Tytuł oryginału:

THE FIRE CHILD

Redakcja językowa: Agnieszka Niegowska

Jacket design by Richard Augustus © HarperCollinsPublishers Ltd 2016

Zdjęcia na okładce: © Sylvia Cook/Arcangel Images (boy),

© Nick Atkins/Shutterstock, © Helen Hotson/Shutterstock,

© A Louis Venancius/Shutterstock

Adaptacja okładki: Magdalena Zawadzka

Korekta: Maciej Korbasiński

Redaktor prowadzący: Małgorzata Głodowska

Copyright © S. K. Tremayne 2016

S. K. Tremayne asserts the moral right to be identified as the author of this work

Copyright for the Polish edition © by Wydawnictwo Czarna Owca, 2017

Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark).

Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku.

Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.

Wydanie I

ISBN 978-83-8015-472-8

Wydawnictwo Czarna Owca Sp. z o.o.
ul. Alzacka 15a, 03-972 Warszawa
www.czarnaowca.pl
Redakcja: tel. 22 616 29 20; e-mail: redakcja@czarnaowca.pl
Dział handlowy: tel. 22 616 29 36; e-mail: handel@czarnaowca.pl
Księgarnia i sklep internetowy: tel. 22 616 12 72; e-mail: sklep@czarnaowca.pl

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.

Dla Danielle

Treść niniejszej powieści jest w całości fikcyjna. Przedstawione w niej nazwiska, postaci i wydarzenia wszystkie są wytworem wyobraźni autora. Jakiekolwiek podobieństwa do rzeczywistych osób, żyjących lub zmarłych, wydarzeń oraz miejsc są całkowicie przypadkowe.

Notka autora

Kopalnia Morvellan jest fikcyjna. Jednakże jej obraz powstał na podstawie imponujących historycznych już kopalń rozsianych wzdłuż poszarpanych klifów West Penwith w Kornwalii. Inspirację stanowiły dla mnie zwłaszcza kopalnie cyny i miedzi Botallack, Geevor i Levant.

Cynę wydobywa się w Kornwalii od jakichś czterech tysięcy lat. W wieku dziesięciu lat moja babcia od strony matki, Annie Jory, pracowała jako tak zwana bal maiden – dziewczyna zatrudniona do kruszenia kamieni młotkiem – w bogatych w złoża kopalniach St Agnes w Północnej Kornwalii.

Niniejsza książka jest więc poświęcona pamięci moich kornwalijskich przodków: rolników, rybaków, przemytników i górników.

178 dni przed Bożym Narodzeniem

Rano

Tunele biegną pod dnem morza. To myśl, którą niełatwo mi od siebie odsunąć. Tunele biegną pod dnem morza. Ciągną się na milę albo nawet dalej.

Stoję w Starej Jadalni, gdzie okna mojego nowego, ogromnego domu wychodzą na północ: na Atlantyk, klify Penwith i ciemne kształty. Te dwa ciemne kształty to kopalnia Morvellan: budynek nadszybia i maszynownia.

Nawet w taki pochmurny czerwcowy dzień jak dziś ruiny kopalni otacza dziwny smutek, są w nieokreślony sposób pełne wyrzutu. Zupełnie jakby próbowały mi coś powiedzieć, choć nie mogą. Milczą więc elokwentnie. Słychać tylko huk wzburzonego Atlantyku, grzmiące fale przetaczają się nad tunelami.

– Rachel?

Odwracam się. W drzwiach stoi mój świeżo poślubiony mąż. Ma na sobie olśniewająco białą koszulę. Nienaganny garnitur jest prawie tak ciemny jak jego włosy, a kilkudniowy zarost zniknął po weekendzie.

– Wszędzie cię szukałem, kochanie.

– Przepraszam. Chodziłam po domu. Zwiedzałam. Twój dom jest niesamowity.

– Nasz, kochanie. Nasz.

Uśmiecha się, podchodzi do mnie i się całujemy. To poranny pocałunek, taki przed wyjściem do pracy, wiem, że do niczego nie doprowadzi, ale i tak mnie to podnieca, i tak napełnia mnie tym przerażającym i cudownym uczuciem: że ktoś ma nade mną taką władzę, władzę, na którą z jakiegoś powodu chętnie się godzę.

David bierze mnie za rękę.

– No cóż, twój pierwszy weekend w Carnhallow…

– Mhm.

– No powiedz mi… chcę wiedzieć, czy wszystko ci pasuje! To musi być dla ciebie wyzwanie, dom na uboczu, cała ta praca, którą trzeba wykonać. Zrozumiem, jeśli masz pewne obawy…

Unoszę jego dłoń i ją całuję.

– Obawy? Nie bądź głuptasem. Jestem zachwycona! Kocham ciebie i ten dom. Kocham to wszystko, to wyzwanie, Jamiego, to, jak jesteśmy ukryci przed światem, po prostu to uwielbiam. – Bez mrugnięcia spoglądam w jego szarozielone oczy. – David, nigdy nie byłam szczęśliwsza. Nigdy w życiu. Czuję się tak, jakbym znalazła swoje miejsce i mężczyznę, który jest mi przeznaczony.

Ależ jestem egzaltowana. Co się stało z tą przebojową feministką, którą była kiedyś Rachel Daly? Gdzie ona się podziała? Gdyby moi przyjaciele widzieli mnie w tej chwili, pewnie by się krzywili. Sześć miesięcy temu sama bym się krzywiła, widząc tę dziewczynę, która zrezygnowała z wolności, ze swojej pracy i z ponoć ekscytującego londyńskiego życia, by wyjść za mąż za starszego, bogatszego i wyższego od niej wdowca. Jedna z moich najlepszych przyjaciółek, Jessica, roześmiała się z fałszywym zachwytem, gdy powiedziałam jej o mojej nagłej zmianie planów. „Mój Boże, kochana, wychodzisz za mąż za chodzący stereotyp!”.

Zabolało, ale tylko na chwilę. Wkrótce zdałam sobie sprawę, że nie ma znaczenia, co myślą moi przyjaciele, bo oni zostali tam, w Londynie, wciąż tłoczą się w metrze niczym sardynki, siedzą w ponurych biurach i co miesiąc ledwie udaje im się zapłacić ratę kredytu hipotecznego. Trzymają się kurczowo tego londyńskiego życia jak alpiniści w połowie skalnej ściany.

A ja nie trzymam się go już za wszelką cenę. Jestem daleko, z moim nowym mężem, jego synkiem i matką na południowym krańcu Anglii, w odległej Zachodniej Kornwalii, w miejscu, gdzie – jak się przekonuję – Anglia staje się czymś dziwniejszym i bardziej skalistym, krainą rozmarzonego twardego granitu, który lśni po deszczu, gdzie rzeki przecinają lasy jak głęboko skrywane tajemnice, gdzie straszne klify strzegą nieśmiało cudowne zatoczki, w krainie, gdzie doliny na wrzosowiskach tulą przepiękne domy. Takie jak Carnhallow.

Kocham nawet jego nazwę. Carnhallow.

Rozmarzona, opieram głowę o ramię Davida. Jakbyśmy mieli tańczyć.

Ale dzwoni jego komórka i czar pryska. David wyjmuje telefon z kieszeni i zerka na wyświetlacz, potem jeszcze raz mnie całuje, dwoma palcami unosząc mój podbródek, a następnie odchodzi, by odebrać telefon.

Przypuszczam, że kiedyś ten jego gest wydałby mi się protekcjonalny. Teraz sprawia jedynie, że mam ochotę na seks. Tyle że z Davidem zawsze mam ochotę na seks. Pragnęłam tego od chwili, gdy mój przyjaciel Oliver powiedział w tamtej galerii: „Chodź, poznasz kogoś, myślę, że się nakręcisz”. A wtedy ja odwróciłam się i zobaczyłam go: dziesięć lat starszego ode mnie i o dziesięć cali wyższego.

Pragnęłam Davida na naszej pierwszej randce trzy dni później, pragnęłam go, kiedy kupił mi pierwszego drinka, pragnęłam go, gdy opowiedział mi idealnie wyważony i ewidentnie kokieteryjny dowcip, pragnęłam go, gdy rozmawialiśmy o deszczowej marcowej pogodzie, a on, popijając szampana, oświadczył: „Ach, ale tam, gdzie sierżant Marzec wdaje się w potyczki, kapitan Kwiecień urządzi sobie główną kwaterę, a generał Czerwiec wprowadzi się ze swoimi kochankami”. I pragnęłam czegoś więcej niż seks, gdy opowiadał mi o swoim domu i o jego historii, i gdy pokazał mi zdjęcie swojego pięknego synka.

