Stan prawny na 15 maja 2016 r.

Redakcja: Karolina Kulińska, Dominika Widła

Projekt okładki i opracowanie graficzne: Beata Jagodzińska

Projekt rysunków: Grzegorz Bąkowski

Korekta: Ewelina Ambroziak

Skład: TREVO – Martins

ISBN: 978-83-945030-3-1

Wydawca:
PmQ spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
ul. Grunwaldzka 107
60-313 Poznań
tel. 61 861 80 00

Partner merytoryczny:
PragmatIQ Kancelaria Prawna Szymkowiak spółka komandytowa
ul. Grunwaldzka 107
60-313 Poznań
tel. 61 861 80 00

Treść niniejszej książki i poszczególne teksty w niej zamieszczone nie stanowią opinii prawnej ani jakiejkolwiek porady prawnej. Wydawca i autorzy tekstów nie odpowiadają za treść niniejszej książki w zakresie, w jakim podmioty trzecie mogłyby doznać szkody, podejmując jakiekolwiek czynności na podstawie informacji zamieszczonych w książce. Autorzy zastrzegają sobie prawo do zmiany tekstów oraz poglądów wyrażonych w książce.

W razie pytań lub uwag związanych z niniejszą publikacją prosimy o kontakt pod adresem: ksiazka@komandytowa.pl.

Skład wersji elektronicznej: Marcin Kapusta

konwersja.virtualo.pl

Spis treści

Od autorów

Wykaz skrótów

Akty prawne

Pozostałe skróty

Część I. Informacje ogólne

1. Co to jest spółka komandytowa?

2. Ile jest spółek komandytowych w Polsce?

3. Gdzie jest najwięcej spółek komandytowych?

4. Czy spółka komandytowa ma osobowość prawną?

5. Jakie są zalety spółki komandytowej w porównaniu do innych spółek handlowych?

6. Jakie są etapy założenia spółki komandytowej?

7. Czy można mieć udziały w spółce komandytowej?

8. Ile kosztuje założenie spółki komandytowej?

9. Ile trwa założenie spółki komandytowej?

10. Czy spółka komandytowa może mieć siedzibę w tzw. wirtualnym biurze?

11. Czym się różni spółka z ograniczoną odpowiedzialnością od spółki komandytowej?

12. Czym się różni spółka jawna od spółki komandytowej?

13. Czym się różni spółka komandytowo-akcyjna od spółki komandytowej?

14. Co nie może być przedmiotem działalności spółki komandytowej?

15. Czy każda spółka komandytowa ma swój NIP i REGON?

16. Czy spółka komandytowa może posługiwać się NIP komplementariusza?

17. Jakie podatki musi płacić spółka komandytowa?

18. Czy spółka komandytowa może wystąpić o interpretację podatkową?

Część II. Prawo spółek handlowych

Rozdział 1: Umowa spółki i jej zmiana

19. W jakiej formie powinna zostać sporządzona umowa spółki komandytowej?

20. Co musi zawierać umowa spółki komandytowej?

21. Jakie dodatkowe elementy warto zawrzeć w umowie spółki komandytowej?

22. W jakiej formie dokonuje się zmian umowy spółki komandytowej?

23. Jakie są konsekwencje niezachowania formy umowy spółki komandytowej?

24. Jakie są najczęściej popełniane błędy przy tworzeniu umowy spółki komandytowej?

25. Czy zmiana umowy spółki komandytowej wymaga jednomyślności wszystkich wspólników?

26. W którym momencie zmiana umowy spółki komandytowej staje się skuteczna?

27. Czy dopuszczalne jest zawarcie umowy spółki komandytowej lub jej zmiana pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu?

28. Czy jest jakiś okres, po którego upływie umowa spółki komandytowej ulega rozwiązaniu i nie można już wpisać tej spółki do KRS?

29. Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być ustanowiony pełnomocnikiem z art. 210 § 1 k.s.h. do zawarcia i zmiany umowy spółki komandytowej z innym członkiem zarządu tej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością?

30. Czy komandytariuszem w spółce komandytowej może być członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością będącej jej komplementariuszem?

31. W jakim terminie i w jakiej formie można wypowiedzieć umowę spółki komandytowej?

32. Czy spółka komandytowa może być powołana na czas określony?

Rozdział 2: Rejestracja spółki

33. Czy istnieje spółka komandytowa w organizacji?

34. Co powinno zawierać zgłoszenie spółki komandytowej do rejestru przedsiębiorców KRS?

35. Jakie dokumenty należy załączyć do wniosku o wpis spółki komandytowej do rejestru przedsiębiorców KRS?

36. Kto jest uprawniony do zgłoszenia spółki komandytowej do KRS?

37. Czy jest możliwa rejestracja spółki komandytowej przez Internet?

38. W której dokładnie chwili powstaje spółka komandytowa i dlaczego jest to istotne?

39. Kto przed rejestracją spółki w KRS zawiera umowy w imieniu spółki?

40. Jak wygląda rejestracja spółki komandytowej, której komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością?

41. Jak potwierdzić nadanie spółce NIP i REGON?

Rozdział 3: Nazwa (firma)

42. Jak powinna być skonstruowana firma spółki komandytowej?

43. Jakie są najczęściej popełniane błędy przy ustalaniu firmy spółki komandytowej?

44. Czy w firmie spółki komandytowej może znajdować się nazwisko komandytariusza?

45. Jak długa może być firma spółki komandytowej?

46. Czy firma spółki komandytowej musi zawierać oznaczenia typu „i wspólnik”, „i wspólnicy” lub „i spółka”?

47. Czy komandytariusz, który nosi takie samo nazwisko, jak zamieszczone w firmie spółki komandytowej nazwisko komplementariusza, odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia?

48. Kim jest J. Kowalski w spółce komandytowej, której firma brzmi: J. Kowalski spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa?

49. W jaki sposób należy skracać firmę spółki komandytowej?

50. Czy w firmie spółki komandytowej, w której komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, mogą figurować inne słowa oprócz firmy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i oznaczenia „spółka komandytowa”?

51. Co oznacza firma spółki ABC spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa spółka komandytowa?

52. Kiedy przekształcona spółka komandytowa powinna dopisywać do swojej firmy „dawniej” oraz firmę spółki przekształcanej?

Rozdział 4: Wspólnicy

A. Informacje ogólne

53. Jakie są kategorie wspólników w spółce komandytowej i czym się one różnią?

54. Kto może zostać wspólnikiem w spółce komandytowej?

55. Czy można być anonimowo wspólnikiem w spółce komandytowej?

56. Czy dopuszczalne jest utworzenie spółki komandytowej bez komandytariuszy lub komplementariuszy?

57. Czy można jednocześnie być komplementariuszem i komandytariuszem w spółce komandytowej?

58. Czy możliwe jest zawiązanie spółki komandytowej, w której komplementariuszem zostanie jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zaś komandytariuszem będzie jedyny wspólnik tej spółki z o.o.?

59. Czy wspólnicy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest komplementariuszem, mogą być komandytariuszami w tej samej spółce komandytowej?

60. Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być komplementariuszem w dwóch różnych spółkach komandytowych?

