Agnieszka Podolecka

ŻAR SAHELU

Warszawa 2010

Redakcja: MAGDALENA SWOBODA

Korekta: ANNA ROSSA

Projekt okładki: ARTUR AUGUSTYNIAK

Projekt graficzny i łamanie: LogoScript Sp. z o.o. www.logoscript.pl

Copyright © Agnieszka Podolecka-Niewdana

Wydanie I elektroniczne

Warszawa 2012

ISBN 978-83-933420-4-4

Wydawnictwo Poradnia K
ul. Okopowa 16/169, 01-063 Warszawa
e-mail: poradniak@poradniak.pl
www.poradniak.pl

Konwersja: eLitera s.c.

O Autorce

Agnieszka Podolecka
Urodzona w Sri Lance, absolwentka orientalistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim, od dzieciństwa fascynowała się odmiennymi religiami i kulturami. Dorastała otoczona magią egzotyki i zawsze poszukiwała głębi w innych tradycjach. Gdy los rzucił ją na kilka lat do RPA, wykorzystała ten czas na poznawanie jej mieszkańców. Medytowała pod opieka szamana, rozmawiała z ludowymi uzdrowicielami. Pod wpływem swych przeżyć napisała "Za głosem sangomy", powieść, która pokazuje jej fascynację Afryką i magią.

Agnieszka Podolecka mieszka z mężem, córkami, jednookim kotem i dwoma świnkami morskimi na wsi pod Warszawą. Pisze doktorat o szamanizmie południowoafrykańskim.

Więcej o jej pasjach na www.podolecka.com oraz facebooku.

Oh keeper ofancient knowing,
Whisper your wisdom to me,
That I may remember,
Life's sacred mystery.

Wisdomkeeper prayer, Jamie Sams

Strażniku odwiecznej wiedzy,
Dopuść mnie do swej mądrości,
Bym po kres dni pamiętał,
Świętą tajemnicę życia.

Modlitwa strażnika wiedzy, Jamie Sams

ROZDZIAŁ PIERWSZY

Przepływ czasu

Wieś Dogonów. Kwiecień.

Har Hogon gwałtownie otworzył oczy. Nie lubił wracać z medytacji w tak raptowny sposób, ale dzisiejsza zaniepokoiła go i musiał ją przemyśleć w realnym świecie. Rozejrzał się po chacie stojącej samotnie za wsią.

Nie miał przyjaciół. Jego lud bał się go, choć podziwiał i szanował. Od czasu, gdy został wybrany na najwyższego szamana, nikt się do niego nie zbliżał. Jego rad zawsze słuchano, jego zdolności jasnowidzenia były wykorzystywane przez wodzów i zwykłych śmiertelników, jego umiejętności leczenia przywracały uśmiech na twarzach matek umierających dzieci, ale ludzie bali się jego mocy.

Znał ruchy gwiazd na niebie i umiał odczytywać z nich znaki.

Gdy na Północnym Niebie rozbłysła czerwona gwiazda i zgasła, by od tej pory świecić białym światłem, nikt na Ziemi nie zauważył tego zjawiska, bo nikogo na niej jeszcze nie było. Słońce zadrżało i Droga Mleczna zafalowała. To był koniec i początek. Serce czerwonego Syriusza[1] przestało bić. Ale w przyrodzie nic nie umiera, więc Syriusz zaczął świecić po śmierci i nadal był najjaśniejszą gwiazdą Północnego Nieba obok Wielkiego Ojca Słońca. Wokół niego krążyła jeszcze jedna gwiazda, jego brat. Gdy Dogoni patrzyli w niebo, wiedzieli, że Syriusz się nimi opiekuje.

Pamiętał dzień, gdy został hogonem. Czekał na to od lat, a gdy starszyzna go wybrała, przywdział białą szatę i rozpoczął półroczny nowicjat. Nikt nie miał prawa go dotknąć. W dzień usługiwała mu dziewczynka, która nie miała jeszcze menstruacji i była dziewicą. Na noc wracała do swej chaty. Po zakończeniu nowicjatu zaczął nosić czerwone nakrycie głowy, a dziewica wróciła do swych rodziców. Teraz jego żona mogła mu usługiwać, ale ona również musiała odchodzić co wieczór. Noc bowiem była czasem dla Lebe, świętego węża. Z jego pomocą poznał tajemnice nieba i ziemi niedostępne zwykłym śmiertelnikom. Zrozumiał ruchy gwiazd i cykl wyznaczany wędrówką Wenus. Wiedział, jak obliczyć obroty bliźniaczych gwiazd Syriusz, by ustalić święto Sigi. Ostatnie odbyło się w 1967 roku według kalendarza białych, następne będzie po sześćdziesięciu latach. W pierwszym uczestniczył jako młody mężczyzna, następnego pewnie nie dożyje, ale wiedział, że tradycja przetrwa.