To był jeden z tych razów, kiedy wpadłam: gdy zdałam sobie sprawę, jak bardzo David różni się od wszystkich mężczyzn, których dotąd poznałam, i jak bardzo różni się ode mnie, zwyczajnej dziewczyny z komunalnego mieszkania w południowo-wschodnim Londynie. Dziewczyny, która uciekała przed rzeczywistością w czytanie. Dziewczyny, która nie lubi lad chłodniczych w supermarketach, bo przypominają jej o tamtych czasach, kiedy mamy nie było stać, by zapłacić za ogrzewanie.

A potem pojawił się David.

Byliśmy w jakimś barze w Soho. Pijani. Już prawie się całowaliśmy. Znów pokazał mi zdjęcie tego uroczego chłopca. Nie wiem skąd, ale od razu to wiedziałam. Chciałam mieć takie dziecko. Te niezwykłe oczy, ciemne włosy po przystojnym tacie.

Poprosiłam Davida, by opowiedział mi więcej o swoim domu, o małym Jamiem i o historii jego rodziny.

Uśmiechnął się.

– Carnhallow otacza las, zwany Lasem Dam. Ciągnie się aż do doliny Carnhallow, na wrzosowiska.

No dobra. Las. Uwielbiam lasy.

– Drzewa w Lesie Dam to głównie jarzębiny, ale rosną tam też jesiony, leszczyny i dęby. Wiadomo, że te jarzębinowe lasy rosły tam już w czasach normańskiego podboju, bo wspominają o nich anglosaskie dokumenty. To znaczy, że te jarzębiny są tam co najmniej od tysiąca lat. W dolinie Carnhallow.

– Wciąż nie rozumiem.

– Wiesz, co znaczy moje nazwisko? Co po kornwalijsku oznacza „Kerthen”?

Pokręciłam głową, próbując nie pozwolić, by rozkojarzył mnie jego uśmiech, szampan, zdjęcia chłopca, dom, sama myśl o tym wszystkim.

– Może się zdziwisz, David, ale nie miałam w szkole kornwalijskiego.

Zaśmiał się cicho.

– „Kerthen” to właśnie jarzębina. A to znaczy, że Kerthenowie mieszkają w Carnhallow od tysiąca lat. Wśród jarzębin, od których wywodzi się nasze nazwisko. Napijemy się jeszcze szampana?

Pochylił się, by nam nalać, i wtedy po raz pierwszy pocałował mnie prosto w usta. Dziesięć minut później siedzieliśmy w taksówce. Takie to było proste.

Wspomnienia odpływają. Powracam do teraźniejszości, a David właśnie kończy rozmowę i marszczy brwi.

– Cóż, przykro mi, ale naprawdę muszę jechać. Nie mogę się spóźnić na lot o pierwszej. Zaczynają panikować.

– Miło być niezastąpionym.

– Nie wydaje mi się, żeby radcy prawni byli niezastąpieni. Co innego altowioliści… – Uśmiecha się. – No ale radcy prawni absurdalnie dużo zarabiają. No to co zamierzasz dzisiaj robić?

– Chyba dalej zwiedzać. Zanim cokolwiek tknę, chcę wiedzieć, z czym mam do czynienia. Nie wiem nawet, ile tu jest sypialni.

– Osiemnaście – odpowiada. A potem marszczy brwi i dodaje: – Chyba.

– David! Sam siebie posłuchaj! Eh! Jak możesz nie wiedzieć, ile masz sypialni?

– W swoim czasie wszystkie wypróbujemy. Obiecuję ci. – Podciąga mankiet i zerka na srebrny zegarek. – Jeśli chcesz się do tego wziąć na poważnie, książki Niny są w Żółtym Salonie. Te, których używała do prac restauratorskich.

Na dźwięk jej imienia robi mi się trochę przykro, ale udaje mi się to ukryć.

Nina Kerthen, z domu Valéry. Pierwsza żona Davida. Niewiele o niej wiem: widziałam kilka zdjęć, wiem, że była piękna. Młoda, wytworna paryżanka. Blondynka. Wiem, że zginęła w wypadku w kopalni Morvellan półtora roku temu. Wiem, że jej mąż, a zwłaszcza jej synek – mój ośmioletni pasierb Jamie – wciąż jeszcze muszą ją opłakiwać, nawet jeśli próbują tego nie okazywać.

I bardzo jasno zdaję sobie sprawę, że jednym z moich zadań tu w Carnhallow jest ratować sytuację: być najlepszą na świecie przybraną matką dla tego smutnego, uroczego chłopca.

– Zajrzę do nich… – odpowiadam pogodnie. – Do tych książek. Może przyjdą mi do głowy jakieś pomysły. Jedź już, żebyś się nie spóźnił na samolot.

Odwraca się, by mnie pocałować na pożegnanie. Odsuwam się.

– Nie, jedź już! Jeśli jeszcze raz mnie pocałujesz, skończymy w czternastej sypialni i zrobi się szósta wieczorem.

Nie kłamię. David śmieje się – mrocznie, zmysłowo.

– Odezwę się do ciebie dziś wieczorem na Skypie. Widzimy się w piątek.

Po tych słowach wychodzi. Słyszę kolejne drzwi zatrzaskujące się w długich korytarzach, a potem pomruk jego mercedesa. Nastaje cisza: ta szczególna letnia cisza w Carnhallow, i tylko ten odległy szept morza w tle.

Sięgam po komórkę i otwieram notatnik.

Kontynuowanie prac restauratorskich Niny w tym ogromnym domu nie będzie łatwe. Pomoże mi w tym mój talent artystyczny: mam dyplom Goldsmiths College z fotografii. Dyplom, który okazał się kompletnie bezużyteczny, ponieważ skończyłam studia właściwie tego samego popołudnia, kiedy fotografia przestała być intratnym zajęciem, więc, koniec końców, musiałam uczyć fotografii dzieciaki, które same fotografami nigdy nie zostaną.

Przypuszczam, że to był kolejny powód, dla którego z chęcią zrezygnowałam z londyńskiego życia. Zaczął do mnie docierać cały ten bezsens. Nie robiłam już nawet zdjęć. Jeździłam tylko w deszczu autobusami, by dotrzeć do ciasnego mieszkanka w Shoreditch, które dzieliłam ze współlokatorami. I na które właściwie nie było mnie stać.

Ale teraz, gdy tak naprawdę nie mam pracy, mogę – jak na ironię – znaleźć zastosowanie dla moich plastycznych uzdolnień. Jakie by nie były.

Uzbrojona w komórkę, zaczynam swoją wędrówkę: próbuję stworzyć w głowie mapę Carnhallow. Jestem tu od tygodnia, ale większość tego czasu spędziliśmy w łóżku, w kuchni albo na plażach, ciesząc się przepiękną letnią pogodą. Znaczna część moich rzeczy z Londynu wciąż jest w kartonach. Nie rozpakowałam nawet walizki po naszym powrocie z miesiąca miodowego: z naszej cudownie hedonistycznej i niesamowicie drogiej wycieczki do Wenecji, gdzie David postawił mi swoje ulubione martini w Harry’s Bar przy placu Świętego Marka. Dżin w kieliszku do wódki, niemal zmrożony na lód i „lekko zatruty wermutem”, jak ujął to David. Uwielbiam to, jak wyraża niektóre rzeczy.

Ale to już przeszłość, a to tutaj jest moją przyszłością. Carnhallow.

Kieruję się na południe, jak badacz Antarktydy, i ruszam przez Nową Salę, przyglądając się meblom i wystrojowi. Robię przy tym notatki. Tutaj ściany pokryte są dekoracyjnymi drewnianymi panelami; zdobią je grawiury przedstawiające liczne kopalnie cyny i miedzi w Kornwalii, które kiedyś należały do Kerthenów: sztolnie i tunele Botallack i Morvellan, szyby w Wheal Chance i Wheal Rose. W innych miejscach wiszą stare fotografie kopalń z okresu ich rozkwitu: pełne nostalgii zdjęcia zastygłej w bezruchu pracy, zapomniana branża, mężczyźni w kamizelkach popychający taczki, dymiące kominy nad morzem.

Nowa Sala kończy się wielkimi dwuskrzydłowymi drzwiami. Wiem, co znajduje się za nimi: Żółty Salon. Otwieram drzwi i rozglądam się z pewnym poczuciem bezradnej tęsknoty. Bo ten pokój – już odrestaurowany, z witrażami wychodzącymi na rozmarzoną, pełną kwiatów zieleń trawników na południe od rezydencji – jest chyba najpiękniejszy ze wszystkich i może właśnie dlatego najbardziej mnie przytłacza.

