Kodeks cywilny

Wydawnictwo C.H. Beck
Warszawa 2012

Spis treści

Księga pierwsza. Część ogólna [1–125]

Tytuł I. Przepisy wstępne [1–7]

Tytuł II. Osoby [8–43^10]

Dział I. Osoby fizyczne [8–32]

Rozdział I. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych [8–24]

Rozdział II. Miejsce zamieszkania [25–28]

Rozdział III. Uznanie za zmarłego [29–32]

Dział II. Osoby prawne [33–43]

Dział III. Przedsiębiorcy i ich oznaczenia [43^1–43^10]

Tytuł III. Mienie [44–55^4]

Tytuł IV. Czynności prawne [56–109^9]

Dział I. Przepisy ogólne [56–65]

Dział II. Zawarcie umowy [66–72^1]

Dział III. Forma czynności prawnych [73–81]

Dział IV. Wady oświadczenia woli [82–88]

Dział V. Warunek [89–94]

Dział VI. Przedstawicielstwo [95–109^9]

Rozdział I. Przepisy ogólne [95–97]

Rozdział II. Pełnomocnictwo [98–109]

Rozdział III. Prokura [109^1–109^9]

Tytuł V. Termin [110–116]

Tytuł VI. Przedawnienie roszczeń [117–125]

Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe [126–352]

Tytuł I. Własność [126–231]

Dział I. Przepisy ogólne [126–139]

Dział II. Treść i wykonywanie własności [140–154]

Dział III. Nabycie i utrata własności [155–194]

Rozdział I. Przeniesienie własności [155–171]

Rozdział II. Zasiedzenie [172–178]

Rozdział III. Inne wypadki nabycia i utraty własności [179–194]

Dział IV. Współwłasność [195–221]

Dział V. Ochrona własności [222–231]

Tytuł II. Użytkowanie wieczyste [232–243]

Tytuł III. Prawa rzeczowe ograniczone [244–335]

Dział I. Przepisy ogólne [244–251]

Dział II. Użytkowanie [252–284]

Rozdział I. Przepisy ogólne [252–265]

Rozdział II. Użytkowanie przez osoby fizyczne [266–270^1]

Rozdział III. Użytkowanie przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne [271–282]

Rozdział IV. Inne wypadki użytkowania [283–284]

Dział III. Służebności [285–305^4]

Rozdział I. Służebności gruntowe [285–295]

Rozdział II. Służebności osobiste [296–305]

Rozdział III. Służebność przesyłu [305^1–305^4]

Dział IV. Zastaw []

Rozdział I. Zastaw na rzeczach ruchomych [306–326]

Rozdział II. Zastaw na prawach [327–335]

Tytuł IV. Posiadanie [336–352]

Księga trzecia. Zobowiązania [353–921^16]

Tytuł I. Przepisy ogólne [353–365^1]

Tytuł II. Wielość dłużników albo wierzycieli [366–383]

Dział I. Zobowiązania solidarne [366–378]

Dział II. Zobowiązania podzielne i niepodzielne [379–383]

Tytuł III. Ogólne przepisy o zobowiązaniach umownych [384–396]

Tytuł IV. (skreślony) [397–404]

Tytuł V. Bezpodstawne wzbogacenie [405–414]

Tytuł VI. Czyny niedozwolone [415–449]

Tytuł VI^1. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny [449^1–449^11]

Tytuł VII. Wykonanie zobowiązań i skutki ich niewykonania [450–497]

Dział I. Wykonanie zobowiązań [450–470]

Dział II. Skutki niewykonania zobowiązań [471–486]

Dział III. Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych [487–497]

Tytuł VIII. Potrącenie, odnowienie, zwolnienie z długu [498–508]

Tytuł IX. Zmiana wierzyciela lub dłużnika [509–526]

Dział I. Zmiana wierzyciela [509–518]

Dział II. Zmiana dłużnika [519–526]

Tytuł X. Ochrona wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika [527–534]

Tytuł XI. Sprzedaż [535–602]

Dział I. Przepisy ogólne [535–555^1]

Dział II. Rękojmia za wady [556–576]

Dział III. Gwarancja jakości [577–582]

Dział IV. Szczególne rodzaje sprzedaży [583–602]

Rozdział I. Sprzedaż na raty [583–588]

Rozdział II. Zastrzeżenie własności rzeczy sprzedanej. Sprzedaż na próbę [589–592]

Rozdział III. Prawo odkupu [593–595]

Rozdział IV. Prawo pierwokupu [596–602]

Tytuł XII. Zamiana [605–612]

Tytuł XIII. Dostawa [613–626]

Tytuł XIV. Kontraktacja [627–646]

Tytuł XV. Umowa o dzieło [647–658]

Tytuł XVI. Umowa o roboty budowlane [659–709]

Tytuł XVII. Najem i dzierżawa [659–692]

Dział I. Najem [659–679]

Rozdział I. Przepisy ogólne [680–692]

Rozdział II. Najem lokalu [693–709]

Dział II. Dzierżawa [709^1–709^18]

Tytuł XVII^1. Umowa leasingu [710–719]

Tytuł XVIII. Użyczenie [720–724]

Tytuł XIX. Pożyczka [725–733]

Tytuł XX. Umowa rachunku bankowego [734–751]

Tytuł XXI. Zlecenie []

Tytuł XXII. Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia [752–757]

Tytuł XXIII. Umowa agencyjna [758–764^9]

Tytuł XXIV. Umowa komisu [765–773]

Tytuł XXV. Umowa przewozu [774–793]

Dział I. Przepisy ogólne [774–775]

Dział II. Przewóz osób [776–778]

Dział III. Przewóz rzeczy [779–793]

Tytuł XXVI. Umowa spedycji [794–804]

Tytuł XXVII. Umowa ubezpieczenia [805–834]

Dział I. Przepisy ogólne [805–820]

Dział II. Ubezpieczenia majątkowe [821–828]

Dział III. Ubezpieczenia osobowe [829–834]

Tytuł XXVIII. Przechowanie [835–845]

Tytuł XXIX. Odpowiedzialność, prawo zastawu i przedawnienie roszczeń utrzymujących hotele i podobne zakłady [846–852]

Tytuł XXX. Umowa składu [853–859^9]

Tytuł XXXI. Spółka [860–875]

Tytuł XXXII. Poręczenie [876–887]

Tytuł XXXIII. Darowizna [888–902]

Tytuł XXXIII^1. Przekazanie nieruchomości [902^1–902^2]

Tytuł XXXIV. Renta i dożywocie [903–916]

Dział I. Renta [903–907]

Dział II. Dożywocie [908–916]

Tytuł XXXV. Ugoda [917–918]

Tytuł XXXVI. Przyrzeczenie publiczne [919–921]

Tytuł XXXVII. Przekaz i papiery wartościowe [921^1–921^16]

Dział I. Przekaz [921^1–921^5]

Dział II. Papiery wartościowe [921^6–921^16]

Księga czwarta. Spadki [922–1088]

Tytuł I. Przepisy ogólne [922–930]

Tytuł II. Dziedziczenie ustawowe [931–940]

Tytuł III. Rozporządzenia na wypadek śmierci [941–990]

Dział I. Testament [941–958]

Rozdział I. Przepisy ogólne [941–948]

Rozdział II. Forma testamentu [949–958]

Oddział 1. Testamenty zwykłe [949–951]

Oddział 2. Testamenty szczególne [952–955]

Oddział 3. Przepisy wspólne dla testamentów zwykłych i szczególnych [956–958]

Dział II. Powołanie spadkobiercy [959–967]

Dział III. Zapis i polecenie [968–985]

Dział IV. Wykonawca testamentu [986–990]

Tytuł IV. Zachowek [991–1011]

Tytuł V. Przyjęcie i odrzucenie spadku [1012–1024]

Tytuł VI. Stwierdzenie nabycia spadku, poświadczenie dziedziczenia i ochrona spadkobiercy [1025–1029]

Tytuł VII. Odpowiedzialność za długi spadkowe [1030–1034]

Tytuł VIII. Wspólność majątku spadkowego i dział spadku [1035–1046]

Tytuł IX. Umowy dotyczące spadku [1047–1057]

Tytuł X. Przepisy szczególne o dziedziczeniu gospodarstw rolnych [1058–1088]

Księga pierwsza. Część ogólna

Tytuł I. Przepisy wstępne

Artykuł 1. Zakres regulacji

Kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi.

Artykuł 2. (skreślony)

Artykuł 3. Nieretroakcja

Ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że to wynika z jej brzmienia lub celu.

Artykuł 4. (skreślony)

Artykuł 5. Nadużycie prawa

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

Artykuł 6. Ciężar dowodu

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Artykuł 7. Domniemanie dobrej wiary

Jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary, domniemywa się istnienie dobrej wiary.

Tytuł II. Osoby

Dział I. Osoby fizyczne

Rozdział I. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

Artykuł 8. Początek

§ 1. Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną.

§ 2. (skreślony)

Artykuł 9. Domniemanie urodzenia się żywym

W razie urodzenia się dziecka domniemywa się, że przyszło ono na świat żywe.

Artykuł 10. Uzyskanie pełnoletności

§ 1. Pełnoletnim jest, kto ukończył lat osiemnaście.

§ 2. Przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletność. Nie traci jej w razie unieważnienia małżeństwa.

Artykuł 11. Pełna zdolność

Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności.

Artykuł 12. Brak zdolności

Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie.

Artykuł 13. Ubezwłasnowolnienie całkowite

§ 1. Osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem.

§ 2. Dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską.

Artykuł 14. Skutki braku zdolności

§ 1. Czynność prawna dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych, jest nieważna.

§ 2. Jednakże gdy osoba niezdolna do czynności prawnych zawarła umowę należącą do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, umowa taka staje się ważna z chwilą jej wykonania, chyba że pociąga za sobą rażące pokrzywdzenie osoby niezdolnej do czynności prawnych.

Artykuł 15. Ograniczona zdolność

Ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo.

Artykuł 16. Ubezwłasnowolnienie częściowe

§ 1. Osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw.

§ 2. Dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę.

Artykuł 17. Zgoda przedstawiciela ustawowego

Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego.

Artykuł 18. Potwierdzenie umowy

§ 1. Ważność umowy, która została zawarta przez osobę ograniczoną w zdolności do czynności prawnych bez wymaganej zgody przedstawiciela ustawowego, zależy od potwierdzenia umowy przez tego przedstawiciela.

§ 2. Osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może sama potwierdzić umowę po uzyskaniu pełnej zdolności do czynności prawnych.

§ 3. Strona, która zawarła umowę z osobą ograniczoną w zdolności do czynności prawnych, nie może powoływać się na brak zgody jej przedstawiciela ustawowego. Może jednak wyznaczyć temu przedstawicielowi odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu.

Artykuł 19. Czynność jednostronna

Jeżeli osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych dokonała sama jednostronnej czynności prawnej, do której ustawa wymaga zgody przedstawiciela ustawowego, czynność jest nieważna.

Artykuł 20. Umowy w drobnych sprawach

Osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może bez zgody przedstawiciela ustawowego zawierać umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego.

Artykuł 21. Rozporządzanie zarobkiem

Osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może bez zgody przedstawiciela ustawowego rozporządzać swoim zarobkiem, chyba że sąd opiekuńczy z ważnych powodów inaczej postanowi.

Artykuł 22. Przedmioty swobodnego użytku

Jeżeli przedstawiciel ustawowy osoby ograniczonej w zdolności do czynności prawnych oddał jej określone przedmioty majątkowe do swobodnego użytku, osoba ta uzyskuje pełną zdolność w zakresie czynności prawnych, które tych przedmiotów dotyczą. Wyjątek stanowią czynności prawne, do których dokonania nie wystarcza według ustawy zgoda przedstawiciela ustawowego.

Artykuł 22^1. Pojęcie konsumenta

Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Artykuł 23. Ochrona dóbr osobistych

Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Artykuł 24. Środki ochrony

§ 1. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

§ 2. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.

§ 3. Przepisy powyższe nie uchybiają uprawnieniom przewidzianym w innych przepisach, w szczególności w prawie autorskim oraz w prawie wynalazczym.

Rozdział II. Miejsce zamieszkania

Artykuł 25. Pojęcie

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Artykuł 26. Dziecko

§ 1. Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.

§ 2. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.

Artykuł 27. Pupil

Miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna.

Artykuł 28. Jeden domicyl

Można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.

Rozdział III. Uznanie za zmarłego

Artykuł 29. Przesłanki

§ 1. Zaginiony może być uznany za zmarłego, jeżeli upłynęło lat dziesięć od końca roku kalendarzowego, w którym według istniejących wiadomości jeszcze żył; jednakże gdyby w chwili uznania za zmarłego zaginiony ukończył lat siedemdziesiąt, wystarcza upływ lat pięciu.

§ 2. Uznanie za zmarłego nie może nastąpić przed końcem roku kalendarzowego, w którym zaginiony ukończyłby lat dwadzieścia trzy.

Artykuł 30. Zdarzenia szczególne

§ 1. Kto zaginął w czasie podróży powietrznej lub morskiej w związku z katastrofą statku lub okrętu albo w związku z innym szczególnym zdarzeniem, ten może być uznany za zmarłego po upływie sześciu miesięcy od dnia, w którym nastąpiła katastrofa albo inne szczególne zdarzenie.

§ 2. Jeżeli nie można stwierdzić katastrofy statku lub okrętu, bieg terminu sześciomiesięcznego rozpoczyna się z upływem roku od dnia, w którym statek lub okręt miał przybyć do portu przeznaczenia, a jeżeli nie miał portu przeznaczenia - z upływem lat dwóch od dnia, w którym była ostatnia o nim wiadomość.