Har Hogon świetnie znał historię swego ludu, całe życie poświęcił studiowaniu wiedzy przodków. Rozumiał malowidła naskalne, mające setki lat, znał pismo liczące ponad dwanaście i pół tysiąca znaków. I w całej okolicy nie było lepszego uzdrawiacza od niego.

Były jednak takie choroby, których uleczyć nie umiał. Nie dawały się wypędzić czarami i ziołami. Przywleczone przez białych ludzi, których obwiniał o wszelkie zło swego świata, oraz AIDS – plaga, której nie był w stanie opanować.

Amma był na początku wszelkiego stworzenia. Nikogo i niczego nie było przed Ammą i to on stworzył człowieka i cały wszechświat. Amma stworzył Ziemię, która stała się jego żoną i spłodził bliźnięta Nommo – dziewczynkę i chłopca. Nommo żyli ze sobą i urodziły się cztery pary bliźniąt – po cztery dziewczynki i czterech chłopców. Jedno z bliźniąt zbuntowało się przeciw porządkowi ustalonemu przez Ammę i wprowadziło chaos we wszechświecie. Aby przywrócić harmonię, Amma poświęcił innego Nommo i rozrzucił kawałki jego ciała po kosmosie.

Ten obraz był Har Hogonowi dobrze znany i choć od wielu lat nie medytował o cudzie stworzenia, znał tę historię doskonale. Opowiadali mu ją jego nauczyciele, a on sam wierzył, że Ammie zawdzięczamy życie na ziemi. Potem jednak przyszły inne wizje stworzenia.

Kulotiolo postanowił wyłonić się z nicości, więc stworzył sobie wspaniałą siedzibę, a następnie rozdzielił dzień od nocy. Stworzył wszechświat, a w nim ziemię, którą obdarował deszczem, by mogła rodzić owoce. A gdy ziemia zaczęła nadawać się do zamieszkania, stworzył człowieka – Wuloto – i dał mu białą skórę. Tchnął też w niego duszę, by umiał odróżniać dobro od zła. Ziemię zaludniły zwierzęta, by Wuloto nie był samotny i tak jak Wuloto były one śmiertelne. Człowiek i zwierzęta żyli w zgodzie, gdyż nie czuli głodu, a jedynie pragnienie, wody zaś mieli pod dostatkiem. Ale przyroda rozwijała się i na drzewach pojawiły się soczyste, pachnące owoce i Wuloto, i zwierzęta zaczęli odczuwać głód. Wuloto szybko nauczył się uprawiać ziemię, by zawsze mieć jedzenia pod dostatkiem. Wtedy jednak, gdy zdawało mu się, że więcej mu już nie trzeba, poczuł coś dziwnego, nowe uczucie, którego dotąd nie znał. Było to pożądanie i poczucie osamotnienia. Wuloto poprosił więc swego stwórcę, Kulotiolo, by zaradził temu problemowi, a ten dał mu partnerkę o imieniu Wulono i mowę, by mógł się z nią porozumieć. Skóra Wu-lono była biała jak skóra Wuloto. Z tego związku narodziły się dzieci o wszystkich kolorach skóry i rozeszły się po ziemi, zaludniając ją.

Har Hogon nie wiedział, czemu ta wizja pojawiła się w jego medytacji. Pamiętał szamana, który mu ją opowiadał. Pochodził z ludu Senufo z Wybrzeża Kości Słoniowej i wierzył, że jego historia jest prawdziwa. Ale Har Hogon uznał ją za równie głupią jak historie opowiadane przez chrześcijańskich misjonarzy. Jak bowiem pierwsi ludzie mogli być biali?

„Dlaczego więc mi się przypomniała? – pomyślał Har Hogon. – Nie rozmawiam z białymi, nie znam ich, boją się mnie, lecz w przeciwieństwie do mego ludu nie okazują szacunku i bojaźni należnej mędrcom. Ich kobiety są rozwiązłe i próżne. Wcale mnie nie dziwi, że wierzą, iż to kobieta sprowadziła na nich nieszczęścia.”