Muszę sprawić, by reszta Carnhallow stała się równie imponująca. Co nie będzie proste – Nina miała doskonały gust. Lecz piękno Żółtego Salonu ukazuje potencjał Carnhallow. Jeśli uda mi się dorównać temu, co osiągnęła tutaj Nina, Carnhallow stanie się wprost olśniewające. I moje.

Ta myśl przyprawia mnie o zawrót głowy. I czyni mnie szczęśliwą.

W telefonie mam trochę notatek o Żółtym Salonie. Niewielki jednak z nich pożytek – uświadamiają mi tylko moją ignorancję. Zanotowałam: „niebieska świnka na stole”, „osiemnastowieczne urny?” i „mameluckie noże”. Poza tym „talia kart należąca do ojca Davida”, „grali w wieloosobowego tryktraka” i „szylkretowa inkrustacja oprawiona mosiądzem”.

Co mam z tym wszystkim począć? Od czego zacząć? Przejrzałam już pobieżnie książki Niny: pełno w nich mądrych, ale niezrozumiałych porad o georgiańskich meblach i wiktoriańskich srebrach, mnóstwo słów, które oczarowują i mącą w głowie – węgły ze złocistego wapienia z Ham Hill, tkane wzorzyste tapety, piękne stare patery.

Wszystko to brzmi tak egzotycznie, niejasno i niesamowicie luksusowo. Wychowałam się w małym, ciasnym mieszkaniu komunalnym. Najdroższą rzeczą, jaką posiadaliśmy, był ogromny telewizor, pewnie kradziony. Teraz będę wydawać tysiące na „srebrne miseczki do obmywania palców z epoki Stuartów” i „napełniać je wodą różaną”. Najwyraźniej.

Moje marzenia – pełne zachwytu, ale też i niepokoju – prowadzą mnie do narożnika salonu i małego stolika z wypolerowanego drewna. Tajska gosposia, Cassie, postawiła tu srebrny wazon pełen lilii i róż. Więc może od tego zacznę. Tak po prostu. Krok po kroku.

Odkładam komórkę i poprawiam wazon, starannie przesuwając go na środek stolika. Wciąż jednak nie wygląda tak, jak trzeba. Może powinien stać trochę bardziej po lewej? Dobry fotograf nigdy nie umieszcza modela pośrodku.

Przez dziesięć minut usiłuję znaleźć idealne miejsce dla wazonu. Wyobrażam sobie Ninę Kerthen, jak stoi za mną i uprzejmie, choć nie bez konsternacji, kręci głową. Opuszcza mnie wiara w siebie. Jestem pewna, że Nina Kerthen potrafiłaby to zrobić, jak należy. Idealnie. Nina o blond włosach opadających na skośne, bystre, niebieskie oczy, które mrużyła, gdy próbowała się skupić.

Poddaję się, wzdycham i spuszczam wzrok. Lakierowane cisowe drewno odbija w swej ciemnej głębi moją twarz. Przez cały blat biegnie pęknięcie, które rozszczepia moje odbicie na dwoje. Stosownie do sytuacji.

Jestem ponoć atrakcyjna, ale nigdy tak naprawdę nie czuję się piękna: nie z moimi rudymi włosami, piegami i jasną celtycką cerą, która od słońca nigdy nie nabiera złocistego odcienia. Czuję się natomiast pełna wad, złamana. Pęknięta. I gdy bardzo uważnie się sobie przypatruję, nie dostrzegam żadnego piękna, tylko pogłębiające się zmarszczki przy oczach, zbyt liczne w moim wieku, bo przecież mam dopiero trzydzieści lat.

Z zamyślenia wyrywa mnie cudowny podmuch wiatru. Wpada przez otwarte okno, niosąc woń kwiatów z ogrodów Carnhallow, przegania głupie myśli i przypomina mi o mojej nagrodzie. Nie. Nie jestem złamana i dość już tego wątpienia we własne siły. Jestem Rachel Daly i radziłam już sobie z większymi wyzwaniami niż dobranie właściwej tapety czy dowiedzenie się, czym jest tazza.

Siedemdziesiąt osiem sypialni może poczekać, podobnie jak Zachodnie Skrzydło. Muszę zaczerpnąć świeżego powietrza. Wsuwam do kieszeni komórkę, podchodzę do Wschodnich Drzwi, otwieram je i czuję na twarzy błogie promienie słońca. Przede mną, ku południu, rozciąga się trawnik. Przepiękne ogrody.

Ponoć ogrody w Carnhallow były jedyną rzeczą, o jaką dbał ojciec Davida, Richard Kerthen, choć przegrał resztę rodowego majątku i w końcu zmarł na atak serca. Słyszałam, że Nina niewiele tam zmieniała. Dlatego tutaj mogę cieszyć się czystszym uczuciem posiadania: z całego serca podziwiać świeżo skoszoną trawę w cieniu kornwalijskich wiązów, natłok kolorów lata na rabatach. I mogę od pierwszego wejrzenia pokochać piękne, rozległe lasy rosnące na straży wokół Carnhallow, jakby dom był szkatułką klejnotów ukrytą w splątanych kolczastych zaroślach.

– Dzień dobry.

Odwracam się, trochę wystraszona. To Juliet Kerthen, matka Davida. Samotnie zajmuje niewielkie mieszkanie w poza tym nieodnowionym i popadającym w ruinę Zachodnim Skrzydle. Juliet cierpi na pierwsze objawy alzheimera, ale – jak wyraził to David – „z godnością to wypiera”.

– Przepiękny dzień – mówi.

– Cudowny, prawda?

Spotkałam Juliet kilka razy. Bardzo ją lubię – jest barwną postacią. Nie wiem, czy ona mnie lubi. Dotąd byłam zbyt nieśmiała, by posunąć się dalej, by naprawdę się z nią zaprzyjaźnić i zapukać do jej drzwi z ciastem jeżynowo-jabłkowym w koszyku. Bo choć Juliet Kerthen jest stara i wydaje się taka krucha, to jednak mnie onieśmiela. Błękitnooka, o wydatnych kościach policzkowych, prawdziwa córka lorda Carlyona. Kolejny prastary kornwalijski ród. Juliet sprawia, że w każdym calu czuję się dziewczyną z klasy robotniczej z Plumstead. Moje ciasto pewnie byłoby dla niej zbyt ordynarne.

Mimo to jest nienagannie życzliwa. Wina leży po mojej stronie.

Juliet osłania oczy przed słońcem.

– David zawsze powtarza, że życie jest jak wspaniały angielski letni dzień. Piękne właśnie dlatego, że tak niezwykłe i ulotne.

– Tak, to brzmi jak coś, co mógłby powiedzieć David.

– I jak tam, zadomowiłaś się już, moja droga?

– O tak, naprawdę dobrze mi idzie!

– Doprawdy? – Przygląda mi się badawczo, mrużąc oczy, ale po przyjacielsku.

Ja również mierzę ją wzrokiem. Jest ubrana jak starsza pani, ale bardzo schludnie. Sukienka, która musi mieć ze trzydzieści lat, kaszmirowy rozpinany sweter w kolorze rdzawej czerwieni, do tego praktyczne, drogie buty, pewnie uszyte dla niej na miarę czterdzieści lat temu w Truro i teraz – jak przypuszczam – wyczyszczone do połysku przez Cassie, która codziennie do niej zagląda, żeby sprawdzić, czy staruszka żyje.

– I to wszystko nie wydaje ci się zbyt przytłaczające?

– O Boże, nie… to znaczy, może trochę… ale…

Juliet spogląda na mnie z życzliwym uśmiechem.

– Nie wolno ci się tym przejmować. Pamiętam, jak Richard po raz pierwszy przywiózł mnie do Carnhallow. To była prawdziwa męka. Ten ostatni odcinek drogi. Koszmarne małe dróżki przez wrzosowiska za St Ives. Richard był chyba dumny z tego, że posiadłość położona jest na uboczu. Taki dodatek do legendy. Napijesz się herbaty? Mam doskonałą pu-erh. Znudziło mi się pić ją w samotności. Mam też dżin. Nie mogę się zdecydować.

– O tak. Z przyjemnością napiję się herbaty. Dziękuję.

