Redakcja

Redaktor: Monika Zabrocka-Kutera

Wydawca: Katarzyna Bednarska

Korekta: Zespół

DTP: Dariusz Ziach

Druk: Miller Druk sp. z o.o.

ISBN: 978-83-269-6144-1

Copyright © by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa, tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10

Publikacja „PKPiR 2017 – praktyczne wyjaśnienia na przykładach” chroniona jest prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w niniejszej publikacji – bez zgody wydawcy – jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Publikacja „PKPiR 2017 – praktyczne wyjaśnienia na przykładach” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów oraz konsultantów. Zaproponowane w publikacji porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przykładów.

Informacje o prenumeracie:

Tel: 22 518 29 29

e-mail: cok@wip.pl

Przychody

Po przekroczeniu limitu przychodów należy przejść na księgi rachunkowe

Rolnik zajmuje się trzema rodzajami aktywności zarobkowej: uprawia ziemię i sad, produkuje prąd – wiatraki oraz hoduje kurczaki – działy specjalne produkcji rolnej. W ubiegłym roku produkcja prądu była rozliczana na zasadach ogólnych. W 2016 roku działy specjalne produkcji rolnej zaczęły być ewidencjonowane w PKPiR, w związku z przekroczeniem limitu przeszły na księgi handlowe. Czy produkcja prądu może zostać rozliczana w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. I wreszcie, co z rolnictwem?

Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych, spółek cywilnych i jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody, w rozumieniu art. 14 ustawy o PIT, za poprzedni rok wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty 2.000.000 euro. Wynika to z art. 24a ust. 4 ustawy o PIT. W art. 14 tej ustawy mówi się o przychodach z działalności określonej w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy, tj. pozarolniczej działalności gospodarczej. Przepisów ustawy o PIT nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 ust. 2 tej ustawy. Zostały one wyłączone z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie dotyczy to przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej.

Oznacza to, iż na potrzeby rozliczeń podatkowych należy zsumować przychody z działalności gospodarczej i działów specjalnych.

Z kolei art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz spółdzielni socjalnych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2.000.000 euro.

Przychody, które należy porównać z limitem, aby ustalić obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, inaczej definiuje ustawa o PIT, a inaczej ustawa o rachunkowości. W art. 24a ust. 4 ustawy o PIT mówi się o przychodach w rozumieniu art. 14 tej ustawy, tj. kwotach należnych, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Wchodzą tu m.in. przychody ze sprzedaży środka trwałego. Z kolei w ustawie o rachunkowości w art. 2 ust. 1 pkt 2 wskazuje się wyłącznie przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych. Mogą to być też m.in. naliczone na dzień bilansowy różnice kursowe czy naliczone odsetki od należności, nieuwzględniane podatkowo.

W przypadku podatników prowadzących księgę podatkową przychody porównywane z limitem ustala się na podstawie art. 14 ustawy o PIT. Są to nie tylko przychody wynikające z kolumny księgi podatkowej „Razem przychód”, ale także np. otrzymane dotacje, które stanowią przychód podatkowy, ale zwolniony z PIT. Natomiast podatników prowadzących księgi rachunkowe obowiązuje zarówno ustawa o PIT, jak i ustawa o rachunkowości. Te podmioty z ostrożności powinny ustalić wielkość przychodów na podstawie jednych i drugich przepisów osobno, a jeśli któreś z nich osiągnie kwotę limitu – w następnym roku podatnicy powinni prowadzić księgi rachunkowe.

Podstawa prawna:

art. 14, art. 2 ust. 2, art. 24a ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.),

art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1047 ze zm.).

Katarzyna Trzpioła

doktor nauk ekonomicznych

Zysku uzyskanego w spółce komandytowej nie uwzględnia się w PKPiR działalności indywidualnej

Prowadzę działalność gospodarczą, ale także zamierzam przystąpić do istniejącej spółki komandytowej w charakterze komandytariusza. Spółka prowadzi działalność gospodarczą i zamierza zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla rozliczeń podatkowych o wyborze metody ustalania różnic kursowych na podstawie przepisów o rachunkowości w stosunku do działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę. Czy przy obliczaniu limitu określonego w art. 24a ust. 4 ustawy o PIT, przekroczenie którego skutkuje koniecznością prowadzenia ksiąg rachunkowych, powinienem uwzględniać również przychody z udziału w zysku spółki? Czy w podatkowej księdze przychodów i rozchodów prowadzonej dla działalności indywidualnej powinienem uwzględniać przychody oraz koszty uzyskania przychodów związane z uczestnictwem w spółce?