§ 3. Kto zaginął w związku z bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia nie przewidzianym w paragrafach poprzedzających, ten może być uznany za zmarłego po upływie roku od dnia, w którym niebezpieczeństwo ustało albo według okoliczności powinno było ustać.

Artykuł 31. Domniemanie śmierci

§ 1. Domniemywa się, że zaginiony zmarł w chwili oznaczonej w orzeczeniu o uznaniu za zmarłego.

§ 2. Jako chwilę domniemanej śmierci zaginionego oznacza się chwilę, która według okoliczności jest najbardziej prawdopodobna, a w braku wszelkich danych – pierwszy dzień terminu, z którego upływem uznanie za zmarłego stało się możliwe.

§ 3. Jeżeli w orzeczeniu o uznaniu za zmarłego czas śmierci został oznaczony tylko datą dnia, za chwilę domniemanej śmierci zaginionego uważa się koniec tego dnia.

Artykuł 32. Równoczesność śmierci

Jeżeli kilka osób utraciło życie podczas grożącego im wspólnie niebezpieczeństwa, domniemywa się, że zmarły jednocześnie.

Dział II. Osoby prawne

Artykuł 33. Osobowość prawna

Osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną.

Artykuł 33^1. Odpowiedzialność subsydiarna za zobowiązania jednostki

§ 1. Do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych.

§ 2. Jeżeli przepis odrębny nie stanowi inaczej, za zobowiązania jednostki, o której mowa w § 1, odpowiedzialność subsydiarną ponoszą jej członkowie; odpowiedzialność ta powstaje z chwilą, gdy jednostka organizacyjna stała się niewypłacalna.

Artykuł 34. Skarb Państwa

Skarb Państwa jest w stosunkach cywilnoprawnych podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia państwowego nie należącego do innych państwowych osób prawnych.

Artykuł 35. Organizacja osób prawnych

Powstanie, ustrój i ustanie osób prawnych określają właściwe przepisy; w wypadkach i w zakresie w przepisach tych przewidzianych organizację i sposób działania osoby prawnej reguluje także jej statut.

Artykuł 36. (skreślony)

Artykuł 37. Uzyskanie osobowości prawnej

§ 1. Jednostka organizacyjna uzyskuje osobowość prawną z chwilą jej wpisu do właściwego rejestru, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

§ 2. Rodzaje rejestrów oraz ich organizację i sposób prowadzenia regulują odrębne przepisy.

Artykuł 38. Funkcje organów

Osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie.

Artykuł 39. Skutki braku umocowania

§ 1. Kto jako organ osoby prawnej zawarł umowę w jej imieniu nie będąc jej organem albo przekraczając zakres umocowania takiego organu, obowiązany jest do zwrotu tego, co otrzymał od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o braku umocowania.

§ 2. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy umowa została zawarta w imieniu osoby prawnej, która nie istnieje.

Artykuł 40. Odpowiedzialność Skarbu Państwa

§ 1. Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania państwowych osób prawnych, chyba że przepis odrębny stanowi inaczej. Państwowe osoby prawne nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania Skarbu Państwa.

§ 2. W razie nieodpłatnego przejęcia, na podstawie obowiązujących ustaw, określonego składnika mienia od państwowej osoby prawnej na rzecz Skarbu Państwa, ten ostatni odpowiada solidarnie z osobą prawną za zobowiązania powstałe w okresie, gdy składnik stanowił własność danej osoby prawnej, do wysokości wartości tego składnika ustalonej według stanu z chwili przejęcia, a według cen z chwili zapłaty.

§ 3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do odpowiedzialności jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych osób prawnych.

Artykuł 41. Siedziba osoby prawnej

Jeżeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowi inaczej, siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający.

Artykuł 42. Brak organów

§ 1. Jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia dla niej kuratora.

§ 2. Kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację.

Artykuł 43. Ochrona dóbr osobistych

Przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych.

Dział III. Przedsiębiorcy i ich oznaczenia

Artykuł 43^1. Pojęcie przedsiębiorcy

Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33^1 § 1, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

Artykuł 43^2. Działanie pod firmą

§ 1. Przedsiębiorca działa pod firmą.

§ 2. Firmę ujawnia się we właściwym rejestrze, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

Artykuł 43^3. Wyłączność firmy

§ 1. Firma przedsiębiorcy powinna się odróżniać dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku.

§ 2. Firma nie może wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu działalności przedsiębiorcy, miejsca działalności, źródeł zaopatrzenia.

Artykuł 43^4. Firma osoby fizycznej

Firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie obranych.

Artykuł 43^5. Firma osoby prawnej

§ 1. Firmą osoby prawnej jest jej nazwa.

§ 2. Firma zawiera określenie formy prawnej osoby prawnej, które może być podane w skrócie, a ponadto może wskazywać na przedmiot działalności, siedzibę tej osoby oraz inne określenia dowolnie obrane.

§ 3. Firma osoby prawnej może zawierać nazwisko lub pseudonim osoby fizycznej, jeżeli służy to ukazaniu związków tej osoby z powstaniem lub działalnością przedsiębiorcy. Umieszczenie w firmie nazwiska albo pseudonimu osoby fizycznej wymaga pisemnej zgody tej osoby, a w razie jej śmierci – zgody jej małżonka i dzieci.

§ 4. Przedsiębiorca może posługiwać się skrótem firmy. Przepis art. 43^2 § 2 stosuje się odpowiednio.

Artykuł 43^6. Firma oddziału

Firma oddziału osoby prawnej zawiera pełną nazwę tej osoby oraz określenie „oddział" ze wskazaniem miejscowości, w której oddział ma siedzibę.

Artykuł 43^7. Zmiana firmy

Zmiana firmy wymaga ujawnienia w rejestrze. W razie przekształcenia osoby prawnej można zachować jej dotychczasową firmę z wyjątkiem określenia wskazującego formę prawną osoby prawnej, jeżeli uległa ona zmianie. To samo dotyczy przekształcenia spółki osobowej.

Artykuł 43^8. Firma po utracie wspólnika

§ 1. W przypadku utraty członkostwa przez wspólnika, którego nazwisko było umieszczone w firmie, spółka może zachować w swej firmie nazwisko byłego wspólnika tylko za wyrażoną na piśmie jego zgodą, a w razie jego śmierci - za zgodą jego małżonka i dzieci.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w wypadku kontynuowania działalności gospodarczej osoby fizycznej przez inną osobę fizyczną będącą jej następcą prawnym.

§ 3. Kto nabywa przedsiębiorstwo, może je nadal prowadzić pod dotychczasową nazwą. Powinien jednak umieścić dodatek wskazujący firmę lub nazwisko nabywcy, chyba że strony postanowiły inaczej.

Artykuł 43^9. Zakaz zbycia firmy

§ 1. Firma nie może być zbyta.

§ 2. Przedsiębiorca może upoważnić innego przedsiębiorcę do korzystania ze swej firmy, jeżeli nie wprowadza to w błąd.

Artykuł 43^10. Bezprawne naruszenie prawa do firmy

Przedsiębiorca, którego prawo do firmy zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać usunięcia jego skutków, złożenia oświadczenia lub oświadczeń w odpowiedniej treści i formie, naprawienia na zasadach ogólnych szkody majątkowej lub wydania korzyści uzyskanej przez osobę, która dopuściła się naruszenia.

Tytuł III. Mienie

Artykuł 44. Pojęcie

Mieniem jest własność i inne prawa majątkowe.

Artykuł 44^1. Podmioty mienia państwowego

§ 1. Własność i inne prawa majątkowe, stanowiące mienie państwowe, przysługują Skarbowi Państwa albo innym państwowym osobom prawnym.

§ 2. Uprawnienia majątkowe Skarbu Państwa względem państwowych osób prawnych określają odrębne przepisy, w szczególności regulujące ich ustrój.

Artykuł 45. Rzecz

Rzeczami w rozumieniu niniejszego kodeksu są tylko przedmioty materialne.

Artykuł 46. Nieruchomość

§ 1. Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

§ 2. Prowadzenie ksiąg wieczystych regulują odrębne przepisy.

Artykuł 46^1. Nieruchomość rolna

Nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

Artykuł 47. Część składowa

§ 1. Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.

§ 2. Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.

§ 3. Przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych.

Artykuł 48. Część składowa gruntu

Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.

Artykuł 49. Urządzenia niebędące częściami składowymi nieruchomości

§ 1. Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

§ 2. Osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa w § 1, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej. Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także przedsiębiorca.

Artykuł 50. Prawa jako części składowe

Za części składowe nieruchomości uważa się także prawa związane z jej własnością.

Artykuł 51. Przynależność

§ 1. Przynależnościami są rzeczy ruchome potrzebne do korzystania z innej rzeczy (rzeczy głównej) zgodnie z jej przeznaczeniem, jeżeli pozostają z nią w faktycznym związku odpowiadającym temu celowi.

§ 2. Nie może być przynależnością rzecz nie należąca do właściciela rzeczy głównej.

§ 3. Przynależność nie traci tego charakteru przez przemijające pozbawienie jej faktycznego związku z rzeczą główną.

Artykuł 52. Skutek czynności

Czynność prawna mająca za przedmiot rzecz główną odnosi skutek także względem przynależności, chyba że co innego wynika z treści czynności albo z przepisów szczególnych.

Artykuł 53. Pożytki rzeczy

§ 1. Pożytkami naturalnymi rzeczy są jej płody i inne odłączone od niej części składowe, o ile według zasad prawidłowej gospodarki stanowią normalny dochód z rzeczy.

§ 2. Pożytkami cywilnymi rzeczy są dochody, które rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego.

Artykuł 54. Pożytki prawa

Pożytkami prawa są dochody, które prawo to przynosi zgodnie ze swym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.

Artykuł 55. Pożytki należne

§ 1. Uprawnionemu do pobierania pożytków przypadają pożytki naturalne, które zostały odłączone od rzeczy w czasie trwania jego uprawnienia, a pożytki cywilne – w stosunku do czasu trwania tego uprawnienia.

§ 2. Jeżeli uprawniony do pobierania pożytków poczynił nakłady w celu uzyskania pożytków, które przypadły innej osobie, należy mu się od niej wynagrodzenie za te nakłady. Wynagrodzenie nie może przenosić wartości pożytków.

Artykuł 55^1. Pojęcie przedsiębiorstwa

Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Artykuł 55^2. Czynność dotycząca przedsiębiorstwa

Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Artykuł 55^3. Gospodarstwo rolne

Za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Artykuł 55^4. Odpowiedzialność nabywcy za zobowiązania

Nabywca przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego jest odpowiedzialny solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa lub gospodarstwa, chyba że w chwili nabycia nie wiedział o tych zobowiązaniach, mimo zachowania należytej staranności. Odpowiedzialność nabywcy ogranicza się do wartości nabytego przedsiębiorstwa lub gospodarstwa według stanu w chwili nabycia, a według cen w chwili zaspokojenia wierzyciela. Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć.

Tytuł IV. Czynności prawne

Dział I. Przepisy ogólne

Artykuł 56. Skutki czynności prawnej

Czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów.

Artykuł 57. Rozporządzanie prawem

§ 1. Nie można przez czynność prawną wyłączyć ani ograniczyć uprawnienia do przeniesienia, obciążenia, zmiany lub zniesienia prawa, jeżeli według ustawy prawo to jest zbywalne.

§ 2. Przepis powyższy nie wyłącza dopuszczalności zobowiązania, że uprawniony nie dokona oznaczonych rozporządzeń prawem.

Artykuł 58. Bezprawność czynności

§ 1. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.

§ 2. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

§ 3. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.

Artykuł 59. Bezskuteczność względna umowy

W razie zawarcia umowy, której wykonanie czyni całkowicie lub częściowo niemożliwym zadośćuczynienie roszczeniu osoby trzeciej, osoba ta może żądać uznania umowy za bezskuteczną w stosunku do niej, jeżeli strony o jej roszczeniu wiedziały albo jeżeli umowa była nieodpłatna. Uznania umowy za bezskuteczną nie można żądać po upływie roku od jej zawarcia.

Artykuł 60. Oświadczenie woli

Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli).

Artykuł 61. Chwila złożenia

§ 1. Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.

§ 2. Oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią.

Artykuł 62. Śmierć składającego

Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, nie traci mocy wskutek tego, że zanim do tej osoby doszło, składający je zmarł lub utracił zdolność do czynności prawnych, chyba że co innego wynika z treści oświadczenia, z ustawy lub z okoliczności.

Artykuł 63. Zgoda osoby trzeciej

§ 1. Jeżeli do dokonania czynności prawnej potrzebna jest zgoda osoby trzeciej, osoba ta może wyrazić zgodę także przed złożeniem oświadczenia przez osoby dokonywające czynności albo po jego złożeniu. Zgoda wyrażona po złożeniu oświadczenia ma moc wsteczną od jego daty.

§ 2. Jeżeli do ważności czynności prawnej wymagana jest forma szczególna, oświadczenie obejmujące zgodę osoby trzeciej powinno być złożone w tej samej formie.

Artykuł 64. Orzeczenie zastępujące

Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie.

Artykuł 65. Wykładnia

§ 1. Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje.

§ 2. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.

Dział II. Zawarcie umowy

Artykuł 66. Oferta; związanie

§ 1. Oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy.

