MOTTO:

„Prawo to prawo, powiedziałby Tyler. Przekroczenie prędkości to to samo co podpalenie, co podłożenie bomby, co zastrzelenie człowieka.

Przestępca to przestępca”.

Chuck Palahniuk

NA DZIESIĘĆ LAT

W Wydziale Komunikacji w Starostwie Powiatowym w Otworach

Kuba zarejestrował sprowadzonego z Niemiec volkswagena polo, rocznik 1987. Auto było po lekkiej stłuczce, miało pękniętą przednią szybę, 49999 km na liczniku, powypalane żarem papierosów dziury w siedzeniach. Na jego zakup wziął z banku Na Bank „Natychmiastową Pożyczkę”: 3000 zł na dowolny cel.

– Dokąd jedziemy? – spytała Kubę Daria, jego nowa dziewczyna.

– Pokażemy Kowalskiemu nasz samochód. W lutym kupił w salonie Fiata nowiuteńkie, czarne seicento.

– Co to za jeden ten Kowalski?

– Jarek Kowalski. Mieszka w Gizewie. Byłem z nim w wojsku.

– Ty byłeś w wojsku?

– W Szczecinie, jesień 86–87.

– W czerwcu 1987 był w Szczecinie papież.

– Tak.

– Widziałeś wówczas papieża?

– Tylko w telewizorze.

W drodze do Gizewy

– Musi nieźle zarabiać ten Jarek, skoro stać go na nowe auto – zauważyła Daria.

– Pracuje w Gminnym Ośrodku Kultury w Przemieniu.

– Jest instruktorem muzyki? Gra na gitarze i dorabia?

– Jest instruktorem, lecz ping-ponga. Lecz to nie ma nic wspólnego z jego pracą.

– Organizuje festyny, jarmarki?

– Pomaga organizować. Na co dzień pracuje w bibliotece publicznej w Rudzielicach.

– Są w niej chociaż komputery, Internet?

– Kiedy przed sylwestrem byłem u niego w pracy, to miał tylko stary monitor.

– Żartujesz.

– Ale często wozi do pracy własnego kompa.

– Ma laptopa?

– Skąd? Hopla na punkcie gier komputerowych.

– Żonaty ten Jarek?

– Nie. Mieszka z Mirką i jej córką w jednym z pokoi mieszkania swoich starych.

– Długo są ze sobą?

– Ze trzy lata.

– Córka ile ma lat?

– Lidka… Chodzi chyba do gimnazjum.

– To panieńskie dziecko Mirki?

– Z małżeństwa.

– Rozwódka?

– Mąż zginął w wypadku samochodowym. Ale byli już po rozwodzie.

– Ona pracuje?

– Na kierowniczym stanowisku. W Słupcu nie miała pracy.

– Pochodzi ze Słupca? Tego za Olsztynem?

– Tam ma mieszkanie. Wynajmuje. Pewnie sprzeda je, gdy w Gizewie będą mieli jakieś na oku.

W Gizewie, na parkingu przy ulicy Kopernika, przed blokiem 10 B, oszpeconym graffiti „FUKSIARZE PANY”

Kuba zaprezentował Jarkowi swoje polo:

– Twój seicento to gówno. Mój volkswagen go przeżyje! Tak wybornie nie prowadziło mi się dotąd żadnego samochodu.

– Jeszcze w żadnym tak komfortowo i bezpiecznie się nie czułam – dodała Daria.

– Każdy ma taki pojazd, na jaki go stać – rzekł poirytowany Jarek. – Mnie stać było na nowe seicento, was na historyczny model polo. Sprzykrzyło mi się co kilka dni oddawać malucha do naprawy, więc kupiłem nowy samochód, na jaki pozwalały mi finanse. Zamierzam nim jeździć dziesięć lat. Potem kupię sobie kolejny.

– Ty pojeźdź nim rok i go lepiej sprzedaj – skwitował Kuba.

– Nie kupiłem go, by nim jeździć do usranej śmierci lub zezłomowania go, a do pracy, od wsi do wsi w naszej gminie, dziesięć lat. W tym czasie na pewno odłożę na kolejny nowy samochód. Używanego więcej nie kupię. I na pewno sprzedam go wcześniej niż ty polo.

