LUCA

D’ANDREA

ISTOTA ZŁA

przełożył Stanisław Kasprzysiak

Tytuł oryginału: La sostanza del male

Copyright © 2016 Luca D’Andrea

This edition published in agreement with Piergiorgio Nicolazzini Literary Agency (PNLA), Italy through Book/lab Literary Agency, Poland

First published in 2016 by Giulio Einaudi editore/Stile Libero Big, Italy

Copyright © for the Polish edition by Grupa Wydawnicza Foksal, MMXVI

Copyright © for the Polish translation by Stanisław Kasprzysiak, MMXVI

Wydanie I

Warszawa, MMXVI

Dla Alessandry, która jest jak kompas na moim burzliwym morzu

Tak jest zawsze. W głębi lodowca najpierw słyszy się głos Bestii, potem się umiera.

W szczelinach i przepaściach takich jak ta, gdzie się znalazłem, został na zawsze niejeden alpinista czy wspinacz: tracili w nich siły, rozsądek i na koniec życie, porażeni tym głosem.

Jakaś cząstka mego umysłu, ta zwierzęca, oswajana z trwogą przez miliony lat, rozumiała, co Bestia syczy.

Osiem liter: „Wynoś się”.

Nie przewidziałem, że usłyszę tu Bestię.

Potrzebowałem czegoś znajomego, ludzkiego, co wyrwałoby mnie z okrutnej samotności lodowca. Popatrzyłem w górę, nad krawędź rozpadliny, chciałem odnaleźć czerwony punkt, EC135, helikopter Ratownictwa Alpejskiego w Dolomitach. Ale niebo było puste. Lśnienie oślepiającego błękitu z postrzępioną u dołu krawędzią.

Wtedy się załamałem.

Zacząłem się kołysać w przód i w tył, oddychałem zadyszany, krew straciła siły. Jak Jonasz we wnętrznościach wielkiej ryby, tak i ja utknąłem samotnie przed obliczem Boga.

A Bóg syczał: „Wynoś się”.

O czternastej dziewiętnaście tamtego fatalnego piętnastego września doszedł mnie jednak zza brył lodu głos, który nie był głosem Bestii. To wołał Manny i na tle czystej bieli pojawił się czerwony kombinezon. Manny powtarzał moje nazwisko, raz za razem, a wciągarka powoli opuszczała go coraz niżej, coraz bliżej mnie.

Jeszcze pięć metrów.

Jeszcze dwa.

Niemal mnie dotykał. Jego ręce i wzrok chciały znaleźć na mnie jakieś obrażenia, coś, co by wyjaśniło moje zachowanie. Pytał mnie o sto, o tysiąc rzeczy. Nie odpowiadałem. Głos Bestii był we mnie zbyt mocny. Pożerał mnie.

– Nie słyszysz? – wyszeptałem. – To Bestia, to…

Bestia – chciałem mu wyjaśnić – ten prastary lodowiec nie może znieść, by do jego głębi wtargnęło ciepłe serce. Moje ciepłe serce. Serce Manny’ego.

A potem ta chwila o czternastej dwadzieścia dwie.

Wyraz zdumienia na twarzy Manny’ego, które zmienia się w przerażenie. Lina wciągarki, na której był uwieszony jak marionetka. Manny, który naraz leci w dół. Hałas silnika helikoptera, który staje się jak zduszone wołanie.

I to, co potem.

Krzyk Boga. Lawina zasłania mi niebo.

Wynoś się!

I właśnie wtedy zobaczyłem. Kiedy zostałem sam, poza czasem i poza przestrzenią, zobaczyłem.

Ciemność.

Doskonałą ciemność. Ale nie umarłem. Nie, nic z tego. Bestia chciała się mną pobawić. Zostawiła mnie przy życiu. Teraz mi szeptała: „Już ze mną zostaniesz, zostaniesz na zawsze…”.

Nie myliła się.

Po części wciąż tam z nią jestem.

Jednak jak powiedziałaby z uśmiechem moja córka Clara, to jeszcze nie było zet na samym skraju tęczy.

To jeszcze nie było zakończenie mojej historii. Przeciwnie.

To był dopiero prolog.

Sześć liter: „prolog”. Sześć liter: „Bestia”.

Tak jak „zgroza”.