§ 2. Jeżeli oferent nie oznaczył w ofercie terminu, w ciągu którego oczekiwać będzie odpowiedzi, oferta złożona w obecności drugiej strony albo za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość przestaje wiązać, gdy nie zostanie przyjęta niezwłocznie; złożona w inny sposób przestaje wiązać z upływem czasu, w którym składający ofertę mógł w zwykłym toku czynności otrzymać odpowiedź wysłaną bez nieuzasadnionego opóźnienia.

Artykuł 66^1. Związanie ofertą elektroniczną

§ 1. Oferta złożona w postaci elektronicznej wiąże składającego, jeżeli druga strona niezwłocznie potwierdzi jej otrzymanie.

§ 2. Przedsiębiorca składający ofertę w postaci elektronicznej jest obowiązany przed zawarciem umowy poinformować drugą stronę w sposób jednoznaczny i zrozumiały o:

1) czynnościach technicznych składających się na procedurę zawarcia umowy;

2) skutkach prawnych potwierdzenia przez drugą stronę otrzymania oferty;

3) zasadach i sposobach utrwalania, zabezpieczania i udostępniania przez przedsiębiorcę drugiej stronie treści zawieranej umowy;

4) metodach i środkach technicznych służących wykrywaniu i korygowaniu błędów we wprowadzanych danych, które jest obowiązany udostępnić drugiej stronie;

5) językach, w których umowa może być zawarta;

6) kodeksach etycznych, które stosuje, oraz o ich dostępności w postaci elektronicznej.

§ 3. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli przedsiębiorca zaprasza drugą stronę do rozpoczęcia negocjacji, składania ofert albo do zawarcia umowy w inny sposób.

§ 4. Przepisy § 1–3 nie mają zastosowania do zawierania umów za pomocą poczty elektronicznej albo podobnych środków indywidualnego porozumiewania się na odległość. Nie stosuje się ich także w stosunkach między przedsiębiorcami, jeżeli strony tak postanowiły.

Artykuł 66^2. Odwołanie oferty

§ 1. W stosunkach między przedsiębiorcami oferta może być odwołana przed zawarciem umowy, jeżeli oświadczenie o odwołaniu zostało złożone drugiej stronie przed wysłaniem przez nią oświadczenia o przyjęciu oferty.

§ 2. Jednakże oferty nie można odwołać, jeżeli wynika to z jej treści lub określono w niej termin przyjęcia.

Artykuł 67. Opóźnienie odpowiedzi

Jeżeli oświadczenie o przyjęciu oferty nadeszło z opóźnieniem, lecz z jego treści lub z okoliczności wynika, że zostało wysłane w czasie właściwym, umowa dochodzi do skutku, chyba że składający ofertę zawiadomi niezwłocznie drugą stronę, iż wskutek opóźnienia odpowiedzi poczytuje umowę za nie zawartą.

Artykuł 68. Zastrzeżenia

Przyjęcie oferty dokonane z zastrzeżeniem zmiany lub uzupełnienia jej treści poczytuje się za nową ofertę.

Artykuł 68^1. Przyjęcie oferty z zastrzeżeniami

§ 1. W stosunkach między przedsiębiorcami odpowiedź na ofertę z zastrzeżeniem zmian lub uzupełnień niezmieniających istotnie treści oferty poczytuje się za jej przyjęcie. W takim wypadku strony wiąże umowa o treści określonej w ofercie, z uwzględnieniem zastrzeżeń zawartych w odpowiedzi na nią.

§ 2. Przepisu paragrafu poprzedzającego nie stosuje się, jeżeli w treści oferty wskazano, że może ona być przyjęta jedynie bez zastrzeżeń, albo gdy oferent niezwłocznie sprzeciwił się włączeniu zastrzeżeń do umowy, albo gdy druga strona w odpowiedzi na ofertę uzależniła jej przyjęcie od zgody oferenta na włączenie zastrzeżeń do umowy, a zgody tej niezwłocznie nie otrzymała.

Artykuł 68^2. Dorozumiane przyjęcie oferty

Jeżeli przedsiębiorca otrzymał od osoby, z którą pozostaje w stałych stosunkach gospodarczych, ofertę zawarcia umowy w ramach swej działalności, brak niezwłocznej odpowiedzi poczytuje się za przyjęcie oferty.

Artykuł 69. Milczące przyjęcie

Jeżeli według ustalonego w danych stosunkach zwyczaju lub według treści oferty dojście do składającego ofertę oświadczenia drugiej strony o jej przyjęciu nie jest wymagane, w szczególności jeżeli składający ofertę żąda niezwłocznego wykonania umowy, umowa dochodzi do skutku, skoro druga strona w czasie właściwym przystąpi do jej wykonania; w przeciwnym razie oferta przestaje wiązać.

Artykuł 70. Chwila i miejsce zawarcia umowy

§ 1. W razie wątpliwości umowę poczytuje się za zawartą w chwili otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu, a jeżeli dojście do składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu nie jest wymagane – w chwili przystąpienia przez drugą stronę do wykonania umowy.

§ 2. W razie wątpliwości umowę poczytuje się za zawartą w miejscu otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu, a jeżeli dojście do składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu nie jest wymagane albo oferta jest składana w postaci elektronicznej – w miejscu zamieszkania albo w siedzibie składającego ofertę w chwili zawarcia umowy.

Artykuł 70^1. Aukcja; przetarg

§ 1. Umowa może być zawarta w drodze aukcji albo przetargu.

§ 2. W ogłoszeniu aukcji albo przetargu należy określić czas, miejsce, przedmiot oraz warunki aukcji albo przetargu albo wskazać sposób udostępnienia tych warunków.

§ 3. Ogłoszenie, a także warunki aukcji albo przetargu mogą być zmienione lub odwołane tylko wtedy, gdy zastrzeżono to w ich treści.

§ 4. Organizator od chwili udostępnienia warunków, a oferent od chwili złożenia oferty zgodnie z ogłoszeniem aukcji albo przetargu są obowiązani postępować zgodnie z postanowieniami ogłoszenia, a także warunków aukcji albo przetargu.

Artykuł 70^2. Oferta w toku aukcji

§ 1. Oferta złożona w toku aukcji przestaje wiązać, gdy inny uczestnik aukcji (licytant) złożył ofertę korzystniejszą, chyba że w warunkach aukcji zastrzeżono inaczej.

§ 2. Zawarcie umowy w wyniku aukcji następuje z chwilą udzielenia przybicia.

§ 3. Jeżeli ważność umowy zależy od spełnienia szczególnych wymagań przewidzianych w ustawie, zarówno organizator aukcji, jak i jej uczestnik, którego oferta została przyjęta, mogą dochodzić zawarcia umowy.

Artykuł 70^3. Oferta w toku przetargu

§ 1. Oferta złożona w toku przetargu przestaje wiązać, gdy została wybrana inna oferta albo gdy przetarg został zamknięty bez wybrania którejkolwiek z ofert, chyba że w warunkach przetargu zastrzeżono inaczej.

§ 2. Organizator jest obowiązany niezwłocznie powiadomić na piśmie uczestników przetargu o jego wyniku albo o zamknięciu przetargu bez dokonania wyboru.

§ 3. Do ustalenia chwili zawarcia umowy w drodze przetargu stosuje się przepisy dotyczące przyjęcia oferty, chyba że w warunkach przetargu zastrzeżono inaczej. Przepis art. 70 2 § 3 stosuje się odpowiednio.

Artykuł 70^4. Wadium

§ 1. W warunkach aukcji albo przetargu można zastrzec, że przystępujący do aukcji albo przetargu powinien, pod rygorem niedopuszczenia do nich, wpłacić organizatorowi określoną sumę albo ustanowić odpowiednie zabezpieczenie jej zapłaty (wadium).

§ 2. Jeżeli uczestnik aukcji albo przetargu, mimo wyboru jego oferty, uchyla się od zawarcia umowy, której ważność zależy od spełnienia szczególnych wymagań przewidzianych w ustawie, organizator aukcji albo przetargu może pobraną sumę zachować albo dochodzić zaspokojenia z przedmiotu zabezpieczenia. W pozostałych wypadkach zapłacone wadium należy niezwłocznie zwrócić, a ustanowione zabezpieczenie wygasa. Jeżeli organizator aukcji albo przetargu uchyla się od zawarcia umowy, ich uczestnik, którego oferta została wybrana, może żądać zapłaty podwójnego wadium albo naprawienia szkody.

Artykuł 70^5. Przyczyny unieważnienia umowy

§ 1. Organizator oraz uczestnik aukcji albo przetargu może żądać unieważnienia zawartej umowy, jeżeli strona tej umowy, inny uczestnik lub osoba działająca w porozumieniu z nimi wpłynęła na wynik aukcji albo przetargu w sposób sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami. Jeżeli umowa została zawarta na cudzy rachunek, jej unieważnienia może żądać także ten, na czyj rachunek umowa została zawarta, lub dający zlecenie.

§ 2. Uprawnienie powyższe wygasa z upływem miesiąca od dnia, w którym uprawniony dowiedział się o istnieniu przyczyny unieważnienia, nie później jednak niż z upływem roku od dnia zawarcia umowy.

Artykuł 71. Zaproszenie do zawarcia umowy

Ogłoszenia, reklamy, cenniki i inne informacje, skierowane do ogółu lub do poszczególnych osób, poczytuje się w razie wątpliwości nie za ofertę, lecz za zaproszenie do zawarcia umowy.

Artykuł 72. Umowa po negocjacjach

§ 1. Jeżeli strony prowadzą negocjacje w celu zawarcia oznaczonej umowy, umowa zostaje zawarta, gdy strony dojdą do porozumienia co do wszystkich jej postanowień, które były przedmiotem negocjacji.

§ 2. Strona, która rozpoczęła lub prowadziła negocjacje z naruszeniem dobrych obyczajów, w szczególności bez zamiaru zawarcia umowy, jest obowiązana do naprawienia szkody, jaką druga strona poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy.

Artykuł 72^1. Ochrona informacji poufnych

§ 1. Jeżeli w toku negocjacji strona udostępniła informacje z zastrzeżeniem poufności, druga strona jest obowiązana do nieujawniania i nieprzekazywania ich innym osobom oraz do niewykorzystywania tych informacji dla własnych celów, chyba że strony uzgodniły inaczej.

§ 2. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków, o których mowa w § 1, uprawniony może żądać od drugiej strony naprawienia szkody albo wydania uzyskanych przez nią korzyści.

Dział III. Forma czynności prawnych

Artykuł 73. Pod rygorem nieważności; dla określonych skutków

§ 1. Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności.

§ 2. Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej inną formę szczególną, czynność dokonana bez zachowania tej formy jest nieważna. Nie dotyczy to jednak wypadków, gdy zachowanie formy szczególnej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej.

Artykuł 74. Dla celów dowodowych

§ 1. Zastrzeżenie formy pisemnej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Przepisu tego nie stosuje się, gdy zachowanie formy pisemnej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej.

§ 2. Jednakże mimo niezachowania formy pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych, dowód ze świadków lub dowód z przesłuchania stron jest dopuszczalny, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę, jeżeli żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo jeżeli fakt dokonania czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma.

§ 3. Przepisów o formie pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych nie stosuje się do czynności prawnych w stosunkach między przedsiębiorcami.

Artykuł 75. (uchylony)

Artykuł 75^1. Co do przedsiębiorstwa

§ 1. Zbycie lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa albo ustanowienie na nim użytkowania powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

§ 2. Zbycie przedsiębiorstwa należącego do osoby wpisanej do rejestru powinno być wpisane do rejestru.

§ 3. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w wypadku wydzierżawienia przedsiębiorstwa lub ustanowienia na nim użytkowania.

§ 4. Przepisy powyższe nie uchybiają przepisom o formie czynności prawnych dotyczących nieruchomości.

Artykuł 76. Zastrzeżona w umowie

Jeżeli strony zastrzegły w umowie, że określona czynność prawna między nimi powinna być dokonana w szczególnej formie, czynność ta dochodzi do skutku tylko przy zachowaniu zastrzeżonej formy. Jednakże gdy strony zastrzegły dokonanie czynności w formie pisemnej, nie określając skutków niezachowania tej formy, poczytuje się w razie wątpliwości, że była ona zastrzeżona wyłącznie dla celów dowodowych.

Artykuł 77. Zmiany umowy pisemnej

§ 1. Uzupełnienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia.

§ 2. Jeżeli umowa została zawarta w formie pisemnej, jej rozwiązanie za zgodą obu stron, jak również odstąpienie od niej albo jej wypowiedzenie powinno być stwierdzone pismem.

§ 3. Jeżeli umowa została zawarta w innej formie szczególnej, jej rozwiązanie za zgodą obu stron wymaga zachowania takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia; natomiast odstąpienie od umowy albo jej wypowiedzenie powinno być stwierdzone pismem.

Artykuł 77^1. Związanie pismem potwierdzającym

W wypadku gdy umowę zawartą pomiędzy przedsiębiorcami bez zachowania formy pisemnej jedna strona niezwłocznie potwierdzi w piśmie skierowanym do drugiej strony, a pismo to zawiera zmiany lub uzupełnienia umowy, niezmieniające istotnie jej treści, strony wiąże umowa o treści określonej w piśmie potwierdzającym, chyba że druga strona niezwłocznie się temu sprzeciwiła na piśmie.

Artykuł 78. Forma pisemna

§ 1. Do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Do zawarcia umowy wystarcza wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron, lub dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany.

§ 2. Oświadczenie woli złożone w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej.