61. Czy spółka komandytowa może zostać wspólnikiem w innej spółce komandytowej?

62. Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji może być komplementariuszem spółki komandytowej?

63. Czy wspólnikiem w spółce komandytowej może zostać obywatel polski stale zamieszkujący za granicą, obcokrajowiec lub spółka mająca siedzibę za granicą?

64. Czy spółka cywilna może zostać wspólnikiem w spółce komandytowej?

65. Czy fundacja może zostać wspólnikiem w spółce komandytowej? Kiedy może być to korzystne i jakie są tego skutki?

66. Czy samobilansujący się oddział osoby prawnej może zostać wspólnikiem spółki komandytowej?

67. Czy osoba niepełnoletnia może zostać wspólnikiem w spółce komandytowej?

68. W jaki sposób stwierdzić na gruncie ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, że spółka komandytowa jest spółką kontrolowaną przez cudzoziemca?

B. Prawa i obowiązki wspólników spółki

69. Jakie są różnice między uprawnieniami komplementariusza a komandytariusza?

70. Kto ma prawo do prowadzenia spraw spółki komandytowej?

71. Kto może reprezentować spółkę komandytową?

72. Czy można powierzyć reprezentowanie spółki osobom trzecim z wyłączeniem wspólników?

73. W jaki sposób podejmuje się uchwały w spółce komandytowej?

74. Czy wspólnicy spółki komandytowej mogą prowadzić działalność konkurencyjną wobec spółki?

75. W jaki sposób komandytariusze mogą kontrolować działalność spółki komandytowej?

76. Czy wspólnicy spółki komandytowej udzielają absolutorium z wykonywania przez komplementariuszy swoich obowiązków w poprzednim roku obrotowym?

77. W jaki sposób komandytariusz może zwiększyć swój wpływ na zarządzanie spółką?

78. Czy komplementariusz lub komandytariusz mogą pobierać wynagrodzenie za prowadzenie spraw spółki?

79. Czy można wypłacać wynagrodzenie za pełnienie funkcji prezesa na zasadzie powołania w spółce komandytowej?

80. Czy członkowie zarządu spółki z o.o., która jest komplementariuszem w spółce komandytowej, mogą podpisać umowę najmu nieruchomości między tą spółką z o.o. (komplementariuszem) jako wynajmującym a spółką komandytową jako najemcą?

81. Czy w KRS wpisuje się jako reprezentanta spółki wyłącznie komplementariusza (w przypadku gdy jest nim sp. z o.o.), czy trzeba również wskazać członków zarządu komplementariusza?

C. Prokura i pełnomocnictwo

82. Kto udziela pełnomocnictwa w spółce komandytowej?

83. Czym się różni prokura od pełnomocnictwa?

84. Czy w spółce komandytowej można powołać prokurenta?

85. Czy prokurentem spółki komandytowej może być komandytariusz lub komplementariusz?

86. Czy dopuszczalne jest wpisanie do rejestru przedsiębiorców KRS innego pełnomocnika spółki komandytowej niż prokurent?

87. Czy wpis do KRS komandytariusza będącego prokurentem spółki komandytowej wystarcza do spełnienia warunku ujawnienia pełnomocnictwa?

D. Odpowiedzialność wspólników spółki i suma komandytowa

88. Kto odpowiada za zobowiązania spółki komandytowej?

89. Co to znaczy, że komandytariusz odpowiada do wysokości sumy komandytowej?

90. Czy suma komandytowa może być różna dla poszczególnych komandytariuszy?

91. Czy suma komandytowa może być określona w umowie spółki w euro?

92. Czy można zmienić wysokość sumy komandytowej?

93. Czy suma komandytowa stanowi jakiś rodzaj zabezpieczenia dla wierzycieli?

94. Od którego momentu zmiana wysokości sumy komandytowej jest skuteczna wobec wierzycieli spółki?

95. Czy możliwe jest takie ukształtowanie umowy spółki komandytowej, zgodnie z którym odpowiedzialność komplementariusza za długi spółki zostanie ograniczona?

96. Czy członkowie zarządu komplementariusza będącego spółką z ograniczoną odpowiedzialnością mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności za zobowiązania spółki komandytowej?

97. Czy prywatne zobowiązania wspólnika mogą być zaspokajane z majątku spółki komandytowej?

98. Czy komornik może za długi osobiste komandytariusza zająć jego ogół praw i obowiązków w spółce komandytowej?

99. Czy komplementariusz przekształconej spółki komandytowej odpowiada osobiście za zobowiązania przekształcanej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sprzed przekształcenia?

100. Czy istnieje ryzyko poniesienia przez członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiedzialności za działanie na szkodę spółki w razie aportu jej przedsiębiorstwa do spółki komandytowej?

101. Jak wygląda odpowiedzialność komandytariusza, który zawiera umowę spółki komandytowej z innym przedsiębiorcą? Czy komandytariusz ponosi odpowiedzialność za zobowiązania tego przedsiębiorcy powstałe przy prowadzeniu jego przedsiębiorstwa?

102. Czy wspólnik spółki komandytowej po wystąpieniu ze spółki może odpowiadać za jej zaległości podatkowe?

E. Zmiana składu osobowego wspólników spółki

103. Czy możliwa jest zmiana statusu wspólnika z komandytariusza na komplementariusza i odwrotnie?

104. Czy możliwe jest zbycie ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce komandytowej po podpisaniu umowy spółki, ale przed rejestracją spółki w KRS?

105. Jakie wymogi trzeba spełnić, żeby przenieść ogół praw i obowiązków w spółce komandytowej?

106. W jaki sposób mogą przystąpić do istniejącej już spółki komandytowej nowi wspólnicy i jak określić ich udział w zyskach?

107. Czy wspólnik może zbyć część swoich praw i obowiązków w spółce komandytowej?

108. Czy komandytariusz może darować część swoich praw i obowiązków innemu komandytariuszowi?

109. W jaki sposób wspólnik spółki komandytowej może wyjść ze spółki?

110. Jakie roszczenia przysługują wspólnikowi, który wystąpił ze spółki?

111. Czy możliwe jest usunięcie wspólnika ze spółki komandytowej?

112. Czy śmierć wspólnika spółki komandytowej może spowodować rozwiązanie spółki?

113. Jaka jest sytuacja spółki komandytowej po likwidacji lub ogłoszeniu upadłości jej komplementariusza?

114. Czy w przypadku śmierci komandytariusza przysługujący mu ogół praw i obowiązków w spółce komandytowej dziedziczą wszyscy spadkobiercy, czy jedynie ci, którzy są już komandytariuszami w tej spółce?

115. Czy istnieje możliwość przekazania ogółu praw i obowiązków w spółce komandytowej spadkobiercy w drodze zapisu windykacyjnego?

116. Jakie skutki dla spółki komandytowej niesie za sobą przekształcenie jej komplementariusza będącego spółką z o.o. w inną spółkę?

117. Czy w umowie spółki wspólnik może zobowiązać się do niewypowiadania umowy spółki przez określony czas? Czy można w umowie spółki wprowadzić bardzo długi okres wypowiedzenia?