Czuł, że jakaś zła energia gromadzi się wokół jego narodu. Susza była zbyt uciążliwa w tym roku, upał przeszkadzał nawet najsilniejszym wojownikom, wypalał im oczy. Studnie zaczynały wysychać, podziemne rzeki zniknęły. Bydło zdychało, a śmierć przychodziła również po ludzi. Złożył stosowne ofiary Ammie i duchom przodków, by przebłagać bogów. Krwawe ofiary zazwyczaj były najskuteczniejsze, gdyż uwalniały siły witalne krążące we krwi. Ofiary te składano, gdy Dogoni szczególnie potrzebowali boskiej pomocy. Ale tym razem bogowie ich nie przyjęli. Upał mącił mu umysł, mimo iż był przyzwyczajony do niego od dziecka. Piasek Sahelu[2] wciskał się do chaty każdą szczeliną. Miał przeczucie, że nieszczęścia miały coś wspólnego z białymi ludźmi, a zwłaszcza z białą kobietą. Postanowił raz jeszcze odprawić rytuał oczyszczenia i czekać cierpliwie, co przyniesie czas.

ROZDZIAŁ DRUGI

Rozmyślania

Dakar, Senegal. Cztery miesiące wcześniej.

Och, dzień jak co dzień – Anna wstała, by podać mężowi śniadanie i odwieźć Bellę do szkoły. – Co za żar...

Upał lał się z nieba jak zawsze w listopadzie. Anna mieszkała w Dakarze z mężem i córką od trzech lat i w porównaniu z innymi krajami, w których przyszło jej do tej pory żyć, Senegal nie wydawał się jej taki zły. Oczywiście nie można go porównywać do Europy, ale znała wielu takich, którzy lepiej czuli się w Afryce niż w Europie. Do nich zaliczał się Marek, jej mąż. Od czasu studiów pasjonował się polityką i szybko został dyplomatą. A ponieważ był utalentowany i z nikim nie wchodził w poważne konflikty, kolejne rządy wysyłały go na kolejne placówki, a kolejne kraje chętnie go przyjmowały. Marek szczególnie upodobał sobie Afrykę, dlatego tam obejmował placówki.

Pracował w miejscach, gdzie po zmroku nie można było wychodzić z domu ze względów bezpieczeństwa, a bycie kobietą oznaczało uwięzienie w ciasnym środowisku i brak kontaktów ze światem zewnętrznym. Osiedla otoczone wysokim murem zwieńczonym drutem kolczastym wytwarzały poczucie izolacji i klaustrofobii. Anna miała za sobą życie w Arabii i zakrywanie ciała oraz głowy czarnymi szatami, stan permanentnego zagrożenia porwaniem, które było sportem narodowym Nigerii, brak swobody na zewnątrz, a nawet we własnym domu.

W krajach postkolonialnych biała kobieta miała właściwie tylko jedno zadanie – wyglądać ładnie, by u boku męża dobrze reprezentować swój kraj i dbać o to, by on mógł w spokoju wykonywać swą pracę. Gdy raz w RPA, podczas dorocznych wakacji gosposi, Anna odkurzała mieszkanie, usłyszała walenie do drzwi. Takie walenie niczego dobrego oznaczać nie mogło – pożar, włamanie, rabunek? Spojrzała przez judasza i zobaczyła przerażoną twarz sąsiadki. Kobieta wpadła do środka i rzuciła się w stronę okien, zasłaniając je szczelnie żaluzjami.

– Co się stało? – spytała przestraszona Anna.

– Nie wolno ci sprzątać, rozumiesz? Nie wolno! – głos kobiety był niemal histeryczny.

– Jak to nie wolno? Przecież maid nie będzie przez miesiąc? Mam mieszkać w brudzie?

– Wy Europejczycy! – sąsiadka usiadła zrezygnowana i westchnęła ciężko. – Trochę piasku w domu nie zrobi ci krzywdy. Jeżeli jednak musisz sprzątać, rób to tak, żeby nikt tego nie widział. Zrozum, jeżeli strażnik zauważy, że zniżasz się do prac zarezerwowanych dla czarnych, straci do ciebie szacunek! Przestanie chronić twój dom! A wiesz, co to oznacza, prawda?

