na nowe plany matrymonialne.

Nieszczęsna Jane. Wcale nie chciała wychodzić za lorda Guilforda Dudleya, wręcz przeciwnie – z goryczą pomstowała na swój los. Wszystko na próżno. Wściekła matka biciem zmusiła ją do posłuszeństwa, krzycząc, że zaaranżowane małżeństwo jest niezwykle korzystne dla rodziny. Ojciec zaś tylko przyglądał się wszystkiemu chłodnym, stalowym wzrokiem.

– Jak sojusz z Dudleyami może być dla nas korzystny? – wykrzykiwała Jane, zasłaniając się przed razami.

– Dowiesz się! – wyrzuciła z siebie nasza pani matka. – Wystarczy, że zrobisz to, co ci nakazujemy!

Każdemu słowu towarzyszyło uderzenie bata.

Ze mną było inaczej. W ubiegłym miesiącu rodzice wezwali mnie do wielkiej sali naszego domu w Sheen. Matka siedziała przy kominku, ojciec natomiast stał odwrócony tyłem do paleniska, podczas gdy psy myśliwskie leżały u jego stóp. Dygnąwszy, przyjęłam postawę pełną szacunku, a rodzice powitali mnie uśmiechem.

– Katarzyno, ucieszy cię wiadomość, że ojciec znalazł ci męża – rzekła matka, a ostre rysy jej twarzy złagodniały, gdy zwróciła wzrok na małżonka. Okazując mu w ten sposób szacunek, chciała połechtać jego próżność i uczynić zadość konwenansom, choć dla nikogo nie było tajemnicą, że we wszystkich kwestiach tak naprawdę decyduje ona. Z drugiej strony, zdaje się mu to zupełnie nie przeszkadzać.

Takich wieści w ogóle się nie spodziewałam. Mając jedynie dwanaście lat, sądziłam, że jeszcze przez pewien czas nikt nie będzie się o mnie starał. Z wrażenia odjęło mi mowę, co rodzice w swej łaskawości wzięli za wyraz posłuszeństwa i zgody.

– To prawda, że jesteś trochę za młoda, aby wychodzić za mąż – rzekł ojciec. – Ale dzieckiem również nie jesteś. Zresztą, trafiła ci się wspaniała partia, a twoje małżeństwo przyniesie wielką korzyść dla królestwa.

Korzyść dla królestwa? O czym on mówi? Przecież ja, skromna i młoda lady Katarzyna Grey, w żaden sposób nie liczę się na arenie politycznej i nie mam pojęcia o wielkich sprawach Korony.

– Popatrz, dziecko aż oniemiało z wrażenia! – roześmiała się matka. – Czy to tak wielkie szczęście odjęło ci mowę, Katarzyno?

– Dziękuję wam, ojcze i matko – wyjąkałam.

Matka zwróciła się do ojca z triumfem.

– Widzisz, Henryku? Mówiłam, że będzie znacznie bardziej posłuszna niż Jane.

– Cieszy mnie to niesłychanie – odrzekł z ulgą. Nie znosi zamieszania, a Jane, buntując się tak gwałtownie przeciwko własnym zrękowinom, wyczerpała cały zasób jego cierpliwości, przez co z trudem zachowywał spokój w ostatnim okresie, uprzykrzając życie innym domownikom.

– Cóż, Katarzyno, zapewne nie możesz się doczekać, by usłyszeć, kto jest owym szczęśliwcem, który cię poślubi.

– Tak, panie.

Ojciec włożył rękę do kieszeni kaftana i wyjął nieduży, owalny przedmiot, delikatnie oprawiony złotem.

– Spójrz! – powiedział, podając mi miniaturowy portret odzianego w rudobrązowy strój młodego człowieka o brązowych lokach, pogodnych oczach i miłej, jasnej twarzy. Złote litery na niebieskim tle głosiły po łacinie, iż rozpoczął właśnie szesnastą wiosnę życia.

Niewiele wiem o życiu, jednak liczę dość lat, by płonić się, gdy nieznany młodzieniec wzbudzi me zainteresowanie. Przyglądając się urodziwej twarzy przyszłego małżonka, poczułam wzbierającą wewnętrzną falę i wszechogarniające, przemożne uczucie szczęścia. Wpojono mi, że kochać męża jest powinnością niewiasty, jednak tę twarz mogłam obdarzyć uczuciem bez przymusu.

Podniosłam wzrok na rodziców ciekawych mojej reakcji i wreszcie odzyskałam mowę.

– Ojcze, matko, nie mogłabym prosić o bardziej przystojnego dżentelmena na męża. Dziękuję wam. Och, dziękuję!

Rodzice promienieli.

– Naprawdę nie wiesz, kim jest ów młodzieniec? – roześmiał się ojciec.

– Nie, panie. Proszę… Kto to?

– To Henryk, lord Herbert, syn i dziedzic hrabiego Pembroke. Herbertowie to stara i szacowna rodzina. Któregoś dnia zostaniesz hrabiną Pembroke. To doprawdy doskonała partia.

– W rzeczy samej – dodała matka. – I cieszy mnie, że przyjmujesz ją ze stosowną wdzięcznością. Jesteś dobrym dzieckiem, Katarzyno.

– Czy mogę zadać pytanie? – odważyłam się spytać.

– Możesz – odparł ojciec.

– Panie, rozumiem, dlaczego cieszysz się, że mam poślubić lorda Herberta. Jest on zacnym dżentelmenem i uczyni mnie hrabiną. Ale powiedziałeś wcześniej, że to małżeństwo przyniesie wielką korzyść królestwu. I tego nie pojmuję.

– Ten związek uszczęśliwi mego pana, lorda Northumberland, i umocni nasz sojusz. Pembroke jest wielkim i wpływowym szlachcicem, więc przymierze z nim będzie dla nas bardzo korzystne.

– Co więcej, jestem pewna, że on także rozumie, iż koligacje z rodziną, w której żyłach płynie królewska krew, będą tak samo korzystne dla niego – dodała sucho matka. – Katarzyno, możesz być pewna, że to małżeństwo ucieszy wiele osób, w tym samego króla.

– Chcemy, by odbyło się jak najszybciej – poinformował ojciec. – Planujemy podwójne wesele: twoje i Jane z Guilfordem. Ale najpierw musisz poznać narzeczonego.

Ustalono, że lord Pembroke z synem przybędą do naszej nowej posiadłości, wcześniej należącej do klasztoru Kartuzów w Sheen, którą ojciec otrzymał w darze od króla na początku roku. Nad wspaniałymi ceglastymi budynkami i dziedzińcami rezydencji góruje wielka kwadratowa wieża z murami obronnymi, niedaleko zaś, pośród łagodnych lasów i wzgórz Surrey, leniwie płynie Tamiza.