F. Małżonek wspólnika spółki

118. Czy ogół praw i obowiązków w spółce komandytowej może podlegać małżeńskiej wspólności majątkowej?

119. Czy małżonek wspólnika spółki komandytowej też jest wspólnikiem w tej spółce, jeżeli ogół praw i obowiązków wspólnika wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków?

120. Co się dzieje z ogółem praw i obowiązków wspólnika w spółce komandytowej w przypadku rozwodu i podziału majątku, jeżeli wchodził on do majątku wspólnego?

121. Czy informacja o zawarciu przez wspólnika spółki komandytowej intercyzy jest widoczna w KRS?

Rozdział 5: Wkłady

122. Co może, a co nie może być przedmiotem wkładu do spółki komandytowej?

123. Jaka jest minimalna wartość wkładu wspólnika do spółki komandytowej?

124. W jaki sposób należy dokonać wniesienia wkładu do spółki komandytowej?

125. Czy wspólnik może być zwolniony z obowiązku wniesienia wkładu do spółki?

126. Jakie są konsekwencje niewniesienia lub wadliwego wniesienia wkładu do spółki komandytowej?

127. Czy możliwe jest podwyższenie wkładu wspólnika w spółce komandytowej bez zmiany umowy spółki?

128. Czym jest udział kapitałowy i czy jest on zawsze równy wkładowi wniesionemu do spółki?

129. Co zrobić, gdy komandytariusz wniósł do spółki komandytowej kwotę wyższą niż kwota wkładu określona w umowie spółki? Czy tę nadwyżkę należy wspólnikowi zwrócić?

130. Czy wkładem wnoszonym przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest komplementariuszem w spółce komandytowej, może być jej kapitał zakładowy?

131. Czy wkład pieniężny komandytariusza wniesiony do spółki komandytowej powinien zostać zatrzymany na specjalnym rachunku bankowym, czy może zostać przeznaczony na bieżącą działalność spółki?

132. Czy można wnieść do spółki komandytowej przedsiębiorstwo osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą wraz z posiadanymi przez tę osobę zezwoleniami i innymi decyzjami administracyjnymi?

133. Czy można wnieść do spółki komandytowej wkład pieniężny wyrażony w euro?

134. Czy wykonywanie przez komandytariusza na rzecz spółki komandytowej pracy wiąże się z jakimś ryzykiem podatkowym?

135. Jak wykazać w księgach spółki komandytowej sytuację, w której jej wspólnik nie wniósł do spółki całego wkładu pieniężnego określonego w umowie spółki?

136. Czy ogół praw i obowiązków w spółce komandytowej może zostać wniesiony do innej spółki tytułem wkładu niepieniężnego?

Rozdział 6: Zysk i strata

137. Kiedy powstaje prawo wspólnika do wypłaty zysku spółki komandytowej?

138. Ile razy do roku można wypłacać zysk w spółce komandytowej?

139. Czy podziału zysku spółki komandytowej trzeba dokonywać proporcjonalnie do wniesionych wkładów?

140. Czy można wyłączyć prawo wspólnika do udziału w zysku spółki komandytowej?

141. Czy określając w umowie spółki komandytowej zasady podziału zysku tej spółki, konieczne jest sztywne przypisanie wspólnikom określonych udziałów w zysku, czy też można określić jakieś elastyczne kryteria jego podziału?

142. Czy dopuszczalna jest modyfikacja w drodze jednomyślnej uchwały wspólników zasad udziału w zysku określonych w umowie spółki?

143. Czy można w dowolnym czasie zrzec się prawa do udziału w zysku spółki?

144. Czy w umowie spółki udział w zysku spółki komandytowej dla jednego ze wspólników można określić kwotowo?

145. Czy jest możliwy taki podział zysku, aby wspólnik, który wniósł dużo mniejszy wkład, otrzymał 99% zysku, a drugi wspólnik, który wniósł dużo większy wkład, tylko 1%?

146. Czy wspólnicy spółki komandytowej mogą co miesiąc pobierać pieniądze z tytułu udziału w zysku spółki komandytowej? Jeśli tak, to jak ustalać kwoty możliwe do wypłacenia każdemu ze wspólników?

147. Czy do wypłaty wspólnikowi zaliczki na poczet zysku potrzebna jest uchwała wspólników?

148. Czy wspólnik musi zwrócić nadwyżkę pobranych zaliczek na poczet zysku ponad zysk wypracowany przez spółkę i przypadający wspólnikowi?

149. W jaki sposób wypłacić wspólnikom spółki komandytowej pieniądze, jeżeli spółka ma wysoką amortyzację i w związku z tym w sprawozdaniu finansowym nie wykazuje zysku, ale dysponuje wolnymi środkami pieniężnymi?

150. Czy można sprzedać lub aportować ogół praw i obowiązków wspólnika spółki komandytowej z wyłączeniem roszczenia o wypłatę zysku np. za poprzedni rok obrotowy?

151. Czy i w jaki sposób wspólnicy uczestniczą w stratach spółki komandytowej?

Rozdział 7: Przekształcenie, połączenie i podział

152. Dlaczego warto przekształcić się w spółkę komandytową?

153. Na co należy zwrócić szczególną uwagę przy przekształceniu w spółkę komandytową?

154. Kto może się przekształcić w spółkę komandytową?

155. Na czym polega przekształcenie w spółkę komandytową?

156. Jak wygląda procedura przekształcenia w spółkę komandytową?

157. Ile trwa przekształcenie w spółkę komandytową?

158. Ile kosztuje przekształcenie w spółkę komandytową?

159. Jaki dzień wybrać jako dzień przekształcenia?

160. Jakie są najczęściej popełniane błędy przy przekształceniu w spółkę komandytową?

161. Jak przekształcić spółkę cywilną w spółkę komandytową?

162. Jak przekształcić spółkę jawną w spółkę komandytową?

163. Jak przekształcić spółkę komandytowo-akcyjną w spółkę komandytową?

164. Jak przekształcić spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę komandytową?

165. Jak przekształcić spółkę akcyjną w spółkę komandytową?

166. Czy można przekształcić jednoosobową działalność gospodarczą w spółkę komandytową?

167. Czy można przekształcić spółkę cichą w spółkę komandytową?

168. Co się dzieje z dotychczasowymi umowami, NIP i REGON w przypadku przekształcenia w spółkę komandytową?

169. Co się dzieje z dotychczasowymi zezwoleniami i koncesjami w przypadku przekształcenia w spółkę komandytową?

170. Co się stanie z licencją na transport międzynarodowy po przekształceniu w spółkę komandytową?

171. Czy przy przekształcaniu w spółkę komandytową może dojść do rozbieżności między projektem umowy spółki zawartym w planie przekształcenia a ostateczną treścią umowy spółki komandytowej podpisanej przez wspólników?

172. Od kiedy odpowiedzialność komandytariuszy za zobowiązania spółki jest ograniczona, jeśli spółka komandytowa powstała z przekształcenia spółki jawnej lub cywilnej?

173. Czy jest możliwe, aby do spółki cywilnej wprowadzić spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością jako wspólnika, a następnie przekształcić spółkę cywilną w spółkę komandytową?

174. W jaki sposób wnieść i określić wkłady wspólników w umowie spółki komandytowej powstałej w wyniku przekształcenia spółki cywilnej?