Artykuł 79. Niemożność pisania

Osoba nie mogąca pisać, lecz mogąca czytać może złożyć oświadczenie woli w formie pisemnej bądź w ten sposób, że uczyni na dokumencie tuszowy odcisk palca, a obok tego odcisku inna osoba wypisze jej imię i nazwisko umieszczając swój podpis, bądź też w ten sposób, że zamiast składającego oświadczenie podpisze się inna osoba, a jej podpis będzie poświadczony przez notariusza lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa z zaznaczeniem, że został złożony na życzenie nie mogącego pisać, lecz mogącego czytać.

Artykuł 80. (uchylony)

Artykuł 81. Data pewna

§ 1. Jeżeli ustawa uzależnia ważność albo określone skutki czynności prawnej od urzędowego poświadczenia daty, poświadczenie takie jest skuteczne także względem osób nie uczestniczących w dokonaniu tej czynności prawnej (data pewna).

§ 2. Czynność prawna ma datę pewną także w wypadkach następujących:

1) w razie stwierdzenia dokonania czynności w jakimkolwiek dokumencie urzędowym – od daty dokumentu urzędowego;

2) w razie umieszczenia na obejmującym czynność dokumencie jakiejkolwiek wzmianki przez organ państwowy, organ jednostki samorządu terytorialnego albo przez notariusza – od daty wzmianki.

§ 3. W razie śmierci jednej z osób podpisanych na dokumencie datę złożenia przez tę osobę podpisu na dokumencie uważa się za pewną od daty śmierci tej osoby.

Dział IV. Wady oświadczenia woli

Artykuł 82. Brak świadomości lub swobody

Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

Artykuł 83. Pozorność

§ 1. Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności.

§ 2. Pozorność oświadczenia woli nie ma wpływu na skuteczność odpłatnej czynności prawnej, dokonanej na podstawie pozornego oświadczenia, jeżeli wskutek tej czynności osoba trzecia nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowiązku, chyba że działała w złej wierze.

Artykuł 84. Błąd

§ 1. W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej.

§ 2. Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny).

Artykuł 85. Posłaniec

Zniekształcenie oświadczenia woli przez osobę użytą do jego przesłania ma takie same skutki, jak błąd przy złożeniu oświadczenia.

Artykuł 86. Podstęp

§ 1. Jeżeli błąd wywołała druga strona podstępnie, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może nastąpić także wtedy, gdy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej.

§ 2. Podstęp osoby trzeciej jest jednoznaczny z podstępem strony, jeżeli ta o podstępie wiedziała i nie zawiadomiła o nim drugiej strony albo jeżeli czynność prawna była nieodpłatna.

Artykuł 87. Groźba

Kto złożył oświadczenie woli pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, ten może uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia, jeżeli z okoliczności wynika, że mógł się obawiać, iż jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe.

Artykuł 88. Uchylenie skutków oświadczenia

§ 1. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie.

§ 2. Uprawnienie do uchylenia się wygasa: w razie błędu – z upływem roku od jego wykrycia, a w razie groźby – z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał.

Dział V. Warunek

Artykuł 89. Pojęcie

Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, powstanie lub ustanie skutków czynności prawnej można uzależnić od zdarzenia przyszłego i niepewnego (warunek).

Artykuł 90. Skuteczność czynności

Ziszczenie się warunku nie ma mocy wstecznej, chyba że inaczej zastrzeżono.

Artykuł 91. Ochrona warunkowo uprawnionego

Warunkowo uprawniony może wykonywać wszelkie czynności, które zmierzają do zachowania jego prawa.

Artykuł 92. Rozporządzenia sprzeczne z warunkiem

§ 1. Jeżeli czynność prawna obejmująca rozporządzenie prawem została dokonana pod warunkiem, późniejsze rozporządzenia tym prawem tracą moc z chwilą ziszczenia się warunku o tyle, o ile udaremniają lub ograniczają skutek ziszczenia się warunku.

§ 2. Jednakże gdy na podstawie takiego rozporządzenia osoba trzecia nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowiązku, stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie osób, które w dobrej wierze dokonały czynności prawnej z osobą nieuprawnioną do rozporządzania prawem.

Artykuł 93. Fikcje skuteczności

§ 1. Jeżeli strona, której zależy na nieziszczeniu się warunku, przeszkodzi w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego ziszczeniu się warunku, następują skutki takie, jak by warunek się ziścił.

§ 2. Jeżeli strona, której zależy na ziszczeniu się warunku, doprowadzi w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego do ziszczenia się warunku, następują skutki takie, jak by warunek się nie ziścił.

Artykuł 94. Warunek bezprawny

Warunek niemożliwy, jak również warunek przeciwny ustawie lub zasadom współżycia społecznego pociąga za sobą nieważność czynności prawnej, gdy jest zawieszający; uważa się za nie zastrzeżony, gdy jest rozwiązujący.

Dział VI. Przedstawicielstwo

Rozdział I. Przepisy ogólne

Artykuł 95. Pojęcie

§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela.

§ 2. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

Artykuł 96. Podstawa umocowania

Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo).

Artykuł 97. Domniemanie

Osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa.

Rozdział II. Pełnomocnictwo

Artykuł 98. Rodzaje pełnomocnictwa

Pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności.

Artykuł 99. Forma

§ 1. Jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma, pełnomocnictwo do dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie.

§ 2. Pełnomocnictwo ogólne powinno być pod rygorem nieważności udzielone na piśmie.

Artykuł 100. Zdolność pełnomocnika

Okoliczność, że pełnomocnik jest ograniczony w zdolności do czynności prawnych, nie ma wpływu na ważność czynności dokonanej przez niego w imieniu mocodawcy.

Artykuł 101. Odwołanie; śmierć

§ 1. Pełnomocnictwo może być w każdym czasie odwołane, chyba że mocodawca zrzekł się odwołania pełnomocnictwa z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa.

§ 2. Umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa.

Artykuł 102. Zwrot dokumentu

Po wygaśnięciu umocowania pełnomocnik obowiązany jest zwrócić mocodawcy dokument pełnomocnictwa. Może żądać poświadczonego odpisu tego dokumentu; wygaśnięcie umocowania powinno być na odpisie zaznaczone.

Artykuł 103. Umowy rzekomego pełnomocnika

§ 1. Jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta.

§ 2. Druga strona może wyznaczyć osobie, w której imieniu umowa została zawarta, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu.

§ 3. W braku potwierdzenia ten, kto zawarł umowę w cudzym imieniu, obowiązany jest do zwrotu tego, co otrzymał od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o braku umocowania lub o przekroczeniu jego zakresu.

Artykuł 104. Czynność jednostronna rzekomego pełnomocnika

Jednostronna czynność prawna dokonana w cudzym imieniu bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu jest nieważna. Jednakże gdy ten, komu zostało złożone oświadczenie woli w cudzym imieniu, zgodził się na działanie bez umocowania, stosuje się odpowiednio przepisy o zawarciu umowy bez umocowania.

Artykuł 105. Pierwotnie umocowany

Jeżeli pełnomocnik po wygaśnięciu umocowania dokona w imieniu mocodawcy czynności prawnej w granicach pierwotnego umocowania, czynność prawna jest ważna, chyba że druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć.

Artykuł 106. Substytuci

Pełnomocnik może ustanowić dla mocodawcy innych pełnomocników tylko wtedy, gdy umocowanie takie wynika z treści pełnomocnictwa, z ustawy lub ze stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa.

Artykuł 107. Jednakowo umocowani

Jeżeli mocodawca ustanowił kilku pełnomocników z takim samym zakresem umocowania, każdy z nich może działać samodzielnie, chyba że co innego wynika z treści pełnomocnictwa. Przepis ten stosuje się odpowiednio do pełnomocników, których pełnomocnik sam dla mocodawcy ustanowił.

Artykuł 108. Pełnomocnik jako druga strona

Pełnomocnik nie może być drugą stroną czynności prawnej, której dokonywa w imieniu mocodawcy, chyba że co innego wynika z treści pełnomocnictwa albo że ze względu na treść czynności prawnej wyłączona jest możliwość naruszenia interesów mocodawcy. Przepis ten stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy pełnomocnik reprezentuje obie strony.

Artykuł 109. Umocowanie do odbioru oświadczenia

Przepisy działu niniejszego stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy oświadczenie woli ma być złożone przedstawicielowi.

Rozdział III. Prokura

Artykuł 109^1. Pojęcie prokury

§ 1. Prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

§ 2. Nie można ograniczyć prokury ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Artykuł 109^2. Obowiązkowa forma pisemna

§ 1. Prokura powinna być pod rygorem nieważności udzielona na piśmie. Przepisu art. 99 § 1 nie stosuje się.

§ 2. Prokurentem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych.

Artykuł 109^3. Pełnomocnictwo do poszczególnych czynności

Do zbycia przedsiębiorstwa, do dokonania czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania, oraz do zbywania i obciążania nieruchomości jest wymagane pełnomocnictwo do poszczególnej czynności.

Artykuł 109^4. Prokura łączna

§ 1. Prokura może być udzielona kilku osobom łącznie (prokura łączna) lub oddzielnie.

§ 2. Kierowane do przedsiębiorcy oświadczenia lub doręczenia pism mogą być dokonywane wobec jednej z osób, którym udzielono prokury łącznie.

Artykuł 109^5. Prokura oddziałowa

Prokurę można ograniczyć do zakresu spraw wpisanych do rejestru oddziału przedsiębiorstwa (prokura oddziałowa).

Artykuł 109^6. Zakaz przeniesienia

Prokura nie może być przeniesiona. Prokurent może ustanowić pełnomocnika do poszczególnej czynności lub pewnego rodzaju czynności.

Artykuł 109^7. Odwołanie, wygaśnięcie prokury

§ 1. Prokura może być w każdym czasie odwołana.

§ 2. Prokura wygasa wskutek wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, a także ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji oraz przekształcenia przedsiębiorcy.

§ 3. Prokura wygasa ze śmiercią prokurenta.

§ 4. Śmierć przedsiębiorcy ani utrata przez niego zdolności do czynności prawnych nie powoduje wygaśnięcia prokury.

Artykuł 109^8. Obowiązek zgłoszenia do rejestru

§ 1. Udzielenie i wygaśnięcie prokury przedsiębiorca powinien zgłosić do rejestru przedsiębiorców.

§ 2. Zgłoszenie o udzieleniu prokury powinno określać jej rodzaj, a w przypadku prokury łącznej także sposób jej wykonywania.

Artykuł 109^9. Podpis zgodny ze wzorem

Prokurent składa własnoręczny podpis zgodnie ze znajdującym się w aktach rejestrowych wzorem podpisu, wraz z dopiskiem wskazującym na prokurę, chyba że z treści dokumentu wynika, że działa jako prokurent.

Tytuł V. Termin

Artykuł 110. Podstawa obliczania

Jeżeli ustawa, orzeczenie sądu lub decyzja innego organu państwowego albo czynność prawna oznacza termin nie określając sposobu jego obliczania, stosuje się przepisy poniższe.

Artykuł 111. Termin w dniach

§ 1. Termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia.

§ 2. Jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło.

Artykuł 112. Terminy dłuższe

Termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca. Jednakże przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin upływa z początkiem ostatniego dnia.

Artykuł 113. Miesiące

§ 1. Jeżeli termin jest oznaczony na początek, środek lub koniec miesiąca, rozumie się przez to pierwszy, piętnasty lub ostatni dzień miesiąca.

§ 2. Termin półmiesięczny jest równy piętnastu dniom.

Artykuł 114. Obliczanie miesiąca, roku

Jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach lub latach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, miesiąc liczy się za dni trzydzieści, a rok za dni trzysta sześćdziesiąt pięć.

Artykuł 115. Dni wolne

Jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego.

Artykuł 116. Stosowanie przepisów o warunku

§ 1. Jeżeli skutki czynności prawnej mają powstać w oznaczonym terminie, stosuje się odpowiednio przepisy o warunku zawieszającym.

§ 2. Jeżeli skutki czynności prawnej mają ustać w oznaczonym terminie, stosuje się odpowiednio przepisy o warunku rozwiązującym.

Tytuł VI. Przedawnienie roszczeń

Artykuł 117. Pojęcie

§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu.

§ 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

§ 3. (skreślony)

Artykuł 118. Terminy

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.

Artykuł 119. Zakaz zmian

Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.

Artykuł 120. Początek

§ 1. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.

§ 2. Bieg przedawnienia roszczeń o zaniechanie rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia.

Artykuł 121. Zawieszenie

Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu:

1) co do roszczeń, które przysługują dzieciom przeciwko rodzicom – przez czas trwania władzy rodzicielskiej;

2) co do roszczeń, które przysługują osobom nie mającym pełnej zdolności do czynności prawnych przeciwko osobom sprawującym opiekę lub kuratelę – przez czas sprawowania przez te osoby opieki lub kurateli;

3) co do roszczeń, które przysługują jednemu z małżonków przeciwko drugiemu – przez czas trwania małżeństwa;

4) co do wszelkich roszczeń, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może ich dochodzić przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju – przez czas trwania przeszkody.

Artykuł 122. Wstrzymanie zakończenia

§ 1. Przedawnienie względem osoby, która nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od ustanowienia dla niej przedstawiciela ustawowego albo od ustania przyczyny jego ustanowienia.

§ 2. Jeżeli termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata, jego bieg liczy się od dnia ustanowienia przedstawiciela ustawowego albo od dnia, w którym ustała przyczyna jego ustanowienia.

§ 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio do biegu przedawnienia przeciwko osobie, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia.