Gdy Edward został królem, a Anglię ogłoszono królestwem protestanckim, rodzice stali się żarliwymi wyznawcami nowej wiary. Ojciec skorzystał również na wcześniejszym zerwaniu z Rzymem i likwidacji klasztorów przez króla Henryka VIII. Otrzymał bowiem nie tylko Sheen, a wcześniej Minories w Londynie, ale także Bradgate w Charnwood Forest, gdzie na ruinach opactwa zbudował wspaniały dom.

Rodzice urządzili Sheen z wielkim przepychem. Są tu więc najwspanialsze arrasy, tureckie dywany, złote i srebrne zastawy oraz pozłacane meble, tak piękne, że zrobiłyby wrażenie nawet na samym królu. A w dniu przyjazdu Herbertów matka zarządziła, by ubrano mnie równie okazale, jak wystrojono Jane podczas odwiedzin lorda Northumberland, który przybył wraz z synem w podobnym celu.

Tamtego dnia nie wszystko poszło tak jak zaplanowano. Jane nie kryła awersji do Guilforda, który, choć przystojny, sprawiał wrażenie aroganckiego głupca. On sam również nie okazywał wielkiej radości z powodu małżeństwa. Wówczas też po raz pierwszy miałam okazję spotkać Jana Dudleya, księcia Northumberland, człowieka, który ma rządzić Anglią jako lord przewodniczący rady, dopóki mój kuzyn, król Edward, nie osiągnie pełnoletniości. Onieśmieliły mnie wówczas jego chłód i buta. Emanował potęgą i siłą, a jednak, mimo swego młodego wieku, wyczuwałam w nim bezwzględność i okrucieństwo, czające się pod płaszczykiem wytwornej ogłady.

Northumberland nie jest lubiany. Ojciec cieszy się jego zaufaniem i działa aktywnie w radzie, ale słyszałam, jak rodzice nazywali księcia parweniuszem oraz chciwym i pazernym niegodziwcem, synem zdrajcy zasługującym na pogardę. Czynili to jednak wtedy, gdy sądzili, że nie słyszę rozmowy. Jednakże od chwili ogłoszenia zaręczyn Jane, głośno zaczęli wychwalać jego cnoty jako ojca i męża, zdolności w rządzeniu krajem oraz uprzejmość i sukcesy w turniejach.

Gra pozorów nie oznacza wszakże prawdy, zwłaszcza pośród możnych panów. Stosunek rodziców do księcia Northumberland nauczył mnie, że choć człowiek może chwalić kogoś oficjalnie, w domowym zaciszu mówi coś zupełnie przeciwnego. Podejrzewam, iż ojciec udawał jedynie przyjaźń z lordem Northumberland, wykorzystując łączące go z nim więzi do własnych celów, zwłaszcza że jednego mogłam być pewna – w tym królestwie sojusz z księciem gwarantował szybką karierę.

Z miejsca poczułam do niego niechęć. Na szczęście, mogłam dlań prawie nie istnieć. Był zbyt nadęty i zajęty własną osobą, by obdarzyć mnie czymś więcej ponad uprzejmy ukłon. Poza tym, z trudem ukrywał wściekłość wobec Jane, która zgotowała jego synowi chłodne przyjęcie. Rodzice starali się zachować na pozór pogodny nastrój i dobry humor, ale gdy goście poszli spać, nie omieszkali zrugać Jane za brak manier i odesłali ją do sypialni bez kolacji.

Lecz dziś wszystko miało odbyć się inaczej, byłam tego pewna. Przepełniało mnie szczęście. Mając poślubić przystojnego młodzieńca z miniatury, nie mogłam wprost doczekać się, kiedy go poznam. Niemal nie potrafiłam ustać z podniecenia, gdy Ellen ubierała mnie w żółtą aksamitną suknię z dekoltem obszytym drobnymi złotymi paciorkami i ozdobionym wycinanym haftem oraz obfite spódnice wdzięcznie rozpościerające się na krynolinie i tunice z karmazynowego jedwabiu. Ellen upomniała, żebym się nie wierciła, gdy dopinała szerokie rękawy. Potem zapięła mi w pasie łańcuch zapachowej balsaminki i wreszcie wyszczotkowała włosy, które teraz aż lśniły.

– Dziś bez czepka – orzekła. – Powinnaś mieć rozpuszczone włosy, jak na pannę przystało.

Odbicie, jakie zobaczyłam w lustrze trzymanym przez Ellen, bardzo mnie zadowoliło i cieszyłam się, że lord Herbert – nie umiałam go nazwać Henrykiem nawet w myślach – zobaczy jak pięknie wyglądam podczas naszego pierwszego spotkania.

Dzień był ciepły, otwarto więc wcześniej okna salonu, by wpuścić nieco lekkiej, świeżej bryzy powiewającej znad rzeki. Długi dębowy stół nakryto śnieżnobiałym obrusem, na którym ustawiono srebrne świeczniki i złotą zastawę pełną zimnego mięsiwa i wypieczonych pasztecików, pikantnych i słodkich tart, a także piramid owoców. Wspaniałe dzbany z weneckiego szkła wypełniono winem doskonałej jakości. Na stoliku obok znajdowały się miseczki ze słodko pachnącymi płatkami kwiatów, a na obrusie rozrzucono wonne zioła.

Matka w jedwabnej sukni krzątała się, besztając służących, by nie zapomnieli o żadnym, nawet najdrobniejszym szczególe. Ojciec, który rano był na polowaniu, został wcześniej wysłany na górę, by przebrać się w najlepsze szaty, i siedział teraz elegancko rozparty w krześle, czytając książkę. Pomimo zamiłowania do sportu i rozrywek, szczerze interesuje się nauką i jest niesłychanie oczytany.

Jane także czytała, skulona w wykuszu okna. Była jak zwykle w niełasce z powodu pojawienia się w czarnej sukni bez biżuterii. Dopiero po kilku ostrych słowach wykrzyczanych przez matkę poszła przebrać się w coś bardziej strojnego, co i tak nie poprawiło zanadto humoru żadnej z nich.

Nasza młodsza siostra, Maria, miała być nieobecna. Jeszcze dotąd nie wspomniałam o Marii, z racji tego, że odgrywa ona niewielką rolę w całej opowieści. Rodzice prawie o niej nie mówią, a w dniu moich zaręczyn ogłosili, iż jako ośmiolatka jest za młoda na udział w uroczystości. Może i tak, aczkolwiek młody wiek nie przeszkodził bynajmniej w jej zrękowinach z podstarzałym i okaleczonym w bitwach lordem Greyem de Wilton, przyjacielem księcia Northumberland. Prawda jest taka, że rodzice nie chcieli, by ktoś w ogóle oglądał Marię, jej biedne małe zgarbione plecy i karłowatą postać. Obawiają się, że ludzie będą ją wytykać palcami, mówiąc, że Bóg jest tak niezadowolony z księcia i księżnej Suffolk, że nie tylko nie obdarzył ich synem, ale też pokarał pokraczną córką. Mogą też sądzić, że w wynaturzonym ciele musi mieszkać takiż duch, jak to było dawno temu w przypadku owego podłego garbusa, króla Ryszarda III, który kazał zamordować biedne książątka w Tower.