175. Czy możliwe jest przekształcenie spółki deweloperskiej w spółkę komandytową po sporządzeniu i udostępnieniu przez dewelopera prospektu informacyjnego?

176. Czy spółka komandytowa może zostać podzielona?

177. Czy spółka komandytowa może połączyć się z inną spółką?

Rozdział 8: Ustanie bytu prawnego spółki i zawieszenie jej działalności

178. Jakie są przyczyny rozwiązania spółki komandytowej?

179. Kiedy wspólnik może spowodować rozwiązanie spółki komandytowej?

180. Kto może być likwidatorem spółki komandytowej?

181. Jakie czynności powinni podjąć likwidatorzy spółki komandytowej?

182. Czy likwidatorzy ponoszą odpowiedzialność związaną z pełnieniem swojej funkcji?

183. Czy możliwe jest rozwiązanie spółki komandytowej bez przeprowadzenia jej likwidacji?

184. Kiedy można podzielić majątek rozwiązanej spółki komandytowej?

185. Co się stanie, gdy po rozwiązaniu spółki komandytowej wyjdą na jaw jej nowe zobowiązania?

186. Czy możliwe jest ogłoszenie upadłości spółki komandytowej?

187. Czy przy likwidacji spółki komandytowej obowiązuje podział majątku według zasad dotyczących udziału w zysku?

188. Jak w praktyce wygląda zawieszenie działalności gospodarczej przez spółkę komandytową?

189. Czy zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest komplementariuszem spółki komandytowej, skutkuje zawieszeniem wykonywania działalności również przez spółkę komandytową?

Część III. Podatki

Rozdział 1: Podatek dochodowy

A. Zasady opodatkowania dochodów spółki

190. Czy spółka komandytowa jest podatnikiem podatku dochodowego?

191. Kto ponosi odpowiedzialność za opłacanie podatku dochodowego – wspólnik czy spółka komandytowa?

192. Według jakich zasad wspólnicy spółki komandytowej rozliczają podatek dochodowy?

193. Kto uznawany jest za tzw. małego podatnika – wspólnik czy spółka?

194. W jakim źródle wspólnik spółki komandytowej wykazuje przychody i koszty spółki komandytowej?

195. W jakim źródle wspólnik spółki komandytowej zobowiązany jest opodatkować odsetki od lokat, których właścicielem jest spółka komandytowa?

196. W jakim źródle przychodów wspólnicy powinni wykazać zyski, jakie osiąga spółka tytułem zbywania papierów wartościowych lub otrzymywania dywidend od spółek kapitałowych, w których jest wspólnikiem?

197. Czy wspólnik spółki komandytowej, jeśli jest wspólnikiem innych spółek osobowych, sumuje swoje przychody i koszty?

198. Czy wypłata zysku wynikającego ze sprawozdania finansowego spółki komandytowej jest opodatkowana?

199. Czy w przypadku, gdy wspólnikowi wypłacana jest wyższa kwota zysku niż wykazany przez niego w ciągu roku dochód podatkowy, trzeba dopłacić podatek?

200. Czy wypłata w ciągu roku zaliczek na poczet zysku jest opodatkowana?

201. Według jakich zasad rozliczyć przychody i koszty podatkowe wspólników, jeżeli umowa spółki inaczej określa ich udział w zyskach spółki, a inaczej udział w stratach?

202. Jak przypisać wspólnikom przychody i koszty podatkowe, jeżeli w trakcie roku zmieni się proporcja, w jakiej określony jest ich udział w zysku spółki komandytowej?

203. Czy zmiana proporcji udziału w zysku spółki komandytowej powoduje powstanie obowiązku korekty zapłaconych zaliczek na podatek dochodowy?

204. Jak rozliczyć świadczenie usług na rzecz spółki przez wspólnika prowadzącego także jednoosobową działalność gospodarczą?

205. Jak rozliczyć świadczenie usług na rzecz wspólnika prowadzącego działalność gospodarczą przez spółkę?

206. Jak opodatkowana jest sprzedaż nieruchomości posiadanych przez spółkę komandytową?

B. Forma opodatkowania

207. Jakie są podstawowe formy opodatkowania wspólników w spółce komandytowej?

208. Kiedy wspólnik spółki komandytowej może płacić podatek według stawki liniowej i co musi zrobić, aby skorzystać z tej formy opodatkowania?

209. Czy wspólnik spółki komandytowej może opodatkować się w formie ryczałtu?

210. Czy wspólnik prowadzący indywidualną działalność gospodarczą, korzystający z opodatkowania podatkiem liniowym, w momencie przystąpienia do spółki komandytowej musi ponownie wybierać formę opodatkowania, z której chce skorzystać w przypadku opodatkowania dochodów ze spółki komandytowej?

211. Czy wspólnik spółki komandytowej powstałej z przekształcenia spółki kapitałowej może wybrać opodatkowanie swoich dochodów z tytułu uczestnictwa w spółce podatkiem liniowym?

212. W jaki sposób podlegają opodatkowaniu dochody z uczestnictwa w tzw. menedżerskiej spółce komandytowej?

213. W jaki sposób należy opodatkować należne wspólnikowi spółki komandytowej odsetki od udziału kapitałowego?

214. Czy wspólnicy spółki komandytowej prowadzącej działalność rolniczą płacą podatek dochodowy?

C. Zaliczki na podatek dochodowy

215. Kto zobowiązany jest do płacenia zaliczek na PIT lub CIT – wspólnik czy spółka?

216. Czy wspólnik spółki komandytowej może zapłacić zaliczkę na podatek PIT lub CIT z konta bankowego spółki?

217. Czy wspólnicy w spółce komandytowej mogą płacić kwartalne zaliczki na podatek dochodowy?

218. Czy wspólnik spółki komandytowej może płacić zaliczki na podatek dochodowy w formie uproszczonej?

219. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy i konieczność zapłaty zaliczki na podatek w przypadku sprzedaży przez spółkę komandytową nieruchomości, przed którą zawarto umowę przedwstępną?

D. Koszty uzyskania przychodów

220. Czy koszty poniesione przed rejestracją spółki, np. usług prawnika i notariusza, stanowią koszty uzyskania przychodów dla wspólników spółki komandytowej?

221. Czy wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę zawartej przez spółkę komandytową z jej wspólnikiem stanowi koszt podatkowy dla tej spółki?

222. Czy usługi wykonywane przez wspólnika na rzecz spółki komandytowej są kosztem uzyskania przychodów dla wszystkich jej wspólników?

223. Czy wynagrodzenie wypłacane przez spółkę komandytową komplementariuszowi może być zaliczone w koszty uzyskania przychodów komplementariusza i pozostałych wspólników?

224. Czy wynagrodzenie prokurenta spółki komandytowej będącego jej komandytariuszem może być zaliczane do kosztów uzyskania przychodu spółki?

225. Kiedy spółka komandytowa może skorzystać z jednorazowej amortyzacji podatkowej?

226. Czy stratę podatkową wynikającą ze sprzedaży posiadanych przez spółkę komandytową udziałów lub akcji w spółkach kapitałowych można połączyć z dochodami z działalności gospodarczej spółki komandytowej?