Artykuł 123. Przerwanie

§ 1. Bieg przedawnienia przerywa się:

1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;

2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;

3) przez wszczęcie mediacji.

§ 2. (skreślony)

Artykuł 124. Bieg po przerwie

§ 1. Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.

§ 2. W razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym albo przez wszczęcie mediacji, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone.

Artykuł 125. Terminy po orzeczeniu

§ 1.Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu.

§ 2. (skreślony)

The Civil Code

Wydawnictwo C.H. Beck
Warszawa 2012

Contents

Book One. General Provisions [1–125]

Title I. Preliminary Provisions [1–7]

Title II. Persons [8–43^10]

Section I. Natural Persons (Individuals) [8–32]

Chapter I. Legal Capacity and Capacity for Legal Acts [8–24]

Chapter II. Domicile [25–28]

Chapter III. Declaration of death [29–32]

Section II. Legal Persons [33–43]

Section III. Entrepreneurs and their Designations [43^1–43^10]

Title III. Property [44–55^4]

Title IV. Legal Acts [56–109^9]

Section I. General Provisions [56–65]

Section II. Contract Execution [66–72^1]

Section III. Form of Legal Acts [73–81]

Section IV. Defects in Declaration of Intent [82–88]

Section V. Condition [89–94]

Section VI. Representation [95–109^9]

Chapter I. General Provisions [95–97]

Chapter II. Power of Attorney [98–109]

Chapter III. Commercial Proxy [109^1–109^9]

Title V. Period (Time Limit) [110–116]

Title VI. Limitations of Claims [117–125]

Book Two. Ownership and other Real Rights [126–352]

Title I. Ownership [126–231]

Section I. General Provisions [126–139]

Section II. Substance and Exercise of Ownership Rights [140–154]

Section III. Acquisition and Loss of Ownership [155–194]

Chapter I. Transfer of Ownership [155–171]

Chapter II. Adverse Possession (Usacaption) [172–178]

Chapter III. Other Cases of Acquisition and Loss of Ownership [179–194]

Section IV. Co-Ownership [195–221]

Section V. Protection of Ownership [222–231]

Title II. Perpetual Usufruct [232–243]

Title III. Limited Real Rights [244–335]

Section I. General Provisions [244–251]

Section II. Usufruct [252–284]

Chapter I. General Provisions [252–265]

Chapter II. Usufruct by Natural Persons [266–270^1]

Chapter III. Usufruct by Agricultural Production Cooperatives [271–282]

Chapter IV. Other Cases of Usufruct [283–284]

Section III. Easements (Servitudes) [285–305^4]

Chapter I. Easement Appurtenant (Predial Servitude) [285–295]

Chapter II. Easement in Gross (Personal Servitude) [296–305]

Chapter III. Transmission Easement [305^1–305^4]

Section IV. Pledge []

Chapter I. Pledge on Movables [306–326]

Chapter II. Pledge on Rights [327–335]

Title IV. Possession [336–352]

Book Three. Obligations [353–921^16]

Title I. General Provisions [353–365^1]

Title II. Multiple Debtors or Creditors [366–383]

Section I. Joint and Several Obligations [366–378]

Section II. Divisible and Indivisible Obligations [379–383]

Title III. General Provisions on Contractual Obligations [384–396]

Title IV. (deleted) [397–404]

Title V. Unjust Enrichment [405–414]

Title VI. Tort [415–449]

Title VI^1. Liability for Damage Caused by a Hazardous Product [449^1–449^11]

Title VII. Performance of Obligations and Effects of Non-performance [450–497]

Section I. Performance of Obligations [450–470]

Section II. Effects of Non-Performance of Obligations [471–486]

Section III. Performance and Effects of Non-Performance of Obligations under Reciprocal Contracts [487–497]

Title VIII. Set-off, Novation, Release from Debt [498–508]

Title IX. Change of Creditor or Debtor [509–526]

Section I. Change of Creditor [509–518]

Section II. Change of Debtor [519–526]

Title X. Protection of Creditor in the Case of Debtor Insolvency [527–534]

Title XI. Sale [535–602]

Section I. General Provisions [535–555^1]

Section II. Implied Warranty for Defects [556–576]

Section III. Quality Warranty [577–582]

Section IV. Specific Types of Sale [583–602]

Chapter I. Sale by installments [583–588]

Chapter II. Retention of Title (Stipulation of Ownership of a Thing Sold). Sale on Approval [589–592]

Chapter III. Buy-back Right [593–595]

Chapter IV. Right of First Refusal [596–602]

Title XII. Exchange [605–612]

Title XIII. Supply [613–626]

Title XIV. Contract Farming [627–646]

Title XV. Specific Work Contract [647–658]

Title XVI. Construction Works Contract [659–709]

Title XVII. Tenancy and Lease [659–692]

Section I. Tenancy [659–679]

Chapter I. General Provisions [680–692]

Chapter II. Tenancy of Premises [693–709]

Section II. Lease [709^1–709^18]

Title XVII^1. Leasing Contract [710–719]

Title XVIII. Lending for Use [720–724]

Title XIX. Loan [725–733]

Title XX. Bank Account Contract [734–751]

Title XXI. Mandate []

Title XXII. Management of another Person’s Affairs without a Mandate (Negotiorum Gestio) [752–757]

Title XXIII. Agency Contract [758–764^9]

Title XXIV. Commision Sales Contract [765–773]

Title XXV. Carriage Contract [774–793]

Section I. General Provisions [774–775]

Section II. Carriage of Persons [776–778]

Section III. Carriage of Things [779–793]

Title XXVI. Forwarding Contract [794–804]

Title XXVII. Insurance Contract [805–834]

Section I. General Provisions [805–820]

Section II. Property Insurance [821–828]

Section III. Personal Insurance [829–834]

Title XXVIII. Safekeeping [835–845]

Title XXIX. Liability, Pledge Right and Statute of Limitations for Claims of Persons Running Hotels and Similar Establishments [846–852]

Title XXX. Storage Contract [853–859^9]

Title XXXI. Partnership [860–875]

Title XXXII. Suretyship [876–887]

Title XXXIII. Donation [888–902]

Title XXXIII^1. Alienation of Real Estate [902^1–902^2]

Title XXXIV. Annuity and Life Annuity [903–916]

Section I. Annuity [903–907]

Section II. Life Annuity [908–916]

Title XXXV. Settlement [917–918]

Title XXXVI. Public Promise [919–921]

Title XXXVII. Remittance and Securities [921^1–921^16]

Section I. Remittance [921^1–921^5]

Section II. Securities [921^6–921^16]

Book Four. Succession [922–1088]

Title I. General Provisions [922–930]

Title II. Statutory Succession (Inheritance) [931–940]

Title III. Dispositions Mortis Causa (In Prospect of Death) [941–990]

Section I. Last Will (Testament) [941–958]

Chapter I. General Provisions [941–948]

Chapter II. Will Forms [949–958]

Part 1. Ordinary Wills [949–951]

Part 2. Special Wills [952–955]

Part 3. Provisions Common to Ordinary Wills and Special Wills [956–958]

Section II. Naming an Heir [959–967]

Section III. Legacy and Testamentary Instructions [968–985]

Section IV. Executor of the Will [986–990]

Title IV. Legitim (Forced Share) [991–1011]

Title V. Acceptance and Rejection of Succession [1012–1024]

Title VI. Court Declaration of Succession, Notarial Certification of Succession and Protection of Heir [1025–1029]

Title VII. Liability for Succession Debts [1030–1034]

Title VIII. Jointly Inherited Estate and Partition of the Estate [1035–1046]

Title IX. Contracts Concerning Succession [1047–1057]

Title X. Special Provisions on Inheriting Farms [1058–1088]

Book One. General Provisions

Title I. Preliminary Provisions

Article 1. Scope

This Code governs the civil law relations between natural and legal persons.

Article 2. (deleted)

Article 3. No retroactive effect

The law has no retroactive effect unless its wording or purpose provides otherwise.

Article 4. (deleted)

Article 5. Abuse of right

One cannot exercise one’s right in a manner contradictory to its social and economic purpose or the principles of community life. Acting or refraining from acting by an entitled person is not deemed an exercise of that right and is not protected.

Article 6. Burden of proof

The burden of proving a fact lies with the person who draws legal effects from that fact.

Article 7. Presumption of good faith

If the law makes legal effects contingent upon good or bad faith, good faith is presumed.

Title II. Persons

Section I. Natural Persons (Individuals)

Chapter I. Legal Capacity and Capacity for Legal Acts

Article 8. Commencement

§ 1. Every human being has legal capacity from the moment of birth.

§ 2. (deleted)

Article 9. Presumption of live birth

When a child is born it is presumed that it is born alive.

Article 10. Age of majority

§ 1. An adult is any individual who has attained eighteen years of age.

§ 2. A minor becomes an adult on marriage. He does not lose that status in the event of the marriage being annulled.

Article 11. Full capacity for legal acts

Full capacity for legal acts is acquired at the moment of becoming an adult.

Article 12. No capacity for legal acts

Individuals who have not attained thirteen years of age and persons fully legally incapacitated do not have capacity for legal acts.

Article 13. Full legal incapacitation

§ 1. A person who has attained thirteen years of age may be fully legally incapacitated if, due to mental illness, mental retardation or other mental disorder, in particular alcoholism or drug addiction, he is incapable of controlling his behavior.

§ 2. A guardian is appointed for a fully legally incapacitated person unless the person is still under parental authority.

Article 14. Effects of no capacity for legal acts

§ 1. A legal act performed by a person who does not have capacity for legal acts is invalid.

§ 2. However, if a person who does not have capacity for legal acts executes a contract of a type commonly executed in minor current day-
-to-day matters, this contract becomes valid the moment it is performed unless it causes serious harm to the person who does not have capacity for legal acts.

Article 15. Limited capacity for legal acts

Minors who have attained thirteen years of age and persons partially legally incapacitated have limited capacity for legal acts.

Article 16. Partial legal incapacitation

§ 1. An adult may be partially legally incapacitated due to mental illness, mental retardation or other mental disorder, in particular alcoholism or drug addiction, if his condition does not justify him being fully legally incapacitated but he requires assistance to manage his affairs.

§ 2. A curator is appointed for an individual partially legally incapacitated.

Article 17. Consent of statutory representative

Subject to the exceptions provided for by the law, to be valid, a legal act whereby a person with limited capacity for legal acts assumes an obligation or disposes of his right requires the consent of his statutory representative.

Article 18. Ratification of contract

§ 1. The validity of a contract executed by a person with limited capacity for legal acts without the required consent of his statutory representative depends on the contract being ratified by that representative.

§ 2. A person with limited capacity for legal acts may ratify the contract himself upon acquiring full capacity for legal acts.

§ 3. A party who has executed a contract with a person with limited capacity for legal acts cannot plead lack of consent of the statutory representative. It may, however, set that representative an appropriate date by which to ratify the contract; it becomes free when this date passes to no effect.

Article 19. Unilateral act

If a person with limited capacity for legal acts performs a unilateral legal act for which the law requires the consent of the statutory representative, such act is invalid.

Article 20. Contracts on minor matters

A person with limited capacity for legal acts may, without the consent of his statutory representative, execute contracts of a type commonly executed in minor current day-to-day matters.

Article 21. Disposition of earnings

A person with limited capacity for legal acts may, without the consent of his statutory representative, dispose of his earnings unless the guardianship court rules otherwise for good cause.

Article 22. Objects of unrestricted use

If the statutory representative of a person with limited capacity for legal acts gives him specific property items for unrestricted use, that person acquires full capacity for legal acts concerning these property items. Legal acts for which the consent of the statutory representative is, according to the law, insufficient constitute an exception.

Article 22^1. Concept of consumer

A consumer is any natural person performing a legal act which is not directly related to his business or professional activity.

Article 23. Protection of personal interests

The personal interests of a human being, in particular health, freedom, dignity, freedom of conscience, name or pseudonym, image, privacy of correspondence, inviolability of home, and scientific, artistic, inventive or improvement achievements are protected by civil law, independently of protection under other regulations.

Article 24. Means of protection

§ 1. Any person whose personal interests are threatened by another person’s actions may demand that the actions be ceased unless they are not unlawful. In the case of infringement he may also demand that the person committing the infringement perform the actions necessary to remove its effects, in particular that the person make a declaration of the appropriate form and substance. On the terms provided for in this Code, he may also demand monetary recompense or that an appropriate amount of money be paid to a specific public cause.

§ 2. If, as a result of infringement of a personal interest, financial damage is caused, the aggrieved party may demand that the damage be remedied in accordance with general principles.

§ 3. The above provisions do not prejudice any rights provided by other regulations, in particular by copyright law and the law on inventions.

Chapter II. Domicile

Article 25. Concept

The domicile of a natural person is the place where that person stays with the intention of residing permanently.

Article 26. Child

§ 1. The domicile of a child under parental authority is the domicile of the parents or of the one who has exclusive parental authority or to whom the exercise of parental authority is entrusted.

§ 2. If both parents have equal parental authority and have separate domiciles, the domicile of the child is with the parent with whom the child permanently resides. If the child does not permanently reside with either of the parents, the guardianship court will decide on its place of residence.

Article 27. Person under guardianship

The place of residence of an individual under guardianship is the place of residence of the guardian.

Article 28. One domicile

A person can have only one domicile.

Chapter III. Declaration of death

Article 29. Premises

§ 1. A missing person can be declared dead when ten years have passed from the end of the calendar year in which, according to existing information, that person was still alive; however, if at the time he is declared dead, the missing person had attained seventy years of age, a period of five years is sufficient.