Jeśli jednak chodzi o Marię, nic nie jest w niej ani wynaturzone, ani zepsute. To dobra dusza pragnąca być taką jak Jane i ja, byle tylko zadowolić rodziców. Widziałam, jak stara się wyprostować, ukrywając garb pod szalem i nie zważając na ból, jaki sprawiają te zabiegi. Ale pan ojciec i pani matka zwykle zostawiają małą pod opieką Ellen i innych piastunek. Każdy, kto ją widział, dałby wiele, by tego widoku nigdy nie oglądać. Tym niemniej, przepadam za młodszą siostrzyczką i martwię się o nią, świadoma, że wkrótce, udając się do domu męża, będę musiała ją opuścić. Na szczęście wiem, że Ellen będzie się nią opiekować z taką samą miłością jak dotąd. Jest bowiem miłą, myślącą kobietą, dobrą i kochającą tak bardzo, że – niech Bóg mi wybaczy – żałuję, iż nie jest moją matką. Niestety takie myślenie to grzech, albowiem matce, która wydała mnie na ten świat, winna jestem miłość i posłuszeństwo.

Prawda jest też taka, że perspektywa spotkania lorda Herberta przesłania mi wszystko i prawie zapominam o małej Marii.

W południe, wychyliwszy się przez okno, zobaczyłam barkę hrabiego Pembroke, majestatyczną i bogato zdobioną, płynącą powoli w górę rzeki ku naszej przystani.

– Szybko! Musimy się pospieszyć! – syknęła matka.

Nie potrzebując zbytnio zachęty, ruszyłam w kierunku drzwi, gdy nagle poczułam czyjąś dłoń na ramieniu i usłyszałam ponownie głos matki, tym razem szepczący:

– Powoli! Nie przystoi narzeczonej tak się spieszyć. Nie chcesz chyba wyglądać jak łobuzica! Nie godzi się biegać, jeszcze pomną ci się suknie. I co pomyśli sobie hrabia?

Jak zawsze, posłuchałam matki i zeszłam do przystani powoli i z godnością, jaka przystoi damie, z dłońmi złożonymi na podołku, ze wzrokiem spuszczonym, kontemplując źdźbła trawy rosnącej wzdłuż ścieżki, choć w środku skręcało mnie z pragnienia, by spojrzeć w twarz narzeczonego i przekonać się na własne oczy, czy naprawdę jest tak przystojny, jak go przedstawiono na portrecie.

– Masz szczęście, siostro – wyszeptała Jane, patrząc wprost na gości, gdy stanęłyśmy skromnie i nieruchomo za rodzicami. I dopiero wtedy odważyłam się podnieść wzrok. Hrabia Pembroke, postawny, czarnobrody mężczyzna, ubrany w modne szaty, nie mniej strojne niż nasze, żywo torował sobie drogę, schodząc z łodzi pomiędzy podniesionymi wiosłami marynarzy, i dziarsko skoczył z trapu na ląd. Za nim pojawiła się dostojna dama w sztywnej sukni z brokatu – z pewnością była to jego małżonka, hrabina. Potem zaś ujrzałam jego – mego narzeczonego – szczupłego młodzieńca o brązowych lokach, przyodzianego w srebrne i błękitne jedwabie. Jego twarz była bez wątpienia obliczem z miniatury. Zaparło mi dech w piersiach.

Malarz o nieznanym nazwisku, który stworzył portret, nie sprostał zadaniu. Okazało się ono zbyt trudne dla jego pędzla. Nie uchwycił bowiem chabrowego błękitu dużych oczu lorda Herberta ani męskich rysów twarzy, prostego nosa, wydatnych kości policzkowych i pełnych, czerwonych warg. Nie ukazał też wdzięcznych kształtów ani długich muskularnych nóg przyodzianych w białe pończochy i miękkie skórzane buty.

Zapewne zostaliśmy sobie potem przedstawieni, ale niewiele z tego pamiętam poza pełnym podziwu spojrzeniem tego wspaniałego młodzieńca, które przeszywało mnie na wskroś, gdy uniósł mą dłoń do ust i delikatnie ucałował, ciepło oznajmiwszy, iż jest szczęśliwy, mając tak uroczą narzeczoną. Hrabia, jego ojciec, jowialnie poklepał go po ramieniu, oznajmiwszy, że faktycznie może uważać się za wielkiego szczęściarza, a pocałowawszy mnie w usta, orzekł, że jestem jeszcze ładniejsza niż mówiono. Kiedy zaś matka i ojciec powitali swego „syna Herberta”, wszyscy zaczęli nam winszować. Wreszcie zawróciliśmy w stronę opactwa, gdzie miała nastąpić uroczystość zrękowin, a później uczta.

Dzień zdawał się być jeszcze bardziej słoneczny niż wcześniej. Wszystko promieniało, a kolory jawiły mi się bardziej jaskrawymi niż widziałam je w wyobraźni. Było tak, jakby świat ukazał się na nowo, świeży i piękny, gdyż postrzegałam go oczyma zakochanej dziewczyny. Przez całe popołudnie stosowaliśmy się z lordem Herbertem do wszystkich dworskich konwenansów, tak jak uczyli nas rodzice, ale nasze oczy zdawały się mówić o wiele więcej. Ojciec i matka jasno dali do zrozumienia, że narzeczeni będą pod ścisłą kuratelą, ale nieco później, podczas uczty, czarujący narzeczony zdołał zaprowadzić mnie w kąt komnaty i wyszeptać do ucha, iż kocha mnie już od dawna i z trudem zniesie pustkę dni, jakie muszą upłynąć do naszego ślubu. Policzki zabarwiły mi się purpurą na to wyznanie, a moje serce, moje dziecinne gorące serce, mocno biło z radości.

Było już późno, świeca prawie całkiem się wypaliła, lecz wciąż nie mogłam zasnąć. Leżałam w łożu, na nowo przeżywając wydarzenia tego szczęśliwego i radosnego dnia, wspominając każde słowo, jakie zamieniłam z Harrym – w ten sposób kazał się do siebie zwracać, mówiąc, że tak nazywa go rodzina – i myśląc o Jane, która z uśmiechem życzyła mi wszelkiej radości z zaręczyn.

– Twoim przeznaczeniem jest małżeństwo, Kat – rzekła. – Masz radosną i łagodną naturę. Wiem, że będziesz szczęśliwa. Ja zaś powinnam raczej poślubić swoje księgi.

Biedna Jane! Wiem, że naprawdę tak myślała.

Niewiele zjadłam podczas uczty. Odczuwałam zawrót głowy od spoglądania w oczy Harry’emu, gdy składaliśmy śluby i przyrzekaliśmy sobie wierność i uczciwość po grób.