E. Pożyczki

227. Jakie są skutki podatkowe udzielenia oprocentowanej pożyczki spółce komandytowej przez jej wspólnika?

228. Jakie są skutki podatkowe udzielenia spółce komandytowej nieoprocentowanej pożyczki przez jednego ze wspólników?

229. Jakie są skutki podatkowe udzielenia i umorzenia pożyczki przez wspólnika w rodzinnej spółce komandytowej?

F. Restrukturyzacja

F.1. Połączenia i przekształcenia

230. Jakie są podatkowe skutki połączenia spółki komandytowej z inną spółką?

231. Jakie są podatkowe skutki przekształcenia spółki komandytowej w inną spółkę?

232. Jakie są podatkowe skutki przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę komandytową?

233. Kto i w jaki sposób powinien zapłacić podatek od niepodzielonych zysków przy przekształcaniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę komandytową?

234. Czy przyszły komplementariusz spółki komandytowej powstałej z przekształcenia spółki z o.o. może skorzystać z tzw. zwolnienia dywidendowego od niepodzielonych zysków spółki przekształcanej?

235. Czy po przekształceniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę komandytową można rozliczyć stratę podatkową, która była wykazana w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością?

236. Czy wspólnik spółki komandytowej przekształconej ze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, może opodatkować swoje dochody stawką liniową?

F.2. Likwidacja i rozwiązanie

237. Jak jest opodatkowana likwidacja spółki komandytowej?

238. Czy gotówka i inne składniki majątkowe otrzymane przez wspólnika w wyniku likwidacji spółki komandytowej będą opodatkowane podatkiem dochodowym?

239. Jakie są konsekwencje podatkowe rozwiązania spółki komandytowej bez przeprowadzania jej likwidacji?

F.3. Przystąpienie i wystąpienie ze spółki

240. Jakie są podatkowe skutki wniesienia wkładu pieniężnego do spółki komandytowej?

241. Jakie są podatkowe skutki wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki komandytowej?

242. Jak potraktować sytuację, w której komandytariusz wniósł do spółki komandytowej wyższy wkład niż określony w umowie spółki? Czy nadwyżka jest przysporzeniem majątkowym (przychodem) dla wspólników spółki?

243. Czy częściowy zwrot wkładu (np. w wyniku zmiany umowy spółki) jest wolny od podatku?

244. Jak opodatkowuje się wystąpienie wspólnika ze spółki komandytowej?

245. Jakie są podatkowe skutki sprzedaży ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki komandytowej?

246. Jakie są skutki w rozliczeniach podatku dochodowego wspólników zbycia przez spółkę komandytową udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które zostały wniesione do spółki jako wkład niepieniężny przez jednego ze wspólników?

247. Czy sprzedaż ogółu praw i obowiązków spółki komandytowej jest równoznaczna z likwidacją działalności gospodarczej?

G. Inne

248. Czy pojawiły się plany opodatkowania spółki komandytowej podatkiem dochodowym od osób prawnych?

249. Czy darowizna na rzecz spółki komandytowej, której wspólnicy spokrewnieni są z darczyńcą, jest zwolniona z podatku dochodowego?

250. Gdzie opodatkowane są dochody spółki komandytowej, jeżeli jej wspólnikami są osoby zagraniczne?

Rozdział 2: Podatek od czynności cywilnoprawnych

251. Czy założenie spółki komandytowej jest opodatkowane PCC?

252. Kto jest podatnikiem PCC – wspólnik czy spółka?

253. Jak kwalifikuje się spółkę komandytową na potrzeby ustawy o PCC?

254. Czy przystąpienie nowego wspólnika do spółki komandytowej jest opodatkowane PCC? Kto płaci podatek w takiej sytuacji?

255. Kiedy PCC zapłacony w związku z wniesieniem wkładu do spółki komandytowej jest kosztem uzyskania przychodów z działalności gospodarczej?

256. Czy od wniesienia aportu opodatkowanego VAT trzeba zapłacić PCC?

257. Od jakich wkładów do spółki komandytowej nie trzeba zapłacić PCC?

258. Czy w sytuacji, gdy jeden ze wspólników spółki komandytowej wystąpi ze spółki (zostanie mu zwrócony jego wkład), a w jego miejsce wstąpi nowy wspólnik i wniesie do spółki nowy wkład, będzie trzeba zapłacić PCC?

259. Czy udzielenie pożyczki spółce komandytowej podlega PCC?

Rozdział 3: Podatek od towarów i usług

260. Czy spółka komandytowa jest podatnikiem VAT?

261. Kiedy spółka komandytowa musi zarejestrować się jako czynny podatnik VAT i w jaki sposób ma to zrobić?

262. Co grozi za niezarejestrowanie spółki komandytowej jako podatnika VAT czynnego?

263. Czy spółka komandytowa może korzystać ze zwolnienia z VAT do momentu przekroczenia limitu obrotów?

264. Czy spółka komandytowa może rozliczać kwartalnie VAT?

265. Czy wniesienie aportu do spółki komandytowej jest opodatkowane VAT?

266. Jak ustalić podstawę opodatkowania VAT aportu do spółki komandytowej?

267. Jakie są skutki w VAT przy likwidacji spółki komandytowej?

268. Czy nadwyżka VAT naliczonego nad należnym wykazana w ostatniej deklaracji VAT (składana za okres, w którym spółka została zlikwidowana) przepada?

269. Czy wynagrodzenie wypłacane przez spółkę komandytową jej komplementariuszowi za prowadzenie spraw spółki komandytowej jest opodatkowane VAT?

270. Czy po przekształceniu w spółkę komandytową zachodzi konieczność wymiany kas fiskalnych?

271. Kto powinien rozliczyć się z VAT w przypadku przekształcenia w spółkę komandytową?

Część IV. ZUS

272. Jakie składki ZUS musi płacić wspólnik spółki komandytowej?

273. Czy wspólnik w spółce komandytowej musi mieć zarejestrowaną działalność gospodarczą, aby rozliczać się ze składek ZUS?

274. Czy wspólnik spółki komandytowej może opłacać tzw. mały ZUS?

275. Czy były lub obecny wspólnik spółki komandytowej, jeśli założy jednoosobową działalność gospodarczą, może korzystać z tzw. małego ZUS?

276. Czy wspólnik spółki komandytowej, który jednocześnie płaci składki z tytułu jednoosobowej działalności gospodarczej, ma obowiązek podwójnego opłacania składek na ubezpieczenia zdrowotne i społeczne?

277. Czy wspólnik spółki komandytowej, który jest jednocześnie zatrudniony na podstawie umowy o pracę, ma obowiązek podwójnego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne?

278. Czy wspólnik w spółce komandytowej będący rencistą ma obowiązek opłacać składki ZUS?

279. Czy wspólnik spółki komandytowej będący cudzoziemcem jest zobligowany do płacenia składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w Polsce?