(We Are) the Road Crew

1

W życiu, jak w sztuce, liczy się tylko jedno: fakty. Ale żeby poznać fakty, które coś powiedzą o Evi, Kurcie i Markusie, i o tamtej nocy dwudziestego ósmego kwietnia 1985 roku, musicie się też dowiedzieć wszystkiego o mnie. Gdyż nie chodzi tu tylko o rok 1985 i o tamto morderstwo w Bletterbach. Nie chodzi tylko o Evi, Kurta i Markusa – chodzi też o Salingera, Annelise i Clarę.

Wszystko jest ze sobą powiązane.

2

Aż do czternastej dwadzieścia dwie dnia piętnastego września 2013 roku, to znaczy aż do chwili, kiedy Bestia omal mnie nie uśmierciła, uchodziłem za połowę wschodzącej gwiazdy w dziedzinie filmów dokumentalnych, której zależało nie tyle na pozycji gwiazdy, ile na tworzeniu drobniutkich meteorów i na ich zniewalającym przelocie.

Mike McMellan, druga połowa wschodzącej gwiazdy, lubił mówić, że nawet gdybyśmy się stali gwiazdami spadającymi, którym zagraża zderzenie z planetą noszącą nazwę Kompletna Upadłość, to i tak nikt nie odbierze nam tego, że nasz upadek będzie miał rozmach zarezerwowany dla herosów. Od trzeciego piwa poczynając, zapewniałem go, że jestem tego samego zdania. A to już była okazja do wzniesienia toastu.

Mike był nie tylko moim wspólnikiem. Był także najlepszym przyjacielem, jakiego zesłał mi los. Irytujący, przemądrzały, egocentryczny jak czarna dziura w kosmosie, a nawet bardziej, nieznośnie uparty, ożywiał się tylko przy jednym temacie, i to tak jak kanarek na amfetaminie. Ale był też jedynym artystą, jakiego w życiu spotkałem.

I właśnie Mike, kiedy byliśmy jeszcze dwoma przeciętnie utalentowanymi osobnikami, najmniej cool ze wszystkich studentów New York Film Academy (Mike miał zostać reżyserem, niżej podpisany – scenarzystą), zrozumiał, że jeśli będziemy się upierać przy naszych hollywoodzkich ambicjach, to skończy się tak, że spłaszczą nam kopniakami tyłki i staniemy się zgorzkniali i gadatliwi jak nasz nieszczęsny profesor „Mówcie mi Jerry” Calhoun, były hipis, którego nieprzytomnie cieszyło znęcanie się nad pierwszymi, nieśmiałymi próbkami naszego twórczego talentu.

Chwila była ze wszech miar magiczna. Prawdziwe olśnienie, które miało zmienić nasze losy. No, może trochę mniej epickie niż film Sama Peckinpaha („Idziemy umierać?”, pyta William Holden w Dzikiej bandzie, a Ernest Borgnine odpowiada: „Czemu nie?”), skoro siedzieliśmy wtedy w McDonaldzie i przegryzaliśmy frytki, w mocno sponiewieranym nastroju i w położeniu bydła prowadzonego na rzeź sławetnym bulwarem królestwa hamburgerów, niemniej jednak była to chwila niepowtarzalna. Uwierzcie mi.

– Wypnij się na Hollywood, Salinger – powiedział Mike. – Ludzie się wypościli, tęsknią za rzeczywistością, a nie za grafiką komputerową. Uda się nam surfować po tym naszym gównianym Zeitgeiście tylko dzięki temu, że wyrzekniemy się fiction i uczepimy kochanej, starej, solidnej rzeczywistości. Niezawodnej w stu procentach.

Zmarszczyłem czoło.

– Zeitgeist?

– Przecież jesteś Szwabem, wspólniku.

Istotnie, moja matka była z pochodzenia Niemką, ale w tej odzywce Mike’a nie było pogardy i całe lata świetlne dzieliły mnie od doszukiwania się u niego jakiejś oznaki dyskryminacji. Bądź co bądź ja wychowałem się na Brooklynie, a Mike gdzieś na śmierdzącym Środkowym Zachodzie.