– Bo ci się będzie bez przerwy psuł.

– Bo tego polo nikt już od ciebie nie kupi.

NA IGRZYSKA

Jarek Kowalski, reprezentant gminy Gizewa na 25. Zimowe Halowe Igrzyska Gmin Wiejskich o Puchar Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Białce, spytał Mirkę:

– Jechać własnym samochodem czy z wszystkimi, autobusem?

Nie zaspokoił jeszcze głodu prowadzenia nowego samochodu.

– Nie masz wyjścia, autobusem. – Mirka również nie zaspokoiła jeszcze głodu prowadzenia nowego auta. – Dziś jadę z Lidką do babci.

– Miałyście jechać do niej jutro.

– Ale zmieniłam plany. Jutro idę do Łasuchów. Rozmawiałam wczoraj z Lucyną.

– Nic mi o tym nie mówiłaś.

– A poszedłbyś ze mną do nich? Jutro przecież jedziesz do Olsztyna.

– No właśnie. Kupiłem już bilety na pociąg, bo koniecznie w niedzielę chciałaś jechać z Lidką do babci, pokazać jej nowy samochód. A ty mi teraz mówisz, że dziś do niej jedziesz.

– Jutro Lidka idzie z Krystianem na turniej siatkówki na hali.

– Myślałem, że choć na igrzyska pojadę nowym samochodem.

– A wójt czym tam jedzie?

– Zawsze jeździł autobusem.

– No widzisz. Skoro wójt podstawia autobus i sam nim jedzie, nawet nie wypada ci jechać własnym samochodem i do tego nowym.

Przekonała Jarka, by nie jechał nowym autem. Już w dniu zakupu seicento zabroniła mu wybierać się nim na ryby, by nie prześmiardło ich wonią, by lakieru i plastiku w bagażniku i kabinie nie podrapały wędki.

– Jak chcesz, zawiozę cię na miejsce zbiórki – zaproponowała. – A jak wrócicie, przyjadę po ciebie pod urząd gminy, jeśli oczywiście wcześniej do mnie zadzwonisz. Wójt lub ktoś z twoich kolegów chyba będzie miał komórkę. Tylko nie napij się jak świnia, pijaków nie wożę.

– Przecież jedziesz z Lidką do babci.

– Jeszcze nie wiem, czy pojadę. O której odjeżdżasz na te zawody?

– Za godzinę.

Pół godziny później.

– Kup mi jeszcze papierosy, kochanie – poprosiła Jarka.

– Jakie?

– Laryngisy lighty. Chcesz pieniądze?

– Mam w teczce.

Przerzucił przez ramię czarną teczkę ze skóry, zawsze pełną drobnych, dokumentów i kluczy, i skoczył do osiedlowego sklepu po papierosy. Sklep mieścił się w przybudówce sąsiedniego bloku, 10 C. Należał do sieci sklepów sponsora pingpongistów Fuksa Gizewa. Za ladą stała „wykakaowana” na twarzy żona sponsora.

Dał Mirce papierosy.

– Nie zapomnij gumki – Mirka przypomniała mu o kawałku gumki do majtek, który przed rozpoczęciem gry w ping-ponga i podczas wypraw na ryby zakładał na zauszniki okularów, by okulary nie spadły z nosa na parkiet i nie połamały się lub nie wpadły do wody i nie utonęły.

Autobus z reprezentacją gminy Gizewa na igrzyska w Białce na ósmym kilometrze trasy złapał kapcia. Zatrzymał się tuż przed Wawrzynowem, w pobliżu kapliczki świętego Wawrzyńca. Drużyna wyszła na papierosa. Zofia Czepita, kiedyś instruktor w Gminnej Bibliotece Publicznej (przy GOK-u) w Przemieniu, potknęła się o przydrożny betonowy słupek… Na igrzyskach zagra w brydża w parze z Makarym Brodą, dyrektorem GOK-u w Przemieniu. Kiedy cztery lata temu przeszła na emeryturę, z powodu oszczędności finansowych w gminie w GBP w Przemieniu zlikwidowano etat instruktora. Jej obowiązki Broda powierzył Jarkowi Kowalskiemu. Odtąd Jarek raz w tygodniu (zwykle w środy) pracował w bibliotece w Przemieniu.