280. Jakie skutki dla wspólników w zakresie opłacania składek ZUS niesie zawieszenie działalności?

281. Czy wspólnik spółki komandytowej może pozostać w KRUS, jeśli prowadzi gospodarstwo rolne?

Część V. Rachunkowość i sprawozdawczość

Rozdział 1: Księgi rachunkowe

282. Czy spółka komandytowa ma obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych?

283. Czy spółka komandytowa może prowadzić tzw. uproszczoną księgowość?

284. Kiedy spółka komandytowa ma obowiązek otwierania i zamykania ksiąg rachunkowych?

285. Kto odpowiada za prowadzenie ksiąg rachunkowych w spółce komandytowej?

286. Jakie kapitały własne posiada spółka komandytowa?

287. Jak wykazać w księgach rachunkowych spółki komandytowej wkład w postaci świadczenia pracy przez wspólnika?

288. Czy w spółce komandytowej istnieje różnica pomiędzy jej wynikiem brutto a netto?

289. Jak w księgach spółki komandytowej i jej wspólników wykazywane są zaliczki na poczet zysku spółki komandytowej?

290. W jakim momencie zysk spółki komandytowej należy wykazać w księgach rachunkowych jej wspólnika jako przychód finansowy?

291. Kiedy wspólnik spółki komandytowej jest jednostką dominującą wobec spółki komandytowej w rozumieniu ustawy o rachunkowości?

Rozdział 2: Sprawozdanie finansowe

292. Czy spółka komandytowa ma obowiązek sporządzania sprawozdania finansowego?

293. Co zawiera sprawozdanie finansowe spółki komandytowej?

294. Czy wspólnicy spółki komandytowej są zobowiązani do sporządzenia sprawozdania z działalności spółki komandytowej?

295. Kto, kiedy i gdzie składa sprawozdanie finansowe spółki komandytowej?

296. Jakie są konsekwencje niezłożenia sprawozdania finansowego spółki komandytowej?

297. Jakie są konsekwencje niezłożenia sprawozdania finansowego spółki komandytowej do KRS?

298. Jakie inne dokumenty księgowo-rachunkowe musi posiadać spółka komandytowa?

Rozdział 3: Rok obrotowy

299. Czy spółka komandytowa może ustalić rok obrotowy inny niż rok kalendarzowy i stosować go dla celów podatkowych?

300. Czy w umowie spółki komandytowej zakładanej w drugiej połowie roku kalendarzowego można przewidzieć tzw. przedłużony rok podatkowy?

Indeks rzeczowy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Od autorów

Mimo że geneza spółki komandytowej sięga czasów średniowiecza, nadal jest to forma działalności wykorzystywana przez nowoczesnych przedsiębiorców. Dynamiczny wzrost liczby tworzonych w ostatnich latach spółek komandytowych potwierdza ich niezaprzeczalne atuty: elastyczność uregulowań treści umowy spółki, możliwość ograniczenia odpowiedzialności wspólników oraz atrakcyjny sposób opodatkowania.

Nasza publikacja jest efektem wielu lat współpracy z osobami, które wykorzystywały w swojej działalności spółki komandytowe. Są wśród nas również osoby, które prowadzą działalność w takiej formie, znają ją więc z własnych doświadczeń. Autorzy uczestniczyli w powstaniu ponad 100 spółek komandytowych, kilkudziesięciu przekształceniach w spółki komandytowe, a także w ponad tysiącu postępowaniach dotyczących takich spółek przed sądami rejestrowymi.

Od ponad 5 lat tworzymy portal Komandytowa.pl, który w dużej części zdominował internetowe źródła wiedzy na temat spółki komandytowej. Przez ten czas odwiedziło go blisko 400 tys. osób, od których otrzymaliśmy setki pytań na temat funkcjonowania spółki komandytowej. Współtworzyliśmy również bardzo dobrze oceniane instruktażowe filmy na temat spółki komandytowej. Obejrzano je prawie 50 tys. razy, co jest niemałym osiągnięciem w branży doradczej. Zalety spółki komandytowej dostrzegło wielu przedsiębiorców. Od momentu utworzenia portalu Komandytowa.pl liczba spółek komandytowych wzrosła prawie 4-krotnie, a na koniec 2015 r. przekroczyła liczbę 20 tys.

Bazując na zdobytych doświadczeniach, przygotowaliśmy 300 praktycznych pytań i odpowiedzi, które dostarczają szerokiej wiedzy na temat funkcjonowania spółki komandytowej oraz poruszają problemy z zakresu prawa handlowego, prawa podatkowego i rachunkowości.

Słowa podziękowania należą się osobom, dzięki którym powstała niniejsza publikacja: obecnym i byłym współpracownikom PragmatIQ Kancelarii Prawnej, jej Klientom oraz Czytelnikom portali Komandytowa.pl i Doradzamy.to. Za sprawą ich dociekliwych pytań i wzajemnej wymiany poglądów zgromadziliśmy know-how, którym możemy się podzielić w książce Komandytowa w pytaniach i odpowiedziach.

Autorzy

Wykaz skrótów

Akty prawne:

k.c. – Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.);

k.k.s. – Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 186 ze zm.);

k.p.c. – Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.);

k.s.h. – Ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.);

Ordynacja podatkowa – Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.);

rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie właściwości organów podatkowych – Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych (t.j. Dz.U. 2005 nr 165 poz. 1371 ze zm.);

ustawa o CIT – Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.);

ustawa o fundacjach – Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 40);

ustawa o KRS – Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 687);

ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców – Ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1380);

ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego – Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 555);

ustawa o PCC – Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 223);

ustawa o PIT – Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.);

ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym - Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1450 ze zm.);

ustawa o rachunkowości – Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.);

ustawa o swobodzie działalności gospodarczej – Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.);

ustawa o systemie oświaty – Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm.);

ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych – Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.);

ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 581 ze zm.);

ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników – Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 277);

ustawa o VAT – Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 710);

ustawa Prawo spółdzielcze – Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 21).

Pozostałe skróty:

CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej,

CIT – podatek dochodowy od osób prawnych,

ePUAP – Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej,

GITD – Główny Inspektor Transportu Drogowego,

GUS – Główny Urząd Statystyczny,

KRS – Krajowy Rejestr Sądowy,

KRUS – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,

NIP – numer identyfikacji podatkowej,

NSA – Naczelny Sąd Administracyjny,

PCC – podatek od czynności cywilnoprawnych,

PIT – podatek dochodowy od osób fizycznych,

PKD – Polska Klasyfikacja Działalności,

REGON – numer podmiotu w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej,

TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej,

WSA – Wojewódzki Sąd Administracyjny,

VAT – podatek od towarów i usług,

ZUS – Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

CZĘŚĆ I

INFORMACJE OGÓLNE

1. Co to jest spółka komandytowa?

Spółka komandytowa z roku na rok zyskuje na popularności. Wiele mówi się o jej zaletach, nie wszyscy jednak wiedzą, czym właściwie jest spółka komandytowa i co wyróżnia ją spośród innych spółek.

Spółka komandytowa jest jedną ze spółek prawa handlowego zaliczaną do grupy spółek osobowych – obok spółki jawnej, partnerskiej oraz spółki komandytowo-akcyjnej. Spółka komandytowa nie ma osobowości prawnej. Aczkolwiek k.s.h. przyznaje jej podmiotowość prawną. Oznacza to, że spółka komandytowa może nabywać we własnym imieniu prawa, w tym własność nieruchomości oraz innych rzeczy, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana.

