POŻEGNANIA

(1956)

Arles

Nie płacze nikt na starożytnym

Cmentarzu rzymskim w Arles.

Umarli krewni i potomni,

Ucichły jęki, wystygł żal.

Na sarkofagi cień się kładzie

Od naszych głów,

Wieczorne słońce napis czyta

Przez płowy bluszcz.

Szczęśliwi, którzy idą pod ręce

Przez Aliscamps,

Nie wiedzą jeszcze: ktoś z nas samotny

Powróci tam.

Sare

Jest nad granicą hiszpańską

Wioska Sare, może pół-miasteczko.

Na rynku pod żółtą markizą

Podają cierpkie wino pirenejskie,

Podają twardy pasterski ser.

W wiosce Sare, w pół-miasteczku

Jest stary dom nad zboczem,

Nad przepaścią wysłaną koronami drzew

Jak zielonymi jabłkami piwnica chłodna.

Na tarasie, gdy niebo ciemnieje,

Dziewczyna w białym czepku

Podaje soczyste pstrągi na półmisku.

Skrzypi podłoga pod jej zręcznymi stopami

W lekkich góralskich espadrylach.

Przy kolacji nikt się nie śpieszy,

Niech jeszcze na talerzach trwa ten szczęśliwy blask.

Śpieszy się tylko noc sierpniowa,

Śpieszy się tylko nagły górski chłód,

Śpieszą się tylko chmury gwałtowne

I jak falujące falbany

Odpinają się od granatowych gór:

Co wieczór ta sama

Ulewa słodka i rzęsista jak krótki potop.

Przenosimy wtedy z werandy trzcinowe krzesła

I teraz już wiadomo: przybiegnie noc,

Rozprostują się liście,

Napełni się ciemnością zieleń syta i prężna,

Uśnie amarantowy płomień w szklankach.

Jak owoce tarniny, jak noc jest to cierpkie wino.

Siedzą pod daszkiem na rynku starzy Baskowie.

Słychać, jak pykają z fajek.

Aż tu dobiega zapach wiejskiego tytoniu.

Katakumby Kaliksta

Dzieci jedzą rybę wesołe.

Ryba – święty symbol przymierza,

Ryba pachnie, gdy smaży ją matka,

Do patelni gdy kształt jej przymierza.

Klementynku maleńki, żegnaj,

Tam na górze jest wieczne lato.

I pogodna cię matka żegna,

Zakopując mogiłkę łopatą.

Ty, pielgrzymie, dzierż świecę wysoko,

Na sklepieniu też są barwne freski,

Dłoń się z dłonią na wieczność zaplata,

A pod nimi jest kwiatek niebieski.

Tu, na prawo, są groby dorosłych,

Mniejsze cegły znaczą groby dzieci,

Zanurz palce, połącz tych, co tęsknią

Bezimienni w prochu od stuleci.

Niewolnik Medras z Sylwią

Podjęli wielką sprawę,

Gdy w katakumby zeszli

Z zielonej, miękkiej trawy.

Zdmuchnijmy cicho świece,

Przed nami też jest wybór,

Wyjdźmy, gdzie błyszczy miasto,

Gdzie bury płynie Tyber.

Niecierpliwa

Wieczorem czekaliśmy w bistro, aż nadejdzie godzina wieczora,

Siedzieliśmy w bistro przy winie, aż nadejdzie północna pora,

Aż się hotel uciszy, stróż nocny uśnie nad stołem.

Była niedziela, wstępowali do knajpy wędkarze po dziennym połowie.

W blaszanych pudełkach tłukły się rybki srebrne; nikt ich nie będzie smażył.

To cena wypoczynku niedzielnego; wszak nie jesteście ubodzy,

Tania jest szklanka wina.

„Bonsoir, messieurs, dames!” W kącie klaszcze kartami dwu graczy.

Od drzwi wwiało liście kasztanu. Senna jestem, gdyby pójść do domu.

Ale jeszcze spotkanie jest w pełni, jeszcze spełni się trud i spoczynek.

Mali chłopcy już leżą pod kołdrą, matka czuwa nad snem małych dziewczynek.

A my źle nad sobą czuwamy, nasza czułość ma smutne luki,

Trzeba bardzo by się śpieszyć z płaczem, by na radość mieć już suche oczy.

Ach, podróżni, bądźcie wytrwali, nie szukajcie pośpiesznych uczuć.

Kot w hotelu przeciąga się przez sen, drzwi głośno zatrzasnął wiatr.

Na granicy

Długo się wahał, nim na szczyt tej góry

Wspiął się wraz z nami.

Dziś już nie pamiętam,

Jak nazywała się ta góra zwykła,

Porosła trawą krótką jak włos na rekrucie

Albo na więźniu, który przestał liczyć czas.

Ta góra była granicą ojczyzny

Tego człowieka. O, gdyby mogła na stopach olbrzyma

Ponieść go dalej, do bram miast podbitych,

Gdzie się wraz z ludźmi wykrwawiły mury,

Drzewa i ziemia, ziemia i urodzaj,

Pieśni i taniec, gromadne zabawy,

Grenada, Teruel, Albacete, Madryt,

Krew krwi najdroższa, ócz jego źrenica,

Gdzie zatrzymano haniebną przemocą

Łomot serc zgodny

I oddech swobody,

Który poruszył tym pięknym narodem

Jak wielkim żaglem na swobodnym morzu.

Tam, za tą górą, groźna noc tyranii,

W głębi tej nocy płonie wulkan srogi,

Lonty wulkanu na wsze świata strony

Rzucone płoną – Ojczyzno, bądź mężna!

Stojąc na szczycie my, dwoje Polaków,

Oczu nie śmieliśmy zwrócić na niego,

Bacznie się jednak patrzyli żołdacy,

Co straż trzymając grali w kości w trawie.

Właśnie im w czarnych, szumiących spódnicach

Kobiety niosły obiad i wesoło krzycząc

Szły ścieżką w górę.

Lecz my patrzyliśmy w stronę Hiszpanii

I serca nasze nuciły jej pieśni,

I wysławiały jej dumną urodę

Przez pól przestrzenie, szerokie i puste,

Żółtych skał złomy, oliwkowe drzewa.

Patrzył towarzysz, pot spływał mu z czoła,

Wzniósł pięść do skroni i tak trwał przez chwilę

Tak z odkrytymi staliśmy głowami

I zdało nam się, że wielka zatoka

Burzliwą falą wspięła się ku górze,

Że się rozszumiał nurt Ebro i Duero,

Że rozdzwoniły się na wietrze lasy,

Że wielkim głosem wołali umarli

A żywi raz im jeszcze – przysięgali.

Wiosenne światło

Wszystko co piękne zaczyna się w śpiewie

I ta wiosenna krzątanina,

Gniazd pracowite układanie,

Słów gra dziecinna.

Śpiew ten jest czasem jak gałąź kwiecista

Pieśni skowronka,

Czasem wybuchem,

Gdy lód zwątlały woda roztrąca.

Czasem, o – słyszę,

Znów się powtarza, sercem łomoce,

Aż bije jak oszalałe:

Skąd dziki gołąb ten krzyk dobywa

Miłości i rozpaczy!

*

Nocą księżyc lekki zawisa

Nad młodą sylwetą drzewa.

Straszna jest ciemność.

Zanim przywyknie listek – omdlewa.

Rosa się z żyłek cieniutkich sączy,

Kret cicho stąpa,

Pszczoły się tulą ciaśniej w gromadę,

Sowa się w dziupli przeciąga.

Wtedy się człowiek w snach niespokojnych

Łączy z tą rzeszą,

Z grozy przerażeń, śmierci, narodzin

Wydźwiga swą ludzką przeszłość.

Ballada

Pożegnali się na czas niedaleki,

Nie zobaczą się już przez wieki,

Kiedy niebo porówna się z wodą,

Będzie północ i stanie nad drogą.

Kiedy niebo się z wodą zamieni,

Będzie maj, będzie miesiąc kwitnienia,

I deszczowe smugi szeroko

Posiekają ogromny widnokrąg.

Oni będą leżeli osobno,

Lipiec wspomnień im z ust wyparuje,

Luty twardy się po nich przetoczy,

Miłość, przyszłość – Bóg im uroczył.

Ich imiona ludzie ubrani

Zacierają kroków szumami.

I kalina się zaczerwieni,

Ale cóż im po kalinnej jesieni.

Zmarnowali ich święci pańscy,

Przemienili ich kości na wapno.

Dzieci skaczą po kamiennych pagórkach,

Jak zielono, jak wesoło, jak biało.

Kirsten Flagstad

Wielkiej śpiewaczce norweskiej

O niebo wsparta śpiewa

Wielka i głos jej jak wiatr

Ujęty w jasne łożysko

Płynie wciąż wyżej i wyżej.

A śpiewając i wchodząc do nieba

Nie zapomnij, co sercu trzeba,

Ziemi skibeczkę z kwiatem

I gorycz, za czas zapłatę,

Za wszystko, co się nie spełni.