Jarek „odpryskał się” w lesie i pomodlił się do świętego Wawrzyńca o dobry występ indywidualny na zawodach. Opowiadał Brodzie, że też raz w Wawrzynowie „złapał flaka”:

– Wracałem z Elbląga z Mirką ze sprawy o przyznanie Lidce renty rodzinnej po jej tragicznie zmarłym ojcu i w Wawrzynowie złapałem flaka. Zatrzymałem samochód na drodze dojazdowej do boiska Oliwy…

Brodę to „g…” obchodzi. Poinformował Jarka:

– W bibliotece w Przemieniu trzeba zrobić inwentaryzację księgozbioru. Zabierzesz się za to zaraz po obchodach 750-lecia Rudzielic.

– Wsiadać! – krzyknął kierowca autokaru.

Na „kuprze” pojazdu widniała naklejka z informacją: OGRANICZENIE PRĘDKOŚCI DO 60 KM/GODZ.

Igrzyska wygrała gmina Gizewa.

Jarek zajął trzecie miejsce w mocno obsadzonym turnieju ping-ponga, najwyższe, jakie w historii Zimowych Halowych Igrzysk Gmin Wiejskich o Puchar Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego zajął pingpongista z gminy Gizewa! W półfinale przegrał 0:3 z kapitanem półmiejskiej Niezgody, który potem, w finale, uległ 2:3 Kubie Bytnarowi z Kolejarza Otwory. Jarek, gdyby był lżejszy, wygrałby zawody. Nie może więcej objadać się przed snem.

Z zakończonych sukcesem igrzysk Jarek wrócił do domu późno, pijany.

– Telefonował twój kolega z lat szkolnych, Wacek Piatrucha – poinformowała go senna Mirka. – Przywiózł swój komputer, który znów mu się popsuł, został zawirusowany.

– Już go zawiózł Dyszy do naprawy.

– Widziałeś się z Wackiem?

– Uhu.

– Na długo przyjechał?

– Za tydzień wraca do Niemiec.

NA ZAWODY

Jarek wszedł do łazienki. Przybliżył do lustra twarz – upstrzone było pryszczami Lidki – i przyglądał się odbiciu swoich oczu. Ich białka były pełne krwistych żyłek. Czy te oczy mogą kłamać? Chyba nie? Był jeszcze pijany. Za dwie godziny miał jechać z Maćkiem Saśko na zawody do Olsztyna!

Dobrze, że kupiłem te bilety, pomyślał.

Nie chciało mu się jechać do Olsztyna w roli opiekuna gimnazjalisty, któremu jeszcze trzeba kibicować. Gorąco pragnął, by Maciek zaspał, by nie przyszedł na dworzec PKP – i tak, zdaniem Nadgarstka, Maciek nie miał większych szans, by zakwalifikować się na Ogólnopolską Olimpiadę Młodzieży. No i Maciek nie przyszedł, więc Jarek ma wolną niedzielę!

Pójdę z Mirką do Łasuchów, pomyślał.

Ponieważ odstąpił od umowy przewozu nie z winy przewoźnika, dostał tylko 90% ceny biletów. Resztę, tak zwane odstępne, zatrzymało PKP.

Był słoneczny, wiosenny poranek. Jarek przyglądał się sobie w szybach mijanych sklepów: z komórkami (w którym kupił Lidce na trzynaste urodziny Triuma Eclipse’a, choć uważał, że telefon nie był Lidce potrzebny, to on, dorosły, powinien posiadać komórkę, a nie rozkapryszone i pryszczate dziecko), z najtańszym AGD w mieście (w którym na gwiazdkę kupił Lidce prostownicę do włosów) i motoryzacyjnego (w którym kupił radio do malucha, teraz grało w seicento).

Do kogo był podobny?

– Kochanie, czemu w aucie nie gra radio? – spytała go Mirka. Wracali od Łasuchów.

– Jak to „nie gra”?

– W zasadzie gra, lecz tak, że nie chce się go słuchać. Szumi.

– Dać babie samochód, to zaraz coś w nim nie gra.