§ 2. A person cannot be declared dead before the end of the calendar year in which the missing person would have attained twenty three years of age.

Article 30. Extraordinary occurrences

§ 1. Any person who goes missing when traveling by air or sea due to a vessel or aircraft disaster or as a result of any other extraordinary occurrence can be declared dead six months after the day of the disaster or other extraordinary occurrence.

§ 2. If an aircraft or vessel disaster cannot be established, the said six-
-month period begins running one year from the day the aircraft or vessel was to arrive at its destination port, and if it did not have a destination port, two years after the day it was last heard of.

§ 3. Any person who disappears in circumstances involving direct danger to life not provided for in the preceding paragraphs may be declared dead one year after the day on which the danger ceased or, according to circumstances, should have ceased.

Article 31. Presumption of death

§ 1. A missing person is presumed to have died at the time given in the court decision on the declaration of death.

§ 2. The time of the presumed death of a missing person is the time which, according to circumstances, is most probable and, in the absence of any available data, the first day of the period the passing of which makes it possible for the person to be declared dead.

§ 3. If the court decision on the declaration of death indicates only the day, the time of the presumed death of the missing person is the end of that day.

Article 32. Simultaneous death

If several persons lose their lives as a result of danger faced by them collectively, they are presumed to have died at the same time.

Section II. Legal Persons

Article 33. Legal personality

Legal persons are the State Treasury and organizational units which are accorded legal personality by specific regulations.

Article 33^1. Subsidiary liability for a unit’s obligations

§ 1. The provisions on legal persons apply accordingly to organizational units with no legal personality but which are granted legal capacity under the law.

§ 2. Subsidiary liability for the obligations of the unit referred to in § 1 is borne by its members unless a separate regulation provides otherwise; the said liability arises when the organizational unit becomes insolvent.

Article 34. State Treasury

In civil law relations, the State Treasury is considered the entity having rights and obligations relating to state property which does not belong to other state legal persons.

Article 35. Organization of legal persons

The establishment, system and dissolution of legal persons are set forth in the relevant regulations; in the instances and to the extent specified in those regulations, the organization and the manner of operation of a legal person is also regulated by its articles of association.

Article 36. (deleted)

Article 37. Attaining legal personality

§ 1. An organizational unit attains legal personality upon its entry in a relevant register unless specific regulations provide otherwise.

§ 2. The types of registers, their organization and the manner in which they are kept are governed by separate regulations.

Article 38. Functions of bodies

A legal person acts through its bodies in the manner prescribed by the law and its articles of association based on that law.

Article 39. Effects of no authorization

§ 1. Any person who, acting as a body of a legal person, executes a contract on the legal person’s behalf without being its body or by exceeding the scope of authorization of that body is obliged to return anything he receives from the other party in performance of the contract and to remedy any damage which the other party suffers due to the fact that it executed the contract while being unaware of the lack of authorization.

§ 2. The above provision applies accordingly if the contract is executed on behalf of a legal person which does not exist.

Article 40. State Treasury’s liability

§ 1. The State Treasury is not liable for the obligations of state legal persons unless a separate regulation provides otherwise. State legal persons are not liable for the obligations of the State Treasury.

§ 2. In the case of a free of charge take-over, under applicable laws, of a specific property component from a state legal person for the benefit of the State Treasury, the latter is jointly and severally liable with the legal person for any obligations which arose in the period when the component was owned by the said legal person, up to the value of the component set at the time of the take-over and at the prices at the time of payment.

§ 3. The provisions of § 1 and 2 apply accordingly to liability of local government units and local government legal persons.

Article 41. Legal person’s registered office

Unless the law or the articles of association based on the law provide otherwise, the registered office of a legal person is the place where its managing body has its registered office.

Article 42. No bodies

§ 1. If a legal person cannot conduct its own affairs due to the lack of proper bodies, the court will appoint a conservator for it.

§ 2. The conservator should immediately attempt to set up bodies of the legal person or, if necessary, to liquidate the legal person.

Article 43. Protection of personal interests

The provisions on the protection of the personal interests of natural persons apply accordingly to legal persons.

Section III. Entrepreneurs and their Designations

Article 43^1. Concept of entrepreneur

An entrepreneur3 is a natural person, a legal person or an organizational unit referred to in article 33^1 § 1 conducting business or professional activity on its own behalf.

3 The term “entrepreneur" in the English language denotes a natural person (an individual). In this translation of Civil Code we use the term “entrepreneur" to mean “przedsiębiorca" which, however, in Polish covers both an individual and a legal entity. The alternative term “undertaking" for “przedsiębiorca" used in the EC regulations is unlikely to be understood outside EC competition law and may be confused with the usual meaning of undertaking as a promise or a business.

Article 43^2. Operating under a business name

§ 1. An entrepreneur operates under a business name.

§ 2. The business name is disclosed in the relevant register unless separate regulations provide otherwise.

Article 43^3. Distinction of business name

§ 1. The entrepreneur’s name should differ sufficiently from the names of other entrepreneurs conducting activity on the same market.

§ 2. A business name cannot be misleading, particularly regarding the identity of the entrepreneur, its objects, place of activity, or supply sources.

Article 43^4. Business name of a natural person

The business name of a natural person is his forename and surname. This does not preclude a pseudonym or expressions denoting the entrepreneur’s objects, place of activity or any other freely chosen descriptions being included in the business name.

Article 43^5. Business name of a legal person

§ 1. The business name of a legal person is its name.

§ 2. The business name specifies the legal person’s legal form, which may be abbreviated, and may indicate the objects and registered office of the legal person and any other freely chosen descriptions.

§ 3. The business name of a legal person may contain the surname or pseudonym of a natural person if its purpose is to indicate that natural person’s relations with the establishment or activity of the entrepreneur. The written consent of the natural person is required before his name or pseudonym can be placed in the business name, or, in the event of his death, the consent of his spouse and children.

§ 4. An entrepreneur may use an abbreviated business name. The provision of Article 43^2 § 2 applies accordingly.

Article 43^6. Business name of a branch

The business name of a branch of a legal person contains the full name of the person and the word “branch" (“oddział") along with an indication of the place where the branch has its registered office.

Article 43^7. Change in business name

A change in business name must be entered in the register. Where a legal person is transformed, it may retain its former business name except for the expression denoting its legal form if the legal form has changed. This also applies to the transformation of a partnership.

Article 43^8. Business name after the loss of a partner/shareholder

§ 1. Where a partner/shareholder whose surname is included in the business name loses his membership, the partnership/company may retain the former partner’s/shareholder’s surname in its business name only with the written consent of the partner/shareholder, or, in the event of his death, with the consent of his spouse and children.

§ 2. The provision of § 1 applies accordingly to the business activity of a natural person which is continued by another natural person who is his legal successor.

§ 3. Any person who acquires an enterprise may continue to run it under the same name. This person should, however, place an addition to denote the business name or surname of the acquirer unless the parties agree otherwise.

Article 43^9. No business name transfer

§ 1. A business name cannot be transferred.

§ 2. An entrepreneur may authorize another entrepreneur to use its business name if it is not misleading.

Article 43^10. Unlawful infringement of rights to business name

An entrepreneur whose right to a business name is threatened by another person’s actions may demand that such actions be ceased unless they are not unlawful. In the case of an infringement, the entrepreneur may also demand that the effects thereof be removed, that a declaration or declarations of the appropriate form and content be made, and that the financial damage be remedied in accordance with general principles or that the benefits obtained by the infringing person be returned.

Title III. Property

Article 44. Concept

Property is ownership and other property rights.

Article 44^1. State property entities

§ 1. Ownership and other property rights constituting state property are vested in the State Treasury or other state legal persons.

§ 2. The State Treasury’s property rights with respect to state legal persons are laid down in separate regulations, in particular those governing their system.

Article 45. Thing

Within the meaning of this Code, “things" are material objects only.

Article 46. Real estate

§ 1. Real estate is part of the earth’s surface constituting a separate object of ownership (land), as well as buildings permanently attached to the land or parts of such buildings if, under specific regulations, they constitute an object of ownership separate from the land.

§ 2. The keeping of land and mortgage registers is governed by separate regulations.

Article 46^1. Agricultural real estate

Agricultural real estate (agricultural land) is any real estate which is or may be used to conduct agricultural production, both crop and animal farming, including gardening, horticulture and fish farming.

Article 47. Component part

§ 1. A component part of a thing cannot be a separate object of ownership or other real rights.

§ 2. A component part of a thing is anything which cannot be separated therefrom without damaging or substantially altering the entire thing or without damaging or substantially altering the separated object.

§ 3. Objects which are attached to a thing for temporary use only do not constitute a component part of that thing.

Article 48. Component part of land

Subject to the exceptions provided for in the law, buildings and other facilities permanently attached to the land, as well as trees and other plants are, in particular, considered component parts of the land from the moment they are planted or sown.

Article 49. Transmission equipment excluded

§ 1. Transmission equipment for supplying or discharging liquids, steam, gas, electricity and similar facilities are not component parts of the real estate if they are part of an enterprise.

§ 2. A person who has incurred costs in constructing the transmission equipment referred to in § 1 and owns that transmission equipment may demand that the entrepreneur which interconnected the transmission equipment to its grid acquire its ownership against relevant remuneration unless in a contract the parties decide otherwise. A demand to transfer the ownership of that transmission equipment may also be made by the entrepreneur.

Article 50. Rights as component parts

Rights related to the ownership of real estate are also deemed component parts of the real estate.

Article 51. Appurtenances

§ 1. Appurtenances are movables needed to make use of another thing (the principal thing) in accordance with its purpose if they have an actual connection with it corresponding to that purpose.

§ 2. A thing which does not belong to the owner of the principal thing cannot be an appurtenance.

§ 3. An appurtenance does not lose its character by being temporarily deprived of the actual connection with the principal thing.

Article 52. Effects of an act

A legal act whose object is the principal thing also has legal effects on the appurtenance unless it follows otherwise from the substance of the legal act or from specific regulations.

Article 53. Profits from a thing

§ 1. The natural profits from a thing are its fruits and other component parts separated from it if, according to the principles of proper management, they constitute the normal gains from the thing.

§ 2. Civil profits from a thing are gains which a thing brings on the basis of a legal relationship.

Article 54. Profits from rights

Profits from rights are gains which that right brings in accordance with its social and economic purpose.

Article 55. Profits due

§ 1. A person entitled to profits collects natural profits which are separated from the thing for the duration of the person’s entitlement and civil profits proportionally to the duration of the person’s entitlement.

§ 2. If a person entitled to collect profits makes outlays in order to obtain profits which have been collected by another person, he is entitled to recompense from such person for the outlays. The recompense cannot exceed the value of the profits.

Article 55^1. Concept of enterprise

An enterprise is an organized set of tangible and intangible elements intended for conducting business activity.

It includes in particular:

1) a designation distinguishing the enterprise or its separated parts (the name of the enterprise);

2) the ownership of immovables or movables, including equipment, materials, goods and products, and other real rights to immovables or movables;

3) rights under contracts for the tenancy and lease of immovables or movables and rights to use immovables or movables under other legal relationships;

4) receivables, rights attached to securities, and cash;

5) concessions, licenses and permits;

6) patents and other industrial property rights;

7) copyrights and neighboring rights;

8) secrets of the enterprise;

9) books and documents related to the business activity.

Article 55^2. Acts regarding enterprises

A legal act whose object is an enterprise covers all that which is part of the enterprise unless it follows otherwise from the substance of the legal act or from specific regulations.

Article 55^3. Agricultural farms

An agricultural farm means agricultural land together with forest land, buildings or their parts, equipment and livestock if they form or may form an organized economic whole, and the rights related to running an agricultural farm.

Article 55^4. Acquirer’s liability for obligations

The acquirer of an enterprise or an agricultural farm is liable jointly and severally with the transferor for the transferor’s obligations related to running the enterprise or agricultural farm unless, at the time of acquisition, the acquirer was not aware of those obligations despite having used due care. The acquirer’s liability is limited to the value of the acquired enterprise or farm as at the moment of acquisition and according to the prices as at the time the creditor is satisfied. This liability cannot be excluded or limited without the creditor’s consent.

Title IV. Legal Acts

Section I. General Provisions

Article 56. Effects of legal acts

A legal act gives rise not only to the effects expressed therein but also to those which stem from the law, principles of community life and established custom.

Article 57. Disposition of a right

§ 1. A legal act cannot exclude or limit the right to transfer, encumber, change or cancel a right if, in accordance with the law, the right is transferable.

§ 2. The above provision does not exclude the possibility of the holder of the right being obliged not to make specific dispositions of the right.

Article 58. Unlawfulness of an act

§ 1. A legal act which is contrary to the law or which is designed to circumvent the law is invalid unless a relevant regulation envisages a different effect, in particular that the invalid provisions of the legal act be replaced with relevant provisions of the law.

§ 2. A legal act contrary to the principles of community life is invalid.

§ 3. If only a part of a legal act is affected by invalidity, the remaining parts of the act continue to be effective unless it follows from the circumstances that without the invalid provisions, the act would not have been performed.

Article 59. Relative ineffectiveness of a contract

If a contract is executed whose performance renders the satisfaction of a third party claim partly or wholly impossible, that party may demand that the contract be declared ineffective with respect to it if the parties knew of the claim or if the contract was free of charge. A demand for a contract to be declared ineffective cannot be made after one year has passed from the contract execution.