W twoim skalistym kraju

Polacy umierali.

Przed świtem chłód serce targa,

Wstaje złowróżbny cień sosen,

Za pustym zboczem morze

Chorągiew czarna.

Kirsten o niebo wsparta gdy śpiewa,

Przybliża do mnie zatokę

Bladą jak oczy,

Bladą jak oczy kiedy patrzą z dala.

Śpiewając wsparta o niebo,

Niech Kirsten o wszystkim śpiewa.

Jak pośród szczęścia przychodzi śmierć,

Jak człowiek nic przeciw niej nie może.

Jak świat ginie z oczu,

Choć wciąż kwitnie i rodzi,

I deszczami szerokimi oddycha.

Ale już bez tych srebrnych błyskawic,

Ale już bez tych gwiazd nad ranem

Jak ciężkie krople wody.

I nie powtórzy się już nigdy głos,

Nie zadźwięczy już nigdy głos,

Którym serce schrypnięte ze wzruszenia

Prosiło o chwilę szczęścia,

O chwilę pokornego, strasznego

Milczenia.

Colloque sentimental

Z katedry Sacré Coeur pełny widok na Paryż.

Mijali się cudzoziemcy, samochody zataczały koła.

Na tle nagrzanego muru dwa profile niewidomych.

Uśmiechnięci prowadzili się pod ręce rozmawiając cicho i gestykulując.

— Co za ciepło. Jesienne ciepło, pod którym twarz się rozpogadza –

Powiedział jeden i wyciągnął przed siebie ręce jak dwie pięciolistne koniczyny,

Jak dwie meduzy o płatkach białych jak powieki.

Znikli w cieniu. Za chwilę znów dał się słyszeć stuk lasek

I szelest dłoni sunącej po kamieniu katedry.

Trafili na plamę słońca. Stanęli wdychając głęboko

Zwróceni twarzami na Paryż.

Miasto było nisko jak w kotlinie, jak w przepaści,

Pod wydźwigniętą katedrą.

Leżała na nim mgła i dym. Zaledwie parę pagórków

Znanych i czułych: Łuk Tryumfalny, Plac Gwiazdy

I Wieża Eiffla, której rodzina świata wybaczyła brzydotę jak zdolnemu dziecku.

— Kocham Paryż – powiedział drugi. – Pod moim dotykiem

Dom się odzywa każdy i mosty szumiące rzeką.

Nie boję się wielkiej przepaści, nad którą się teraz pochylam.

Paryż pode mną jest. Wiem. A cóż jest lepszego niż wiedza?

Czy zamieniłbyś się w kota o bystrym wzroku

Lub w dziewczynę wspartą o ramię kochanka?

Oto jest wiek, który pozwala mi mówić: nie jestem nieszczęśliwy.

Oto jest wiek, mój drogi.

Dopóki jad doświadczeń nie wsączy się głębiej w mój sen,

Dopóki kołatanie do drzwi nie przerazi mnie bardziej niż ryk archanielskich trąb

I nie zawołam pośrodku nocy:

Zgubiłem pamięć gdzie jestem.

Budują obóz koncentracyjny dla ślepych!

Paryż, 1947

Odwiedziny

Na Placu Trzech Krzyży w Warszawie,

naprzeciw zwalonego Kościoła Świętego Aleksandra,

jest Instytut Głuchoniemych.

Stał kiedyś. Dziś jest tylko.

Tam poszłam

w parę miesięcy po zniszczeniu Warszawy.

Była wczesna wiosna. Pył się unosił

z pustych wnęk domów, nad którymi otworzyło się nieba więcej

niż kiedyś nad zorganizowanymi w piętra cegłami.

W Instytucie spodziewałam się znaleźć towarzyszkę pracy Czechowicza,

poety, którego wśród wielu trzeba pamiętać,

choć lekkomyślni wyjmują kamień po kamieniu

z trudnego monumentu kultury,

jakby tylko jedną ścianą mógł się obronić od siły wiatrów.

Jest u tego poety strof parę, które dorastającym

podały obraz świata jak liść młody, jak zwierzę

jeszcze gorące od narodzin, pełne przeczuć matki i niedrapieżne.

Nie trzeba ich stroić.

Ani mogiły poety na cmentarzu w Lublinie,

gdzie ma grób na centymetr nie szerszy od innych,

co zabici od bomby, kamienia i strzału.

Kaliber broni nie przenosi do wyższych rejonów;

taki jest jeszcze morał cywilizacji. Inaczej pył ognisty

bomby atomowej przenosiłby w hierarchie błogosławionych,

ale nigdy ukłucie muchy tse-tse i najmniejszego owada na ziemi o pyszczku jak szpilka.

Towarzyszka pracy pedagogicznej Czechowicza (był on bowiem

nauczycielem dla dzieci upośledzonych: ślepych, głuchych i niemych,

dla których zarówno kalendarz jak i ważne sprawy życia wraz z posiłkiem

mają powolniejszy bieg) stała właśnie przed ogrodnikiem w szarym kitlu z gracą,

wydając mu zarządzenia. Z boku widziałam jej zamknięte wargi

nieme z wyboru, nieme z przekonania,

nieme z doświadczenia długich lat. Tylko uskrzydlone dłonie

żłobiły powietrze w arabeskę, której piękno i logika były mi niedostępne.

Tak żyje człowiek, którego karmią dwa światy,

jak ksiądz, jak poeta, albo dozorca więzienia.

Najpierw wskazała mi lewą ręką: na boisku bawili się w piłkę chłopcy

czyści i odziani ubogo; zresztą jak inni chłopcy w ich wieku – weseli.

Ale radość ich nie udzieliła się mojej: był to najsmutniejszy z niemych filmów jakie widziałam.

Tam, gdzie prawą ręką podaną na pożegnanie już mi nie wskazała,

tam,

drogą ku wyjściu, wydeptaną wśród odłamków gruzu,

szedł pochód równie godny zapamiętania jak rytmiczne pochody greckich płaskorzeźb

i jeśli go nie przekaże ostatni z tego wieku

słusznie zwali się w gruz architektura spółdomów,

bez żalu niech niebo zapanuje nad ziemią.

Z ogrodu, spod drzewek bielonych wapnem, nieśli robotnicy na noszach

polane wapnem ciała pensjonariuszy tego zakładu.

Jaka była dla nich ta suita wojny?

Czy bez szmeru walił się świat wśród błyskawic i wstrząsów

i tryskały w górę płomienne fontanny ziemi i piasku,

aż dopiero uderzenie śmierci przyniosło im głos pierwszy

tak oczekiwany?

Kto pobielił drzewka wapnem – uchronił je od szkody. Kto zalał ciała wapnem – nie uchroni ich od rozkładu.

Z ciał niemych ulatując życie

nie potrafiło wydobyć okrzyku, jak wybuch ostatni.

Przetrwały mumie faraonów, kąpane w kadzidłach i w oleju,

o fellahach wieść tylko. I o tych tylko wieść zostanie.

Mocniejszym tylko trzeba podjąć ją głosem,

aby możnym zjeżyły się włosy od głosu słabych.

1946

Waliszewski

A ja się na tę zmienność zamierzę,

rozbiję szkło na Velasquezie, na Van de Veldem,

na rubensowskich aniołkach i wszystkich małych mistrzach morza,

poobracam do ściany te landszafty w restauracji kaszubskiej,

klasnę:

niech będzie Waliszewski permanentny,

niech trwa!

Mają być te zielenie jasne, które sobie błękitem płuczą gardło

jak gdyby cytra grała, ma być mitologiczna toaleta,

psy będą nosić w pyskach balony,

dzieci siusiać w werbenach tęczowo.

A bardzo grube panie, bielutkie, w biustonoszach,

wypną się na ten pejzaż morski

we śnie błogim, wśród łagodnych chrapań.

Powrót

Znów poznać smak łagodny ludzkich spraw

Jak pośladu złotego, które rojne i domowe

Ptactwo dni dziobie.

Przebierać je jak drobne kamyki i piasek

Na skórę bębna rzucone

I czuć ich kształt, i słyszeć cichy stuk,

To znaczy: jeszcze żyć.

Nie jak ciężki kamień, co pada

I przebija papier i cienką skórę liścia i kość.

Nie jak ciężki kamień, co bez pamięci na dno pada,

Zostawiając ruinę i strzępy

— tak żyć znów…

Stoję patrząc przed siebie bez oddechu.

Oczekiwanie

Tak, w taką właśnie burzę czerwcową,

w nawalny deszcz!

Kiedy niebo rozpęknie jak czarodziejska pocztówka,

w górze ukaże się słońce – to wschód,

w dole księżyc pękaty i gwałtowny –

To noc się cofa za tarczą jasną.

I zapachnie powietrze,

Drzewa na mokrej ulicy staną jak olbrzymy

I rzucą się w ciemność spragnione kwiaty z balkonów.