– Dzięki Bogu, ślub już niedługo, piękna Katarzyno – gorąco wyszeptał do mego ucha, zanim pożegnaliśmy się na dobre. – Marzę, byś była moja! – jego słowa i sposób, w jaki uścisnął mą dłoń, gdy je wypowiadał, obiecywały bardzo wiele. Wychowałam się wśród psów, koni i małpek, więc nie byłam całkiem nieświadoma miłości fizycznej, jednak w tej chwili pojęłam, że ludzka namiętność kryje znacznie więcej, niż dotąd mogłam sobie wyobrażać. Zarumieniłam się i uśmiechnęłam – wychowano mnie przecież na skromną i dyskretną pannę, która takie sprawy uważa za godne jedynie małżeńskiego łoża. Nie było sposobu, by przekazać Harry’emu, że i ja pragnę go z całego serca.

Teraz już w ogóle nie mogłam zasnąć – o tylu rzeczach marzyłam na jawie. Tymczasem, jako że podczas uczty zjadłam niewiele, poczułam głód i zaczęłam zastanawiać się, czy nie zostało trochę mięsiwa lub czegoś innego do jedzenia w kredensie w wielkiej sali.

Wstałam z łoża, narzuciłam szlafrok – drogi z bufiastymi rękawami i wysoką stójką – wzięłam świecę i ruszyłam spiralnymi schodami w stronę sali. Znajdujące się na prawo drzwi do salonu były lekko uchylone i dały się słyszeć dobiegające zza nich czyjeś głosy. To rodzice, jak to często mieli w zwyczaju, siedzieli do późna przy kominku, popijając wino. Już miałam wejść, gdy powstrzymało mnie coś, co usłyszałam i co wzbudziło mój niepokój. Wiem, że powinnam była wtedy odejść, ale ciekawość stanowi moją drugą naturę. Nie powstrzymałam się nawet na myśl, że z podsłuchiwania rzadko wynika coś dobrego, zwłaszcza dla podsłuchującego.

– Mam nadzieję, że Pembroke się nie wycofa – to głos matki zatrzymał mnie w progu. „Wycofa?”. Dlaczegóż hrabia Pembroke miałby się wycofać? Czy to o moim małżeństwie rozmawiano? Wstrzymałam oddech.

– On, wycofać się? Za żadne skarby – rzekł ojciec. – Wiąże go teraz przysięga, więc nie może cofnąć danego słowa.

– Ależ może! Punkt, że małżeństwo nie powinno być od razu skonsumowane, wcale mi się nie podoba. – Serce zaczęło mi bić szybciej i zanim skończyłam słuchać, waliło już jak młotem. Głos matki nabrał ostrości. – Mówiłam przecież, powinieneś był nalegać na noc poślubną, a tymczasem co robisz? Zgadzasz się na warunki hrabiego.

– Katarzyna jest bardzo młoda, ma tylko dwanaście lat. Powiedział, że to wyłącznie z uwagi na jej wiek, co mu się zresztą chwali – bronił się ojciec.

– Słowa! Puste, piękne słowa! Ma dość lat, by wyjść za mąż i dzielić z mężem łoże – parsknęła matka, a mnie aż dreszczem przejęła jej obcesowość. – To przecież jasne, że Pembroke nie ufa całkowicie księciu Northumberland i waha się, bo nie wie, czy jego pozycja będzie dość silna, by mógł utrzymać się przy władzy po śmierci króla. Wiadomo przecież, że Maria Katoliczka nie pała miłością do lorda Northumberland i powiesiłaby go przy pierwszej nadarzającej się okazji. Sama zresztą nie postawiłabym grosza na jego karierę, gdyby zasiadła na tronie.

Król – umierający? Miał zaledwie piętnaście lat. Słyszałam, że chorował na odrę czy ospę, ale przecież wyzdrowiał. Nie mógł tak po prostu umrzeć. Za wiele było do stracenia. Jeśli zaś chodzi o skonsumowanie mojego małżeństwa, wiedziałam, co to oznaczało, i nie rozumiałam, dlaczegóż miano by do tego nie dopuścić. Z pewnością Pembroke chciał się z nami związać, w końcu przecież staliśmy wyżej w hierarchii niż Herbertowie, nie wspominając o pokrewieństwie z rodziną królewską. Choć jestem skromna, to wiem, ponieważ w takim przekonaniu mnie wychowano, że na rynku matrymonialnym stanowiłyśmy z siostrą doskonałe partie.

– Northumberland się utrzyma, bez obaw – głos ojca brzmiał wyjątkowo pewnie. – Kraj z radością przyjął wiarę protestancką za panowania Edwarda. Lud poprze więc księcia. Już za późno, by wracać do przeszłości. Maria musi to zrozumieć.

– Szczerze wątpię – przerwała matka kwaśno. – Spędziła większość życia, walcząc o przywrócenie praw do odprawiania katolickiej mszy.

– Mimo to nikt Marii nie poprze. Oczywiście, katolicy na północy z pewnością będą jej wierni, ale wątpię, czy zdoła znaleźć zwolenników gdzie indziej. Być może Jego Wysokość i lord Northumberland mają jakiś inny plan.

Przez chwilę panowała cisza i znów wstrzymałam oddech, na wypadek gdyby rodzice mieli odkryć, że ktoś podsłuchuje rozmowę.

– Czy wiesz coś, o czym nie słyszałam? – spytała w końcu matka.

– Nie wiem o niczym – odparł ojciec słabo.

– On coś knuje. Jeśli to może mieć wpływ na nasze losy, mam prawo wiedzieć. Ostatecznie jestem królewską kuzynką, trzecią w kolejce do tronu po siostrach Edwarda.

Ojciec nigdy nie umiał przeciwstawić się żelaznej woli matki, ale tego co powiedział, nie dosłyszałam, gdyż dotarł do mnie jedynie niewyraźny szept.

– Dla mnie? – wykrzyknęła matka.

– Ciii, ściany mają uszy – wyszeptał ojciec, nieświadom jak bardzo miał rację. – Wiem jedynie, że jeden z naszych służących jest na usługach hrabiego Pembroke i nie mam wątpliwości, że hrabia zdaje sobie sprawę, iż chwila jest bliska. Cieszy się zaufaniem księcia Northumberland.

– Tylko czy to na pewno mam być ja? – dopytywała matka tonem nieznoszącym sprzeciwu.

– Tak naprawdę to nie wiem, co planuje książę – wymamrotał ojciec tak cicho, że musiałam mocno wyciągnąć szyję, by coś usłyszeć. – Wiem tylko, że chce się pozbyć Marii.

– Ale jej prawo jest zapisane w księgach…

– Prawa Parlamentu można obalić…

– I sądzisz, że Pembroke to wie? Jeśli tak, to tłumaczyłoby jego zachowanie. Tego właśnie się obawiałam. Chce być naszym sojusznikiem, a przez to sprzymierzeńcem księcia Northumberland, ale tylko dopóty, dopóki ów będzie u władzy. Pembroke działa na dwa fronty, a gdyby przypadkiem wygrała druga strona, znajdzie pretekst, by unieważnić małżeństwo.