NA PIĘTRZE POBUDOWANEGO NA 40-LECIE PRL DOMU STRAŻAKA

W bibliotece publicznej w Rudzielicach

Julita nie mogła mu pomóc wypełniać danymi czystych kart katalogowych książek. W niedzielę na zawodach międzyszkolnych w siatkówce złamała palec wskazujący prawej ręki. Był w gipsie. Ledwo odrabiała lekcje. Z Leksykonu bohaterów literackich spisywała krótką charakterystykę rybaka Santiago. A ponadto nie miała czasu. O piętnastej rozpoczynała się próba przedstawienia Prusowie, w którym grała brodatego rycerza. Sztuka miała być wystawiona 23 maja podczas obchodów 750-lecia Rudzielic. Potem wybierała się na randkę Adama Elkowskiego z Jagódką. Przyzwoitka. Wreszcie Julicie zaczęły rosnąć piersi! Aż zaintrygowany tym (cudem natury) Jarek, wpatrzony (niby operator kamery w wizjer kamery) w różowy dekolt Julity, pomyślał, by 23 maja Julita wystartowała w wyborach miss mokrego podkoszulka!

Do biblioteki przyszła Jagódka Sokołowska.

– Za kwadrans idę z Adamem nad Krosty – poinformowała Julitę. – Idziesz z nami?

– Już? Mieliśmy czekać na Piatruchę.

– Adam nalega.

– Teraz nie mogę. Mam próbę.

– To przyjdziesz później, z Piatruchą.

– Gdzie będziecie?

– Koło starych hangarów.

Jagódka opuściła bibliotekę. Poszła z Adamem na randkę.

– Dlaczego dziś jest ta cholerna próba?! – zezłościła się Julita, nie mogąc towarzyszyć koleżance na randce.

– Artur naprawił komputer Wacka? – spytał ją Jarek.

– Chyba tak.

Po chwili:

– Dlaczego tak późno w poniedziałki kończy lekcje?! – Julita nie mogła doczekać się powrotu brata.

– Chodzi na zajęcia fakultatywne z informatyki. Potem długo czeka w Gizewie na pociąg – wytłumaczył jej Jarek.

– Ale dziś ma przywieźć go Piatrucha kabrioletem!

Do biblioteki weszła Zosia Farbicka (z II A podstawówki w Rudzielicach).

– Damian, na obiad! – krzyknęła do brata.

Damian, któremu z powodu ustawicznego dokształcania się nauczycieli gimnazjum w Zamulu przepadły lekcje, od rana siedział przed komputerem Jarka. Grał w Star Wars: Knights of the Old Republic. Wścieka się, bo obraz na ekranie monitora się zacinał.

– Niech pan wywali ten rzutnik do wyświetlania slajdów i kupi se lepszego kompa – poradził Jarkowi.

Julita zwróciła Jarkowi Leksykon i z niepokojem spoglądając na biblioteczny budzik – stał na szczytowej półce regału za plecami Jarka, pokazywał 15:45 – spytała o godzinę.

– Za dziesięć druga – uspokoił Julitę Jarek, podając jej godzinę, którą pokazywał jego zegarek na ręce.

Julita ustawiła na budziku 13:50 i nakręciła go.

– Do widzenia – powiedziała.

Poszła na próbę.

Do biblioteki wszedł dziadek Julity.

– Zawieziesz mnie, synku, do Gizewy – zwrócił się do Jarka.

– Kiedy?

– Za dwie godziny. Nie mam jak dostać się do miasta.

– Mogę pana zawieźć, lecz po pracy.

– O szesnastej mam wizytę u lekarza.

– Pracuję do osiemnastej. Nie mogę.

– I poczekałbyś na mnie, bo nie mam jak wrócić.

– Pan żartuje.

– Zapłacę ci za benzynę, jak dostanę rentę.

– Panie Dysza, zawiózłbym pana za darmo, lecz po pracy. Chociaż… Dziś nie mogę. Po pracy mam spotkanie członków Towarzystwa Ziemi Rudzielickiej. Zresztą ma pan zmotoryzowanych sąsiadów…

– Ale ja z nimi nie gadam.

W siedzibie TZR mieszczącej się w bibliotece publicznej w Rudzielicach

– Zimno tu. Nie palą, czy co? – spytał Jarka prezes TZR Antoni Rakus.