Wtedy urodzi się dzieciątko

Nagie jak gwiazda na sianku światła.

I uśmiechnięte krążyć zacznie w gwiazdozbiorze

Na wiele, wiele lat.

Urodziłaś się

Urodziłaś się w porze letniej obfitości,

Urodziłaś się w porze burz.

Co noc otwierał się i zamykał horyzont z łoskotem.

O trzeciej, było już po świcie,

Szła twoja matka przez deszcz.

Przystawała,

Szła uśmiechnięta,

Drzewa pachniały znieczulająco,

Ciepła mgła wypełniała ulice

Mokrej i pustej Warszawy.

A twoi rodzice szli

Okryci fałdami deszczu,

Szli krok za krokiem

Jak podróżnicy zdrożeni długą drogą,

Jak postaci prastarego misterium,

W którym z łez gęstych i płynących bezustannie

Urodzi się nowe źródło łez,

Nowy błękit

Oczu dziecka.

Na przybycie do domu starego bretońskiego kredensu

Kiedy ciemny jak skała, pachnący solą morską i chlebem,

Stanął w kącie naszego domu, cały dom się rozśpiewał

Głosami, które dotąd nierozbudzone spały.

Śpiewały sprzęty wszystkie

Głosami swoich drzew macierzystych dawno zapomnianymi.

Śpiewał orzech niegdyś soczysty, sokiem brązowym cieknący,

Śpiewała wiśnia czerwona i biało-ruda sosna

Na cześć wiekowego przybysza z dalekiej Bretanii:

Witaj po długich podróżach, tułaczu jak Odys sterany,

Witaj, przezacny potomku szumiących zielono koron,

Witaj, drzewo przeszłości przez dawnych kochane cieśli,

Drzewo przez ręce twarde gładzone na życie trwałe,

Drzewo ścinane na sprzęty do domów mocnych jak góry,

Ozdobo rybackiej izby w pobożnej wietrzystej Bretanii.

Witaj, drzewo gościnne, ład kochające i pokój,

Drzewo, którego ogień ni woda nie zgryzą łatwo.

Tak witały stary dębowy kredens bretoński sprzęty mojego domu,

A ja umaiłam jego sterany, lecz prosto jeszcze trzymający się grzbiet

Pnącą zielenią, jak ołtarz domowego bóstwa,

I rozłożyłam na półkach cynowe talerze i ulubione książki.

Od kiedy sprzęt ten ze starczym skrzypem spoczął pod moim dachem,

Zrozumiałam, że po długiej żegludze łódź dopłynęła znów na postój u brzegu,

Zaryła się głęboko w piasek i wchodzi coraz głębiej w ląd.

Ten kredens jest jak dom dawny, od deszczów ściemniały,

Półślepy, lecz zaciszny, dom od jakich odwykliśmy.

Oto nareszcie znalazło się godziwe pomieszkanie

Dla małych larów naszej małej rodziny, do których zaglądać będzie czasem

Psotna mysz o szarym pyszczku i bystrych oczkach.

Będzie tam pachniało miodem i dojrzewającymi gruszkami.

Ale gdy za oknem szaleje zima,

Szumi zimne północne morze i rozbija się o nagie skały,

Ciemne suknie wdów z Finistère i Morbihan powiewają na silnym wietrze,

Biegnę tamtędy jak niegdyś po ostrym nabrzeżnym żwirze,

Szczęście jest daleko.

Morze, które nikomu nie schlebia, przypomina wszystko co złe,

Wszystkie winy zawinione i złe szaleństwa przypadku.

Zalewa oczy fala słona i upokarzająco silna.

W tym morzu jestem niedostrzegalnym cieniem,

Który przemyka i ginie w fontannie światła.

W tym rozległym prostokącie Europy rozegrały się moje dzieje.

A kiedy syty podróży ptak powrócił z ciepłych krajów do rodzinnej ziemi,

Dokonało się już wszystko, co dokonać się miało w młodości.

Oto już dziesiąty raz z pól zwozi się spokojnie zboże pod dachy,

Wędrowne ptaki odleciały znów w coroczną podróż.

My zostajemy w domu. Córeczko, mała jeszcze jak kotek,

Uszanuj podróżnika, który zamieszkał u nas od niedawna.

Siadały na nim dzięcioły zielone, rude gile i szare jaskółki,

Zna on chód zwierza, słyszał ryk głosu, strachu i śpiew radości,

Nie obcy mu zapach ryb wędzonych i kłębów pary

Unoszących się z garnków w ludzkich domostwach.

W jesienne długie popołudnia

Widział ludzi grzejących chłodne dłonie przy ogniu.

Towarzyszył narodzinom takich jak ty dzieciątek.

Mieszkały w nim chleby, pachnące misy z mięsem i woreczki z solą.

Córko, jeśli zechcesz,

Starzec ten wiele ci jeszcze potrafi opowiedzieć i o moim życiu.

WOLNE RĘCE

(1969)

Przemiany

Obejmuje go liściastymi gałęźmi ramion

i lecą w górę w tym szumie w zawrotnym szumie pogodnego wiatru

We włosach wieje wstęga: Niech tak będzie!

Błękitne powietrze smakuje jak ambrozja jak sok z winogron jabłek

krągłych obłoków kształtowanych według ziemskich ogrodów

Jak chłodne są jej piersi

Objęci lecą

bosymi stopami rzeźbią schody coraz wyżej

i białe ich kolana błyskają w gwiazdozbiorze zabłąkanych meteorytów

Są już w obrocie ciał niebieskich

Reflektory krzyżują się na ich brzuchach

Spodem miękkie materie Tiepola To nie z tego obrazu Pomyłka

Proszę przez tę galerię przesunąć raz jeszcze światła:

na tę parę miłosną gdy tak leci niebaczna na nic

odnajdując wreszcie ten wydarty uśmiech

tę niezmąconą pogodę uścisku

poprzez teatralne suknie o czystych barwach traw i wody

Mówią kochankowie:

Uratowaliśmy tę chwilę w czas biblijnej rzezi

przenieśliśmy tajnie pod wiejską chustką

w pończosze w zagłębieniu dłoni na torturowanych ustach

na łonie w koszyku malin w pomiętym liście uchroniliśmy

i nadajemy ją dla was w wieczność

Chór:

Więc zapalcie świecę na znak nadziei

Jest ranek ale jeszcze ciemny

W oknie człowiek patrzy posępnie

W śnieg w zawieruchę

Pod tą wyspą

Pod tą wyspą jest inna wyspa, może jeszcze piękniejsza.

Ku niej szybuje uśmiechnięta pływaczka, łącząc błyskawicznym łukiem skałę, powietrze i wodę.

Chciałabym widzieć cię naraz ze wszystkich stron, stworze, fragmencie, zawierucho, wspaniały obłędzie jasnego umysłu.

Śniło mi się

Śniło mi się, że przyszedłeś i poszedłeś z nami w wypłowiałym kapeluszu i marynarskiej koszuli.

I śniło mi się, że spałeś ze mną, ale wiadomo to było tylko stąd, że trwała nieustająca pogoda i chodziliśmy boso po piasku.

I był z nami nasz niedawno zmarły przyjaciel, który nic nie mówił, ale wiadomo było, że jest i idzie z nami.

Wszystkie twarze były w cieniu, niewidoczne, choć paliło słońce.

Szliśmy odnogą snu jak morskim zalewem, który wskazywał nam drogę, choć wiadomo było, że urwie się nagle wśród skał.

Żartują z nas we śnie

Dlaczego biega wciąż za nami ten mały z parawanem

Czy znów musimy kochać się tajemnie

Śpieszmy się więc te chwile są nam policzone

Lecz ty objąwszy mnie trwasz milcząc w półtanecznej pozie

We śnie poznałam pluszowe salony

Spacerowałam po nich przez przypadek

Bardzo kosztowny jest kapelusz ciotki

Uwolnij mnie od sennych mych widziadeł

Ale co widzę i ty jesteś inny

Zafryzowany ale twarz ta sama

Ten uścisk trwa aż do drzwi ktoś zastuka

We śnie tym morał jest i jakaś jest nauka

Brunetka kiedy suknię mi poprawia

Pierś mą całuje bez żadnej zdrożności

Pani jest zwyczaj taki w naszym domu

Przymiarki zawsze są na osobności

Teraz parawan rozstawiono w kącie

Aby krył bukiet polnych kwiatów letnich

Wuj uczulony jest na rzeczy wzniosłe

Więc ukrywajmy je przed jego okiem

Kiedy się z okna wychylam ty krzyczysz

Czy znów musimy kochać się tajemnie

Wiersz ten ci niosę z dedykacją czułą

Aby mniej we snach działo się beze mnie

Jej twarz

Jej twarz z otwartymi szeroko oczami falowała przede mną całą noc, odbita w rozkołysanej wodzie.