– Być może i tak – rzekł ojciec. – Jednak sądzę, że twoje obawy są bezpodstawne. Northumberland trzyma się mocno, ma szlachtę i lud za sobą.

– Mam nadzieję, mój panie, że masz rację. To dobra partia dla Katarzyny. Dziecinie bardzo spodobał się chłopak hrabiego Pembroke. Nie chciałabym, aby zerwano ten związek.

Usłyszałam szelest jedwabiu, gdy matka wstała z krzesła, więc na palcach wróciłam po schodach do sypialni, zapomniawszy całkiem o jedzeniu. Nie mogłabym zresztą przełknąć ani kęsa, gdyż tak wzburzone były me myśli. Czyżby moje małżeństwo było zagrożone? Czyżby nie miało być prawdziwym małżeństwem? Do rana nie zmrużyłam już oka.

Lecz oto dziś nastał dzień ślubu i stoję w ślubnym stroju, czekając aż Ellen skończy poprawiać tren Jane, a matka zawiesi nam naszyjniki z drogich kamieni, przysłane w prezencie od króla. Wciąż targa mną niepokój. Gdy tylko pomyślę o miłej twarzy Harry’ego, jego kochającym obliczu i wszystkich miłych obietnicach, ogarnia mnie rozpacz, że mogłabym go utracić albo ktoś mógłby stanąć na drodze naszego prawdziwego małżeństwa. Lecz nie ma już sensu o tym dumać, bo oto zabrzmiały trąbki, i ojciec odziany w szaty olśniewające bielą i złotem czeka, by poprowadzić nas w dół wspaniałymi schodami poprzez amfiladę okazałych komnat królewskich do kaplicy. Durham House, gdzie mają odbyć się zaślubiny, to okazała rezydencja, otoczona od strony Strand wysokim murem wspartym na marmurowych kolumnach. Komnaty gościnne, które nam wyznaczono, wychodzą na rzekę, a okna sali reprezentacyjnej i kaplicy otwierają się na szeroki dziedziniec. To stary budynek, nieczęsto dziś używany, ale słyszałam, że niegdyś mieszkały tu żony Henryka VIII. Dziś należy do przyrodniej siostry Jego Wysokości, lady Elżbiety, która w swej łaskawości zgodziła się użyczyć go na uroczystość naszych podwójnych zaślubin. Nigdy nie poznałam lady Elżbiety, ale wiem, że cieszy się opinią wspaniałej i starannie wykształconej damy. Jane wychowywała się z nią przez kilka lat w posiadłości królowej Katarzyny Parr i choć nigdy nie łączyła ich zażyłość – obie były nad wiek bystre i zbytnio ze sobą rywalizowały – to jednak Jane przyznaje, że podziwia Elżbietę. Co więcej, często chwali jej dowcip i erudycję.

Niestety, król nie może być dzisiaj z nami. Przesłał wyrazy ubolewania, wspaniałomyślnie nakazał marszałkowi dworu odnowienie domu w odpowiednim, iście królewskim stylu, i obdarował nas kosztownymi szatami ślubnymi. Te bogate stroje, które nosimy – srebro- i złotogłowie, adamaszek, jedwabie i aksamity, przecudne hafty i zdobienia – są królewskimi darami. Gdy podążamy wszyscy w orszaku, ojciec prowadzi mnie pod rękę po swej lewej stronie, a Jane po prawej. Przechodząc kolejno przez komnaty Durham House, podziwiam wspaniały pokaz królewskiego bogactwa i przepychu: przecudnie tkane arrasy błyszczące gdzieniegdzie złotymi nićmi, tureckie dywany leżące na podłogach i stołach oraz wiszące w oknach nowiutkie karmazynowe zasłony z tafty.

Przestronna kaplica, przesiąknięta zapachem wiekowych świętych kamieni, jest dziś po królewsku ustrojona. Onieśmielają mnie ozdoby ołtarza i wielkie witraże, migocące jaskrawymi kolorami niczym wysadzane szlachetnymi kamieniami. Znacznie bardziej jednak zawstydza mnie uśmiechnięty, acz blady oblubieniec, czekający w promieniach światła słonecznego, mieniącego się niczym tęcza.

Widok Harry’ego napawa mnie niepokojem. Dziś w niczym nie przypomina tego tryskającego zdrowiem młodzieńca, który przybył, by zalecać się do mnie w Sheen. Wygląda jakby był chory i po prawdzie, jest znacznie szczuplejszy niż go zapamiętałam.

Kapłan wypowiada słowa przysięgi. Odpowiadamy stosownie, po czym ślubuję uczciwość małżeńską i wierność po kres dni. Przyrzekam, że będę posłuszna i miła zarówno w łożu, jak i przy stole. Wreszcie nadchodzi wyczekiwany moment – gdy ogłaszają nas mężem i żoną, klękamy razem, czekając na błogosławieństwo biskupa. Chcę patrzeć tylko na Harry’ego, który znacząco ściska moją dłoń. Niemniej wciąż niepokoi mnie jego wychudła twarz. Nie mogę też nie zauważyć, jak bardzo zrozpaczona jest Jane, ślubując miłość Guilfordowi Dudleyowi.

Podchodzą rodzice i inni goście z powinszowaniami, klaszcząc oraz całując Jane i mnie, a potem żartobliwie klepią naszych małżonków po plecach. Biskup promienieje, gdy Harry odważnie składa niewinny pocałunek na moich wargach. Czuję wtedy, jakby nasze dusze połączyły się niczym błyskawica. Jesteśmy teraz z Harrym małżeństwem i nikt nie może nam już zabronić połączenia się w jedno ciało, zgodnie z zaleceniem Pisma Świętego. Dopiero w tej chwili – bo dotąd całą duszą przeżywałam ceremonię – uświadamiam sobie, jak wielu możnych panów przybyło do kaplicy.

– Są wszyscy członkowie rady królewskiej – stwierdza matka. – Czyż to nie wielki zaszczyt?

– O tak, matko – jąkam, oszołomiona faktem, że uznano mnie za tak ważną personę. Pośpiesznie dygam przed wspaniałymi gośćmi. – Dziękuję wszystkim wam, zacni panowie, za ten zaszczyt.

Ich obecność, nie wspominając o pełnym przepychu wystroju sal, sprawia, że w przypływie dumy kręci mi się w głowie. Nasze zaślubiny rzeczywiście muszą być bardzo ważne, skoro towarzyszą im takie zaszczyty. Ale dlaczego?

Książę Northumberland kłania się.

– Zyskałem dziś córkę – zwraca się do Jane. – Mam nadzieję, że znajdziesz szczęście u boku męża, moja droga.

Jane mamrocze coś niewyraźnie w odpowiedzi. Książę nie może nie zauważyć smutku i odrazy w jej wzroku. Hrabia Pembroke, mój teść, jest bardziej wylewny.