Anna wiedziała. Strażnik uzbrojony w pistolet i krótkofalówkę patrolował osiedle. Przez drut kolczasty zwieńczający trzymetrowy mur płynął prąd pod napięciem 220 woltów – wystarczająco dużo, by zabić intruza na miejscu, ale prąd często wyłączano i wtedy jedynie strażnik chronił jej życie. Do sklepu oddalonego od osiedla o dwieście metrów też nie wolno jej było iść na piechotę. Do tego służył samochód.

„Masz tyle szczęścia – mawiała jej matka. – Dzięki Markowi żyjesz w luksusie i masz takie ciekawe życie.” A ona wówczas myślała: „Tak, może się tak wydawać. A ja za trzy miesiące skończę pięćdziesiąt lat i nie wiem, gdzie jest moje miejsce. Nie mieszkam w Polsce od lat i właściwie jestem obywatelką świata albo raczej obywatelką niczego.”

Szybko zrobiła jajecznicę dla męża oraz płatki z mlekiem dla Belli i siebie. Marek zjadł bez słowa, zawiązał krawat i pojechał do konsulatu. Kierowca wróci za dwadzieścia minut i zawiezie Bellę do szkoły. Podobnie jak jej starsi bracia, Jan i Piotr, Bella od dziecka chodziła do międzynarodowych szkół. Zazwyczaj amerykańskich, bo Amerykanie mają swoje szkoły w każdym kraju, z którym utrzymują stosunki dyplomatyczne. Anna często jechała do szkoły razem z nią, bo niewiele miała do roboty. Każdy dzień miał ten sam rytm – odwiezienie Belli, zakupy na targu, gdzie w towarzystwie kierowcy, który stawał się ochroniarzem, mogła kupić świeże, dojrzałe cytrusy, avocado i słodkie ziemniaki, które zapiekała z dynią i marchwią jako dodatek do mięsa, a potem... Czas, który dla Europejczyka jest towarem bardzo luksusowym, a w Afryce nie ma najmniejszego znaczenia. Czasu jest pod dostatkiem – nikomu się nie spieszy, nikt nigdzie nie gna, wszystko można odłożyć do jutra. W Afryce życie zapomniało założyć zegarek na rękę.

Synowie studiowali w Anglii, Bella całe dnie spędzała w szkole. W Polsce czy innym kraju europejskim, miałaby mnóstwo możliwości. Mogłaby chodzić po muzeach, zapisać się na jakiś kurs, przechadzać bezpiecznie po mieście. W Afryce takie rozrywki były bardzo ograniczone. Starała się więc zapełnić czas, jak mogła. Angażowała się w pracę charytatywną tam, gdzie kobietom było wolno. W Senegalu dwa razy w tygodniu uczyła sieroty czytać po francusku, bo to był oficjalny język tego kraju. Czasami zabierała je do kina, które kosztowało tu grosze, a dla dzieci było wyprawą do raju lub zapraszała do sierocińca ciekawe osoby, by opowiadały maluchom o obyczajach w swoich krajach. Ostatnio zaczęła pisać artykuły do gazet.

Dom, który wynajmowali był czteropokojową willą urządzoną bez stylu. Anna powiesiła na ścianach obrazy, z którymi jeździli po świecie i które zamieniały obce budynki w dom. Były to w większości grafiki polskich artystów i parę akwareli z RPA. Lubiła rozmazane plamy tych afrykańskich pejzaży – idealnie oddawały nastrój rozedrganego słońcem krajobrazu. Westchnęła i ruszyła w stronę garderoby. Wieczorem czekało ją kolejne dyplomatyczne przyjęcie. Nie przepadała za nimi, były śmiertelnie nudne. Z tego jednak nie mogła się z wykręcić. Jej mąż miał się dzisiaj dowiedzieć, dokąd pojedzie na następną placówkę. Od dwudziestu ośmiu lat była żoną dyplomaty i przez ten cały czas nie udało się jej zrozumieć, dlaczego ludzi przenosi się co kilka lat do innego kraju, zamiast dać im żyć w jednym. „Skoro ktoś jest dobrym dyplomatą w Senegalu i dobrze mu się tam żyje – myślała – to po co go przenosić?”