Obchodzę z nią Zachodnie Skrzydło, kierując się do północnej części posiadłości. Srebrzysty blask słońca migocze niespokojnie na dalekim morzu. Moim oczom ukazują się kopalnie na szczycie klifu. Paplam coś o domu, próbuję zapewnić Juliet – i być może również samą siebie – że jestem naprawdę optymistycznie nastawiona.

– Zachwyca mnie, jakie jest ukryte przed światem. Mam na myśli Carnhallow. Schowane w tej prześlicznej dolince, osłoniętej, pełnej słońca. Zaledwie kilka mil od wrzosowisk, od całej tej posępności.

Starsza pani odwraca się i kiwa głową.

– To prawda. Choć druga strona domu jest zupełnie inna. I to całkiem dobrze się składa. Richard zawsze powtarzał, że to dowód na prawdziwość legendy.

Marszczę brwi.

– Jak to?

– Bo druga część Carnhallow wychodzi na północ, na kopalnie i klify.

Kręcę głową, zdezorientowana.

– David nie opowiadał ci legendy? – pyta Juliet.

– Nie. Nie przypominam sobie. To znaczy… eee… opowiadał mi mnóstwo historii. O jarzębinach. O podłym Jago Kerthenie… – Przecież nie mogę powiedzieć: „Na pierwszej randce tak strasznie upiliśmy się szampanem, a potem mieliśmy taki oszałamiający seks, że może zapomniałam połowę rzeczy, jakie mi opowiadał”. Co tak właściwie jest całkiem możliwe.

Juliet odwraca się w stronę ciemnych zarysów kopalni.

– No cóż, legenda brzmi tak: mówi się, że Kerthenowie musieli posiadać jakiś diabelski dar, szósty zmysł, albo byli kimś w rodzaju jasnowidzów, bo wciąż natrafiali na żyły cyny i miedzi, podczas gdy inni spekulanci bankrutowali. Po kornwalijsku istnieje nawet nazwa dla ludzi obdarzonych taką zdolnością: tus-tanyow. Oznacza to „ludzie ognia”, „ludzie światła”. – Uśmiecha się niefrasobliwie. – Pewnie nieraz usłyszysz, jak miejscowi opowiadają tę historię w Tinner’s. To uroczy pub w Zennor. Musisz tam zajrzeć, ale nie jedz zapatrzonych w niebo sardynek¹. W każdym razie Richard strasznie się rozwodził nad tą legendą. Bo Kerthenowie zbudowali swoją posiadłość właśnie tutaj, na gruzach starego klasztoru, z widokiem na Morvellan, choć dopiero wiele wieków później odkryto tutaj cynę. A więc jeśli wierzyć w takie rzeczy, to by potwierdzało prawdziwość legendy. Zupełnie jakby Kerthenowie wiedzieli, że natrafią tutaj na cynę. Ale teraz chodźmy już, napijmy się herbaty i dżinu, może będą do siebie pasować.

Energicznie obchodzi północno-zachodni narożnik Carnhallow. Idę za nią, spragniona jej przyjaźni i czegoś, co pozwoli mi zająć myśli czymś innym. Bo jej historia z jakiegoś powodu, którego nie potrafię wyjaśnić, napawa mnie niepokojem.

W końcu to przecież tylko głupia historyjka o rodzie, który zbił wielką fortunę, wysyłając tych wszystkich chłopców do prastarych kopalń. Kopalń, których tunele biegną głęboko pod dnem morza.

162 dni przed Bożym Narodzeniem

Rano

David mnie rysuje. Siedzimy w letnim słońcu na trawniku od południowej strony rezydencji, a na pachnącej trawie obok nas stoi dzbanek ze świeżo wyciśniętym sokiem z cytryn i brzoskwiń. Na głowie mam przekrzywiony słomkowy kapelusz. Carnhallow – mój piękny wspaniały dom – lśni skąpane w słońcu. Z całą pewnością nigdy nie czułam się taka wytworna i elegancka. I chyba nigdy nie byłam szczęśliwsza.

– Nie ruszaj się – mówi do mnie. – Wytrzymaj jeszcze chwilę, kochanie. Rysuję twój śliczny zadarty nosek. A nosy są trudne. Najważniejsze jest cieniowanie.

Spogląda na mnie ze skupioną miną, potem znów koncentruje się na kartce papieru, szybko porusza ołówkiem, cieniuje i szrafuje. Jest świetnym artystą i uświadamiam sobie, że prawdopodobnie jest o wiele lepszy ode mnie. Obdarzony naturalnym talentem. Trochę umiem rysować. Ale nie tak dobrze, a już na pewno nie tak szybko.

Odkrycie artystycznych zdolności Davida było dla mnie tego lata jedną z niespodziewanych przyjemności. Od początku wiedziałam, że interesuje się sztuką; bądź co bądź poznałam go na wernisażu w pewnej galerii w Shoreditch. A kiedy byliśmy w Wenecji, mógł mi pokazać swoje ulubione dzieła sztuki: nie tylko tak oczywiste obrazy Tycjana czy Canaletta, ale też rzeźby Brâncușiego w kolekcji Peggy Guggenheim, barokowe sklepienie w kościele San Pantalon czy Madonnę z Torcello z dziewiątego wieku o czujnych oczach pełnych udręczonej, acz ponadczasowej miłości. Nieskończonej matczynej miłości. To było tak piękne i smutne, że miałam łzy w oczach.

Dopóki nie wprowadziłam się do Carnhallow, nie zdawałam sobie sprawy, że sam jest takim świetnym artystą. Widziałam kilka młodzieńczych prac Davida na ścianie w salonie i w jego gabinecie: trochę abstrakcyjne obrazy skał na półwyspie Penwith, wrzosowisk i plaż. Są tak dobre, że z początku myślałam, że to cenne dzieła namalowane przez zawodowych artystów i kupione przez Ninę w jakimś domu aukcyjnym w Penzance. Że to element jej skrupulatnych prac restauratorskich, wyraz jej oddania dla tego domu.

– No i już – mówi David. – Nos gotowy. Teraz usta. Usta są łatwe. Dwie sekundy. – Odchyla się do tyłu i spogląda na rysunek. – Ha! Świetnie wyszło.

Zadowolony z siebie, popija sok. Czuję ciepło słońca na nagich, opalonych ramionach. W Lesie Dam śpiewają ptaki. Nie byłabym zdziwiona, gdyby ich głosy rozbrzmiewały w doskonałej harmonii. To jest to. Idealny moment szczęścia. Ten mężczyzna, ta miłość, słońce, przepiękny dom w przepięknym ogrodzie w przepięknym zakątku Anglii. Czuję potrzebę, by powiedzieć coś miłego, odwdzięczyć się światu.

– Jesteś naprawdę dobry, wiesz?

– Co mówiłaś, kochanie?

Znów szkicuje, pogrążony w męskiej koncentracji. Lubię wyraz skupienia na jego twarzy. Marszczy brwi, ale bez złości. Po prostu mężczyzna przy pracy.

– W rysowaniu. Wiem, że już ci to mówiłam, ale masz prawdziwy talent.

– Eee tam – mówi jak nastolatek, ale uśmiecha się jak dojrzały mężczyzna. Jego dłoń porusza się szybko nad kartką. – Może i tak.

– Nigdy nie chciałeś tak zarabiać na życie?

– Nie. Tak. Nie.

– Jak to?

– Po Cambridge przez jakiś czas się nad tym zastanawiałem. W sumie to chciałem spróbować swoich sił. Ale nie miałem wyboru. Musiałem pracować, żeby zarobić mnóstwo nudnych pieniędzy.

– Bo twój tata roztrwonił całą fortunę?

– Sprzedał nawet rodowe srebra, Rachel. Żeby spłacić te idiotyczne długi hazardowe. Sprzedał je jak jakiś ćpun, który próbuje opchnąć ukradziony telewizor. Musiałem odkupić srebra Kerthenów. I sporo przy tym dopłacić. – David wzdycha, upija kolejny łyk soku. Przechylona w jego dłoni szklanka mieni się w słońcu. Mój mąż delektuje się świeżością i smakiem i spogląda gdzieś za mnie, na skąpane w słońcu lasy. – Chociaż i tak kończyły nam się pieniądze. Nie tylko z winy mojego ojca… Utrzymanie Carnhallow było absurdalnie drogie, ale rodzina się starała. Choć jeszcze przed tysiąc osiemset siedemdziesiątym większość kopalń przynosiła straty.

– Dlaczego?

David unosi ołówek, stuka nim o swoje ostre białe zęby. Zastanawia się nad rysunkiem i odpowiada mi rozkojarzony.