Jarek spojrzał na termometr uczepiony regału, na którym stał biblioteczny budzik.

– Czternaście stopni. Termometr nie kłamie. Widzi pan? – zapytał i wskazał palcem Rakusowi termometr.

– Bo, widzisz, dym leci z komina, zasłania pół wioski, a tu taki chłód – stwierdził Rakus.

NA TRENING

W mieszkaniu numer 19 w bloku 10 B na ul. Kopernika w Gizewie

Sława całą emeryturę Jana, a w zasadzie tylko same banknoty, bez drobnych, schowała w jednej z trzech dwudrzwiowych szafek stojących w kuchni. Po chwili, uznawszy, iż pieniądze nie są w niej bezpieczne, wyciągnęła je i schowała w innej: jednej z trzech dwudrzwiowych ściennych, wsuwając pod porcelanową tackę z kieliszkami do wódki. W jednym tkwiło zdjęcie jej syna do dowodu, stare, od dwudziestu lat! Jarek pewnie zostałby księdzem, gdyby schowane było w modlitewniku.

Po minucie Sława wyciągnęła forsę z szafki i schowała w innej. Drobne postanowiła dać Janowi na piwo, które miał wypić z Kopciakiem, swym obecnie najlepszym kolegą, ponieważ ten rano udanie rozpoczął był nowy sezon wędkarski – łowił na dzikiej plaży – i z tej okazji pragnął podzielić się z Janem złowionymi rybami.

Sława, dając mężowi drobne na piwo, spytała go:

– Gdzie schowałam emeryturę?

Mirka, wróciwszy z darmowego kursu języka niemieckiego dla „kiepsko szprechających” członków mniejszości niemieckiej, wyczuła w domu zapach czosnku.

– Ale zaduch. Znów „teściowa” się najadła… – stwierdziła z obrzydzeniem. Nie chce dać się Jarkowi pocałować. Już ma otworzyć okno w pokoju, lecz, by zmniejszyć koszty ogrzewania, najpierw zawsze przekręcała białą głowicę termostatyczną kaloryfera z piątki na jedynkę. Taki miała nawyk. Jednak pokrętło popsute. Od paru dni grzejnik pracował pełną mocą niezależnie od ustawienia głowicy. Nie było w domu winnego usterki, nie było w domu nikogo, kto by ów zawór naprawił, nie było w domu prawdziwego mężczyzny!

Rozległ się sygnał telefonu stacjonarnego (stojącego na toaletce z lustrem w przedpokoju mieszkania).

– To trener Nadgarstek… – poinformował Mirkę Jarek. Chwycił torbę ze sprzętem i strojem do ping-ponga. Ruszył na trening… Zbiegł z czwartego piętra na dwór po ledwie kilkunastu z siedemdziesięciu siedmiu lewych schodów klatki schodowej. Przed blokiem zatrzymał go pijany Jan. Wracał od Kopciaka. Namawia syna na kieliszek wódki w piwnicy, „bo tata stawia, bo ryby biorą”. Z jego ust czuć było smród pełnej petów popielnicy.

Na trening i tak zdążę, nawet pieszo, jeden głębszy mi nie zaszkodzi, pomyślał Jarek i pobiegł po wódkę do przybudówki sąsiedniego, sześcioklatkowego bloku 10 C, w której mieścił się sklep sponsora pingpongistów Fuksa. Wrócił z ćwiartką najtańszej, szybko, bo nie było kolejki, szybko, bo przecież śpieszył się na trening. Zszedł z ojcem do piwnicy.

Po pierwszym kielichu (20 ml, ciałem Jarka wstrząsnął okropny dreszcz) Jan przestrzegł syna przed jazdą po pijaku:

– Nigdy nie siadaj za kierownicą, jeżeli wcześniej piłeś.

Po drugim opowiadał, że boli go kolano; po trzecim – że musi wyrobić sobie nowy dowód osobisty; po czwartym… zauważył ogromnego szczura; po piątym Jarek odprowadził ojca pod drzwi mieszkania.

W szatni klubu trener wręczył Jarkowi deklarację partyjną partii Wspólne Dobro i kategorycznym tonem oznajmił:

– Wstąpisz do partii. Uczynię cię dyrektorem jakiejś porządnej biblioteki.