Senegal urzekł ją nie tylko piękną przyrodą, ale i przyjaznymi ludźmi. Choć był to kraj islamski, kobiety nie zasłaniały twarzy ani nawet głów. Nosiły typowe dla tego regionu kolorowe stroje, zazwyczaj sukienki w drobne geometryczne wzory. Kolory były utrzymane w jednej tonacji, ale odcieni i wzorów było tyle, że wydawały się barwne jak rajskie ptaki. Na głowy zamiast chust, często zakładały przepaski. Anna kupiła sobie kilka takich sukienek, gdyż uznała je za wyjątkowo wygodne. Były przewiewne, podkreślały figurę i pasowały do jej białej skóry.

Senegal również jej się podobał, ponieważ mogła się tu w miarę swobodnie poruszać – do wyboru były schludne, płatne plaże i bezpłatne, dzikie. Ocean był czysty i można się było w nim kąpać. W Dakarze pora deszczowa trwała tylko trzy miesiące; co prawda, kałuże wielkości jezior pozostawały na długo i lęgły się w nich malaryczne komary, ale przynajmniej deszcz nie padał, a to już wprawiało ją w dobry humor.

Spojrzała w lustro i stwierdziła, że jest całkiem zadowolona z siebie. Po kobietach z rodziny matki odziedziczyła dobrą cerę i młody wygląd. Nie musiała jeszcze farbować włosów, ciągle miały swój brązowy kolor lekko wyrudziały przez słońce. Widziała niewielkie zmarszczki pod oczami, ale w końcu po pół wieku miała do tego prawo. Jedyną operacją, jakiej się poddała, była niewielka korekta biustu po trzecim dziecku. W sumie była całkiem odporna na pokusy nowoczesnej kosmetyki, zważywszy, że spędziła lata w RPA, które było Mekką operacji plastycznych. Europejki przyjeżdżały na beauty safari, które polegało na tym, że kobiety najpierw przez cztery dni oglądały zwierzęta, a potem spędzały dwa tygodnie w klinikach piękności, dużo tańszych od europejskich.

RPA. Tak, było jej tam dobrze. Nawiązała przyjaźnie z niezwykłymi kobietami z całego świata i wiele się od nich nauczyła. No i często bywał tam David. Choć wiele osób podejrzewało ich o romans, nigdy do niego nie doszło. Właściwie to była historia jak z filmu. Poznała go dwadzieścia lat temu w Arabii Saudyjskiej. Był to dla niej trudny czas. Obowiązywały ją nakazy i zakazy takie same jak kobiety saudyjskie. Wśród najbardziej dotkliwych było zakrywanie całego ciała od stóp do głów oraz zakaz noszenia okularów słonecznych, nawet w prażącym słońcu, by policja obyczajowa miała kontrolę nad jej spojrzeniem. Kobiecie nie wolno było spoglądać na żadnego mężczyznę. Najmniej przeszkadzał jej zakaz prowadzenia samochodu. Żałowała jedynie, że mając kierowcę nie mogła sobie strzelić drinka, bo w krajach szariatu obowiązywał całkowity zakaz picia alkoholu.

Swobodniej odetchnąć można było jedynie w uroczym, luksusowym „gettcie”, w którym mieszkali wszyscy biali. Słowo „getto” jak najbardziej tu pasowało, bo oznaczało, że ludzie żyli na zamkniętym terenie i obowiązywały ich określone zasady (żadnych krzyków po dwudziestej drugiej – biedne nastolatki!). Osiedle było piękne, ale czuła się tam jak w więzieniu. Tak żyli cudzoziemcy w Arabii. Wśród sąsiadów było parę rodzin hinduskich i z Dalekiego Wschodu, ale w większości mieszkańcami osiedla byli Europejczycy i Amerykanie.

Mężowie pracowali do nocy, dzieci spędzały czas w amerykańskiej szkole, w której nikt nie kontrolował, w co są ubrane i co robią na przerwach. To była ich namiastka wolności, większość czuła się szczęśliwa. A żony... Żony siedziały nad basenem, robiąc na drutach albo oklejając pudełka kolorowym papierem. Anna nauczyła się nawet trochę japońskiego, a w zamian japońską koleżankę nauczyła francuskiego. Żadna z nich nie miała najmniejszej ochoty uczyć się arabskiego. I tak nie miałyby z kim rozmawiać. Arabskie kobiety siedziały zamknięte w domach, a do mężczyzn nie wolno im się było odzywać. W takich okolicznościach Anna poznała Davida.