Przy obliczaniu limitu określonego w art. 24a ust. 4 ustawy o PIT, przekroczenie którego skutkuje koniecznością prowadzenia ksiąg rachunkowych, nie należy uwzględniać przychodów z udziału w zysku spółki. W konsekwencji, w zakresie działalności indywidualnej nie ma obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, jeśli przychody z wykonywania tej działalności (bez uwzględnienia przychodów z udziału w zysku spółki) nie osiągną wartości określonej w art. 24a ust. 4 ustawy o PIT. Zgodnie z art. 24a ust. 1 tej ustawy osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie wykonujące działalność gospodarczą są zobowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów (zwaną dalej księgą), z zastrzeżeniem ust. 3 i 5, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a–22o.

Zgodnie z art. 5a pkt 6 ustawy o PIT, ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej, oznacza to działalność zarobkową:

1) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,

2) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,

3) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

– prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–9.

Zgodnie z art. 24a ust. 4 ustawy o PIT obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości. Zgodnie z ustawą o rachunkowości, przepisy tej ustawy stosuje się do osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz spółdzielni socjalnych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok oborowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2.000.000 euro.

Oznacza to, że w podatkowej księdze przychodów i rozchodów prowadzonej dla działalności indywidualnej nie powinno się uwzględniać przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów z udziału w zysku spółki. Wybrany przez spółkę sposób rozliczania różnic kursowych nie ma zatem wpływu na przychody i koszty z działalności gospodarczej prowadzonej indywidualnie.

Podstawa prawna:

art. 24a ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.).

Katarzyna Trzpioła

doktor nauk ekonomicznych

Komandytariusz nie jest zobowiązany do prowadzenia PKPiR

Jestem osobą fizyczną, będącą obecnie i zamierzającą nadal być wspólnikiem spółki komandytowej w charakterze komandytariusza. Spółka prowadzi księgi rachunkowe na podstawie ustawy o rachunkowości. Czy w przypadku nieprowadzenia działalności indywidualnej mam obowiązek prowadzić, odrębnie od spółki, podatkową księgę przychodów i rozchodów albo księgi rachunkowe oraz ewidencję niezbędną do obliczania wysokości odpisów amortyzacyjnych, w związku z uczestnictwem w spółce?

W przypadku nieprowadzenia działalności indywidualnej, w związku z uczestnictwem w spółce nie ma obowiązku prowadzenia, odrębnie od spółki, podatkowej księgi przychodów i rozchodów albo ksiąg rachunkowych oraz ewidencji niezbędnej do obliczania wysokości odpisów amortyzacyjnych. Księgi rachunkowe oraz ewidencję niezbędną do obliczania wysokości odpisów amortyzacyjnych ma obowiązek prowadzić tylko spółka.

Zgodnie z art. 24a ust. 1 w zw. z art. 5a pkt 6 ustawy o PIT do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów albo ksiąg rachunkowych oraz ewidencji niezbędnej do obliczania wysokości odpisów amortyzacyjnych zobowiązane są podmioty wykonujące działalność gospodarczą we własnym imieniu.

Można w tym zakresie wskazać interpretacje indywidualne wydane przez:

•dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 22 lutego 2016 r., znak: IBPB-1-1/4511-757/15/DW,

•dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie 17 marca 2015 r., znak: IPPB1/415-1431/14-3/ES), oraz 3 kwietnia 2014 r., znak: IPPB1/415-18/14-3/ES,

•dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu 6 sierpnia 2014 r., znak: ILPB1/415-478/14-3/AMN, oraz 8 kwietnia 2014 r., znak: ILPB1/415-19/14-5/AP.

Podstawa prawna:

art. 24a ust. 1 w zw. z art. 5a pkt 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.).