– Trenerze, ja się nie nadaję na dyrektora. Może i spełniam wszystkie wymogi formalne, by zająć tak eksponowane stanowisko, ale musiałbym codziennie chodzić w garniturze, a mam tylko jeden, już zresztą na mnie za mały, bo przytyłem.

– Głupi jesteś! Zarobisz pięć razy więcej niż w tej zasranej remizie w Rudzielicach! Kupisz sobie lub każesz uszyć kilka! A na co dzień będziesz się przy mnie ślizgał. Musisz tylko wypełnić tę partyjną deklarację członkowską.

– I musiałbym codziennie się golić…

– Przecież twój pryncypał nosi brodę.

– Ale jemu pasuje.

– Ale ty pierdolisz.

– Muszę się jeszcze zastanowić.

– Tu się nie ma nad czym zastanawiać. Weź. W domu wypełnisz. Przyniesiesz na następny trening.

W torbie do ping-ponga czuć było wilgoć, co niezbicie świadczy o tym, że Jarek przynajmniej przez kwadrans przebywał na sali gimnastycznej gimnazjum na Pogodnej. Wyciągnął z niej butlę z resztą najtańszej wódki i suchy, idealnie w kostkę złożony strój sportowy, który również pachniał wilgocią: granatowe spodenki z kieszeniami na zamki i granatową koszulkę, która kiedyś należała do jakiegoś reprezentanta Polski w ping-pongu, miała na plecach napis POLSKA, z przodu Orła Białego i logo sponsora reprezentacji Polski: banku Na Bank – kupił ją od jednego z C-klasowych zawodników Fuksa. Strój zmiętosił i powiesił na jednym z pięciu prętów sufitowej suszarki do wieszania prania w łazience.

Gdzie schować wódę?, zastanawiał się.

Wniósł ją do pokoju. Wsunął za obraz, za który, w 1993 roku na XVII Przeglądzie Twórczości o Laur Gizewy, zdobył Laur w kategorii „Malarstwo”. Obraz oparty był o bok wersalki, na której spały Mirka z Lidką. Mirka pewnie tylko udawała, że śpi.

Dojście do rozłożonej wersalki tarasowała ława.

Rozebrał się do majtek. Nie trzymały podkoszulki w pasie. Aż nadto umożliwiały swobodny przepływ krwi do męskości. Co krok wypadała z nich moszna i dyndała między kolanami, jak serce dzwonu.

Wyjął z szafy śpiwór i karimatę. Przygotował sobie między ławą a meblościanką posłanie. Pod głowę położył kostkę dżinsów. Położył okulary na ławie i wsunął się pod śpiwór. Pijany szybciej zasypiał – krócej mu dokuczał zespół niespokojnych nóg.

NA KOPERNIKA

Mirka w najnowszym numerze „Echa Gizewy” (lokalnego tygodnika o rozmazującym się druku) przeczytała ogłoszenie:

Sprzedam mieszkanie 68 m2, w centrum Gizewy,

tel. 555-173-939.

Poprosiła Jarka, by zadzwonił pod podany numer.

– Dzień dobry. Przeczytałem w prasie ogłoszenie o mieszkaniu na sprzedaż w centrum Gizewy. Chciałbym się dowiedzieć, gdzie…

– Na Kopernika.

– A w którym bloku?

– Niedaleko Magistrowni.

– Czy to ten dwuklatkowy budynek, oszpecony napisem FUKSIARZE PANY?

– Nie, to ten koło przedszkola, sześcioklatkowy, 10 C.

– Pobudowany szczytem do głównej osiedlowej drogi?

– Do szczytu budynku dobudowany jest sklep.

– W pierwszej klatce tego bloku mieszkają państwo Lubińscy?

– Jacy Lubińscy?

– W styczniu zmarła pani Lubińska. Potrącił ją samochód.

– Tak, to to mieszkanie.

– To pewnie rozmawiam z panią Agnieszką?

– Tak.

– Jarek Kowalski – przedstawił się Jarek.

– No jasne… – rzekła pani Agnieszka.

Wyjaśnił jej, że na temat kupna tego mieszkania niedawno rozmawiał z jej bratem…

– Nie żyje mama. Nie stać nas na jego utrzymanie. To korzystna oferta – opowiadał Kajtek.