Był biznesmenem w międzynarodowym koncernie, który rzucał nim po całym świecie. On i jego żona uwielbiali podróżować, póki nie trafili do Arabii Saudyjskiej. Po pół roku żona postawiła ultimatum – wracają do Europy albo ona odchodzi. Byli małżeństwem od dziesięciu lat i mimo usilnych starań nie mieli dzieci. Kilka prób in vitro spełzło na niczym, więc poddali się. Jego żona cieszyła się życiem, zaliczając wszystkie możliwe przyjęcia i wydając, ile się da. Pozwalał jej na to, wiedząc, że w ten sposób zabija tęsknotę za dzieckiem. Problem pojawił się po przyjeździe do Arabii – okazało się, że nie ma dyskotek, klubów i imprez, na których mogłaby się wyszaleć, a jej życie stało się monotonne i nudne. Firma nie miała dla niego innego miejsca, a on nie chciał wracać do Anglii i szukać nowej pracy. Małżeństwo rozpadło się, co uznał za swoją osobistą klęskę.

David był zabawny, inteligentny i wszyscy łącznie z dziećmi Anny lubili jego towarzystwo. Ona najbardziej ceniła w nim to, że był szczery i jednocześnie taktowny – gdy się odzywał mówił to, co myślał, a jeśli nie chciał czegoś powiedzieć wprost, to wolał milczeć niż wygłaszać bezpieczne, okrągłe zdania. I wbrew temu, co sądził Marek, nie utrudniało to Davidowi robienia kariery.

Po odejściu żony David był bardzo samotny i stał się stałym gościem w ich domu. Czasami dziwiło ją, że Marek nie bywa zazdrosny o tę przyjaźń. Zrzucała to na karb rutyny, jaka wkradła się już do ich małżeństwa i jego oddaniu pracy.

Jakim cudem Anna nigdy się w nim nie zakochała, pozostawało tajemnicą nawet dla niej samej. Miał wszystko, czego mogła pragnąć kobieta – urodę Pierce’a Brosnana, przenikliwe spojrzenie jasnych oczu, charyzmatyczny, niski głos, ale przede wszystkim umiał słuchać i pamiętał, co do niego mówiła.

Może jednak książę przemknął na swym białym koniu, tylko koń był za szybki i ani ona, ani książę nie zdołali się dostrzec? Teraz, gdy szykowała się na przyjęcie, ta myśl zakiełkowała jej w głowie. David też nigdy nie wykazywał żadnego zainteresowania romansem, choć w przeciwieństwie do Marka mówił jej komplementy i kupował kwiaty na urodziny. Ponieważ ich „getto” miało jeden duży basen, który był centrum towarzyskim, widywali się praktycznie codziennie. Marek zazwyczaj pracował tak długo, że ojcem był głównie w weekendy. Dla Davida praca nie była całym życiem. Umiał zorganizować ją tak, by kończyć po osiemnastej i cieszyć się innymi rzeczami. Dla Marka była pasją, hobby i sensem życia. To David więc pomagał synom Anny w odrabianiu lekcji i uczył Bellę pływać.

Miał swoje wady. Śmiała się z niego, gdy kupował kolejny gadżet, godzinami potrafił dyskutować o nowych modelach samochodów, zegarków, telewizorów. To była jego wielka słabość. Jeżeli zegarek, to Omega Co-Axial ukazująca wewnętrzne mechanizmy ozdobione szlachetnymi kamieniami, jeżeli wieża, to wyłącznie hi-endowa, jeżeli samochód... I tu David miał problem. Samochody przyznawała mu firma i musiał akceptować takie, jakie były przypisane do jego stanowiska, ale w Londynie trzymał Bentleya Azure. Gdy David jechał do siebie na Wyspy, cieszył się nim jak dziecko – nie umiał wsiąść do środka bez pogłaskania skrzydlatej litery B na przodzie.

Anna nigdy nie wierzyła w damsko-męską przyjaźń, ale po kilku latach David spytał ją:

– Od tylu lat wspieramy się nawzajem, tyle razy spędzaliśmy razem wakacje, tyle razy dzwoniłaś do mnie w środku nocy, gdy byłaś sama, a dzieci były chore albo dopadał cię dołek i nigdy nie próbowaliśmy się uwieść. Jeśli to nie jest przyjaźń, to co, do licha, nią jest?