Niezależnie od napomknienia o pochodzeniu Mike tamtego mglistego listopada wiele lat temu chciał mnie namówić, żebym porzucił pisanie (nieudanych) scenariuszy i zajął się razem z nim kręceniem filmów dokumentalnych. Będziemy rejestrować odrębne chwile, a później układać z nich opowieść zmierzającą płynnie od punktu a do punktu z, zgodnie z wyznaniem wiary świętej pamięci Władimira Jakowlewicza Proppa (człowieka, który tak przejmował się narracją jak Jim Morrison paranoją).

Tak czy inaczej burdel i nic poza tym.

– Mike – uniosłem się – tylko jednego typu ludzie są większymi miernotami od tych, którzy stawiają na karierę w filmie, i są to niestety dokumentaliści. Kompletują wszystkie numery „National Geographic”, poczynając od 1800 roku. Ich przodkowie przeważnie poginęli na wyprawach poszukujących źródeł Nilu. Mają tatuaże i noszą kaszmirowe szale. Innymi słowy chłystki, ale chłystki liberal, i dlatego wydaje mi się, że są cokolwiek pozbawieni jaj. I jeszcze jedno, wcale nie mniej ważne: mają nadziane rodziny, które lekką ręką sypią im forsę na te ich safari we wszystkich zakątkach świata.

– Salinger, czasami jesteś naprawdę, ale to naprawdę… – Mike pokręcił głową. – Ale zostawmy to. Posłuchaj: potrzebujemy tematu. Porządnego tematu dla naszego dokumentalnego filmu, który na pewno rozbije bank. Musi to być coś, o czym ludzie już wiedzą, coś swojskiego, ale co my wspólnymi siłami pokażemy im z innej strony, nie z tej, z której oglądali to dotąd. Rusz mózgiem, wyciśnij z niego, ile potrafisz, wymyśl coś stosownego.

Możecie mi wierzyć lub nie, ale właśnie w tym momencie mój poszturchiwany umysł uprzytomnił sobie, że nawet najbardziej kapryśną mózgownicę da się zmienić w bajeczny pojazd. Gdyż właśnie się w niej czegoś dogrzebałem.

Nie wiem jak i nie wiem dlaczego, ale kiedy Mike przypierał mnie do muru tym swoim spojrzeniem seryjnego mordercy, kiedy w głowie kołatały mi tysiące powodów, żeby tę jego propozycję odrzucić, usłyszałem w mózgu przenikliwe kliknięcie. Pomysł niedorzeczny. Szalony. Płomienny. Pomysł tak idiotyczny, że chyba mógł, jak na ironię, okazać się całkiem niezły.

Czy może być coś bardziej elektryzującego, potężnego i podniecającego od rocka?

Była to przecież religia milionów. Wybuch energii tak potężny, że potrafił złączyć ze sobą różne pokolenia. Nie znalazłaby się na naszej planecie ani jedna istota, która nie słyszałaby o Elvisie, Hendriksie, o Rolling Stonesach, o Nirvanie, o Metallice i o całym tym cyrku, który okazał się prawdziwą rewolucją dwudziestego wieku.

To nie będzie trudne, prawda?

Nieprawda.

Gdyż rock to także ogromni i krzepcy bodyguardowie, ubrani na czarno, wielcy jak szafy dwudrzwiowe, patrzący jak buldogi i opłacani za to, by odpędzać takich cwaniaków jak my. Co zresztą robiliby chętnie nawet za darmo.

Kiedy próbowaliśmy po raz pierwszy wcielić naszą ideę (przy Brusie Springsteenie, podczas jego rozgrzewki przed wyruszeniem w trasę koncertową, w jakiejś sali poniżej Village), skończyło się to dla mnie przepychaniem i kilkoma sińcami. Dla Mike’a trochę gorzej. Połowa jego twarzy wyglądała jak szkocka flaga. Jakby tego było mało, chcieli na nas donieść na policję. Po Springsteenie trafił nam się koncert zespołu White Stripes, potem Michael Stipe, zespół Red Hot Chili Peppers, Neil Young i zespół Black Eyed Peas, który w tamtym czasie osiągnął szczyt kariery.

Uzbieraliśmy niezłą kolekcję sińców, ale mało materiału. Pokusa, by to wszystko rzucić, była coraz silniejsza.