Cechą charakterystyczną spółki komandytowej jest istnienie dwóch kategorii wspólników: komplementariuszy i komandytariuszy. Każdy z tych wspólników odgrywa w spółce inną rolę. Komplementariusz jest wspólnikiem aktywnym, prowadzącym sprawy spółki i reprezentującym ją na zewnątrz. Skutkiem kierowania spółką przez komplementariusza jest jego nieograniczona odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Wspólnik ten odpowiada bowiem za nie całym swoim majątkiem. Rolę wspólnika pasywnego odgrywa natomiast komandytariusz, który, co do zasady, nie prowadzi spraw spółki i nie reprezentuje jej. Komandytariusz ponosi ograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki.

Wspólnikami w spółce komandytowej mogą być zarówno osoby fizyczne, osoby prawne (np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością), jak i inne jednostki organizacyjne (np. pozostałe spółki osobowe, które podobnie jak spółka komandytowa nie posiadają osobowości prawnej). Warto pamiętać, że nie można być jednocześnie komplementariuszem i komandytariuszem.

Spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Umowa spółki musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Nazwa (firma) spółki komandytowej zawiera nazwisko jednego lub kilku komplementariuszy oraz dodatkowe oznaczenie „spółka komandytowa”. Dopuszczalne jest też używanie skrótu „sp.k.”.

2. Ile jest spółek komandytowych w Polsce?

Spółka komandytowa z każdym rokiem zyskuje w Polsce na popularności. Poniżej przedstawiamy wykres, który prezentuje wzrost liczby spółek komandytowych w Polsce od 31 grudnia 2005 r. do 31 grudnia 2015 r. Wyraźnie widać bardzo dynamiczny wzrost liczby spółek komandytowych w ciągu ostatnich czterech lat. Szczególnie znaczny przyrost przypada na rok 2015 – ich liczba wzrosła wówczas o około 30%.

Źródło: Główny Urząd Statystyczny, Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON.

Od końca roku 2012 spółka komandytowa jest trzecim najpopularniejszym typem spółek prawa handlowego. Ustępuje liczebnością jedynie spółkom z o.o. oraz spółkom jawnym, a prześciga spółki akcyjne. Poniższy wykres przedstawia zaś dynamikę wzrostu liczby spółek komandytowych na tle pozostałych typów spółek prawa handlowego na przestrzeni ostatnich lat.

Źródło: Główny Urząd Statystyczny, Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON.

3. Gdzie jest najwięcej spółek komandytowych?

Według stanu na koniec 2015 roku prym w liczbie spółek komandytowych wiedzie województwo mazowieckie. Drugie miejsce przypada Wielkopolsce, a trzecie – Małopolsce. Najmniej spółek komandytowych zarejestrowano w województwie warmińsko-mazurskim. Wykres przedstawia liczbę spółek komandytowych zarejestrowanych w poszczególnych województwach na dzień 31 grudnia 2015 roku.

Źródło: Główny Urząd Statystyczny, Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON.

4. Czy spółka komandytowa ma osobowość prawną?

Spółka komandytowa jest spółką osobową i podobnie jak inne spółki osobowe (spółka jawna, partnerska oraz komandytowo-akcyjna) jest zaliczana do tzw. ułomnych osób prawnych. Spółka komandytowa nie posiada osobowości prawnej, a więc nie należy do kategorii osób prawnych, do której zaliczamy m.in. spółkę z o.o.

Choć spółka komandytowa nie ma osobowości prawnej, to k.s.h. przyznaje jej zdolność prawną, czyli zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków prawnych. Spółka komandytowa może więc we własnym imieniu nabywać prawa (np. kupić samochód, nieruchomość czy też otrzymać koncesję) i zaciągać zobowiązania (np. zawrzeć umowę kredytu), pozywać i być pozywana.

5. Jakie są zalety spółki komandytowej w porównaniu do innych spółek handlowych?

Spółka komandytowa ma wiele zalet. Poniżej przedstawiamy ich zestawienie.

1) Jednokrotne opodatkowanie zysków spółki, w przeciwieństwie do spółki z o.o. lub akcyjnej.

2) Możliwość wyboru przez wspólników będących osobami fizycznymi opodatkowania dochodów ze spółki stawką liniową 19%.

3) Ograniczenie odpowiedzialności wspólników – komandytariuszy do wysokości sumy komandytowej, a w przypadku wniesienia przez nich wkładów co najmniej w wysokości równej sumie komandytowej całkowite wyłączenie ich odpowiedzialności osobistej.

4) Możliwość uczynienia komplementariuszem spółki z o.o. lub spółki akcyjnej w celu wyeliminowania osobistej odpowiedzialności osób fizycznych.

5) Elastyczność konstrukcji – bardzo szerokie możliwości modyfikowania postanowień ustawowych.

6) Elastyczność dysponowania zyskiem spółki, w tym możliwość podjęcia uchwał o wypłacie zaliczek na poczet zysku w czasie trwania roku obrotowego.

7) Zasadniczo brak sztywnej zależności pomiędzy wysokością wniesionego wkładu a wysokością udziału w zysku i kwocie likwidacyjnej.

8) Brak wymogu minimalnego kapitału podstawowego.

9) Możliwość bieżącego rozliczania przez wspólników dochodów i strat spółki ze stratami i dochodami z innych przedsięwzięć gospodarczych.

10) Możliwość dokonania podziału ról w spółce – na wspólników prowadzących sprawy spółki (komplementariuszy) i wspólników nadzorujących (komandytariuszy).

FILM: sp.k. – dlaczego warto?

6. Jakie są etapy założenia spółki komandytowej?

Pierwszym etapem założenia spółki komandytowej jest zawarcie przez jej wspólników umowy spółki w formie aktu notarialnego. Kolejnym krokiem jest zgłoszenie prawidłowo opłaconego wniosku o wpis spółki do rejestru przedsiębiorców KRS. Spółka komandytowa powstaje z chwilą jej wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS.

7. Czy można mieć udziały w spółce komandytowej?

Dość często można usłyszeć o „udziałach” posiadanych przez wspólnika w spółce komandytowej. Jednakże to, czym dysponuje wspólnik spółki komandytowej, prawidłowo określa się mianem ogółu praw i obowiązków. Ogół praw i obowiązków wspólnika to suma praw i obowiązków związanych z jego uczestnictwem w spółce komandytowej.

Co do zasady, ogół praw i obowiązków wspólnika w spółce komandytowej może być sprzedany, darowany lub przekazany w spadku tylko wtedy, gdy umowa spółki na to pozwala, a zgodę wyrażą wszyscy wspólnicy. Warto pamiętać, że nie można zbyć części ogółu praw i obowiązków.

Pojęcie „udziału” odnosi się natomiast do spółki z o.o., której kapitał zakładowy dzieli się na określoną liczbę udziałów. Spółka komandytowa jest spółką osobową, w której nie występuje w ogóle pojęcie kapitału zakładowego, nie można więc mówić o udziałach w kapitale zakładowym w odniesieniu do tej spółki.

Istotnym pojęciem dla spółki komandytowej jest zaś udział kapitałowy, który zależy, co do zasady, od wartości rzeczywiście wniesionych do spółki wkładów i odnosi się do udziału wspólnika w majątku spółki. Jest to istotny parametr służący rozliczeniom wspólników na przykład przy wystąpieniu jednego z nich ze spółki.