– Musisz koniecznie pozować mi do aktu. Żenująco dobrze wychodzą mi sutki. Mam do tego talent.

– David! – Śmieję się. – Naprawdę chcę się dowiedzieć! Zrozumieć to wszystko. Dlaczego przynosiły straty?

Znów mnie szkicuje.

– Bo górnictwo w Kornwalii to ciężka sprawa. Pod Kornwalią znajduje się więcej cyny i miedzi, niż udało się wydobyć przez całe cztery tysiące lat kornwalijskiego górnictwa, a jednak wydobywanie ich jest w praktyce niemożliwe. I z całą pewnością nieopłacalne.

– Z powodu klifów i morza?

– Właśnie. Widziałaś Morvellan. W osiemnastym i dziewiętnastym wieku to była najbardziej rentowna z naszych kopalń, ale jest taka niebezpieczna i trudno dostępna.

– Mów dalej.

– Nie bez powodu Morvellan ma taką dziwną architekturę, dwa budynki. Większość szybów kopalnianych w Kornwalii miało charakter otwarty, z wyjątkiem pomp, które chroniono murami, być może dlatego, że maszynerię uważano za ważniejszą od ludzi. Ale na klifach powyżej Zawn Hanna Kerthenowie mieli problem. Z powodu bliskości morza i sztormów musieliśmy osłonić szczyt szybu budynkiem, tym tuż przy maszynowni. – Spogląda na mnie, ale też gdzieś poza mnie, jakby wpatrywał się w kopalnię. – W ten sposób przypadkowo powstała ta przejmująca symetria. – Powoli obraca ołówek w palcach. – Porównaj to choćby z kopalniami odkrywkowymi w Australii albo w Malezji. Tam cyna jest przy samej powierzchni. Mogą ją po prostu wykopywać z ziemi plastikową łopatką. To dlatego górnictwo w Kornwalii przestało istnieć. Mimo czterech tysięcy lat historii znikło w ciągu kilku pokoleń.

Spochmurniał. Wyczuwam jego ponure myśli biegnące ku Ninie, która utopiła się w Morvellan. To pewnie moja wina, bo pozwoliłam, by rozmowa potoczyła się w tym kierunku. W dół doliny. Ku budynkom kopalni na klifach. Muszę to naprawić.

– Naprawdę chcesz, żebym pozowała ci do aktu?

Na jego twarz powraca uśmiech.

– O, tak! I to bardzo. – Śmieje się, wyrywa z bloku skończony rysunek i, przekrzywiając głowę, ocenia swoje dzieło. – Hmm… Całkiem nieźle. Ale nos mi nie wyszedł. Naprawdę lepiej wychodzą mi sutki. No dobra. – Spogląda na zegarek. – Obiecałem, że zawiozę Jamiego do szkoły.

– W weekend?

– Mecz, pamiętasz? Jest strasznie podekscytowany. Mogłabyś go później odebrać? Mam się spotkać z Alexem w Falmouth.

– Oczywiście. Z przyjemnością.

– Widzimy się na kolacji. Jesteś wspaniałą modelką.

Całuje mnie delikatnie, a potem oddala się, obchodzi dom, kierując się do samochodu, i woła Jamiego. Jakbyśmy już byli rodziną. Bezpieczni i szczęśliwi. To uczucie ogrzewa mnie jak ciepło lata.

Zostaję na słońcu, z przymkniętymi powiekami, moje myśli są senne. Ogarnia mnie cudowne rozleniwienie. Mam co robić, ale w tej chwili to nic ważnego. Szmer głosów w głębi domu i na podjeździe. Drzwi samochodu się zatrzaskują. Szum silnika cichnie w gęstym lesie, gdy samochód oddala się doliną w stronę wrzosowisk. W jego miejsce pojawia się śpiew ptaków.

Wtedy sobie uświadamiam, że nawet nie spojrzałam na rysunek Davida. Czuję zaciekawienie, ale i lekką nieufność – nie lubię być rysowana ani fotografowana. Robię to tylko po to, by sprawić mu przyjemność. Sięgam po kartkę i biorę ją do ręki.

Jak można się było spodziewać, rysunek jest świetny. W ciągu piętnastu minut szkicowania uchwycił mnie całą, od nigdy nieznikającego smutku w moich oczach aż po szczery, choć niepewny uśmiech. Widzi mnie taką, jaka jestem. Ale na tym rysunku jestem też piękna: do twarzy mi w cieniu kapelusza. I widać też moją miłość do niego, ukazuje ją moje nieśmiałe, błogie spojrzenie.

David widzi tę miłość, i to mnie cieszy.

Jest tylko jedna wada. Nos. Mój nos jest ponoć śliczny, lekko zadarty w ten uroczy sposób, retroussé. Ale David wcale nie narysował mojego nosa. Ten jest o wiele ostrzejszy, wyrazistszy, i na swój sposób piękniejszy. Należy do innej osoby, kogoś, kogo rysował tysiące razy, póki nie weszło mu to w nawyk. I wiem, kim jest ta osoba. Widziałam ją na zdjęciach i na rysunkach.

To Nina.

Popołudnie

Rysunek leży na trawie; musiał wysunąć mi się z ręki. Budzę się i z zaskoczeniem stwierdzam, że musiałam przysnąć. Odpłynęłam w cieple słońca. Rozglądam się i widzę, że nic się nie zmieniło. Tylko cienie trochę się wydłużyły. Dzień wciąż jest piękny, słońce wciąż świeci.

W Carnhallow sypiam dużo i dobrze. Zupełnie jakbym nadrabiała zaległości po dwudziestu pięciu latach wstawania na budzik. Czasem czuję się tak zrelaksowana, że budzi się drzemiące we mnie poczucie winy, z lekką nutą samotności.

Nie mam tu jeszcze żadnych prawdziwych przyjaciół, więc w ostatnich tygodniach, gdy byłam sama i nie siedziałam w domu, jeździłam i wędrowałam po dzikich okolicach półwyspu Penwith. Uwielbiam fotografować milczące kominy kopalń, przesiąknięte solą wioski rybackie i ciemne, głębokie zatoczki, gdzie zawsze – z wyjątkiem najspokojniejszych dni – fale psychopatycznie uderzają o klify. Jak dotąd jednak moim ulubionym miejscem jest Zawn Hanna, zatoczka na końcu należącej do nas doliny. Wznosi się nad nią kopalnia Morvellan, ale ignoruję jej ciemne kształty i spoglądam w morze.

Czasami, gdy letni deszcz zatrzymywał mnie w domu, próbowałam stworzyć sobie w głowie mapę Carnhallow. W końcu policzyłam wszystkie te siedemdziesiąt osiem sypialni i okazało się, że w rzeczywistości jest ich… osiemnaście. To znaczy, w zależności od tego, do jakiej kategorii zaliczyć smutne maleńkie klitki na ostatnim piętrze, gdzie zapewne mieszkała służba. Choć właściwie mają w sobie coś z klasztornych cel, które – jak przypuszczam – musiały się kiedyś znajdować w tym miejscu, w tej bujnie porośniętej dolince.

W niektóre dni, gdy stoję sama wśród kurzu na najwyższym piętrze, a wiatr od morza kołysze jarzębinami, wydaje mi się, że słyszę niesione z bryzą słowa mnichów: Ave Maria, gratia plena: Dominus tecum…

Przy innych okazjach przesiaduję w Żółtym Salonie, który oprócz kuchni i ogrodów jest moim ulubionym miejscem w Carnhallow. Zajrzałam już do większości książek, od tomiszczy Niny poświęconych srebrom stołowym i porcelanie miśnieńskiej aż po liczne monografie Davida, głównie o współczesnych artystach: Klee, Baconie, Jacksonie Pollocku. David szczególnie sobie upodobał ekspresjonizm abstrakcyjny.

W ubiegły weekend widziałam, jak siedział tu i przez godzinę wpatrywał się w czarne i czerwone plamy obrazu Marka Rothko, a potem zamknął książkę, spojrzał na mnie i powiedział:

– Tak naprawdę wszyscy jesteśmy astronautami, międzygwiezdnymi wędrowcami, którzy pogrążają się tak głęboko w czerń, że nie potrafią znaleźć drogi powrotnej.

Potem wstał i podał mi dżin z Plymouth w georgiańskiej szklaneczce.

Jednak moim największym osobistym odkryciem nie była wcale porcelana ani obrazy, ale mały album z pozaginanymi rogami stron, wciśnięty między dwa opasłe tomiska o van Dycku i Michale Aniele. Gdy po raz pierwszy otworzyłam ten podniszczony albumik, moim oczom ukazały się zadziwiające czarno-białe fotografie kopalń Kerthenów i pracujących tam górników.