Miało cztery pokoje. Kajtek wycenił je na 90000 zł.

– Nie szukamy tak dużego. Wystarczą nam dwa małe pokoje – stwierdził wówczas Jarek.

– Na jego zakup trzeba by z banku wziąć ogromny kredyt, którego i tak nie otrzymamy ze względu na zbyt niskie dochody – uważała Mirka.

Zapytał Agnieszkę o cenę mieszkania.

– Ostatnio wymieniliśmy w nim trzy grzejniki żeliwne na płytowe firmy Purmo…

– To ile?

– Dziewięćdziesiąt pięć tysięcy.

Powiadomił Mirkę, o czyje mieszkanie chodzi, namówił, by poszli je obejrzeć.

W nowym mieszkaniu miałby zająć nieustawny pokój Kajtka.

Zaglądał do pucharów, którymi najeżona była meblościanka. Zdobył je w turniejach ping-ponga dla amatorów: zawsze można w tych pucharach znaleźć jakiś cenny drobiazg: nakrętkę, uszko do obrazu, pieniążek…

– Nie zamierzasz chyba wlec ze sobą tego plastikowego badziewia? – zaniepokoiła się Mirka.

– Ani tych pucharów, ani tej starej meblościanki. Piatrucha przed wyjazdem do Niemiec zaproponował, byśmy na meble do nowego mieszkania wykorzystali płyty, które w fabryce skołował na opał Witek. Zaznaczył, by się pospieszyć, bo płyty skończą w piecu.

– Jedź po nie natychmiast. Chcesz pieniądze?

– Pożyczę Witkowi kilka gier komputerowych i będziemy kwita.

Jarek złożył kanapę seicento, zamieniając małe autko w pojemną bagażówkę, i ułożył w nim starannie wyselekcjonowane przez siebie, niezniszczone elementy wybrakowanych mebli (tylko dłuższe i grubsze płyty, osiemnastki, w okleinie jasny klon), przeznaczone przez fabrykę na straty.

– Zawiozę je do Miśka Urbańskiego – opowiadał Witkowi. – Misiek wisi mi dwie stówy, które pożyczył ode mnie na obijacz zabezpieczający burtę łodzi. Zamiast oddać mi dług, umebluje mi mieszkanie!

NA CZYN

Zadzwonił telefon Lidki: szaroniebieski Trium z posiadającym ośmiobitowy kolor wyświetlaczem. Taka komórka była już w szkole „obciachowa”.

Rakus chwalił się, że impreza z okazji 750-lecia Rudzielic zyskała rangę wojewódzką.

– Dzwonił pan do Olsztyna? – spytał go zdumiony Jarek.

– Dzwoniłem. Dzwoniłem i do Warszawy.

– I będzie telewizja?

– I regionalna, i ogólnopolska.

– To świetnie.

– W piątek o jedenastej robimy we wsi czyn społeczny. Zbiórka pod Domem Strażaka. Będziesz oczywiście. Pomalujesz na brązowo drzwi do biblioteki, te na parterze, z godzinami otwarcia placówki.

– Porozwieszał pan ogłoszenia?

– W najważniejszych punktach wsi. W przykościelnej gablocie, w szkole podstawowej, w ośrodku zdrowia, na poczcie, na przystanku autobusowym, na stacji PKP, w witrynie sklepu Krajewskich…

– W witrynie sklepu sponsora pingpongistów Fuksa też?

– Też.

W bibliotece w Rudzielicach

Jarek zajęty był wypełnianiem danymi stron A i B (15. i 16.) dziennika biblioteki: 13 maja 10 czytelników wypożyczyło na zewnątrz 17 książek.

– Kazik! Stachu! Zdejmijcie z wozu farby i wapno! – usłyszał komendę Rakusa: jego głos wpadł do biblioteki przez otwarte okno.

Jarek przerwał pracę, by zobaczyć, co się dzieje na dworze.

Rakus rozklekotanym tarpanem przywiózł materiały niezbędne do odświeżenia nieczynnej od lat mleczarni, przy której miała stanąć scena główna obchodów 750-lecia Rudzielic, dwudziestomodułowa aluminiowa estrada z zadaszeniem, „duma” GOK-u w Przemieniu. Rozpadająca się mleczarnia stała w sąsiedztwie biblioteki.