Promienie jej włosów tworzyły czarne słońce w rogu gęstego rękopisu o niejasnym znaczeniu.

Kiedy wyłowiono ją pod mikroskopem, była mrugającym pierwotniakiem w kropli rozcieńczonego snu.

Cykada drąży noc

Cykada drąży noc.

Jej głos jak ruchliwa spirala, która rozpręża się i zwija, naostrza się, czyści, srebrnieje.

Kiedy utrudzona milknie, zostaje w nagrodę gwiazdą, skromną gwiazdą, puchem mleczu drażniącym powiekę ciemności.

Zachód Claude Lorraine’a

Zachód Claude Lorraine’a napotkać można na wszystkich południowych morzach Europy, wszędzie gdzie nieruchoma grupa ludzi spogląda milcząc na rozpostarte statki żaglowe, w smudze umierającego w chwale blasku.

Ballada

Odważny ten, co nie wie, że ono jest wszędzie,

Piękność go nie osłabia, nie wie, co to groza.

Ono ostrym zachwytem bije nas po twarzy

I spycha na dno klęski, kiedy noc zapada,

Thalassa, morze.

Wspiął się koń, klasnął żagiel, radość mnie poniosła,

Słonym powietrzem dysząc frunęły aniołki,

Rokokowy wianuszek niosła w dziobku żołna,

Nagle wiatr strzaskał łódkę, zapiszczały mewy,

Gniewną pięścią o piasek uderzyło morze.

Wiatr przesypuje ziarna i liczy miesiące,

Oczarowana siedzę, tak trwają godziny,

Co dzień mi ścina głowę horyzont gwałtowny.

Biegnę tańcząc. Gdy ciemno, nikt mnie nie poznaje.

Stój. Głucho bije serce. Ono cię urzekło,

Thalassa, morze.

Ryba, co niema żyje, alga, która pachnie,

Karmione jadem rosną i sprzyja im zdrowie.

Ja głuchnę, kiedy szumi, kiedy cichnie, blednę.

Uciekam. Lecz mnie zawsze ku brzegom swym zwiedzie

Thalassa, morze.

Kantylena dla gór

Nagie i straszne patrzę na was

jak w sen okrutny ale trwały

wieczność śmierć miłość tu zamknięte

wiodą swój żywot doskonały

wśród waszych ech powracających

wśród waszych szumów burz i lawin

gdzie mieszka wiatr samotność miłość

gdzie wieczność miłość są zamknięte

na listku siedząc jestem liszką

ptaszkiem zwierzątkiem bardzo małym

gdy patrzę na was jest mi straszno

to sen okrutny ale trwały

tu mieszka czas i miara rzeczy

ukryta w skale pod strumieniem

strumień przez twarz się ludzką toczy

góra otacza go ramieniem

kamienne zmarszczki wiek się tworzą

a reszty dokonają deszcze

tu mieszka wszystko niepojęte

liszkom zwierzętom bardzo małym

Niepamięć

Wyschło pióro Nadzieja jest jak żagiel biały

Pod którym morze kłębi się i nie wysycha

Ty jesteś jak dłoń moja wciąż ze mną i we mnie

Biegnę ty we mnie kreślisz niewyraźne znaki

Których odczytać nie chcę nie śmiem nie potrafię

Odchodząc więc bezsilna dojrzałością gardzę

Kiedyś też było morze W południe tak szumi

Co dzień w południe dawną przypomni chorobę

Nie pamiętam Jak błogo Kwiat kwiatem liść liściem

Żyć bezkarnie przeczuwać lecz nie schodzić na dno

Wyschło pióro Wspomnienie jest jak żagiel wątły

Pod którym morze kłębi się i nie wysycha

Koroną na tym morzu mój żal doskonały

Statek w światłach wysokich pośród nocy ciemnej

Przecięte kartki książki więc odwracam głowę

Ten statek to zaduszki i zarazem festyn

Jak blisko siebie święta karnawał i posty

Wyschło pióro Nadzieją wykarmione ptactwo

Nad morzem lecąc szumi i o nocleg prosi

Nad mroczną boją smutku która się oddala

Twoja twarz gasi świecę i słońce zapala

Lautréamont

Umarł w samą wigilię Bożego Narodzenia. W hotelu.

Ten dzień był dla niego podobny do innych.

Nie pozostawił nam na pastwę ani okrucha,

ani skrawka listu, ani jednej słabości, na której moglibyśmy zawisnąć,

jak na nici, nad czerniejącą sylwetą ziemi.

Stoimy wygaśli i jego gniew krąży w nas

jak w suchych piszczelach ichtiozaurów.

W jego buncie, szaleństwie i samotności ani jednej iskry,

która przyspieszyłaby bicie serca.

Tylko lodowaty ocean, tylko krzyk i szum rozdzierający uszy,

tylko tętent przerażonych zwierząt,

tylko wyłupiaste oko kraba i pysk wszechmocnej wieprzowatości.

Oto jestem połączony z wami w zooflorze w metafizyce

i w pustce nadgryzającej chciwie istnienie

między jednym a drugim słowem poezji.

Eksplodujecie tarci chłodem.

Niepogodzony, obojętny odwraca się do nas tyłem i zasypia.

Jest bowiem nadrzędne nad nim owo zasypianie.

Siedziały panie

Siedziały panie przy kawie.

Mnie wyrywano paznokcie – mówi jedna.

Ja byłam pod reflektorem.

Na mnie kapała woda dwie doby.

Mnie odbili nerki.

Mnie rozstrzelali syna, spalili ojca.

Zwykłe warszawskie panie.

Przesłanie

W trumnie nocy

w uplecionym z wikliny koszyku dla dziecka

płynęliśmy niesieni ku niejasnym celom

Ktoś z góry już nas znaczył okiem ognia głodu

bóstwo bóstw dobry książę lub ułomny starzec

Płynęliśmy bez zgrozy

morze było krwawe

i z dna góry umarłych chybotały falą

więc przytulną kolebką było nocne morze

Wypełnieni tajemną wiedzą snu

byliśmy żertwą dla symboli

dla krzyżów gwiazd i zwierząt już anachronicznych

i każdy z nas miał język rozwidlony

by mówić mową prostą i mową uczoną

Jesteśmy zwierzętami z poświęcanych stajni

ktokolwiek nas napotka niech ucieka z krzykiem

jeśli istnieją jeszcze gatunki odmienne

w kosmicznych gwiazdozbiorach z łagodniejszych mitów

Zanurzona w czarnym czerwcu

Zanurzona w czarnym czerwcu wśród żałobnych konwalii i bzów.

Wysoki ogień wypala jej wnętrze odsłaniając konstrukcję.

Architektura bez zarzutu:

akustyczne kaplice, chrzcielnice łez, przedsionki oczyszczenia.

Nim się spostrzegła, pod gotyckim sklepieniem rozległ się żarliwy szept.

Od nowa.

Wszystko od nowa.

Nikt nie chce odebrać ode mnie

Nikt nie chce odebrać ode mnie tej drobnej pestki wiedzy, którą trzymam w zwartej mocno dłoni. Boję się ją otworzyć, może już jest pusta. Ale nocą, spomiędzy zaciśniętych palców wysuwają się giętkie łodygi o zielonych liściach, a spośród liści kwiat o łagodnym spojrzeniu.

Mogłabym was wówczas zbudzić, krzyknąć, ale nie przychodzi mi to do głowy.

Wybór imienia

Jestem czasem jak kłoda która uderza

częściej jak kłoda niesiona przez fale

ale do mnie należy wybór jak siebie nazwę

jestem kłoda zbuntowana

jestem kłoda w masce

na wzór bogów wyciosana

jestem kłoda pyszna choć bezkształtna

we mnie mieszka obraz ukryty

postawcie mnie na skrzyżowaniu dróg

Jestem kłoda która się śmieje z pożaru

jestem strumień w który bije bezmyślna ręka

jestem jak nawiedzone dziecko które pokaże w tłumie sprawcę

jestem jak ptak o przestrzelonym gardle który śpiewa

Jestem kłodą twardą która nie wybacza

jestem narzędziem które czeka by wykonać dzieło

jestem uchem ogłuchłym od szyderstwa

i śliną świętego przekleństwa

Jestem klęską i sprzecznością w próbie działania

jestem owocem sporu o istnienie

dlaczego miałbym się pomniejszać

Jestem kłodą rzuconą w górę która nie spada

Jestem tym od czego ginę

Sierpień w Orłowie

Przed tym błękitem i przed tą zielenią

ta pani tak się rozpromienia,

że jej odpromienić nie można,

wciąż świeci jak lampa złota.

Malutka Wenus powstaje z piany

i słonecznik niesie nad głową jak tamburyn,

słonecznik jak słońce dojrzały.

A teraz tańcem znużona

na psich łapach Wenus rudą głowę położy,

żagiel jej stopy miarowo będzie chłodził.