Te zdjęcia muszą pochodzić z dziewiętnastego wieku. Prawie codziennie je oglądam. Zdumiewa mnie to, że ci górnicy pracowali właściwie bez światła: towarzyszyło im jedynie słabe migotanie maleńkich świeczek przyczepionych do filcowych kapeluszy. A to znaczy, że ta chwila, kiedy eksplodowało oślepiające światło magnezji, musiała być jedynym momentem w ich życiu, gdy dokładnie zobaczyli, gdzie pracują, gdzie spędzają każdą nieprzespaną godzinę na kuciu, kopaniu, wierceniu. Jedna cenna chwila jasności. A potem powrót w dożywotni mrok.

Myśl o tych górnikach, którzy kiedyś spędzali życie na harówce w skałach pode mną, popycha mnie do działania. Do roboty, Rachel Daly!

Rysunek jest złożony i leży na rozgrzanej od słońca tacy. Wnoszę tacę z pachnącymi cytryną szklankami w chłód domu, do przestronnej kuchni. Otwieram notatnik w telefonie. Są już tylko dwa ważne miejsca, którym powinnam się przyjrzeć – zostawiłam je na koniec, bo to one najbardziej mnie niepokoją. To największe wyzwania w Carnhallow.

Pierwszym są piwnice.

David pokazał mi ten przyprawiający o zawrót głowy labirynt w dniu naszego przyjazdu i od tamtej pory tam nie zaglądałam. Te podziemia są przygnębiającym miejscem: sieć zakurzonych posępnych korytarzy, gdzie na spiralnych sprężynach wiszą zardzewiałe dzwonki, by już nigdy więcej nie wydać żadnego dźwięku.

Do piwnicy prowadzi wiele schodów. Wybieram najbliższe, te przy kuchni. Włączam ledwie działające oświetlenie, schodzę po drewnianych skrzypiących stopniach i się rozglądam.

Na pokrytych łuszczącą się farbą drzwiach wiszą stare tabliczki: „Czyszczenie odzieży”, „Pokój kredensowy”, „Pokój lokaja”. Dalej napisy nikną w cieniach i szarości. Na końcu obskurnego korytarza moim oczom ukazuje się wysokie łukowate wejście do piwniczki z winami. David i Cassie często tam schodzą: to jedyna używana część rozległych podziemi Carnhallow. W piwniczce są zamurowane lancetowe okna, co wskazuje, że tysiąc lat temu stał w tym miejscu klasztor. Pewnego dnia posiedzę w tej piwniczce, zdmuchnę kurz ze starych francuskich etykietek i będę uczyć się o winach, tak jak powoli uczę się całej reszty, ale dziś chcę się tylko ogólnie zorientować.

Skręcam w korytarz naprzeciwko i natrafiam na kolejne tabliczki: „Piekarnia”, „Pomieszczenie sanitarne”, „Nabiał”. Szokują mnie sterty gratów, w niektórych miejscach blokujące korytarze. Zabytkowa maszyna do szycia. Pół starego motocykla, który porozkładano na części i zostawiono tutaj. Popękane ceramiczne rury, które mogą mieć ze dwieście lat. Gnijąca wiktoriańska szafa. Jakiś abażur, chyba z łabędzich piór. Ogromne koło powozu. Zupełnie jakby Kerthenowie – w miarę jak powoli wymierali, rozpraszali się po świecie albo popadali w ruinę – nie mogli znieść rozstania z żadną z tych rzeczy, bo to stanowiłoby bolesny symbol ich upadku. A więc wszystko ukryli tu na dole. Złożone do grobu.

Zatrzymuję się, z komórką w ręce. Powietrze jest nieruchome i zimne. W kącie z jakiegoś powodu majaczą dwie wielkie, stare lodówki. Nagle wyobrażam sobie, że jestem uwięziona w jednej z nich. Dobijam się do drzwi zamknięta w tym małym, śmierdzącym wnętrzu, w piwnicznym korytarzu, do którego nigdy nikt nie zajrzy. Że przez wiele dni umieram w tej ciasnej trumnie.

Przeszywa mnie dreszcz. Ruszam dalej, skręcam w lewo i widzę jeszcze starsze drzwi. Kamienie ościeży wyglądają na średniowieczne, a na zawieszonej na gwoździu drewnianej tabliczce widnieje trupia czaszka.

Trupia czaszka?

Po co? Co oznacza? Ten znak nie daje mi spokoju.

Trupia czaszka.

Tłumię niepokój i napieram na drzwi. Zawiasy są sztywne od rdzy: muszę przyłożyć do drzwi bark i mocno pchnąć. W końcu otwierają się z trzaskiem. Jakbym coś popsuła. Czuję się tak, jakby dom spoglądał na mnie z dezaprobatą.

W pomieszczeniu jest bardzo ciemno. Nigdzie nie mogę znaleźć włącznika, światło pada jedynie z korytarza za mną. Moje oczy powoli przyzwyczajają się do półmroku. Pośrodku małego pomieszczenia stoi zniszczony drewniany stół. Może ma kilkaset lat, a może po prostu go nie oszczędzano. Na półkach stoją szare od kurzu butelki. Na niektórych znajdują się etykietki na metalowych łańcuszkach, jak naszyjniki dla malutkich niewolnic. Podchodzę bliżej i widzę nazwy zapisane odręcznie piórem za pomocą prastarego atramentu.

„Wrotycz”. „Piołun”. „Żywokost”. „Dziewanna”.

Trupia czaszka.

Tak, wydaje mi się, że już rozumiem. To destylarnia. Tutaj robiono leki ziołowe, nalewki.

Odwracam się, by wyjść, i widzę coś, czego się zupełnie nie spodziewałam. W kącie, częściowo zasłonięte skrzynką ze starym szkłem, stoją trzy czy cztery spore kartony. Ktoś energicznie nabazgrał na nich imię. „Nina”.

A więc to są jej rzeczy? Zmarłej kobiety, zmarłej matki, zmarłej żony. Ubrania, może książki. Nie był w stanie ich wyrzucić.

Czuję się, jakbym robiła coś naprawdę niestosownego, jakbym wtargnęła na cudzy teren. Nie zrobiłam nic złego, jestem nową żoną, strażniczką Carnhallow i David chce, żebym zaglądała we wszystkie kąty, by odnowić ten zakurzony labirynt. Ale teraz, gdy niemal włamałam się do tego pomieszczenia i natknęłam się na te ponure kartony, czuję rumieniec na twarzy.

Usiłuję nie biec, wycofuję się i z wyraźną ulgą wchodzę po schodach. Oddycham głęboko. Potem zerkam na zegarek i przypominam sobie, że wkrótce mam odebrać Jamiego, a to znaczy, że wciąż zostało mi dość czasu na ostatnie zadanie.

Jest jeszcze jedno miejsce w rezydencji, które chcę obejrzeć: zupełnie nietknięte Zachodnie Skrzydło. I samo jego serce – Stara Sala. David wspominał mi, że jest imponująca.

Moja noga tam jednak jeszcze nie postała. Widziałam jedynie zniszczoną fasadę. Wchodzę w korytarz za wielkimi schodami, kieruję się ze wschodniej części posiadłości do zachodniej, przenoszę się z teraźniejszości w przeszłość.

To musi być tutaj. Wielkie, niemalowane i bardzo ciężkie drewniane drzwi. Zamiast klamki poskręcany żeliwny pierścień. Z wysiłkiem go przekręcam, a wówczas drzwi płynnie się otwierają. Po raz pierwszy wkraczam do Starej Sali.

Gotyckie okna z witrażami, wysokie i łukowate. Ewidentnie pozostałość po klasztorze. W kamiennym pomieszczeniu jest zimno; jest też zupełnie puste, nieumeblowane. David mówił mi, że wieki temu w Starej Sali płacili górnikom. Widzę ich w tej chwili. Prostych ludzi ze stoickim spokojem czekających w kolejce, wywoływanych po nazwiskach. Nadzorcy spoglądają na nich z założonymi rękoma.

Ta sala robi wrażenie, ale jest też przytłaczająca. Drżę jak dziecko. Wydaje mi się, że ta atmosfera musi wynikać z rozmiarów pomieszczenia. Tutaj, w zimnym i pustym sercu domu, uświadamiam sobie, jak gigantyczne jest Carnhallow. Tak ogromne, że można w nim zatonąć. To tutaj naprawdę pojmuję, że jestem w domu, który mógłby pomieścić pięćdziesiąt osób. Trzy tuziny służby i wielką rodzinę.