Ale Bóg rocka uśmiechnął się do nas, widząc, ile pasji wkładamy w oddawanie mu czci, i dobrotliwie wskazał nam właściwą drogę.

3

W połowie kwietnia udało mi się załatwić dla nas obu dorywczą pracę przy montowaniu sceny koncertowej w Battery Park. Nie dla byle zespołu, tylko dla najbardziej przewrotnej, diabolicznej, obrazoburczej kapeli wszech czasów. Panie i panowie: przed wami Kiss.

Pracowaliśmy pilnie jak mróweczki z nadzieją, że pod koniec przygotowań ukryjemy się w stercie starych pudeł. I będziemy siedzieć cichutko jak snajperzy. Kiedy nadciągną pierwsze czarne mercedesy, włączymy przycisk nagrywania. Byliśmy w siódmym niebie. Dorwaliśmy wielką okazję.

I oczywiście wszystko się zawaliło.

Gene Simmons wysiadł z limuzyny długiej jak transatlantyk, przeciągnął się i wydał swojemu lokajowi polecenie, żeby spuścił ze smyczy jego ukochanego psa. A ten pudelek, biały i diabelnie zajadły, rzucił się w naszą stronę i ujadał jak te piekielne wyżły, o których śpiewał Robert Johnson (And the day keeps on reminding me, there’s a hellhound on my trail¹). Pieseczek z nagła skoczył mi na pierś. Chciał się dobrać do gardła. Kula z futra zamierzała mnie uśmiercić.

Wrzasnąłem.

I chyba jakieś dwadzieścia tysięcy energumenów, którzy nie wypadliby źle nawet na tle rozbójników z Hall of Fame, dopadło nas, skopało, stłukło, powlokło do bramy wejściowej, żeby – o czym nas, warcząc, zawiadomili – jak najprędzej z nami skończyć, rzucając na pożarcie oceanowi. Nie doszło do tego. Zostawili nas, obolałych, przygnębionych i zmordowanych, na ławce zaśmieconej starymi gazetami, żebyśmy sobie porozmyślali nad naszym położeniem godnym Kojota. Siedzieliśmy długo i wciąż nie mogliśmy się pogodzić z porażką. Wsłuchiwaliśmy się tylko w dobiegający z daleka koncert, czy już wreszcie zbliża się do końca. Kiedy ucichły bisy, przypatrywaliśmy się topniejącemu powoli tłumowi. Chcieliśmy wrócić do naszej kryjówki po sprzęt, kiedy osiłki z brodami jak Hell’s Angels i gębami galerników zaczną ładować na peterbilta skrzynie z instrumentami i wzmacniacze. I dokładnie w tej chwili Bóg rocka wychylił się ze swojej Walhalli i wskazał mi drogę.

– Mike – powiedziałem – pogubiliśmy się całkowicie. Jeżeli chcemy kręcić filmy dokumentalne o rocku, naprawdę o rocku, to musimy skierować obiektyw w przeciwną stronę niż scena koncertowa. W przeciwną, wspólniku. Prawda o rocku to właśnie te typy. A na nich w dodatku nie musimy mieć copyrightu – dodałem z szyderczym uśmiechem.

Roadies. Ci od brudnej roboty. Ci, co załadowują osiem ciężarówek, jeżdżą nimi po całym kraju i rozładowują, gdzie trzeba, montują scenę, ustawiają instrumenty, czekają z założonymi rękami na koniec występu, a potem od nowa to samo, jak w wierszu: „I wiele mil od snu mnie dzieli²”.

Tak to już jest.

Muszę i to powiedzieć: Mike był niesamowity. Przepadał za pochlebstwami, cudownym rozmnażaniem dolarów i darmową reklamą, więc przekonał straszliwie nudnego menedżera trasy koncertowej, żeby nam pozwolił na kilka ujęć. Nasi roadies, drogowcy, nieprzywykli do zainteresowania okazywanego wyłącznie im, wzięli nas pod swoje opiekuńcze skrzydła. Mało tego: to ci brodacze wmówili menedżerowi i adwokatom, że trzeba się zgodzić, abyśmy im towarzyszyli na całej trasie (im, a nie zespołowi – to był chwyt, który zawsze działał).

I tak powstał dokument A im jest pot pisany: Road Crew – ciemna strona rock’n’rolla.