Gra orkiestra Mantovaniego,

znak, że już wieczór nadchodzi.

Ucieka Wenus łaskotliwa przed gwiazdami,

cała w dreszczach fal, w zapachu mocnym soli.

Wtedy zieleń i błękit bledną

i smutnieje pani rozpromieniona,

a pan w ubraniu białym, który nic a nic nie rozumie,

za pszczółką rzuca się w pogoń,

za pszczółką jak słoneczko tchórzliwą.

— Więc to tak – nadyma się wrzesień –

jeśli nawet najrozsądniejsi szaleją,

pora, bym ja teraz wkroczył na scenę,

we łby psiknął makowego oleju.

O morzu

1

Fale

Mówią wołają są groźne patetyczne wspaniałe

wieczysty chór antyczny który nie zna co żart i odpoczynek

Tak od stuleci mieć zawsze rację

być surowością karą naganą

sumieniem sprawiedliwością żywiołu

przed którym klęka podległa losowi i zmienna

dramatis persona

ziemia

2

Dziś morze jest szczere

widać je do dna

Pokraczni płetwonurkowie wypływają na powierzchnię

niosąc w dłoniach rozgwiazdy i rogate muszle

Co wczoraj było łupem dziś jest upominkiem

łaskawie wyniesionym na przedsionki wód

3

Skała jak usta morza

pod surową czułością nieba

4

Zejdź albatrosie wspaniały morski orle

będziemy znów gęśmi na kołyszących się nogach

białymi gęśmi które nie wiedzą co

to zawrót głowy to piękne zawieszenie między niebem i ziemią

5

I tylko w rurach kanalizacyjnych

dudnią i wyją syreny odpływających parowców

6

Śmietnisko morza Połamane muszle dziurawe kamienie

a wszystko lśni jak rozbita witryna jubilera

Poskręcane pierścienie zieleni jedwab alg

i oczaste szkielety krabów lekkie jak trupy motyli

Śmietnisko cmentarz muzeum źle strzeżone

które wciąż rozgrabia fala morska pochody

bosych stóp lekkomyślne wiatry

7

Jesteśmy niewinni Wielka ryba która w nim jest zatrzepotała

się nagle rzuciła nim kilka razy o łóżko i ucichła

8

Spieniona krew fal pulsuje w różowych muszlach

i hucząc uderza Neptunowi do podchmielonej głowy

9

Mówi do mnie nieustannie

szumi przekonuje

a ja słucham lecz uszy moje są dla niego zamknięte

Nawet nocą dobija się do moich okien

do murów mego snu

Ale ja nie dorównuję mu w czuwaniu

DWOISTOŚĆ

(1971)

Narodziny

Dostępne w wersji pełnej.

Narodziny (II)

Dostępne w wersji pełnej.

Wieczory Lichtenberga

Dostępne w wersji pełnej.

Nieznajomy

Dostępne w wersji pełnej.

Androgyne

Dostępne w wersji pełnej.

Zegar

Dostępne w wersji pełnej.

W ulewę

Dostępne w wersji pełnej.

Osaczona

Dostępne w wersji pełnej.

Odbicie

Dostępne w wersji pełnej.

Mijanie się

Dostępne w wersji pełnej.

Chłopak pakuje głowę

Dostępne w wersji pełnej.

Wezwanie

Dostępne w wersji pełnej.

Co jest za

Dostępne w wersji pełnej.

Ogrody deszczu

Dostępne w wersji pełnej.

Staroświeckie

Dostępne w wersji pełnej.

Odwodzenie

Dostępne w wersji pełnej.

Mój własny

Dostępne w wersji pełnej.

Coraz wyżej

Dostępne w wersji pełnej.

Być

Dostępne w wersji pełnej.

Zagłuszacie mnie

Dostępne w wersji pełnej.

Westchnienie

Dostępne w wersji pełnej.

Bezdomna

Dostępne w wersji pełnej.

CZUWANIE

(1978)

Mówi akacja z dzieciństwa

Dostępne w wersji pełnej.

Piękne siostry

Dostępne w wersji pełnej.

Hölderlin

Dostępne w wersji pełnej.

Ależ tak

Dostępne w wersji pełnej.

Przechodzień

Dostępne w wersji pełnej.

Pożegnanie

Dostępne w wersji pełnej.

Łagodne światło

Dostępne w wersji pełnej.

Może

Dostępne w wersji pełnej.

Rada na wagę złota

Dostępne w wersji pełnej.

Tyle razy widziane

Dostępne w wersji pełnej.

Ćma

Dostępne w wersji pełnej.

Jeśli

Dostępne w wersji pełnej.

Nad zatoką

Dostępne w wersji pełnej.

Ten zachód

Dostępne w wersji pełnej.

Middle West popołudnie

Dostępne w wersji pełnej.

Middle West wieczór

Dostępne w wersji pełnej.

Dzień dobry dobranoc

Dostępne w wersji pełnej.

Powrót z miasta

Dostępne w wersji pełnej.

Kiedy co mówimy

Dostępne w wersji pełnej.

Czuwanie nad zatoką

Dostępne w wersji pełnej.

Wokół domu

Dostępne w wersji pełnej.

Morze wyrzuciło

Dostępne w wersji pełnej.

Minnie Robins

Dostępne w wersji pełnej.

Gomez na dachu

Dostępne w wersji pełnej.

Pan Porter się upił

Dostępne w wersji pełnej.

Czarny komiks

Dostępne w wersji pełnej.

Pianola pana Knoxa

Dostępne w wersji pełnej.

Wino pana Petersena

Dostępne w wersji pełnej.

CHWILA POSTOJU

(1980)

Powrót do domu dzieciństwa

Dostępne w wersji pełnej.

Chwila postoju

Dostępne w wersji pełnej.

Co można usłyszeć w kuchni?

Dostępne w wersji pełnej.

Stary człowiek upadł w błoto

Dostępne w wersji pełnej.

Portret II

Dostępne w wersji pełnej.

Patrzę z wysokiego okna

Dostępne w wersji pełnej.

Poświeć mi

Dostępne w wersji pełnej.

Zbudzenie w świetle łaski

Dostępne w wersji pełnej.

Mowo, mowo

Dostępne w wersji pełnej.

Kiedy pochyliła się

Dostępne w wersji pełnej.

To prawda

Dostępne w wersji pełnej.

Odwiedziłeś mnie, przebiśniegu

Dostępne w wersji pełnej.

Tam już w pałacowej salce grają

Dostępne w wersji pełnej.

W rzucie pionowym

Dostępne w wersji pełnej.

Co mu ślina na język przyniesie

Dostępne w wersji pełnej.

Po kryjomu

Dostępne w wersji pełnej.

Nie zastałem was

Dostępne w wersji pełnej.

Obcowanie

Dostępne w wersji pełnej.

Łąka górska

Dostępne w wersji pełnej.

Taka krucha i drobna

Dostępne w wersji pełnej.

Suchy zielnik

Dostępne w wersji pełnej.

Od jakiego formatu

Dostępne w wersji pełnej.

Myślimy

Dostępne w wersji pełnej.

Po sezonie

Dostępne w wersji pełnej.

Witaj, świetliku słońca

Dostępne w wersji pełnej.

Sen trzymał mnie w swej władzy

Dostępne w wersji pełnej.

Rekiny

Dostępne w wersji pełnej.

Filemon i Baucis

Dostępne w wersji pełnej.

Bywają wiersze piękne

Dostępne w wersji pełnej.

Jest taki plac

Dostępne w wersji pełnej.

Harcownicy

Dostępne w wersji pełnej.

OBCOWANIE

(1987)

Co jest w środku

Dostępne w wersji pełnej.

Jesteśmy dla ciebie

Dostępne w wersji pełnej.

Napiętnowanie jesieni

Dostępne w wersji pełnej.

Natura twoja

Dostępne w wersji pełnej.

Co mogą

Dostępne w wersji pełnej.

Pozostaw mnie

Dostępne w wersji pełnej.

Nie wiadomo

Dostępne w wersji pełnej.

Spór o doświadczenie

Dostępne w wersji pełnej.

Bezpieczny

Dostępne w wersji pełnej.

Ja wspomnień tych się boję

Dostępne w wersji pełnej.

Lament Kazimierski

Dostępne w wersji pełnej.

Rzecz o aniołach
w chwili zdawałoby się najmniej na to odpowiedniej

Dostępne w wersji pełnej.

Siedzenie w domu

Dostępne w wersji pełnej.

Hołd dla Henri Michaux

Dostępne w wersji pełnej.

Świt w Normandii

Dostępne w wersji pełnej.

Przejęcie władzy

Dostępne w wersji pełnej.

Wielkanoc

Dostępne w wersji pełnej.

Podziękowanie za gościnę

Dostępne w wersji pełnej.

Nad nami

Dostępne w wersji pełnej.

Miniatura znad jeziora Como

Dostępne w wersji pełnej.