Katarzyna Trzpioła

doktor nauk ekonomicznych

Kontynuujący działalności po zmarłym podatniku ujmuje przychody w swoich księgach, jeśli była wcześniej zaliczka

23 grudnia 2016 r. mój mąż prowadzący działalność gospodarczą otrzymał zaliczkę na poczet przyszłych usług. Została wystawiona faktura na kwotę 2.000 zł + 460 zł VAT. Po jego śmierci dokonałam zgłoszenia na formularzu VAT-R, rejestrując się 2 lutego 2017 r., jako podatnik VAT czynny ze wskazaniem rozliczenia i złożenia pierwszej deklaracji VAT-7 za styczeń 2017 roku. Czy powinnam wykazać przychód w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży usług, które zostały opłacone i zafakturowane zaliczkowo w działalności gospodarczej męża (od zaliczek został odprowadzony podatek, od towarów i usług), a które to usługi zostaną faktycznie wykonane już przeze mnie w mojej własnej działalności gospodarczej?

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Przychody

Po przekroczeniu limitu przychodów należy przejść na księgi rachunkowe

Zysku uzyskanego w spółce komandytowej nie uwzględnia się w PKPiR działalności indywidualnej

Komandytariusz nie jest zobowiązany do prowadzenia PKPiR

Kontynuujący działalności po zmarłym podatniku ujmuje przychody w swoich księgach, jeśli była wcześniej zaliczka

Wynagrodzenie za świadczenia w naturze należy ująć w kolumnie 8 PKPiR

Środków wolnych od opodatkowania nie wykazuje się w PKPiR

Środki z Europejskiego Funduszu Społecznego nie będą podlegały opodatkowaniu PIT

Comiesięczne opłaty od najemców są przychodem podatkowym

Działalność w użyczonym lokalu może generować przychód

Prezenty przedsiębiorca powinien zaliczyć do pozostałych przychodów z działalności

W kantorze za przychód z działalności należy uznać całą kwotę uzyskaną ze sprzedaży walut

Koszty

Płatność gotówkowa może powodować korektę

Dokumentowanie korekty kosztów nie może być wykazane notą księgową

Korekta kosztów w 2017 roku nie zawsze będzie konieczna

Odsetki od kredytu mogą zostać zaliczone do kosztów w dacie wystawienia wyciągu bankowego

Faktury za prenumeratę można ująć jednorazowo w koszty

Wirtualna waluta jest uznawana za towar

Koszty materiałów zabezpieczających w transporcie ujmuje się w kolumnie 13

Części samochodowe mogą być skupowane od ludności i ewidencjonowane dowodem wewnętrznym

Składki ZUS można zaksięgować w miesiącu, za który są należne

Koszty wysyłki stanowią koszty uboczne zakupu

Wydatki związane z usługami podwykonawców ujmuje się w kolumnie 13 PKPiR

Od 2017 roku prace badawczo-rozwojowe należy ujmować w kolumnie 16

Ewidencjonowanie opłat za usługi doładowania telefonów komórkowych

Wydatki na zakup toreb foliowych obniżą przychód

Opakowania wielokrotnego użytku mogą być traktowane jak towary

Z tytułu kradzieży niezamortyzowanych środków trwałych należy rozliczyć stratę

Ujęcie kosztów zależy od tego, czy są bezpośrednio związane ze świadczonymi przez firmę usługami

Opłata za prowadzenie rachunku bankowego powinna być księgowana pod datą wystawienia wyciągu

Moment ujęcia podatku od nieruchomości w PKPiR zależy od daty poniesienia kosztu

Wydatki na zaległe składek pomniejszą przychód w dacie ich uregulowania

Koszty transportu ewidencjonuje się w kolumnie 13

Wydatki opłacone z nadwyżki pozostałej ze zrealizowanego projektu nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu

Amortyzacja ośrodka wypoczynkowego może być kosztem zarówno przez sześć miesięcy, jak i dwanaście

Data ujęcia kosztu ma znaczenie

Samochód

Wykorzystywanie służbowego auta przez pracownika do celów prywatnych podlega opodatkowaniu ryczałtem

Udostępnienie samochodu do celów prywatnych jest oskładkowane ZUS

Używanie auta poniżej roku uprawnia do jednorazowego kosztu

Koszty ubezpieczenia samochodu zalicza się do pośrednich kosztów uzyskania przychodu

Kwota za skup starego auta jest przychodem przedsiębiorcy

Wypłatę z tytułu ubezpieczenia auta nie zawsze ewidencjonuje się w księdze

Zakupione w UE samochody należy ująć w księdze na podstawie faktury

Zakup części do odsprzedawanego samochodu należy ująć w kolumnie 10

Wstępna opłata leasingowa może być ujęta w kosztach jednorazowo

Opłaty poniesione za przejazd drogami mogą być ewidencjonowane na podstawie zestawienia