Namordowaliśmy się, możecie mi wierzyć. Sześć tygodni wariactwa, migreny, tankowania, zmęczenia i potu. Podczas tych wyczynów zniszczyliśmy dwie kamery, wiele razy zatruliśmy się okropnym żarciem, ja skręciłem sobie kostkę (na dachu kampera, bo był kruchy jak wafel, ale byłem wtedy trzeźwy, przysięgam) i obaj nauczyliśmy się na dwanaście sposobów wymawiać fuck you.

Montaż zajął nam całe lato: siedzieliśmy w czterdziestostopniowym skwarze w montażowni bez klimatyzacji przed roztapiającym się ekranem i w pierwszych dniach września 2003 roku (rok był cudowny, jeśli takie lata są w ogóle możliwe) nie tylko mieliśmy gotowy nasz dokument, ale też byliśmy z niego zadowoleni. Pokazaliśmy film producentowi, który nazywał się Smith. Zgodził się na pokaz niechętnie: pięć minut, tylko pięć. Nie uwierzycie – wystarczyły trzy.

– Factual – zarządził Mister Smith, imperator wybranej przez nas sieci. – Dwanaście odcinków. Każdy po dwadzieścia pięć minut. Potrzebne mi to na początek listopada. Zdążycie?

Uśmiechy, uściski rąk. Potem rozprażony autobus odwiózł nas do domu. Osłupiali, po części nieprzytomni, sprawdzaliśmy w Wikipedii, co to takiego factual. Okazało się, że to serial telewizyjny połączony z dokumentem. Mówiąc zwyczajnie: mieliśmy dwa miesiące na przemontowanie wszystkiego od początku do końca i stworzenie naszego factual. Uda się?

Szkoda gadać.

Pierwszego grudnia tamtego sławetnego roku Road Crew poszedł w telewizji. I był to nasz triumf pod względem popularności w sieci.

Znaleźliśmy się na ustach wszystkich. Profesor Calhoun domagał się fotografii z nami podczas wręczania nam tego czegoś, co wyglądało jak obelga pod naszym adresem zrodzona z mózgu Dalego, a było nagrodą przyznawaną wyróżniającym się studentom. Powtarzam: wyróżniającym się. Blogi rozpisały się o Road Crew, gazety rozpisały się o Road Crew. MTV przygotowała na jego temat special z udziałem Ozzy’ego Osbourne’a, który jednak – ku rozgoryczeniu Mike’a – nie zjadł tym razem nietoperza.

Aczkolwiek nie spotkały nas same laury i rozkosze.

Maddie Grady z „New Yorkera” przejechała po nas tępym narzędziem. Artykuł na pięć tysięcy słów, nad którym łamałem sobie głowę całe miesiące. Zdaniem „GQ” byliśmy mizoginami. Zdaniem „Life’a” – mizantropami. Zdaniem „Vogue’a” – wcieleniem wyrywającego się na wolność pokolenia X. A to już nas naprawdę okropnie dotknęło. Kilku nerdów z sieci zaczęło nas zadręczać analizowaniem naszej pracy, chociaż zwięzłością i pedanterią biła przecież na głowę Encyclopaedia Britannica. A w internecie, w tej wirtualnej demokracji naszych drogich kołtunów, zaczęły się pojawiać głosy ni to śmieszne, ni alarmujące. Zdaniem dobrze poinformowanych Mike i ja nieustannie braliśmy heroinę, speedball, kokainę i amfetaminę. Roadies wtajemniczali nas na wyścigi we wszystkie sto jeden grzechów Sodomy. Podczas zdjęć jeden z nas zmarł („Mike, tu piszą, że umarłeś”. – „Tu piszą, że jeden z nas zmarł, może to nie ja”. – „A przyjrzałeś się sobie w lustrze, wspólniku?”).

Na moją ulubioną sensację wybrałem sobie wiadomość, że zapłodniliśmy całą grupę muzyczną o nazwie Pam (zauważyliście, że dziewczęce grupy zawsze muszą się nazywać Pam?) i wymusiliśmy na tych dziewczynach poronienia w trakcie satanistycznego obrządku, którego nauczył nas Jimmy Page.