Zrobię dla was ten cud

Dostępne w wersji pełnej.

To wszystko nie zostało stworzone dla ciebie

Dostępne w wersji pełnej.

Murzyńska rodzina

Dostępne w wersji pełnej.

Jak uczcić miejsce

Dostępne w wersji pełnej.

Wahanie nad książką młodego poety

Dostępne w wersji pełnej.

Arabeska

Dostępne w wersji pełnej.

Taras nad morzem

Dostępne w wersji pełnej.

Z Kościeliska

Dostępne w wersji pełnej.

Potrzeba

Dostępne w wersji pełnej.

Kantata Schütza

Dostępne w wersji pełnej.

Prośba o znak

Dostępne w wersji pełnej.

Nasze serca chciałyby być proste

Dostępne w wersji pełnej.

Spotkania

Dostępne w wersji pełnej.

Wyznanie

Dostępne w wersji pełnej.

CZUŁOŚĆ

(1992)

Powiedz jak długo trwać będą dawne imiona

Dostępne w wersji pełnej.

Podróż pociągiem

Dostępne w wersji pełnej.

Przed świtem

Dostępne w wersji pełnej.

Skarga na świętych

Dostępne w wersji pełnej.

Zraniony

Dostępne w wersji pełnej.

Buty chrześcijanina

Dostępne w wersji pełnej.

Przesilenie

Dostępne w wersji pełnej.

Oda do nicości

Dostępne w wersji pełnej.

Echo

Dostępne w wersji pełnej.

Niepogodzeni

Dostępne w wersji pełnej.

Czułość

Dostępne w wersji pełnej.

Rozmówcy

Dostępne w wersji pełnej.

Powrót ku morzu

Dostępne w wersji pełnej.

Sponiewierane przypomina sobie dawną godność

Dostępne w wersji pełnej.

Wróżenie z morskich fusów

Dostępne w wersji pełnej.

Przypomnij

Dostępne w wersji pełnej.

Westchnienie

Dostępne w wersji pełnej.

Zabawa z mgłą w Kościelisku

Dostępne w wersji pełnej.

Być i nie być pewnym

Dostępne w wersji pełnej.

Jeden krok

Dostępne w wersji pełnej.

Wierszopis mówi o malarzach

Dostępne w wersji pełnej.

Wierszopis mówi o malarzach

Dostępne w wersji pełnej.

Podróż do Normandii wiosną

Dostępne w wersji pełnej.

Cmentarz aliancki z pierwszej wojny światowej w Tourville

Dostępne w wersji pełnej.

Nieznajomi wciąż nowi

Dostępne w wersji pełnej.

Mówiąc nie tylko do siebie

Dostępne w wersji pełnej.

Na wyżynach

Dostępne w wersji pełnej.

W jądrze ciemności

Dostępne w wersji pełnej.

Antrakt

Dostępne w wersji pełnej.

Piosenka kloszardów

Dostępne w wersji pełnej.

Mól książkowy czuje się poetą

Dostępne w wersji pełnej.

Listopad

Dostępne w wersji pełnej.

Dywagacje o wieku minionym

Dostępne w wersji pełnej.

Pozdrawiam odległą rzekę

Dostępne w wersji pełnej.

Szczęście

Dostępne w wersji pełnej.

Kantata Bacha

Dostępne w wersji pełnej.

O ciszo

Dostępne w wersji pełnej.

1. Niedorośli

Dostępne w wersji pełnej.

Drży gwiazda i światło jest bliżej

Dostępne w wersji pełnej.

Evergreen

Dostępne w wersji pełnej.

Jest i tym

Dostępne w wersji pełnej.

Do odchodzącego przyjaciela

Dostępne w wersji pełnej.

Po prostu

Dostępne w wersji pełnej.

Dar pośrednictwa

Dostępne w wersji pełnej.

Wierność

Dostępne w wersji pełnej.

Pierwszy stopień szaleństwa

Dostępne w wersji pełnej.

Na to, po to

Dostępne w wersji pełnej.

Pod koniec

Dostępne w wersji pełnej.

Z głową odwróconą

Dostępne w wersji pełnej.

NIM OPATRZY SIĘ ZIELEŃ

(1995)

Spokrewnieni

Dostępne w wersji pełnej.

Scherzo

Dostępne w wersji pełnej.

Przygrywka

Dostępne w wersji pełnej.

O wiatry!

Dostępne w wersji pełnej.

Kołysanka

Dostępne w wersji pełnej.

Kołysanka

Dostępne w wersji pełnej.

Mijanie

Dostępne w wersji pełnej.

Na wieczorze autorskim ktoś powiedział że moje wiersze są pełne rozpaczy

Dostępne w wersji pełnej.

Z okna pociągu

Dostępne w wersji pełnej.

Widziałam

Dostępne w wersji pełnej.

Drogi Goldberg

Dostępne w wersji pełnej.

Powiedzcie skąd ten pośpiech

Dostępne w wersji pełnej.

Przemija postać tego świata

Dostępne w wersji pełnej.

ZOBACZONE

(1999)

Siedząca

Dostępne w wersji pełnej.

Spojrzeć

Dostępne w wersji pełnej.

Po cóż

Dostępne w wersji pełnej.

Nieuważni

Dostępne w wersji pełnej.

Bez słowa

Dostępne w wersji pełnej.

Nic wspólnego

Dostępne w wersji pełnej.

Mówcie nam to

Dostępne w wersji pełnej.

A jednak pragniemy jej ponad wszystko

Dostępne w wersji pełnej.

Pozwólcie im zwyczajnie żyć

Dostępne w wersji pełnej.

Obłóczyny

Dostępne w wersji pełnej.

Orłowo pod Leiden

Dostępne w wersji pełnej.

Westchnienie

Dostępne w wersji pełnej.

Drzewo to dom

Dostępne w wersji pełnej.

Kot Maurycy

Dostępne w wersji pełnej.

Nocny połów

Dostępne w wersji pełnej.

Wyręczymy cię naturo

Dostępne w wersji pełnej.

Tłumacząc wiersze poetów amerykańskich

Dostępne w wersji pełnej.

Z odsieczą

Dostępne w wersji pełnej.

Zanim

Dostępne w wersji pełnej.

Jazz weteranów

Dostępne w wersji pełnej.

Rue de Tournon

Dostępne w wersji pełnej.

Jest takie miasto

Dostępne w wersji pełnej.

Fotografia z pamięci

Dostępne w wersji pełnej.

Żadnych rajów

Dostępne w wersji pełnej.

Zobaczone nocą

Dostępne w wersji pełnej.

Na cześć moich braci

Dostępne w wersji pełnej.

Krzyk samotności

Dostępne w wersji pełnej.

Uciekając od swoich zadań

Dostępne w wersji pełnej.

Stań

Dostępne w wersji pełnej.

Którejś nocy

Dostępne w wersji pełnej.

Oglądając starą fotografię na której wesoło się śmieje

Dostępne w wersji pełnej.

Dusza

Dostępne w wersji pełnej.

Ten który odszedł

Dostępne w wersji pełnej.

Acquafondata

Dostępne w wersji pełnej.

Nad Dziejami Apostolskimi

Dostępne w wersji pełnej.

Sny Sprawiedliwych

Dostępne w wersji pełnej.

Jaka odpowiedź

Dostępne w wersji pełnej.

Wskrzeszony

Dostępne w wersji pełnej.

Przypowieść o Rajmundzie i Eleonorze

Dostępne w wersji pełnej.

Potrzeba nam

Dostępne w wersji pełnej.

Raz jeden

Dostępne w wersji pełnej.

Uciekając przed angielską wycieczką w Orangerie oglądam „Buduar” Matisse’a

Dostępne w wersji pełnej.

Idzie za mną to wspomnienie

Dostępne w wersji pełnej.

Gloria

Dostępne w wersji pełnej.

Zajść tylko po to

Dostępne w wersji pełnej.

Jarząb

Dostępne w wersji pełnej.

Północna melancholia

Dostępne w wersji pełnej.

Rozpoznawanie Soutine’a

Dostępne w wersji pełnej.

Remanent

Dostępne w wersji pełnej.

Być może

Dostępne w wersji pełnej.

Nagana

Dostępne w wersji pełnej.

Sypało gwiazdami

Dostępne w wersji pełnej.

NIE MA ODPOWIEDZI

(2001)

że obecność tak się nieobecnością wypełnia

że chłód tak od dawnego ciepła taje

że dni tak się dniami minionymi krzepią

że zieleń zawsze tamtą zieleń przypomina

Nie idźmy

Dostępne w wersji pełnej.

Wbrew sobie

Dostępne w wersji pełnej.

Czas to nie wieczność ani nicość

Dostępne w wersji pełnej.

Jak dotrzeć

Dostępne w wersji pełnej.

Niepewność

Dostępne w wersji pełnej.

Dedykacja

Dostępne w wersji pełnej.

Stawisko

Dostępne w wersji pełnej.