– Z wielką radością witamy cię w rodzinie, lady Katarzyno – oznajmia, podnosząc mą dłoń do pocałunku. Jego żona, hrabina Anna, macocha mojego męża, serdecznie mnie obejmuje. To potężna i niezbyt urodziwa dama, jednak o szczerym i kochającym sercu. Hrabia zwraca się do syna: – Mam nadzieję, że teraz czujesz się lepiej, Harry. Być może nie wiesz, Katarzyno, ale ostatnie trzy tygodnie spędził w łożu z gorączką. Na szczęście dziś jest całkiem zdrów.

– Nie ma obawy – protestuje Harry. – Naprawdę czuję się znacznie lepiej – uśmiecha się szeroko.

Znów odzywają się trąbki, dając znak, że czas na ucztę weselną. Northumberland odchodzi w ukłonach, wymawiając się pilnymi sprawami u króla, co wcale mnie nie smuci, gdyż książę budzi we mnie przerażenie. Rozpromieniony Harry bierze mnie pod ramię i, wraz z Guilfordem i Jane, stajemy na czele radosnego orszaku, kierującego się do reprezentacyjnej sali głównej. Tu zaś czekają na nas stoły bogato zastawione daniami przeróżnego sortu, artystycznie ułożonymi na złotych i srebrnych półmiskach, a na wysokim kredensie można podziwiać imponującą kolekcję pater i tac. Gdy zasiadamy u szczytu stołu, służący zaczynają biegać tam i z powrotem z serwetkami, dzbanami i małymi bochenkami pszennego chleba. Padają słowa modlitwy, po których nadchodzi czas na ucztę. Zapewniona o powrocie Harry’ego do zdrowia, zaczynam się wreszcie cieszyć z uroczystości.

Siedząca po mojej prawej stronie Jane, gestem dłoni odmawia porcji pieczonego pawia w piórach i sałatki na ciepło, na które Guilford rzuca się żarłocznie. Po chwili siostra odwraca się do mnie, szepcząc:

– Czy nie wydaje ci się dziwne, że wszyscy członkowie rady uznali, iż należy się tu pojawić? I cały ten przepych… Nawet rodzice mieli skromniejszą uroczystość ślubną. Wiem, bo słyszałam, jak o tym mówili. Ich wesele było dyskretną ceremonią odprawioną w cieniu koronacji Anny Boleyn. Po co zatem ta cała pompa?

Odkładam nóż i wypijam nieco wina. Jej słowa na nowo rozbudzają podejrzenia, że przyczyną naszych ślubów być może jest coś ważnego, przerastającego nasze pojęcie. I nagle przestaję być pewna własnej przyszłości.

– Co za obrzydlistwo – mówi Guilford, odpychając sałatkę i sięgając ponownie po puchar, który już niejeden raz mu wypełniano. Jane stara się nie zwracać nań uwagi.

– Pomyśl o tym – szepcze, dziobiąc widelcem w pasztecie z sarny, na który najwyraźniej nie ma ochoty. – Bez względu na wszystkie słodkie słówka, jakimi rodzice zwracają się do księcia Northumberland, tak naprawdę go nie znoszą i pół roku temu nigdy nie zgodziliby się na nasz związek z rodziną splamioną zdradą, której nadano szlachectwo niezbyt dawno temu.

– Ale to sojusz korzystny dla nas – tłumaczę z całą mądrością, na jaką stać dwunastolatkę. – To ważne, żeby taki potężny człowiek był naszym przyjacielem.

– Może i tak – Jane wcale nie wydaje się przekonana. – Jakże chciałabym być gdziekolwiek, byle nie tu! Och, Kat, czy nie boisz się nocy poślubnej? – szepcze.

Czuję jak płoną mi policzki.

– Troszeczkę. Ale tak naprawdę, to nie mogę się jej doczekać.

– Nie możesz się doczekać? – jest zaszokowana. – Powiadam ci, ja się boję. Nienawidzę Guilforda. Nie chcę, żeby mnie dotykał. – Ton jej głosu staje się gwałtowny.

Matka odrobinę pochyla się ku nam, marszcząc czoło. Uczono nas, że to niegrzecznie szeptać w towarzystwie, więc odwracam się i uśmiecham do Harry’ego, który podczas ożywionej dyskusji z matką na temat polowania cały czas trzyma moją dłoń. Udało mu się też zjeść obfity obiad.

– Słodka Katarzynko – mówi. – Nigdy nie zapomnę, jak pięknie dziś wyglądasz.

– Ty sam też jesteś niczego sobie, panie! – odpowiadam szelmowsko. Wybucha śmiechem, a ja ulegam coraz większemu zauroczeniu. Im bardziej go poznaję, tym mocniej się nim zachwycam. W przeciwieństwie do nieszczęsnej Jane, nie obawiam się nocy poślubnej.

A może Harry wie, dlaczego są tutaj wszyscy członkowie rady?

– To z uwagi na przyjaźń z księciem Northumberland – wyjaśnia. Stwierdzenie to podnosi mnie na duchu. Oczywiście, że to musi być powodem ich obecności. Lordowie wraz z nim rządzą królestwem i z wieloma na pewno łączą księcia koligacje. A gdy Harry pochyla się i znów całuje me usta, tym razem długo i powoli, zapominam zupełnie o rozterkach. Czuję też, że zaczynam się mocno rumienić na dźwięk swawolnych okrzyków i uwag ze strony patrzących na nas gości. Wszyscy są już nieco zaróżowieni od wina. Wszyscy poza Guilfordem, który siedzi nadąsany – wygląda nie tylko na pijanego, ale jego twarz nabiera odcienia zieleni. Cóż, ma za swoje, skoro jest tak łapczywy!

Po uczcie, ku naszej uciesze, odbywają się dwa pokazy masek. Z pierwszego, bardzo sprośnego, niewiele rozumiem, ale goście rechoczą i kołyszą się ze śmiechu, więc dołączam do nich. Tylko Jane siedzi z kamienną twarzą, gdy tancerze w nieprzyzwoicie przezroczystych kostiumach lawirują między gośćmi, śpiewając pełne pikanterii piosenki i akompaniując młodzieńcowi sugestywnie grającemu Hymenajosa, greckiego boga wesela, i jego uczniom, Amorkom, bożkom miłości.

Po przedstawieniu, śmiejąc się i gawędząc, wychodzimy na słońce. Kierujemy się orszakiem ku arenie turniejowej nad rzeką, gdzie zajmujemy miejsca na widowni, a rycerze szykują się do walki na kopie, która ma uhonorować nasze wesele. Harry jest jednym z walecznych uczestników i wygląda doprawdy wspaniale na grzbiecie rumaka w wykwintnie grawerowanej turniejowej zbroi. Gdy kłania się w siodle przede mną, pochylając lancę, bym jako jego wybranka mogła zawiązać swą wstążkę, czuję wzbierające w sercu radość i szczęście. Tłum ryczy, kopyta dudnią, włócznie pękają w drzazgi, a przyodziani w zbroję rycerze padają na ziemię. Harry sprawuje się bardzo dobrze i choć nie udało mu się zdobyć żadnej nagrody, jestem niesłychanie dumna z jego wysiłków. Ma przecież tylko piętnaście lat, mniej więcej tyle co Guilford, który już teraz jest zbyt pijany nawet na to, by utrzymać się prosto w siodle, i wycofuje się z turnieju. Jego matka obserwuje to ze sztucznym uśmiechem na twarzy. Wyczuwam jej zawstydzenie. Zauważam również wymianę wściekłych spojrzeń między rodzicami oraz słabo ukrywany grymas odrazy na twarzy Jane. „Biedna, biedna Jane”, myślę znów. Jej widoczny smutek sprawia, że moja radość z zamążpójścia miesza się z poczuciem winy.