Dziś mieszkają tu tylko cztery osoby. I jedna z nich, David, będzie spędzać większość czasu w Londynie…

Trzecia. Pora odebrać mojego przybranego synka. Wychodzę z domu, wskakuję do mojego morrisa mini, odpalam silnik, następnie powoli pokonuję wąski podjazd i wjeżdżam w zalane słonecznym światłem lasy. Droga jest trudna, ale prześliczna. Inspirująca. Być może pewnego dnia będą się tu bawić moje dzieci. Będą dorastać w przepychu Carnhallow – w tym przestronnym pięknie, w otoczeniu drzew i plaż. Na wiosnę będą widzieć dzwoneczki, a w październiku zbierać grzyby. I będziemy mieli psy. Szczęśliwe, szalone psy, pędzące za omszałymi patykami po polanach Lasu Dam.

W końcu docieram do głównej drogi i kieruję się na zachód. Po lewej stronie mam zielone, skaliste wrzosowiska, po prawej szaleje ocean. Ta kręta podrzędna droga przebiega przez większość dawnych górniczych osad z West Penwith.

Botallack, Geevor, Pendeen. Morvah.

Za Morvah droga się rozwidla. Skręcam w lewo i przez jałowe, wyżej położone wrzosowiska jadę do prywatnej szkoły podstawowej w Sennen, do której uczęszcza Jamie.

Dwa skręty w lewo, kolejna mila przez wrzosowisko i krajobraz subtelnie się zmienia. Tutaj, na południowym wybrzeżu, ocean jest spokojniejszy, pokryty cętkami światła. Kiedy parkuję samochód niedaleko szkolnej bramy i otwieram drzwi, wyczuwam, że powietrze jest tu zauważalnie łagodniejsze.

Jamie Kerthen już na mnie czeka. Rusza w moją stronę. Choć jest sobota, ma na sobie szkolny mundurek. Sennen to szkoła z etykietą, wymagająca od uczniów, by na jej terenie zawsze nosili mundurki. Podoba mi się to. Dla moich dzieci również tego pragnę. Etykiety i dyscypliny. Kolejnych rzeczy, których sama nie miałam.

Wysiadam z samochodu i uśmiecham się do przybranego syna. Muszę oprzeć się pokusie, by do niego nie podbiec i mocno go nie przytulić. Za wcześnie na to. Ale moja opiekuńczość jest szczera. Pragnę już zawsze go chronić.

Jamie uśmiecha się lekko w odpowiedzi, lecz nagle zatrzymuje się jak wryty, jakby zapuścił korzenie w chodniku, i przygląda mi się – dziwnie, długo, w skupieniu. Jakby nie potrafił pojąć, kim jestem albo skąd się tutaj wzięłam. A przecież mieszkamy razem od kilku tygodni.

Nie chcę pozwolić, by to mnie wytrąciło z równowagi. Chłopiec dziwnie się zachowuje, ale wiem, że wciąż opłakuje matkę.

Na domiar złego właśnie wychodzi inna matka z synkiem i mija nas na chodniku. Nie wiem, kim jest ta kobieta. W Kornwalii nie znam nikogo. Ale nic nie poradzę na tę izolację, jeśli ludzie uznają mnie za dziwaczkę, jeśli pomyślą, że tutaj nie pasuję. Uśmiecham się więc do niej szeroko i mówię zbyt głośno:

– Cześć, jestem Rachel! Przybrana matka Jamiego!

Kobieta spogląda na mnie, potem na mojego przybranego syna. Jamie wciąż stoi bez ruchu i wbija we mnie wzrok.

– Eee… no tak… Cześć. – Kobieta lekko się rumieni. Ma ładną okrągłą twarz, akcent z wyższych sfer, dźwięczny głos. Wydaje się zakłopotana zachowaniem tej dziwnej, krzykliwej kobiety i jej nieufnego pasierba. I w sumie ma rację. – Na pewno się jeszcze spotkamy – mówi. – Ale… teraz naprawdę muszę już iść.

Odchodzi pośpiesznie ze swoim synkiem, odwraca się w moją stronę i ze zdziwieniem marszczy brwi. Pewnie współczuje temu wystraszonemu chłopcu z macochą idiotką. Z przylepionym do twarzy uśmiechem odwracam się do przybranego syna.

– Cześć, Jamie! Wszystko w porządku? Jak tam mecz?

Długo jeszcze będzie tak stał jak wryty i milczał? Nie zniosę tego. Ta dziwna sytuacja ciągnie się jeszcze przez kilka bolesnych sekund. W końcu Jamie się odzywa.

– Dwa do zera. Wygraliśmy.

– Świetnie, fantastycznie!

– Rollo strzelił karnego, a potem główką.

– To wspaniale! Opowiesz mi więcej w drodze do domu. Wsiądziesz?

Kiwa głową.

– Dobra.

Rzuca torbę na tylne siedzenie, wsiada, zapina pas, a potem, gdy uruchamiam silnik, wyciąga z torby książkę i zaczyna czytać. Znów mnie ignoruje.

Zmieniam bieg, skręcam ciasno za róg, próbuję się skupić na wąskich dróżkach, ale jego zachowanie nie daje mi spokoju. Teraz, gdy się nad tym zastanawiam, dochodzę do wniosku, że nie po raz pierwszy w ciągu ostatnich kilku tygodni Jamie zachował się dziwnie, jakby był wobec mnie podejrzliwy. Tym razem jednak rzuca się to w oczy najbardziej.

Skąd ta zmiana? Kiedy poznałam go w Londynie, był rozmowny i roześmiany. Pierwszego dnia świetnie się ze sobą dogadywaliśmy. To właśnie tamtego dnia naprawdę się zakochałam w jego ojcu. To, jak ze sobą rozmawiali, ich miłość i zrozumienie, żarty i wzajemny szacunek, wspólny ból, którego próbowali nie okazywać – wszystko to mnie wzruszyło i wywarło na mnie wielkie wrażenie. Kompletne przeciwieństwo mnie i mojego ojca. I znowu zapragnęłam ojcowskiej miłości dla mojego dziecka. Chciałam, żeby ojciec moich dzieci był dokładnie taki jak David. Żeby to on nim był.

Łączył nas już seks, pożądanie i przyjaźń – David zdążył mnie oczarować – ale to Jamie sprawił, że te uczucia skrystalizowały się w miłość do jego ojca.

Uświadamiam sobie jednak, że odkąd zamieszkałam w Carnhallow, Jamie coraz bardziej zamyka się w sobie. Stał się pełen rezerwy, a może czujny. Jakby mnie oceniał. Jakby wyczuwał, że coś jest ze mną nie tak.

W tej chwili mój przybrany syn w milczeniu przygląda mi się w lusterku. Ma wielkie bladofiołkowe oczy, jest naprawdę pięknym chłopcem, obdarzonym wyjątkową urodą.

Czy to mnie czyni płytką? Że uroda Jamiego Kerthena sprawia, iż łatwiej mi go kochać? Jeśli tak, to niewiele mogę na to poradzić. Piękne dziecko to potężna sprawa, niełatwo mu się oprzeć, i wiem również, że pod tą chłopięcą urodą skrywa się prawdziwa rozpacz, co tylko sprawia, że czuję miłość ze zdwojoną siłą. Nigdy mu nie zastąpię straconej matki, ale na pewno potrafię złagodzić jego samotność.

Kosmyk czarnych włosów opada na jego białe czoło. Gdyby był moim synem, odgarnęłabym go. W końcu się do mnie odzywa.

– Kiedy tata znowu wyjeżdża?

– W poniedziałek rano, jak zwykle – odpowiadam pośpiesznie. – Pojutrze. Ale nie będzie go tylko kilka dni. Pod koniec tygodnia przylatuje do Newquay. To niedługo, naprawdę niedługo.

– Ach, w porządku. Dziękuję, Rachel. – Wzdycha ciężko. – Chciałbym, żeby tata przyjechał na dłużej do domu. Żeby ciągle nie wyjeżdżał.

– Wiem, Jamie. Ja też.

Pragnę powiedzieć coś bardziej konstruktywnego, ale nasze nowe życie jest, jakie jest: David wyjeżdża do Londynu w każdy poniedziałek rano i wraca w piątek wieczorem. Lata samolotem z lotniska w Newquay. Pędzi do domu swoim srebrnym mercedesem po A30, pokonuje ostatnie mile krętymi dróżkami przez wrzosowiska.