Article 60. Declaration of intent

Subject to the exceptions provided for in the law, the intention of a person performing a legal act may be expressed by any behavior of that person which manifests his intention sufficiently, including the intent being expressed in electronic form (declaration of intent).

Article 61. Time of submission

§ 1. A declaration of intent which is to be made to another person is deemed made at the time it reaches that person in such a manner that he could have read its content. The withdrawal of a declaration of intent is effective if it arrives together with the declaration, or earlier.

§ 2. A declaration of intent expressed in electronic form is deemed made to another person at the time it is introduced to the means of electronic communication in such a manner that the person could have read its content.

Article 62. Death of a person making a declaration of intent

A declaration of intent to be made to another person does not lose legal effect due to the fact that, before it reaches the person, the person making the declaration dies or loses his capacity for legal acts unless it follows otherwise from the content of the declaration, the law or the circumstances.

Article 63. Third party consent

§ 1. If the performance of a legal act requires the consent of a third party, this party may express its consent either before the parties to the legal act make the declaration or thereafter. Consent expressed after the declaration is made has retroactive effect from the declaration date.

§ 2. If a specific form is required for the legal act to be valid, the declaration containing the third party consent should be made in the same form.

Article 64. Replacement ruling

A final and non-revisable court decision stating that a given person is obliged to make a specific declaration of intent replaces that declaration.

Article 65. Interpretation

§ 1. A declaration of intent should be interpreted in view of the circumstances in which it is made as required by principles of community life and established custom.

§ 2. In contracts, the common intention of the parties and the aim of the contract should be examined rather than its literal meaning.

Section II. Contract Execution

Article 66. Offer; binding effect

§ 1. A declaration made to another party of the intent to execute a contract is deemed an offer if it lays down the key provisions of the contract.

§ 2. If no period for a reply is specified by the offeror in the offer, an offer made in the presence of the other party or by means of direct distance communication ceases to be binding if it is not accepted immediately; if made in another manner, it ceases to be binding when the time has passed in which the offeror could, in the normal course of business, receive a reply sent without unreasonable delay.

Article 66^1. Binding effect of electronic offer

§ 1. An offer made electronically binds the offeror if the other party immediately confirms receipt thereof.

§ 2. An entrepreneur submitting an offer electronically is obliged, before executing the contract, to inform the other party unambiguously and clearly of:

1) technical actions constituting the contract execution procedure;

2) legal effects of the other party confirming receipt of the offer;

3) principles and methods by which an entrepreneur records, secures and makes the content of the contract available to the other party;

4) technical methods and means for detecting and correcting errors in introduced data that it is obliged to make available to the other party;

5) languages in which the contract may be executed;

6) ethical codes applied and their availability in electronic form.

§ 3. The provision of § 2 applies accordingly if an entrepreneur invites the other party to enter into negotiations, make offers or execute contracts in any other way.

§ 4. The provisions of § 1–3 do not apply to the execution of contracts by electronic mail or similar means of individual distance communication. Neither do they apply in relations between entrepreneurs if the parties so agree.

Article 66^2. Withdrawal of offer

§ 1. In relations between entrepreneurs, an offer may be withdrawn before a contract is executed if a declaration of withdrawal is submitted to the other party before this other party sends a declaration accepting the offer.

§ 2. An offer, however, cannot be withdrawn if this follows from its content or a time limit for its acceptance is given therein.

Article 67. Delayed reply

If a declaration on accepting an offer is received late but it follows from its content or from the circumstances that it was sent in due time, the contract is executed unless the offeror immediately notifies the other party that, due to the delayed reply, he considers the contract not executed.

Article 68. . Stipulations

An offer accepted with a stipulation of changes or supplements to its content is deemed a new offer.

Article 68^1. Acceptance of offer with stipulations

§ 1. In relations between entrepreneurs, a reply to an offer with a stipulation of changes or supplements which do not materially change the content of the offer is deemed acceptance of the offer. In this case, the parties are bound by the contract as worded in the offer, subject to the stipulations contained in the reply thereto.

§ 2. The provision of the preceding paragraph does not apply if the offer states that it may be accepted only without stipulations or if the offeror immediately objects to the stipulations being incorporated into the contract or if, in the reply to the offer, the other party makes its acceptance conditional on the offeror consenting to incorporate the stipulations into the contract and it does not immediately receive such consent.

Article 68^2. Implied acceptance of offer

If an entrepreneur receives from a person with whom he has permanent business relations an offer to execute a contract as part of his activity, the lack of immediate reply is deemed acceptance of the offer.

Article 69. Tacit acceptance

If, according to the custom established in given relations or according to the wording of the offer, there is no requirement for the offeror to receive a declaration of acceptance from the other party, in particular if the offeror demands that the contract be immediately performed, the contract is executed if the other party starts to perform it in due time; otherwise the offer ceases to be binding.

Article 70. Time and place of contract execution

§ 1. In case of doubt, a contract is deemed executed at the time the offeror receives a declaration of acceptance, and if there is no requirement for the offeror to receive a declaration of acceptance, at the time the other party starts to perform the contract.

§ 2. In case of doubt, a contract is deemed executed in the place where the offeror receives a declaration of acceptance, and if there is no requirement for the offeror to receive a declaration of acceptance or the offer is made electronically, in the place of residence or in the registered office of the offeror at the time the contract is executed.

Article 70^1. Auction; tender

§ 1. A contract may be executed through an auction or tender.

§ 2. The announcement of an auction or a tender should specify the time, place, subject and terms and conditions of the auction or tender or specify how these terms and conditions are made available.

§ 3. The announcement and the terms and conditions of an auction or tender may be changed or cancelled only if their wording so provides.

§ 4. The organizer, from the time the terms and conditions are made available, and the bidder, from the time the bid is made in accordance with the auction or tender announcement, are obliged to proceed in accordance with the announcement and the terms and conditions of the auction or tender.

Article 70^2. Bid made during auction

§ 1. A bid made during an auction ceases to be binding if another auction participant (bidder) makes a more favorable bid unless the terms and conditions of the auction provide otherwise.

§ 2. A contract is executed in an auction at the time a bid is knocked down.

§ 3. If the validity of a contract depends on the fulfillment of specific requirements provided for in the law, both the auction organizer and the participant whose bid has been accepted may demand that the contract be executed.

Article 70^3. Bid made during tender

§ 1. A bid made during a tender ceases to be binding if another bid is chosen or if the tender is closed without a bid being chosen unless the terms and conditions of the tender provide otherwise.

§ 2. The organizer is obliged to immediately inform the tender participants in writing of the tender outcome or of the tender being closed without a bid being chosen.

§ 3. The time at which the contract is executed by way of a tender is determined according to the regulations on accepting bids unless the tender terms and conditions provide otherwise. The provision of Article 70^2 § 3 applies accordingly.

Article 70^4. Tender bond

§ 1. The auction or tender terms and conditions may provide that a party intending to participate in an auction or tender should, in order to be admitted, pay the organizer a fixed fee or establish appropriate security for its payment (tender bond).

§ 2. If the auction or tender participant whose bid is chosen evades execution of a contract whose validity is conditional on the fulfillment of specific requirements provided for in the law, the auction or tender organizer may either retain the amount collected or claim satisfaction from the security subject. In other instances, the tender bond should be immediately returned and the security established is extinguished. If the auction or tender organizer evades execution of the contract, the participant whose bid is chosen may demand that double the tender bond be paid or that damage be remedied.

Article 70^5. Reasons for contract invalidation

§ 1. The auction or tender organizer and participant may demand that a contract executed be invalidated if a party to the contract, another participant or a person acting in agreement with them influenced the outcome of the auction or tender in breach of law or good custom. If the contract is executed on another person’s account, its invalidation may also be demanded by the person on whose account the contract was executed or by the mandatary.

§ 2. The above right expires one month after the day the entitled party learns of the existence of the reason for invalidation though no later than one year after the contract execution date.

Article 71. Invitation to execute a contract

Announcements, advertisements, price lists and other information addressed to the public or to individual persons are not, in case of doubt, deemed an offer but an invitation to execute a contract.

Article 72. Contract after negotiations

§ 1. If the parties hold negotiations in order to execute a specific contract, the contract is executed when the parties reach an agreement on all the provisions which were the subject of the negotiations.

§ 2. A party which enters into or conducts negotiations in breach of good custom, in particular without intending to execute a contract, is obliged to remedy any damage which the other party suffers by the fact that it was counting on the contract being executed.

Article 72^1. Protection of confidential information

§ 1. If, during negotiations, a party makes information available with a stipulation of confidentiality, the other party cannot disclose or submit the same to other persons or use the same for its own purposes unless the parties agree otherwise.

§ 2. In the case of non-performance or improper performance of the obligations referred to in § 1, the entitled party may demand that the other party remedy any damage or hand over any benefits which it has obtained.

Section III. Form of Legal Acts

Article 73. To be valid; to achieve certain effects

§ 1. If the law stipulates that a legal act be made in writing, an act made without observing the stipulated form is invalid only if the law provides for a nullity clause.

§ 2. If the law stipulates that a legal act be made in another specific form, an act made without observing this form is invalid. This, however, does not apply to cases in which the observance of a specific form is stipulated only in order to produce the specified effects of a legal act.

Article 74. For evidence purposes

§ 1. The stipulation of written form without a nullity clause leads, if the stipulated form is not observed, in litigation to witness evidence or evidence in the form of declarations of the parties concerning the performance of the act being inadmissible. This provision does not apply to cases in which written form is stipulated only in order to produce the specified effects of a legal act.

§ 2. However, despite the written form prescribed for evidence purposes not being observed, witness evidence or evidence in the form of declarations of the parties is admissible if both parties consent thereto, if a consumer so demands in a dispute with an entrepreneur or if the fact that the legal act has been performed is substantiated in writing.

§ 3. The provisions on written form stipulated for evidence purposes do not apply to legal acts in relations between entrepreneurs.

Article 75. (repealed)

Article 75^1. With respect to enterprises

§ 1. The transfer or lease of an enterprise or the establishment of a usufruct thereon should be made in writing with notarized signatures.

§ 2. The transfer of an enterprise belonging to a person entered in a register should be entered in that register.

§ 3. The provision of § 2 applies accordingly to the lease of an enterprise or the establishment of a usufruct thereon.

§ 4. The above provisions do not prejudice the provisions on the form of legal acts concerning real estate.

Article 76. Stipulated in contract

If the parties stipulate in a contract that a specified legal act between them should be made in a specific form, that act takes effect only if that form is observed. If, however, the parties stipulate that the act should be made in writing without specifying the consequences of not observing that form, it is assumed, in case of doubt, that it is stipulated solely for evidence purposes.

Article 77. Amendments to written contract

§ 1. A contract may be supplemented or amended only in the form stipulated by the law or agreed by the parties for its execution.

§ 2. If a contract is executed in writing, its termination with the consent of both parties, and also its rescission or termination by one party, should be stated in writing.

§ 3. If a contract is executed in another specific form, termination with the consent of both parties must be made in the same form that the law or the parties provided for its execution; however, rescission or termination by one party should be stated in writing.

Article 77^1. Binding effect of written confirmation

If a contract executed between entrepreneurs without observing written form is immediately confirmed by one party in a letter addressed to the other party, and such letter contains amendments or supplements to the contract which do not materially change its content, the parties are bound by a contract of the wording stipulated in the confirmation letter unless the other party immediately objects to it in writing.

Article 78. Written form

§ 1. In order to observe written form for a legal act, it is sufficient to set a handwritten signature to a document containing a declaration of intent. In order to execute a contract, it is sufficient to exchange documents containing declarations of intent, each of which is signed by one of the parties, or documents, each of which contains a declaration of intent of one party and is signed by this party.

§ 2. A declaration of intent made electronically and bearing a secure electronic signature verified by a valid qualified certificate is equivalent to a declaration of intent made in writing.

Article 79. Inability to write

A person who cannot write but who can read may make a declaration of intent in writing either by setting his fingerprint in ink on the document and by the side of the fingerprint another person writes his first and last name and sets his signature, or by another person setting his signature instead of the person making the declaration and this signature being certified by a notary or mayor or president of a city (wójt), head of province (starosta) or Marshall of a voivodship with a note that it was done on the request of a person who cannot write but who can read.

Article 80. (repealed)

Article 81. Authenticated date

§ 1. If the law makes the validity or specific effects of a legal act conditional on the official authentication of a date, such authentication is also effective with respect to persons who did not participate in performing the legal act (authenticated date).

§ 2. A legal act also has an authenticated date in the following cases:

1) if the performance of a legal act is confirmed in an official document – from the official document date;

2) if an official note is made on a document relating to a legal act by a state authority, a local government unit or by a notary – from the note date.

§ 3. In the event of the death of one of the persons who signed the document, the date on which the person signed the document is deemed authenticated from the date of the person’s death.

Section IV. Defects in Declaration of Intent

Article 82. Lack of consciousness or freedom

A declaration of intent made by a person who, for any reason, is in a state which precludes the conscious or free making of a decision and declaring of intent is invalid. This applies in particular to mental illness, mental retardation or other, even temporary, mental disorder.

Article 83. Ostensible nature

§ 1. An ostensible declaration of intent made to another party with its consent is invalid. If such a declaration is made to conceal another legal
act, the validity of the declaration is judged by the nature of that legal act.

§ 2. The ostensible nature of a declaration of intent does not influence the effectiveness of a legal act against payment performed on the basis of an ostensible declaration if, as a result of the legal act, a third party acquires a right or is released from an obligation unless it has acted in bad faith.