Gdy wracamy do Durham House, już nie pilnując porządku w orszaku, Jane dogania mnie, idącą u boku Harry’ego.

– Guilford zachorował – mamrocze. – Matka boi się, iż ludzie pomyślą, że go otruliśmy. Odparłam, że nie obchodzi mnie to, nawet jeśli faktycznie tak było. – Harry śmieje się, ale mnie wcale nie jest do śmiechu.

– Co na to powiedziała? – pytam.

– Uszczypnęła mnie mocno, karząc w ten sposób za brak przywiązania do męża i poleciła zacząć się uśmiechać i cieszyć się tym, co ofiarował mi los.

Guilford idzie za nami, blady jak płótno, wsparty na ramieniu swej rodzicielki, podczas gdy moja matka pomstuje głośno na kucharza, który – jak twierdzi – musiał dodać starej zieleniny do sałatki.

Jest już wieczór i wielu gości zbiera się do odjazdu. Niektórzy z nich, nieco chwiejąc się na nogach, próbują wejść na pokład swoich barek. Uznaję ten przedwczesny odjazd za zły znak, ponieważ zwyczaj nakazuje gościom towarzyszyć młodym aż do chwili, gdy udadzą się do łoża. Harry zdaje się tym jednak nie przejmować, więc i ja odpycham od siebie złe myśli. Zresztą, zabawa trwa nadal, gdy rodzice zapraszają nowych krewnych na bankiet w nieco mniejszym gronie. Harry ściska mą dłoń, prowadząc mnie do stołu. Czuję, że już zrodziło się między nami uczucie. Nie ma też wątpliwości, że podobam mu się tak samo jak on podoba się mnie.

Guilford nieco ozdrowiał – w każdym razie na tyle, żeby rzucić się żarłocznie na przepyszną leguminę, którą właśnie podano, zaś księżna Northumberland najwyraźniej wybaczyła już błędy naszemu kucharzowi.

Moja teściowa, hrabina Pembroke, cała w skowronkach, wesoło opowiada o psach i koniach oraz o radosnym życiu, jakie wieść będę z nową rodziną w opactwie Wilton, wiejskiej rezydencji Herbertów w Wiltshire. Hrabia również wtrąca od czasu do czasu miłe słówko, zapewniając, że będę szczęśliwa i że wszyscy tam mnie oczekują.

– Dziś przenocujesz w naszej miejskiej posiadłości, w zamku Baynard – dodaje hrabia. – Słyszałem, że lady Jane ma wrócić z rodzicami do domu w Suffolk.

Dziwne. Jane ma wrócić do domu, podczas gdy ja spędzę noc w posiadłości męża?

– A co z lordem Guilfordem, panie? – pytam.

– Także ma wrócić do rodziców.

– Ach, tak – powiadam, nic z tego nie rozumiejąc. Nic też nie wyjaśnia się później, gdy spotykam Jane, wychodzącą z wygódki.

– Tak się cieszę, że cię widzę, Kat – mówi Jane. Wygląda przy tym na znacznie bardziej zadowoloną niż przedtem. – Mam dobre wieści. Przez jakiś czas nie będę musiała dzielić łoża z Guilfordem. Przynajmniej na razie mogę wrócić do domu, do nauki!

– Ale dlaczego? – dziwię się. Siostrę te wieści zdają się cieszyć, mnie jednak wprawiają w przerażenie.

– Nie wiem i nie dbam o to. Po prostu nas wykorzystują. Te małżeństwa mają nie nam, lecz im przynosić profity. Ty także musisz wrócić do domu?

– Nie! – odpowiadam, nieco ostrzej niż zamierzałam. – Hrabia mówi, że udam się z nimi do zamku Baynard.

Jane uśmiecha się i obejmuje mnie.

– W takim razie życzę ci radości z małżeńskiego łoża, siostro. Widzę, że bardzo się do niego palisz.

Uściskawszy i ucałowawszy Jane, klękamy z Harrym, by otrzymać rodzicielskie błogosławieństwo. Następnie wchodzę na pokład pozłacanej barki Herbertów i rozsiadam się w miękkiej kajucie, gdzie mam spędzić czas krótkiej podróży do zamku Baynard. Widywałam go przedtem często – to masywny budynek z białego kamienia, z wysokimi wieżami, wznoszący się majestatycznie nad rzeką – i gdy mijamy ogrody Temple, pałac Bridewell oraz ujście rzeki Fleet, pojawia się przed nami, z wieżą kościoła St Andrew-by-the-Wardrobe w tyle. Dziś, gdy jawi się przed moimi oczyma, czuję dziwny niepokój – niesamowity i blady w świetle księżyca budynek zdaje się kryć we wnętrzach coś irracjonalnego, jakby z nadejściem mroku nabrał nowych mocy. Jakie tajemnice kryją jego mury? Zaczynam się nawet zastanawiać, kto tu mieszkał, śmiał się, kochał, cierpiał i umarł przez setki lat jego istnienia.

Niezwykłe wrażenie szybko jednak znika, szczególnie gdy pomyślę, że jest ono skutkiem zbyt dużej ilości wypitego wina. Ponadto jestem tu z Harrym. To jego dom, a przy tym jedna z najwspanialszych posiadłości Londynu. Teraz ma być również moim domem! Powinnam uważać się za prawdziwą wybrankę losu!

Imponujący ciąg kamiennych schodów prowadzi wprost z brzegu szumiącej rzeki do drzwi usytuowanych na wysokości pierwszego piętra, gdzie pochodnie płoną jasnym ogniem, oświetlając drogę na górę.

Gdy barka cumuje, Harry podaje mi dłoń. Wspinamy się po schodach za jego rodzicami i przechodzimy przez most z balustradami do bramy z nadprożem, na którym widać rzeźbiony w kamieniu i malowany herb rodu Pembroke – trzy dumne lwy na czerwono-niebieskim tle. Czuję uścisk dłoni Harry’ego i napotykam jego słodkie, kochające spojrzenie w świetle księżyca, którego blask odbija się w rzece płynącej w dole. Noc zdaje się magiczna, wypełniona obietnicą szczęścia. Służący, niosący znak zielonego smoka Pembroke, śpieszą, by odebrać nasze peleryny, wynieść me skrzynie z barki i odprowadzić nas do komnat. Potem idziemy przez amfiladę pokoi, urządzonych z wykwintnym przepychem. Piękne meble, kosztowne dywany i przecudne gobeliny, które mijamy po drodze, nie mają jednak dla mnie znaczenia, gdy mam Harry’ego u boku. Myśl, że wkrótce zostaniemy tylko we dwoje, zapiera mi dech w piersiach.