Miał rację i była wdzięczna losowi, że postawił Davida na jej drodze. Po wyjeździe z Arabii pojechali na dwa lata do Polski. Następną placówką była Nigeria i tam znów się spotkali. Nie był to czysty przypadek. Kontrakt w tak niebezpiecznym kraju nie tylko dawał Davidowi wyższą pensję, ale i możliwość bycia obok Anny, która ze wszystkich ludzi na świecie rozumiała go najlepiej. Postarał się więc o ten przydział. Znów mieszkali w jednym „getcie”. Potem rozstali się na parę lat, ale pozostawali w stałym kontakcie. A gdy oni byli w RPA, stacjonował (zawsze lubił to militarne określenie) w Kenii. To tylko cztery godziny lotu z Johannesburga, jak na warunki afrykańskie, byli sąsiadami. Widywali się kilka razy w roku, gdyż przylatywał służbowo do RPA i zazwyczaj zatrzymywał się u nich, bo miał dość życia w hotelach. W tym czasie pojawiła się w jego życiu kobieta, ale związek ten przetrwał tylko dwa lata. Teraz zaś Anna mieszkała w Senegalu, a on pracował w Chinach.

Dla niej był to drugi koniec świata, bo podróż z Dakaru do Szanghaju zajmowała prawie dobę. Po wakacjach spędzonych z rodziną u Davida, zaczęła mieć dość czarnego lądu. Chiny zdecydowanie bardziej przypominały Europę. A Szanghaj dostarczał rozrywek, o jakich w Afryce nie mogła nawet marzyć. Dobrze się tam czuła, polubiła to wielkie, zatłoczone, kolorowe miasto.

Pomyślała, żeby zadzwonić do Davida i zaprosić go znów do Senegalu, póki tu są. Dobrze się razem bawili, gdy był ostatnio w Dakarze. Marek jak zwykle był zajęty i nie poświęcał zbyt wiele czasu żonie i gościowi. Jego obojętność często bywała przykra dla Anny, ale obecność Davida odsuwała myśli o tym na dalszy plan. Któregoś dnia pojechali we dwoje na obiad do hotelu nad morzem i poszli na spacer po plaży. Wśród palm przechadzały się dostojnie niezwykłe czarne ptaki ze złotymi pióropuszami na głowach. Obsługa hotelu spytana o nazwę odpowiedziała, że to Senegalese Crane, żuraw senegalski[3]. David przystanął, by zrobić im zdjęcie, ale nie zdążył. Ptaki wydały z siebie okrzyk i ruszyły w stronę nadchodzących dzieci. Te odruchowo przykucnęły i zasłoniły głowy. Ptaki stanęły wyprostowane, dumnie prężąc szyje. Nie zaatakowały. Dzieci okazały im szacunek i mogły pójść dalej. Anna roześmiała się na głos.

– Widocznie muszą podreperować swoje ego – skomentował David zachowanie żurawi.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Przypisy

[1] Syriusz jest gwiazdą dwukrotnie większą od Słońca i najjaśniejszą na niebie widzianym z półkuli północnej, nic więc dziwnego, że jest czczony przez różne ludy, również Dogonów. W 1946 roku francuski badacz Marcel Griaule dowiedział się podobno od Dogonów, iż przylecieli na Ziemię z Syriusza i posiadają ogromną wiedzę astronomiczną. Żadnemu innemu naukowcowi nie udało się uzyskać od Dogonów jakichkolwiek informacji na ten temat, więc wielu z nich zaprzecza istnieniu takiej wiedzy. Faktem pozostaje jednak to, że Dogoni obchodzą święta związane z cyklami Syriusza.

[2] Sahel to ziemia na południe od Sahary. Rozciąga się na terenie ok. 4 000 km. Na jego terenie znajdują się (od zachodu) Senegal, Mauretania, Mali, Niger, Czad, Sudan, Etiopia i Somalia. Od północy graniczy z Saharą, od południa z tropikalną dżunglą równikową. Początkowo nazywano tak nadmorską granicę kontynentu afrykańskiego, ale z czasem jego znaczenie rozszerzyło się do 'skraj, brzeg, obrzeże' W ten sposób obrzeże największej pustyni świata, Sahary, nazwano Sa-helem. Jego granice wyznaczono na podstawie ilości opadów, które wynoszą raptem dziesięć procent tego, co w wilgotnej Afryce równikowej.

[3] Polska nazwa to koronnik czarny, ptak z rodziny żurawiowatych.