Article 84. Error

§ 1. In the case of an error in the substance of a legal act, the legal effects of this declaration of intent may be avoided. If, however, the declaration of intent is made to another person, its legal effects may be avoided only if the error was caused by that person, even if it was not his fault, or if that person was aware of the error or could easily have noticed it; this restriction does not apply to a free-of-charge legal act.

§ 2. An error can only be relied on if it justifies the supposition that, if the person making the declaration of intent had not acted under the influence of the error and had judged the case reasonably, he would not have made such a declaration (material error).

Article 85. Conveying person

Distortion of a declaration of intent by the person who is used to convey it has the same effects as an error when the declaration of intent is made.

Article 86. Deceit

§ 1. If an error is caused by the other party with the intent to deceive, the legal effects of a declaration of intent made under the influence of the error may also be avoided if the error is not material or if it does not relate to the substance of a legal act.

§ 2. The deceit of a third party is tantamount to the deceit of the party if the latter was aware of the deceit and did not inform the other party about it or if the legal act was free of charge.

Article 87. Threat

Any person who makes a declaration of intent under the influence of an unlawful threat made by the other party or a third party may avoid the legal effects of his declaration if it follows from the circumstances that he had reason to fear that he or another person was in serious danger with regard to person or property.

Article 88. Avoidance of effects of declaration

§ 1. The legal effects of a declaration of intent made to another person under the influence of an error or threat are avoided by a declaration being made to that person in writing.

§ 2. The avoidance right expires: in the case of an error one year after its discovery, and in the case of a threat, one year after the state of fear ceases.

Section V. Condition

Article 89. Concept

Subject to the exceptions provided for in the law or arising from the nature of a legal act, the arising or ceasing of effects of a legal act may be made conditional on a future and uncertain event (condition).

Article 90. Effectiveness of an act

The fulfillment of the condition has no retroactive effect unless otherwise stipulated.

Article 91. Protection of a conditionally entitled person

A conditionally entitled person may carry out any actions which are aimed at safeguarding his right.

Article 92. Disposition contrary to a condition

§ 1. If a legal act comprising the disposition of a right is performed on a condition, any subsequent dispositions of that right lose effect once the condition is fulfilled insofar as they prevent or limit the effect of the condition being fulfilled.

§ 2. If, however, on the basis of such disposition, a third party acquires a right or is released from an obligation, the provisions on the protection of persons who perform a legal act in good faith with a person not entitled to dispose of that right apply accordingly.

Article 93. Fiction of effectiveness

§ 1. If a party which is interested in the non-fulfillment of a condition impedes the fulfillment of the condition in violation of the principles of community life, the effects will be such as if the condition had been fulfilled.

§ 2. If a party which is interested in the fulfillment of a condition leads to the condition being fulfilled in violation of the principles of community life, the effects will be such as if the condition had not been fulfilled.

Article 94. Unlawful condition

An impossible condition or a condition which is contrary to the law or to the principles of community life makes a legal act invalid if it is a condition precedent; it is deemed not having been made if it is a condition subsequent.

Section VI. Representation

Chapter I. General Provisions

Article 95. Concept

§ 1. Subject to the exceptions provided for in the law or arising from the nature of a legal act, a legal act may be performed through a representative.

§ 2. A legal act performed through a representative within the limits of his authorization produces direct effects for the person represented.

Article 96. Basis of authorization

The authorization to act on behalf of another person may be based either on the law (statutory representation) or on a declaration made by the person represented (power of attorney).

Article 97. Presumption

A person acting on the premises of an enterprise whose purpose is to serve the public is deemed, in case of doubt, authorized to perform the legal acts that are usually performed with persons using the enterprise’s services.

Chapter II. Power of Attorney

Article 98. Types of powers of attorney

A general power of attorney confers authorization for all acts of ordinary management. Acts which are beyond the scope of ordinary management require a power of attorney specifying their type unless the law requires a power of attorney for a particular act.

Article 99. Form

§ 1. If a specific form is required for a legal act to be valid, the power of attorney to perform that act should be given in the same form.

§ 2. A general power of attorney should be made in writing; otherwise it will be invalid.

Article 100. Capacity of attorney-in-fact

The circumstance of an attorney-in-fact being limited in his capacity for legal acts does not affect the validity of an act performed by him on the principal’s behalf.

Article 101. Revocation; death

§ 1. A power of attorney may be revoked at any time unless the principal waived his right to revoke the power of attorney for reasons justified by the substance of the legal relationship which is the basis for the power of attorney.

§ 2. The authorization expires upon the principal’s or attorney’s death unless the power of attorney provides otherwise for reasons justified by the substance of the legal relationship which is the basis for the power of attorney.

Article 102. Return of document

After the authorization expires, the attorney-in-fact is obliged to return the power of attorney document to the principal. He may demand a certified copy of that document; expiry of the authorization should be indicated on the copy.

Article 103. Contracts by alleged attorney-in-fact

§ 1. If a person executing a contract as an attorney-in-fact has no authorization or exceeds its scope, the validity of the contract depends on it being ratified by the person on behalf of whom it was executed.

§ 2. The other party may set the person on behalf of whom the contract was executed an appropriate period in which to ratify the contract; he is released when that period passes to no effect.

§ 3. In the absence of ratification, a person who executes a contract on another person’s behalf is obliged to return anything he has received from the other party in performance of the contract and to remedy any damage which the other party has suffered due to the fact that it executed a contract without knowing that there was no authorization or that its scope had been exceeded.

Article 104. Unilateral act of alleged attorney-in-fact

A unilateral legal act performed on another person’s behalf without authorization or by exceeding its scope is invalid. If, however, a person to whom a declaration of intent is made on another person’s behalf agrees to the act being performed without authorization, the provisions on executing a contract without authorization apply accordingly.

Article 105. Original authorization

If, after expiry of his authorization, an attorney-in-fact performs a legal act on the principal’s behalf within the scope of the original authorization, the legal act is valid unless the other party knew or could easily have learned about the expiry of the authorization.

Article 106. Attorneys-in-fact in substitution

An attorney-in-fact may appoint other attorneys-in-fact for the principal only if such authorization follows from the wording of the power of attorney, the law or the legal relationship which is the basis for the power of attorney.

Article 107. Equal authorization

If the principal appoints several attorneys-in-fact with the same scope of authorization, each of them may act individually unless the power of attorney provides otherwise. This provision applies accordingly to attorneys-in--fact whom the attorney-in-fact himself appoints for the principal.

Article 108. Ban on self-dealing

An attorney-in-fact cannot be the other party to a legal act performed on the principal’s behalf unless the power of attorney provides otherwise or, owing to the nature of the legal act, any possibility of the principal’s interest being violated is excluded. This provision applies accordingly if the attorney-in-fact represents both parties.

Article 109. Authorization to receive a declaration

The provisions of this section apply accordingly if a declaration of intent is to be made to a representative.

Chapter III. Commercial Proxy

Article 109^1. Concept of commercial proxy

§ 1. A commercial proxy is a power of attorney granted by an entrepreneur that is subject to the obligation to be entered in the commercial register; such power of attorney includes the authorization to act in and out of court in respect of running an enterprise.

§ 2. A commercial proxy cannot be limited with effect towards third parties unless a specific regulation provides otherwise.

Article 109^2. Obligatory written form

§ 1. A commercial proxy should be granted in writing; otherwise it will be invalid. The provision of Article 99 § 1 does not apply.

§ 2. A holder of a commercial proxy may be an individual with full capacity for legal acts.

Article 109^3. Special power of attorney

The disposal of an enterprise, the performance of a legal act under which an enterprise is handed over for temporary use, and the disposal and encumbrance of real estate require a power of attorney for a particular act.

Article 109^4. Joint commercial proxy

§ 1. A commercial proxy may be granted to several persons jointly (a joint commercial proxy) or individually.

§ 2. Declarations or letters to an entrepreneur may be made and delivered to one of the persons who have been granted a joint commercial proxy.

Article 109^5. Branch commercial proxy

A commercial proxy may be limited to matters entered in the register of the enterprise’s branch (branch commercial proxy).

Article 109^6. No transfer

A commercial proxy cannot be transferred. The holder of a commercial proxy may appoint an attorney-in-fact for a particular act or a certain type of acts.

Article 109^7. Revocation, expiry of commercial proxy

§ 1. A commercial proxy may be revoked at any time.

§ 2. A commercial proxy expires if the entrepreneur is deleted from the register and also if bankruptcy is announced, liquidation is opened or the entrepreneur is transformed.

§ 3. A commercial proxy expires upon the death of its holder.

§ 4. Neither the death of the entrepreneur nor the loss by him of his capacity for legal acts extinguishes the commercial proxy.

Article 109^8. Obligation to notify register

§ 1. An entrepreneur should notify the commercial register of the granting and expiry of a commercial proxy.

§ 2. The notification of granting a commercial proxy should specify its type, and in the case of a joint commercial proxy, also the manner in which it is exercised.

Article 109^9. Signature in accordance with specimen signature

A holder of a commercial proxy sets his signature in accordance with the specimen signature in the registry files, along with a note indicating the commercial proxy unless it follows from the document that he is acting as holder of a commercial proxy.

Title V. Period (Time Limit)

Article 110. Calculation method

If the law, a court decision or a decision of another public authority or a legal act indicates a period without specifying the method of calculating it, the following provisions apply.

Article 111. Period in days

§ 1. A period set in days finishes at the end of the last day.

§ 2. If the beginning of a period expressed in days is marked by a certain event, the day on which the event occurs is not included when the period is calculated.

Article 112. Longer periods

A period expressed in weeks, months or years finishes at the end of the day which corresponds in name or date to the first day of the period, and if there is no such day in the last month, on the last day of that month. When calculating the age of a natural person, however, the period ends at the beginning of the last day.

Article 113. Months

§ 1. If a period is set as the beginning, middle or end of the month, this will mean the first, the fifteenth or the last day of the month.

§ 2. A period of half a month is equal to fifteen days.

Article 114. Calculation of month, year

If a period is set in months or years, and continuity of the period is not required, a month is counted as thirty days and a year is counted as three hundred sixty five days.

Article 115. Statutory holidays

If the end of the period for performing an act falls on a day which is a statutory holiday, the period ends on the following day.

Article 116. Application of provisions on condition

§ 1. If the effects of a legal act are to start in a given term, the provisions on conditions precedent apply accordingly.

§ 2. If the effects of a legal act are to cease in a given period, the provisions on conditions subsequent apply accordingly.

Title VI. Limitations of Claims

Article 117. Concept

§ 1. Subject to the exceptions provided for in the law, property claims become barred by the statute of limitations.

§ 2. After the limitations period has run, the person against whom a claim is made may avoid satisfying it unless he waives his right to use the statute of limitations as a defense. Waiving the right to use the statute of limitations as a defense before the limitations period has run is, however, invalid.

§ 3. (deleted)

Article 118. Periods

Unless a specific regulation provides otherwise, the limitations period is ten years and for claims concerning periodical performances and claims connected with conducting business activity – three years.

Article 119. No changes

Limitations periods cannot be shortened or extended by a legal act.

Article 120. Commencement

§ 1. A limitations period starts running on the day on which a claim becomes due and payable. If the claim becoming due and payable depends on the entitled person carrying out a specific act, the limitations period starts running on the day on which the claim would have become due and payable if the entitled person performed the act at the earliest possible time.

§ 2. The limitations period for claims for actions to be ceased starts to run on the day on which the person against whom the claim can be made fails to comply with the claim.

Article 121. Suspension

A limitations period does not start and, if started, is suspended:

1) for claims by children against parents – for the duration of the parental authority;

2) for claims by persons who do not have full capacity for legal acts against persons exercising guardianship or curatorship – for the time during which the guardianship or curatorship is exercised;

3) for claims made by one spouse against the other – for the duration of the marriage;

4) for any claims if, due to force majeure, the entitled person cannot bring them before a court or other authority set up to hear cases of a given type – for the duration of the obstacle.

Article 122. Withholding

§ 1. The limitations period for claims made by a person who does not have full capacity for legal acts cannot have run before the lapse of two years from a statutory representative being appointed for that person or from the reason for his appointment ceasing to exist.

§ 2. If the limitations period is shorter than two years, it begins to run from the day the statutory representative is appointed or from the day the reason for the appointment ceases to exist.

§ 3. The above provisions apply accordingly to a limitations period running against a person with respect to whom there are grounds for his full incapacitation.

Article 123. Interruption

§ 1. The running of the limitations period is interrupted:

1) by any action before a court or other authority appointed to hear cases or enforce claims of a given type or before an arbitration tribunal taken directly to either assert or establish, or satisfy or secure a claim;

2) by recognition of a claim by the person against whom the claim is made;

3) by commencement of mediation.

§ 2. (deleted)

Article 124. . After interruption

§ 1. After each interruption of the limitations period, the limitations period starts to run anew.

§ 2. However, in the case of any interruption of the limitations period by an act in proceedings before a court or other authority appointed to hear cases or enforce claims of a given type or before an arbitration tribunal or by commencement of mediation, the limitations period does not start to run anew until the proceedings are closed.

Article 125. Periods after court decision

§ 1. A claim upheld by a final and non-revisable decision of a court or other authority appointed to hear cases of a given type or by an arbitration tribunal award, and a claim upheld by a settlement being made before a court or an arbitration tribunal or a settlement reached before a mediator and approved by the court become barred by the statute of limitations after ten years even if the limitations period for claims of that type is shorter. If a claim upheld in this way concerns a periodical performance, the claim for a periodical performance due in the future is subject to a three-year limitations period.

§ 2. (deleted)