Siostra

Dostępne w wersji pełnej.

Odwiedziny

Dostępne w wersji pełnej.

Elegia lubelska

Dostępne w wersji pełnej.

Patrzenie

Dostępne w wersji pełnej.

Równocześnie

Dostępne w wersji pełnej.

Komunikat

Dostępne w wersji pełnej.

Osierocony

Dostępne w wersji pełnej.

W podróży

Dostępne w wersji pełnej.

Mówi muzyk z „Preservation Hall” w Nowym Orleanie

Dostępne w wersji pełnej.

Przechadzka w towarzystwie obcych nazw

Dostępne w wersji pełnej.

Wspomnienie zguby

Dostępne w wersji pełnej.

Bellagio

Dostępne w wersji pełnej.

Jestem tam znów

Dostępne w wersji pełnej.

Rękopis

Dostępne w wersji pełnej.

O zmierzchu

Dostępne w wersji pełnej.

Pytania o Jana Jakuba

Dostępne w wersji pełnej.

Botaniczny

Dostępne w wersji pełnej.

„Powidok”

Dostępne w wersji pełnej.

Zmęczyła mnie wszechobecność róży

Dostępne w wersji pełnej.

Mroźno

Dostępne w wersji pełnej.

Koda

Dostępne w wersji pełnej.

To słowo

Dostępne w wersji pełnej.

Sprzeciw

Dostępne w wersji pełnej.

Widziałam ich

Dostępne w wersji pełnej.

Wahanie

Dostępne w wersji pełnej.

Było

Dostępne w wersji pełnej.

Prośba

Dostępne w wersji pełnej.

Gdy opatrzy się zieleń

Dostępne w wersji pełnej.

Zwątpienie

Dostępne w wersji pełnej.

Perswazja

Dostępne w wersji pełnej.

Nad kartką

Dostępne w wersji pełnej.

Pieczęć

Dostępne w wersji pełnej.

BEZ POŻEGNANIA

(2004)

Victoria

Dostępne w wersji pełnej.

Rozłączenie

Dostępne w wersji pełnej.

W hołdzie Apollinaire’owi

Dostępne w wersji pełnej.

Medium

Dostępne w wersji pełnej.

O nich

Dostępne w wersji pełnej.

Którzy odeszli

Dostępne w wersji pełnej.

Tamten wieczór

Dostępne w wersji pełnej.

W pochodzie

Dostępne w wersji pełnej.

Jednak nie przestałam czytać ich wierszy

Dostępne w wersji pełnej.

W drodze

Dostępne w wersji pełnej.

Koleżanki

Dostępne w wersji pełnej.

Przyzwolenie

Dostępne w wersji pełnej.

Przywoływanie

Dostępne w wersji pełnej.

„Podaj mi dłoń, kochanie”

Dostępne w wersji pełnej.

Długie czuwanie

Dostępne w wersji pełnej.

Brodski

Dostępne w wersji pełnej.

Medytacja

Dostępne w wersji pełnej.

Zdobyć górę

Dostępne w wersji pełnej.

Hilary Hahn

Dostępne w wersji pełnej.

Próba z Toscaninim

Dostępne w wersji pełnej.

Próba uczuć

Dostępne w wersji pełnej.

Na cześć Monteverdiego

Dostępne w wersji pełnej.

Przed brzaskiem

Dostępne w wersji pełnej.

Stary człowiek wchodzi po schodach

Dostępne w wersji pełnej.

Wariacje na temat opery Henry Purcella
„The Fairy Queen”

Dostępne w wersji pełnej.

Krótka rozprawka o ubraniach

Dostępne w wersji pełnej.

Posłanie

Dostępne w wersji pełnej.

Okulary

Dostępne w wersji pełnej.

Po omacku

Dostępne w wersji pełnej.

Spojrzenie

Dostępne w wersji pełnej.

Powrót do Holandii

Dostępne w wersji pełnej.

Bezczas

Dostępne w wersji pełnej.

Wieże

Dostępne w wersji pełnej.

O tym wszystkim

Dostępne w wersji pełnej.

Dowód na istnienie

Dostępne w wersji pełnej.

TO WRÓCI

(2007)

Obietnica

Dostępne w wersji pełnej.

Blues

Dostępne w wersji pełnej.

Grób Keatsa

Dostępne w wersji pełnej.

Dajmonion

Dostępne w wersji pełnej.

Wielkość

Dostępne w wersji pełnej.

Vincent

Dostępne w wersji pełnej.

Tygrys w domu

Dostępne w wersji pełnej.

Serce dnia

Dostępne w wersji pełnej.

Powiedz rabbi

Dostępne w wersji pełnej.

Zona

Dostępne w wersji pełnej.

Skąd w nas ta zgoda

Dostępne w wersji pełnej.

Rozpamiętywania

Dostępne w wersji pełnej.

Nocą w Bellagio

Dostępne w wersji pełnej.

Ta chwila

Dostępne w wersji pełnej.

Janis

Dostępne w wersji pełnej.

Śmiech w ciemności

Dostępne w wersji pełnej.

Dokąd wędrują

Dostępne w wersji pełnej.

Niedosiężni

Dostępne w wersji pełnej.

To mówią
udokumentowane

Dostępne w wersji pełnej.

Sprawiedliwie

Dostępne w wersji pełnej.

Bagatelka

Dostępne w wersji pełnej.

Rostropowicz

Dostępne w wersji pełnej.

Why not?

Dostępne w wersji pełnej.

Hades

Dostępne w wersji pełnej.

Teraz

Dostępne w wersji pełnej.

Tak będzie

Dostępne w wersji pełnej.

JASNE NIEJASNE

(2009)

Reprymenda

Dostępne w wersji pełnej.

Jasne niejasne

Dostępne w wersji pełnej.

Gdzie jesteśmy

Dostępne w wersji pełnej.

Do Williama Carlosa Williamsa

Dostępne w wersji pełnej.

Do przyjaciół

Dostępne w wersji pełnej.

Nieod- niewy- niedo-

Dostępne w wersji pełnej.

Imię

Dostępne w wersji pełnej.

Zapatrzona

Dostępne w wersji pełnej.

Odzew

Dostępne w wersji pełnej.

Pamiętliwi

Dostępne w wersji pełnej.

Moja opowieść jest prawdziwa

Dostępne w wersji pełnej.

Uciekam uciekam

Dostępne w wersji pełnej.

W hołdzie dla Tintoretta

Dostępne w wersji pełnej.

Alleluja

Dostępne w wersji pełnej.

To nieprzyzwoite tak zakłopotać ich w biały dzień

Dostępne w wersji pełnej.

Lament

Dostępne w wersji pełnej.

Przemówi

Dostępne w wersji pełnej.

Science fiction

Dostępne w wersji pełnej.

Pretensja

Dostępne w wersji pełnej.

Klarysew

Dostępne w wersji pełnej.

Telegram jesienny

Dostępne w wersji pełnej.

Kochany Rossini

Dostępne w wersji pełnej.

Via Condotti

Dostępne w wersji pełnej.

Wymówione

Dostępne w wersji pełnej.

Stary park

Dostępne w wersji pełnej.

Robi się coraz później

Dostępne w wersji pełnej.

Nie pytać

Dostępne w wersji pełnej.

Alfabetyczny spis tytułów

Dostępne w wersji pełnej.

Spis treści

Karta tytułowa

POŻEGNANIA (1956)

Arles

Sare

Katakumby Kaliksta

Niecierpliwa

Na granicy

Wiosenne światło

Ballada

Kirsten Flagstad

Colloque sentimental

Odwiedziny

Waliszewski

Powrót

Oczekiwanie

Urodziłaś się

Na przybycie do domu starego bretońskiego kredensu

WOLNE RĘCE (1969)

Przemiany

Pod tą wyspą

Śniło mi się

Żartują z nas we śnie

Jej twarz

Cykada drąży noc

Zachód Claude Lorraine’a

Ballada

Kantylena dla gór

Niepamięć

Lautréamont

Siedziały panie

Przesłanie

Zanurzona w czarnym czerwcu

Nikt nie chce odebrać ode mnie

Wybór imienia

Sierpień w Orłowie

O morzu

DWOISTOŚĆ (1971)

Narodziny

Narodziny (II)

Wieczory Lichtenberga

Nieznajomy

Androgyne

Zegar

W ulewę

Osaczona

Odbicie

Mijanie się

Chłopak pakuje głowę

Wezwanie

Co jest za

Ogrody deszczu

Staroświeckie

Odwodzenie

Mój własny

Coraz wyżej

Być

Zagłuszacie mnie

Westchnienie

Bezdomna

CZUWANIE (1978)

Mówi akacja z dzieciństwa

Piękne siostry

Hölderlin

Ależ tak

Przechodzień

Pożegnanie

Łagodne światło

Może

Rada na wagę złota

Tyle razy widziane

Ćma

Jeśli

Nad zatoką

Ten zachód

Middle West popołudnie

Middle West wieczór

Dzień dobry dobranoc

Powrót z miasta

Kiedy co mówimy

Czuwanie nad zatoką

Wokół domu

Morze wyrzuciło

Minnie Robins

Gomez na dachu

Pan Porter się upił

Czarny komiks

Pianola pana Knoxa

Wino pana Petersena

CHWILA POSTOJU (1980)

Powrót do domu dzieciństwa

Chwila postoju

Co można usłyszeć w kuchni?