W marcu następnego, 2004 roku Mister Smith przysłał nam umowę na drugą serię Road Crew. Trzymaliśmy świat w garści. Ale wkrótce potem, zanim wyruszyliśmy na zdjęcia, zdarzyło się coś, co zdumiało wszystkich, a najbardziej mnie.

Zakochałem się.

4

Dziwnie to zabrzmi, ale muszę przyznać, że zasadniczo przyczynił się do tego „Mówcie mi Jerry” Calhoun. Zorganizował dla swoich studentów specjalną projekcję pierwszego odcinka Road Crew z nieodłączną dyskusją po filmie. Można było podejrzewać, że dyskusja okaże się pułapką, ale Mike, który chyba chciał się odegrać na naszym starym wykładowcy i na całym świecie, uparł się, żebyśmy się na tę projekcję zgodzili, a ja mu uległem, jak zawsze kiedy Mike zanadto się do czegoś zapali. Istota, która wdarła się do mego serca, siedziała w trzecim rzędzie, zasłonięta osobnikiem chyba stopięćdziesięciokilowym o spojrzeniu Marka Chapmana (na pewno wielbiciela blogosfery – jak go sobie zakwalifikowałem), w straszliwej auli trzynaście profesora Calhouna, którą część studentów New York Film Academy nazywała Fight Club.

Po projekcji grubas pierwszy zerwał się z miejsca, by wyrzucić z siebie wszystko, co go dręczyło. Trzydzieści pięć minut jego oracji można streścić w kilku słowach: „To jest gówniane, tamto gówniane, więc całe miasto będzie obsrane”. Po czym usiadł zadowolony, otarł z ust resztki śliny i skrzyżował ramiona na piersi z jawnym wyzwaniem na twarzy jak pizza, która powoli stygnie.

Miałem już zwymiotować na niego długą (bardzo długą) listę moich niezbyt poprawnych sądów o przemądrzałych tłuściochach, kiedy zdarzyła się ta rzecz, którą do dziś uznaję za niesamowitą.

Jasnowłosa dziewczyna poprosiła o głos, a uradowany Calhoun zaraz go jej udzielił. Wstała (naprawdę z wdziękiem) i powiedziała z silnym niemieckim akcentem:

– Chciałam was o coś spytać. Jak należy dokładnie rozumieć słowo „Neid”?

Roześmiałem się i podziękowałem w myślach mojej kochanej Mutti, że z takim zapamiętaniem uczyła mnie swego ojczystego języka. Nieoczekiwanie tamte godziny zmarnowane na obijanie sobie zębów obcą wymową, na wydychanie samogłosek i wyokrąglanie „r”, jakby mi wstawiono w usta wentylator, ukazały mi się w całkiem innym świetle.

– Mein liebes Fräulein – odezwałem się ucieszony brzmieniem własnych słów, bo na ich dźwięk oczy zdumionych studentów (z grubasem włącznie) wystrzeliły jak korki szampana na nowy rok. – Sie sollten nicht fragen, wie wir „Neid” sagen, sondern wie wir „Idiot” sagen.

Miła panno, nie należy pytać, jak poprawnie rozumieć słowo „zawiść”, tylko jak rozumieć słowo „idiota”.

Tak oto pojawiła się Annelise.

Miała dziewiętnaście lat, przyjechała do Stanów niedawno na miesiąc stażu. Nie była Niemką ani Austriaczką, ani nawet Szwajcarką. Pochodziła z malutkiej prowincji w północnych Włoszech, gdzie większa część ludności mówi po niemiecku. Alto Adige albo Südtirol – czyli Górna Adyga – tak się to dziwne miejsce nazywa.

Ostatniej nocy przed naszym wyjazdem w trasę kochaliśmy się, a w tle Springsteen grał Nebraskę, czym trochę mnie udobruchał. Rano było mi ciężko. Myślałem, że już nigdy jej nie zobaczę. Ale sprawy potoczyły się inaczej. Moja kochana Annelise, urodzona w Alpach, osiemdziesiąt tysięcy kilometrów od Wielkiego Jabłka, zrezygnowała ze stażu i rozpoczęła studia. Zabrzmi to po wariacku, ale musicie mi uwierzyć. Pokochała mnie, a ja pokochałem ją. W roku 2007, kiedy zabieraliśmy się z Mikiem do nakręcenia trzeciej serii (ostatniej, jak sobie postanowiliśmy), w niepozornej restauracyjce Hell’s Kitchen poprosiłem Annelise o rękę. Zgodziła się z takim zapałem, że rozpłakałem się, co zawsze jest dla mężczyzny wstydliwe.