To bardzo męczący harmonogram, lecz te długie dojazdy co tydzień to jedyny sposób, by David mógł utrzymać swoją lukratywną pracę w Londynie i równocześnie mieszkać z rodziną w Carnhallow, na co jest całkowicie zdecydowany. Bo Kerthenowie mieszkają w Carnhallow od tysiąca lat.

Jamie się nie odzywa. Dojazd krętymi drogami zajmuje nam dwadzieścia pięć minut. W końcu jesteśmy w słonecznym Carnhallow i mój przybrany syn apatycznie wysiada z mini, wlokąc za sobą torbę. Znów czuję, że powinnam coś powiedzieć. Dalej próbować. W końcu pojawi się między nami więź. A więc paplam, szukając kluczy:

– Może opowiesz mi coś jeszcze o meczu? Moją drużyną była Millwall, tam się wychowałam, nigdy nie byli za dobrzy… – Nagle się waham. Jamie marszczy brwi. – O co chodzi, Jamie?

– O nic – odpowiada chłopiec. – To nic takiego.

Przekręcam klucz i popycham ogromne drzwi. Ale Jamie znów wpatruje się we mnie z tym samym oszołomieniem, jakby z niedowierzaniem. Jakbym była upiorną postacią z książki z obrazkami, która w jakiś niewytłumaczalny sposób ożyła.

– W sumie to muszę ci coś powiedzieć.

– Co takiego, Jamie?

– Dziś w nocy miałem naprawdę dziwny sen.

Kiwam głową, znów próbuję się uśmiechnąć.

– Ach tak?

– Tak. O tobie. Byłaś…

Urywa. Ale nie mogę do tego dopuścić. Sny są ważne, zwłaszcza te z dzieciństwa. To podświadome lęki, które wypływają na powierzchnię. Pamiętam własne. O ucieczce, desperackiej ucieczce przed niebezpieczeństwem.

– Jamie, o czym był ten sen?

Zakłopotany, przestępuje z nogi na nogę. Jak ktoś, kogo przyłapano na kłamstwie.

Ale oczywiście to nie jest żadne kłamstwo.

– Był okropny. Ten sen. Byłaś tam i… i… – waha się, potem kręci głową, wbija wzrok w płytki podłogi. – I miałaś krew na rękach. Krew. I był tam zając. Zając, taki zwierzak, i krew, cała byłaś we krwi. Cała. Wszędzie krew. Trzęsłaś się i krztusiłaś.

Podnosi głowę i na mnie patrzy. Jego twarz jest napięta, pełna emocji. Ale to nie łzy. Bardziej wygląda to jak złość albo nawet nienawiść. Nie wiem, co powiedzieć. A on nie daje mi nawet szansy. Bez słowa znika w głębi domu. Zostaję na progu Carnhallow. Kompletnie zbita z tropu.

W oddali słyszę brutalne morze uderzające o skały pod Morvellan, powoli burzące klify i kopalnie. Jak okrucieństwo, które nigdy się nie kończy.

149 dni przed Bożym Narodzeniem

Pora lunchu

– Verdejo, proszę pana?

David Kerthen kiwa kelnerowi. Czemu nie miałby się napić? Był piątek, pora lunchu, a on wracał już do domu, choć raz wcześnie skończył pracę, zamiast o dziesiątej wieczorem. A więc mógł się dzisiaj napić. Zanim samolot wyląduje w Newquay, zdąży wytrzeźwieć. I tak szanse na to, by policja zatrzymała go na A30, były bardzo nikłe. Kornwalijska policja potrafiła być wyjątkowo nieudolna.

A może alkohol pozwoli mu zapomnieć. Wczoraj trzecią noc z rzędu śniło mu się Carnhallow. Tym razem widział Ninę, jak sama, naga, wędrowała po pokojach.

Często to robiła: chodziła nago po domu. Dla obojga było to erotyczne: kontrast jej bladej skóry z monastycznym kamieniem albo z azerskimi dywanami.

Popijając verdejo, David przypomina sobie tę noc, gdy wrócili po miesiącu miodowym. Zrzuciła ubranie i tańczyli: ona naga, on w garniturze, sącząc piekielnie zimnego szampana. Zwinęli dywany w Nowej Sali, żeby było im łatwiej tańczyć, objął ramieniem jej szczupłą talię, spletli palce. A potem wyśliznęła się z jego objęć i uciekła, podniecająca i kryjąca się w cieniu, znikła w półmrokach korytarzy, zamazana plama młodzieńczej nagości.

Te wspomnienia go dobiły. Ich wczesne szczęście było aż nazbyt wielkie. Seks był fascynujący, impulsywny. Wciąż miewał z tego powodu złe sny, pełne tragicznego pożądania albo dziecinnej tęsknoty, po których zawsze przychodził żal.

Zerknął na zegarek: pierwsza trzydzieści. Oliver się spóźniał. Tylko on siedział przy ich stoliku, choć mroczna japońska restauracja dla plutokratów była pełna gości.

David rozpiął marynarkę i rozejrzał się, chłonąc atmosferę Mayfair, wczuwając się w Londyn. Zamożność współczesnego Londynu była zmysłowa: miasto przetykane sukcesem. Można było poczuć zapach tego przesytu, i nie zawsze było to miłe. Ale uderzało do głowy i było koniecznością. Ponieważ David sam korzystał na komercyjnym triumfie Londynu. Jako wzięty członek palestry zawsze miał miejsce przy swoim stoliku w Nobu, ekskluzywną kancelarię w zaciszu georgiańskiego Marylebone i, co najważniejsze, pensję w wysokości pół miliona funtów, dzięki której mógł odrestaurować Carnhallow.

Ale bez wątpienia musiał na to ciężko zapracować. Godziny pracy były potworne. Jak długo uda mu się to ciągnąć? Przez dziesięć lat? Piętnaście?

W tej chwili musiał się jeszcze napić. Wciąż sam, upił łyk verdejo.

David nie znosił samotnych lunchów. Przypominały mu dni po wypadku Niny. Ponure samotne posiłki w Starej Jadalni. Matka udała się na dobrowolne wygnanie w swoim mieszkanku i nie chciała z nim rozmawiać. Skrzywił się na wspomnienie zapału, z jakim po pogrzebie wrócił do pracy. Zostawił matkę i gosposię, by w ciągu tygodnia opiekowały się Jamiem. Po prostu uciekł, ot co. Nie był w stanie stawić czoła tym wszystkim emocjom, które splatały się w symfonię wyrzutów sumienia. I Londyn był dla niego ucieczką.

David opróżnił kieliszek i dał znak kelnerowi, by go napełnił. W tej chwili dostrzegł podchodzącego do stolika Olivera.

– Przepraszam – odezwał się Oliver. – Przeciągnęło mi się spotkanie. Przynajmniej spóźniamy się w wielkim stylu, co?

– Tak, tydzień temu stracili gwiazdkę Michelina.

Oliver się uśmiechnął i wysunął krzesło.

– Hmm, no cóż, wygląda na to, że nie miało to wpływu na interesy.

– Napij się wina, wyglądasz, jakbyś tego potrzebował.

– O tak, masz rację. Uch! Dlaczego wstąpiłem do służby cywilnej? Wydawało mi się, że będę służył krajowi, ale wygląda na to, że służę bandzie półgłówków. Politycy… Zjemy dorszyka czarnego?

Kelner słuchał uważnie, jego palce zawisły nad tabletem.

David znał menu na pamięć.

– Makaron inaniwa z homarem, tataki z tuńczyka błękitnopłetwego. I to coś z kapustą i miso.

Kelner skinął głową.

– Naprawdę za długo się przyjaźnimy – stwierdził Oliver. – Dokładnie wiesz, czego chcę. Jak jakaś cholerna żona. – Uroczyście uniósł kieliszek.

David chętnie przyłączył się do toastu za ich przyjaźń. Oliver był jedynym przyjacielem, jaki wciąż mu pozostał z Westminster School, i bardzo sobie cenił tę ich wieloletnią znajomość. Od tak dawna dobrze się znali, że wykształcili coś w rodzaju własnego języka. Jak jeden z tych nieznanych języków, którym posługują się tylko dwie osoby w Nowej Gwinei. Gdyby jeden z nich umarł, zginąłby cały język, a wraz z nim wszystkie jego tajemnice, metafory i wspomnienia.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Tradycyjna kornwalijska potrawa nazywana starry gazy pie (wszystkie przypisy pochodzą od tłumaczy). [wróć]