Stary człowiek upadł w błoto

Portret II

Patrzę z wysokiego okna

Poświeć mi

Zbudzenie w świetle łaski

Mowo, mowo

Kiedy pochyliła się

To prawda

Odwiedziłeś mnie, przebiśniegu

Tam już w pałacowej salce grają

W rzucie pionowym

Co mu ślina na język przyniesie

Po kryjomu

Nie zastałem was

Obcowanie

Łąka górska

Taka krucha i drobna

Suchy zielnik

Od jakiego formatu

Myślimy

Po sezonie

Witaj, świetliku słońca

Sen trzymał mnie w swej władzy

Rekiny

Filemon i Baucis

Bywają wiersze piękne

Jest taki plac

Harcownicy

OBCOWANIE (1987)

Co jest w środku

Jesteśmy dla ciebie

Napiętnowanie jesieni

Natura twoja

Co mogą

Pozostaw mnie

Nie wiadomo

Spór o doświadczenie

Bezpieczny

Ja wspomnień tych się boję

Lament Kazimierski

Rzecz o aniołach w chwili zdawałoby się najmniej na to odpowiedniej

Siedzenie w domu

Hołd dla Henri Michaux

Świt w Normandii

Przejęcie władzy

Wielkanoc

Podziękowanie za gościnę

Nad nami

Miniatura znad jeziora Como

Zrobię dla was ten cud

To wszystko nie zostało stworzone dla ciebie

Murzyńska rodzina

Jak uczcić miejsce

Wahanie nad książką młodego poety

Arabeska

Taras nad morzem

Z Kościeliska

Potrzeba

Kantata Schütza

Prośba o znak

Nasze serca chciałyby być proste

Spotkania

Wyznanie

CZUŁOŚĆ (1992)

Powiedz jak długo trwać będą dawne imiona

Podróż pociągiem

Przed świtem

Skarga na świętych

Zraniony

Buty chrześcijanina

Przesilenie

Oda do nicości

Echo

Niepogodzeni

Czułość

Rozmówcy

Powrót ku morzu

Sponiewierane przypomina sobie dawną godność

Wróżenie z morskich fusów

Przypomnij

Westchnienie

Zabawa z mgłą w Kościelisku

Być i nie być pewnym

Jeden krok

Wierszopis mówi o malarzach

Wierszopis mówi o malarzach

Podróż do Normandii wiosną

Cmentarz aliancki z pierwszej wojny światowej w Tourville

Nieznajomi wciąż nowi

Mówiąc nie tylko do siebie

Na wyżynach

W jądrze ciemności

Antrakt

Piosenka kloszardów

Mól książkowy czuje się poetą

Listopad

Dywagacje o wieku minionym

Pozdrawiam odległą rzekę

Szczęście

Kantata Bacha

O ciszo

1. Niedorośli

Drży gwiazda i światło jest bliżej

Evergreen

Jest i tym

Do odchodzącego przyjaciela

Po prostu

Dar pośrednictwa

Wierność

Pierwszy stopień szaleństwa

Na to, po to

Pod koniec

Z głową odwróconą

NIM OPATRZY SIĘ ZIELEŃ (1995)

Spokrewnieni

Scherzo

Przygrywka

O wiatry!

Kołysanka

Kołysanka

Mijanie

Na wieczorze autorskim ktoś powiedział że moje wiersze są pełne rozpaczy

Z okna pociągu

Widziałam

Drogi Goldberg

Powiedzcie skąd ten pośpiech

Przemija postać tego świata

ZOBACZONE (1999)

Siedząca

Spojrzeć

Po cóż

Nieuważni

Bez słowa

Nic wspólnego

Mówcie nam to

A jednak pragniemy jej ponad wszystko

Pozwólcie im zwyczajnie żyć

Obłóczyny

Orłowo pod Leiden

Westchnienie

Drzewo to dom

Kot Maurycy

Nocny połów

Wyręczymy cię naturo

Tłumacząc wiersze poetów amerykańskich

Z odsieczą

Zanim

Jazz weteranów

Rue de Tournon

Jest takie miasto

Fotografia z pamięci

Żadnych rajów

Zobaczone nocą

Na cześć moich braci

Krzyk samotności

Uciekając od swoich zadań

Stań

Którejś nocy

Oglądając starą fotografię na której wesoło się śmieje

Dusza

Ten który odszedł

Acquafondata

Nad Dziejami Apostolskimi

Sny Sprawiedliwych

Jaka odpowiedź

Wskrzeszony

Przypowieść o Rajmundzie i Eleonorze

Potrzeba nam

Raz jeden

Uciekając przed angielską wycieczką w Orangerie oglądam „Buduar” Matisse’a

Idzie za mną to wspomnienie

Gloria

Zajść tylko po to

Jarząb

Północna melancholia

Rozpoznawanie Soutine’a

Remanent

Być może

Nagana

Sypało gwiazdami

NIE MA ODPOWIEDZI (2001)

Nie idźmy

Wbrew sobie

Czas to nie wieczność ani nicość

Jak dotrzeć

Niepewność

Dedykacja

Stawisko

Siostra

Odwiedziny

Elegia lubelska

Patrzenie

Równocześnie

Komunikat

Osierocony

W podróży

Mówi muzyk z „Preservation Hall” w Nowym Orleanie

Przechadzka w towarzystwie obcych nazw

Wspomnienie zguby

Bellagio

Jestem tam znów

Rękopis

O zmierzchu

Pytania o Jana Jakuba

Botaniczny

„Powidok”

Zmęczyła mnie wszechobecność róży

Mroźno

Koda

To słowo

Sprzeciw

Widziałam ich

Wahanie

Było

Prośba

Gdy opatrzy się zieleń

Zwątpienie

Perswazja

Nad kartką

Pieczęć

BEZ POŻEGNANIA (2004)

Victoria

Rozłączenie

W hołdzie Apollinaire’owi

Medium

O nich

Którzy odeszli

Tamten wieczór

W pochodzie

Jednak nie przestałam czytać ich wierszy

W drodze

Koleżanki

Przyzwolenie

Przywoływanie

„Podaj mi dłoń, kochanie”

Długie czuwanie

Brodski

Medytacja

Zdobyć górę

Hilary Hahn

Próba z Toscaninim

Próba uczuć

Na cześć Monteverdiego

Przed brzaskiem

Stary człowiek wchodzi po schodach

Wariacje na temat opery Henry Purcella „The Fairy Queen”

Krótka rozprawka o ubraniach

Posłanie

Okulary

Po omacku

Spojrzenie

Powrót do Holandii

Bezczas

Wieże

O tym wszystkim

Dowód na istnienie

TO WRÓCI (2007)

Obietnica

Blues

Grób Keatsa

Dajmonion

Wielkość

Vincent

Tygrys w domu

Serce dnia

Powiedz rabbi

Zona

Skąd w nas ta zgoda

Rozpamiętywania

Nocą w Bellagio

Ta chwila

Janis

Śmiech w ciemności

Dokąd wędrują

Niedosiężni

Tak mówią

Sprawiedliwie

Bagatelka

Rostropowicz

Why not?

Hades

Teraz

Tak będzie

JASNE NIEJASNE (2009)

Reprymenda

Jasne niejasne

Gdzie jesteśmy

Do Williama Carlosa Williamsa

Do przyjaciół

Nieod- niewy- niedo-

Imię

Zapatrzona

Odzew

Pamiętliwi

Moja opowieść jest prawdziwa

Uciekam uciekam

W hołdzie dla Tintoretta

Alleluja

To nieprzyzwoite tak zakłopotać ich w biały dzień

Lament

Przemówi

Science fiction

Pretensja

Klarysew

Telegram jesienny

Kochany Rossini

Via Condotti

Wymówione

Stary park

Robi się coraz później

Nie pytać

Alfabetyczny spis tytułów

Karta redakcyjna

Projekt okładki i stron tytułowych

Frakcja R

Zdjęcia Autorki na okładce

Ania Piotrowska

© Copyright by Julia Hartwig, 2010

© Copyright by Wydawnictwo a5, 2010

ISBN 978-83-612-9859-5

Zrealizowano przy wsparciu

Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Wydawnictwo a5

ul. Stawarza 16/3

30-540 Kraków

Dział sprzedaży:

e-mail: mtm-motyl@wp.pl

Plik opracowany na podstawie Julia Hartwig - Wiersze wybrane

Plik opracował i przygotował Woblink

woblink.com