Pracownicy i przedsiębiorcy

Wartość pracy żony nie stanowi kosztu w firmie męża

Wydatek na zakup okularów korekcyjnych oraz na badania lekarskie jest wydatkiem o charakterze osobistym

Wydatek na studia pracownika to dla przedsiębiorstwa koszt podatkowy

Właściciel firmy zalicza w koszty podatkowe swoje diety z tytułu podróży służbowych

Wynagrodzenie żony wpisane do kolumny 12 PKPiR trzeba skorygować

Wynagrodzenie wypłacane zleceniobiorcom może być różnie ewidencjonowane

Wydatki na napoje i posiłki dla pracowników mogą obniżyć przychód pracownika

Składka na ubezpieczenie wypadkowe dla pracownika

Środki trwałe i wyposażenie

Roczna stawka amortyzacyjna dla specjalistycznego samochodu ciężarowego wynosi 14%

Towar handlowy można przekwalifikować na wyposażenie

Komputer można wprowadzić do ewidencji środków trwałych w dacie przyjęcia go do używania

Przy likwidacji uszkodzonych narzędzi należy sporządzić protokół ich zniszczenia

Składniki majątku o wartości poniżej 1.500 zł można zaliczyć jednorazowo do kosztów

Odpisy amortyzacyjne od środków trwałych sfinansowanych dotacją nie stanowią kosztu podatkowego

Wydatki poniesione na nabycie środków trwałych sfinansowane z dotacji nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów

Korekty

Nieterminowa płatność nie powoduje korekty kosztów

Po przekroczeniu limitu w wysokości 15.000 zł będzie konieczna korekta

Korekta faktury nie powoduje już obowiązku zmiany zeznań podatkowych

Błędy poprawia się przez ich skreślenie i wpisanie poprawki

Korektę faktury sprzed 2 lat można rozliczyć w bieżącym okresie rozliczeniowym

Nie ma obowiązku korekty kosztów w związku z brakiem zapłaty

Prowadzenie ewidencji

Zaliczki ewidencjonowane na kasie fiskalnej można ująć w księdze

Na koniec każdego miesiąca nie trzeba ustalać wartości niewykorzystanych w nim materiałów

Leasing ujmuje się w dacie wystawienia faktury przez leasingodawcę

Faktury za energię elektryczną ujmuje się w PKPiR i ewidencji VAT pod tą samą datą

Obcokrajowiec prowadzący działalność w Polsce może prowadzić PKPiR

Duplikaty faktur w podatkowej księdze przychodów i rozchodów

Przedsiębiorca ma możliwość dokonywania zbiorczych zapisów w jednej pozycji PKPiR

Nie zawsze transakcje trzeba dokumentować rachunkiem bądź fakturą

Dowód zapłaty podatku może być dowodem księgowym

Sprzedaż bezrachunkowa powinna być udokumentowana w rejestrze sprzedaży

Faktury pro forma nie należy ujmować w PKPiR

Wydatki na towary przekazane w formie darowizny nie obniżą przychodu podatnika

Podstawą do ujęcia wydatków w PKPiR może być potwierdzenie nadania przesyłki

Udzielenie pożyczki jest neutralne podatkowo

Fakturę dostarczoną po zamknięciu miesiąca należy wpisać do PKPiR w dacie jej otrzymania

Usług sprzedanych za pośrednictwem portalu internetowego nie trzeba odrębnie wykazywać

Dokumenty księgowe przechowuje się do czasu upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego

Faktury z Allegro księguje się na zasadach ogólnych

Wydatki na świąteczne upominki dla pracowników ujmuje się w kolumnie 13 PKPiR

Zajęcia z hipoterapii a koszty utrzymania zwierzęcia

ROZLICZENIE REMANENTU

Spis z natury ujmuje się w kolumnie 10 i uwzględnia przy obliczaniu dochodu

Rozpoczynając prowadzenie działalności po śmierci małżonka, nie musimy sporządzać remanentu

Niedobory ujawnione w spisie mogą być zaliczone do kosztów podatkowych

W PKPiR nie ewidencjonuje się zabezpieczenia pożyczki

W przypadku umowy komisu dostarczany towar ujmowany jest w remanencie końcowym jako towar obcy

Dane z remanentu sporządzanego na koniec roku można wykorzystać w bilansie otwarcia roku następnego

W przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki trzeba dokonać spisu z natury

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71