Czego mogłem chcieć więcej?

Nadejścia roku 2008.

Ponieważ w roku 2008 (kiedy obaj z Mikiem byliśmy wykończeni i po ukazaniu się trzeciej serii naszego fuck-tual zrobiliśmy sobie przerwę) pewnego łagodnego majowego dnia w zatopionej w zieleni klinice w New Jersey urodziła się Clara, moja córka. A potem osuwające się góry pieluszek, homogenizowane mleko wszędzie, na ubraniach i ścianach, ale przede wszystkim całe godziny obserwowania Clary, która właśnie zapoznawała się ze światem. Nie można też pominąć wizyt Mike’a z kolejną narzeczoną (dyżury tych istot trwały od dwóch do czterech tygodni, a raz nawet półtora miesiąca, ale wtedy w grę wchodziła Miss Lipca), podczas których starał się na wszelkie sposoby nauczyć m o j ą córkę wymawiania swojego imienia, chociaż Clara nie opanowała jeszcze wymowy słowa „tata”.

W lecie 2009 roku poznałem rodziców Annelise, Wernera i Hertę Mairów. Nie wiedzieliśmy jeszcze, że zmęczenie, któremu Herta przypisywała swoją bladość i zawroty głowy, było już zaawansowanym nowotworem z przerzutami. Zmarła kilka miesięcy później, pod koniec roku. Annelise nie chciała, żebym pojechał z nią na pogrzeb.

Lata 2010 i 2011 były przepiękne i rozczarowujące. Przepiękne dlatego, że Clara wszędzie się wspinała, że Clara wciąż pytała „co to?” w trzech językach (trzeciego, włoskiego, Annelise uczyła również mnie i całkiem nieźle sobie z nim radziłem, bo byłem uczniem namiętnie wpatrzonym w nauczycielkę, bardzo seksowną), że Clara po prostu rosła. Rozczarowujące? Właśnie. Bo kiedy przedstawiliśmy Mister Smithowi jakieś sto tysięcy rozmaitych projektów (odrzucił wszystkie), pod koniec 2011 roku zaczęliśmy kręcić czwartą serię Road Crew. A przecież zaklinaliśmy się, że taka seria nigdy nie powstanie.

Nic się nie kleiło, czar prysł, co z góry można było przewidzieć. Czwarta seria Road Crew wyszła nam jak długi niezdarny tren na śmierć pewnej epoki. Ale publiczność, o czym dobrze wiedziało całe pokolenie copywriterów, uwielbia smutek. Popularność w sieci była lepsza niż przy trzech poprzednich seriach. Nawet „New Yorker” obsypał nas pochlebstwami, wmawiając czytelnikom, że jest to „opowieść o śnie w biały dzień, który nagle się rozwiewa”.

Obaj z Mikiem byliśmy całkiem wyżęci i apatyczni. Przygnębieni. A praca, uznawana przez nas za najgorszą w naszej karierze, była wychwalana nawet przez tych, którzy wcześniej traktowali nas jak zadżumionych. Dlatego w grudniu 2012 roku zgodziłem się na propozycję Annelise. Chciała, żebyśmy spędzili parę miesięcy w jej rodzinnym miasteczku, w tej plamce na mapie, która nazywała się Siebenhoch, Alto Adige, Südtirol, Italia. Z dala od wszystkiego i od wszystkich.

Pomysł był niezły.

Przekład: Stanisław Kasprzysiak

Redakcja: Maria Wirchanowska

Korekta: Piotr Królak, Katarzyna Skwark

Projekt okładki: Tomasz Majewski

Zdjęcia wykorzystane na okładce: © Tanuki Photography/E+/Getty Images; © Mariusz Kluzniak/Moment/Getty Images; © Jakob Helbig/Cultura/Getty Images

Skład i łamanie: Dariusz Ziach

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-391 Warszawa, al. 3 Maja 12

tel./faks (22) 646 05 10, 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

www.gwfoksal.pl

ISBN 978-83-280-3757-1

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.