8. Ile kosztuje założenie spółki komandytowej?

Do podstawowych kosztów założenia spółki komandytowej należą: opłata sądowa za wpis spółki do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), opłata za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (MSiG), opłaty notarialne oraz podatek od czynności cywilnoprawnych.

Opłata sądowa za wpis do KRS i opłata za ogłoszenie w MSiG są stałe i wynoszą odpowiednio 500 zł i 100 zł, co daje łączną kwotę 600 zł.

Wysokość opłat notarialnych oraz PCC uzależniona jest od wartości wkładów, które wspólnicy zamierzają wnieść do spółki. Podatek od czynności cywilnoprawnych wynosi 0,5% wartości wkładów i jest pobierany przez notariusza przy zawieraniu umowy spółki w formie aktu notarialnego. Maksymalne stawki taksy notarialnej są następujące:

a) do 3 tys. zł – 100 zł;

b) powyżej 3 tys. zł do 10 tys. zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3 tys. zł;

c) powyżej 10 tys. zł do 30 tys. zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 tys. zł;

d) powyżej 30 tys. zł do 60 tys. zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 tys. zł;

e) powyżej 60 tys. zł do 1 mln zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 tys. zł;

f) powyżej 1 mln zł do 2 mln zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 mln zł;

g) powyżej 2 mln zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 mln zł, nie więcej jednak niż 10 tys. zł.

Ostateczna wysokość taksy notarialnej może być niższa i zależy od ustaleń z notariuszem. Do powyższych kwot trzeba doliczyć jeszcze ok. 100-200 zł za wypisy aktów notarialnych umowy spółki. Należy również pamiętać, że wskazane kwoty nie uwzględniają podatku VAT.

Koszty założenia spółki komandytowej będą niższe, gdy wybierzemy drogę internetową. Wówczas opłata sądowa jest mniejsza, bo wynosi już tylko 250 zł. Razem z opłatą za ogłoszenie w MSiG (również 100 zł) oraz opłatą administracyjną koszty sądowe łącznie wyniosą 353,50 zł. Nie pojawi się jednak koszt aktu notarialnego, bowiem umowa spółki komandytowej zawierana jest wówczas elektronicznie i nie wymaga formy aktu notarialnego. Dodatkowym kosztem będzie tylko PCC w wysokości 0,5% wartości wkładów, który tym razem trzeba będzie zapłacić samodzielnie na konto właściwego urzędu skarbowego.

Jeżeli przy zakładaniu spółki komandytowej skorzystamy z pomocy prawnika, konieczne będzie uwzględnienie również jego wynagrodzenia.

9. Ile trwa założenie spółki komandytowej?

Na to, ile trwa założenie spółki komandytowej, ma wpływ wiele czynników – od sprawności działania przyszłych wspólników aż do sprawności działania sądu rejestrowego. Spółka komandytowa powstaje z momentem wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS i to właśnie czas oczekiwania na postanowienie sądu o wpisie nowo powstałej spółki do KRS ma największy wpływ na długość procesu zakładania spółki.

Czas trwania czynności takich jak ustalenie treści umowy spółki, podpisanie umowy spółki przed notariuszem czy złożenie wniosku o rejestrację spółki do sądu zależny jest od wspólników i ich prawników. Czas trwania czynności od złożenia wymaganych dokumentów do sądu rejestrowego jest od wspólników całkowicie niezależny i różni się w zależności od miesiąca oraz umiejscowienia sądu. Na przełomie czerwca i lipca do sądów gospodarczych spółki składają roczne sprawozdania finansowe, co oznacza duże obciążenie pracą pracowników sądu. W tym okresie rejestracja spółki zajmuje o wiele więcej czasu, zwłaszcza że jest to też sezon urlopowy. Wpływ na czas oczekiwania ma również czynnik geograficzny. Tradycyjnie, najdłużej czeka się w większych ośrodkach o dużej liczbie zarejestrowanych spółek (tam okres oczekiwania może przewyższać nawet półtora miesiąca).

Rozwiązaniem dla osób, które chcą założyć spółkę komandytową w ciągu kilku dni, jest możliwość założenia spółki komandytowej przez Internet – przy wykorzystaniu wzorca zamieszczonego w systemie Ministerstwa Sprawiedliwości. Należy mieć jednak na uwadze, że zakładając spółkę komandytową przez Internet, wspólnicy muszą dokonać wyboru postanowień umowy z udostępnionego wzorca, co znacznie ogranicza możliwość elastycznego kształtowania umowy spółki.

10. Czy spółka komandytowa może mieć siedzibę w tzw. wirtualnym biurze?

Niekiedy urzędy skarbowe w toku procedury nadawania spółkom NIP kwestionują dopuszczalność umiejscowienia siedziby w tzw. wirtualnym biurze.

Taka praktyka stoi w sprzeczności z literą prawa i doczekała się korzystnego rozstrzygnięcia m.in. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w prawomocnym wyroku z dnia 28 stycznia 2014 r. (sygn. akt I SA/Gd 1401/13). W rozpatrywanej sprawie urząd skarbowy odmówił nadania spółce NIP, twierdząc, że nie spełnia ona kryterium właściwego ustanowienia siedziby. Adres siedziby podany przez spółkę został bowiem wskazany także przez 20 innych podmiotów. Urząd skarbowy po przeprowadzeniu oględzin stwierdził, że wskazana siedziba nie spełnia warunków umożliwiających prowadzenie w niej działalności gospodarczej przez spółkę. Spółka zaskarżyła decyzję urzędu, podnosząc, że prowadzona przez nią działalność ma na celu przygotowanie do prowadzenia innego rodzaju działalności. Tym samym urzędnicy nie mogli – zdaniem spółki – przesądzić o tym, czy wskazana siedziba zapewnia odpowiednie warunki do prowadzenia działalności gospodarczej.

WSA w Gdańsku przychylił się do stanowiska spółki, stwierdzając, że postępowanie urzędu skarbowego powinno ograniczać się do sprawdzenia spełnienia warunków formalnych, urząd nie jest jednak uprawniony do przeprowadzania oględzin w siedzibie spółki. Przesłanką do odmowy nadania NIP nie może być także fakt, że siedziba podana przez podmiot jest również siedzibą innych spółek. Urząd skarbowy może co najwyżej odmówić udzielenia podmiotowi NIP, opierając się na przesłankach wskazujących, że numer ten miałby służyć popełnieniu oszustwa.

Podsumowując, spółka komandytowa może mieć siedzibę w tzw. wirtualnym biurze, a urząd skarbowy nie ma prawa odmówić nadania spółce NIP z tego powodu.

Od 1 grudnia 2014 r. sytuacja w tym zakresie jest o tyle łatwiejsza, że nadanie NIP spółce komandytowej następuje praktycznie automatycznie na drodze korespondencji między sądem rejestrowym a urzędem skarbowym bez konieczności składania odrębnego wniosku przez spółkę. Tym samym urząd skarbowy nie ma nawet okazji do wnikania, jaki rodzaj siedziby wybrała spółka.