– Farby starczy tylko na pomalowanie zewnętrznych ścian rudery – zauważył pan Stachu.

Kwadrans później Rakus ustami Adama Elkowskiego poinformował Jarka, iż na czyn się spóźni:

– Ma pan pokierować czynem – powiedział zdyszany goniec. Ponoć zerwał z Jagódką.

– To prawda, że zerwałeś z Jagódką? – spytał go Jarek.

Adam bez słowa zniknął mu z oczu.

Jarek zamknął bibliotekę. Drzwi, które miał pomalować w czynie społecznym na brązowo, zamknął na klucz. Siadł na murku przed garażem wozu strażackiego. Czekał na ludzi chętnych do pracy, na ręce gotowe do roboty.

Usłyszał pyrkotanie ciągnika. To stary Jagódki. Przyjechał z książkami. Wypożyczył je w ubiegłym roku. Jarek, sądząc, że mężczyzna chce je wymienić na nowe, otworzył drzwi, które miał pomalować na brązowo.

– Zakluczyłem je, bo czyn – poinformował Sokoła. – Czytał pan ogłoszenia?

– Ja już tyle nie czytam, mam Internet. – Sokół wysiadł z ursusa, oddał książki i pochwalił się: – W sierpniu Kaję za mąż wydaję.

Dwa lata nie było jej w bibliotece. Potopu i Ferdydurke dotąd nie oddała, pomyślał Jarek.

– Szuka pracy – Sokół napomknął, jakby licząc, że Jarek załatwi Kai jakieś intratne zajęcie.

Skierował tę wiadomość do niewłaściwej osoby.

– Ma pan książkę, w której znalazłbym informacje na temat obsługi i naprawy Golfa II? – Sokół spytał w końcu o jakąś książkę.

– Nie mam.

– Chcę taki wóz sprawić młodym. „Zięć” chodzi na naukę jazdy.

– Nie mam – powtórzył Jarek.

Sokół wsiadł do ursusa. Odjechał.

Jarek niepotrzebnie otworzył te drzwi, które miał w czynie pomalować na brązowo. Zamknął je, wrócił na murek przed garażem wozu strażackiego i nadal czekał na ludzi gotowych do czynu, na ręce gotowe do roboty.

Z nudów zajrzał do przeczytanych zimą przez Sokołowskiego książek. Sokół przeczytał Kodeks Drogowy: tekst jednolity – stan prawny z 1 marca 1995 r., 1001 rad dla wędkarzy i Legendarium – tomik poezji wielokrotnie nagradzanego Laurem Gizewy w kategorii „Poezja” poety.

– Centralny Zarząd Poczty Polskiej i Rejonowy Urząd Poczty w Olsztynie wyraziły zgodę na stosowanie datownika okolicznościowego z okazji obchodów 750-lecia Rudzielic! – poinformował Jarka wniebowzięty Rakus, pokazując mu projekt datownika wykonany ręką wielokrotnie nagradzanego Laurem Gizewy w kategorii „Grafika” artysty.

– Na czyn nie przyszedł nikt – zameldował mu Jarek.

Rakus w jego ręce wepchnął cuchnące smarami spodnie moro, pan Kazik podartą bluzę strażacką. Jarek przebrał się w bibliotece na czyn i zaczął malować drzwi, które miał pomalować, na brązowo. Rakus bielił zdarte opony-kwietniki w parku (czy ktoś w nich kiedyś posadzi kwiaty?). Pan Kazik mocował do dachu Domu Strażaka kilkumetrowy odcinek rynny, który pod ciężarem sopli i zgromadzonego w nim lodu spadł w lutym na ziemię. Brakowało kogoś do obsługi zardzewiałej sprężarki na kółkach, kto pomalowałby pistoletem natryskowym budynek mleczarni na biało, pod którą miała stanąć dwudziestomodułowa „duma” GOK-u w Przemieniu.

– Powinno się ją pomalować pędzlem – rzekł pan Kazik. – Ale Rakus żałował Stachowi na wino i Stachu pojechał na ryby.