– To bardzo stary dom, ale z czasem go pokochasz – mówi Harry, znów ściskając mą dłoń. Jego oczy są wesołe i pełne ciepła.

– Pierwotny budynek zbudowano w tym miejscu za czasów Wilhelma Zdobywcy w celu obrony City – dodaje hrabia. – Później sprzedano go naszym dawnym sąsiadom z klasztoru Dominikanów. Natomiast ten dom powstał na początku zeszłego stulecia, na ziemiach odebranych rzece i osuszonych. Kiedyś stała tu londyńska rezydencja królewskiego rodu Yorków.

– Była to ze wszech miar przepiękna rezydencja – ciągnie dalej hrabina Anna. – I niektóre jej fragmenty zachowały się do dziś. Pokażę ci je jutro, jeśli będziesz chciała. Jednak, w znacznej części dom został przebudowany przez króla Henryka VII, który uczynił zeń pałac królewski.

– Mieszkało tutaj wiele znamienitych osób z królewskiego rodu – rzecze z dumą hrabia, gdy przechodzimy przez wielką i wystawną komnatę zdobioną gobelinami tkanymi złotem, które zdaje się migotać w świetle pochodni. – W tej sali – hrabia szerokim ruchem dłoni obejmuje olbrzymią salę z belkowanym sufitem – Edward z rodu Yorków został mianowany królem Edwardem IV po zwycięstwie nad rodem Lancasterów. I to tu, niestety, oddano później koronę jego bratu, owemu podłemu garbusowi Ryszardowi z Gloucester.

– Chodzi o Ryszarda III? – pytam.

– Tak, Katarzyno. Chociaż nie miał prawa, przyjął koronę. Marzył zresztą o niej przez cały czas. Stał tu, na tym balkonie, udając, że się waha.

Gdy spoglądam w górę, przechodzi mnie nagły dreszcz.

Słyszałam tę opowieść od wielu osób: oto siedemdziesiąt lat temu umierający przedwcześnie Edward IV wyznaczył dotąd lojalnego brata, Ryszarda z Gloucester, na Lorda Protektora Anglii i opiekuna swego dwunastoletniego, a zatem niepełnoletniego dziedzica, Edwarda V. Nasz nauczyciel, mistrz Aylmer, opowiadał tę historię przy okazji wstąpienia na tron Edwarda VI. Król miał wówczas dziewięć lat, krajem ponownie rządził regent, toteż zaczęto wspominać dawne dzieje. Rzeczonym regentem został wówczas świętej pamięci Edward Seymour, książę Somerset, brat królowej Jane Seymour, czyli wuj króla Edwarda, mego kuzyna – „Dobry Książę”, jak nazywał go lud. Nie wiem, jak dobrym księciem był naprawdę, skoro pojawili się tacy, którzy znienawidzili jego rządy. Obalony przez księcia Northumberland, został stracony w Tower w ubiegłym roku (w styczniu 1552 – przyp. red.).

Ryszard z Gloucester zyskał znacznie więcej w walce o władzę, przynajmniej na początku. Według mistrza Aylmera był to człek ambitny, tyran o zdeformowanym ciele i pokrętnej duszy. Nauczyciel uważał go za jedną z najbardziej niemoralnych postaci w historii. Pozbywszy się bezlitośnie wszystkich przeciwników, zdetronizował młodego Edwarda V i przejął władzę. Nieszczęsny młody król został wraz z bratem uwięziony w Tower, a wkrótce potem sekretnie zgładzony, choć po dziś dzień nie wiadomo, jak dokonano kaźni. Z tego też powodu los chłopców nigdy nie przestał mnie fascynować. Pewne jest tylko to, że król Ryszard nakazał ich zabić. Aylmer opowiadał również, że pod koniec panowania Ryszard żył w wielkiej infamii, a poplecznicy opuścili go i przystali do prawowitego następcy tronu z rodu Lancasterów, Henryka VII Tudora. A co wydarzyło się podczas bitwy pod Bosworth, wszyscy wiedzą…

Rozglądam się, oniemiała z wrażenia, starając się opanować drżenie ramion. Tam, w tym miejscu stał uzurpator, czytając modlitewnik mający stanowić dowód pobożności, podczas gdy jego poplecznik, książę Buckingham, stojąc przed najznamienitszymi lordami Londynu, recytował listę jego zasług wraz z argumentami przemawiającymi za prawem do korony. A tu ojcowie miasta, z kieszeniami płaszczy ciężkimi od pieniędzy z łapówek, starali się przekonać Ryszarda, by przyjął ich „skromną” propozycję.

Zauważam, że ktoś czai się na balkonie, patrząc na nas z góry. Zdaje się, że to mężczyzna w ciemnym stroju, choć kryje się w cieniu. To na pewno służący, stojący nieruchomo w oczekiwaniu na rozkazy pana lub też – co bardziej prawdopodobne – starający się rzucić okiem na mnie, swą przyszłą panią. Jego spojrzenie wprawia mnie w zakłopotanie, choć hrabia, hrabina i Harry zdają się go ignorować. Moja matka zrugałaby sługę za tak bezczelne przyglądanie się państwu i nakazałaby spuścić wzrok, gdy mijają go możniejsi. Ale być może nie wszyscy państwo są tak wymagający jak moja rodzicielka.

Dziś wieczorem nie ma wiele czasu, by przystanąć i zachwycać się okazałymi wnętrzami, gdzie rozegrały się historyczne wydarzenia. Robi się późno i hrabia Pembroke prowadzi nas dalej, podczas gdy służący otwierają na oścież wielkie podwójne drzwi i oświetlają drogę do westybulu, skąd – jak mówi hrabia – wchodzi się do prywatnych apartamentów rodziny. Tam znajduje się komnata, którą będę dzielić z młodym panem.

– Mam coś ważnego do powiedzenia, moje dzieci – mówi hrabia, zwracając się do nas – Posłuchajcie uważnie…

Treść dostępna w pełnej wersji.

CZĘŚĆ II

NIEWINNA KREW

Treść dostępna w pełnej wersji.

CZĘŚĆ III

WIĘZY SEKRETNEJ MOCY

Treść dostępna w pełnej wersji.

CZĘŚĆ IV

CHCIWA ŚMIERĆ

Treść dostępna w pełnej wersji.

POSŁOWIE

Treść dostępna w pełnej wersji.

NOTA AUTORKI

Treść dostępna w pełnej wersji.

Spis treści

Strona tytułowa

Dedykacja

Część I. Uzurpatorzy

Część II. Niewinna krew

Część III. Więzy sekretnej mocy

Część IV. Chciwa śmierć

Posłowie

Nota autorki