prof. UW dr hab. Katarzyna Bilewska
prof. zw. dr hab. Aleksander Chłopecki

Prawo handlowe

2. wydanie

WYDAWNICTWO C.H.BECK
WARSZAWA 2017

Poszczególne rozdziały opracowali:

Katarzyna Bilewska: I–X, XIV

Aleksander Chłopecki: XI–XIII, XV–XVII

Stanisław Gurgul: XVIII

Anna Pukszto: XIX

Wydawca: Aneta Flisek

© Wydawnictwo C.H.Beck 2017

Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o.
ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa

www.ksiegarnia.beck.pl

Skład i łamanie: Wydawnictwo C.H.Beck
Przygotowanie wersji elektronicznej: Wydawnictwo C.H.Beck

ISBN epub: 978-83-255-9459-6

Spis treści

Przedmowa

Wykaz skrótów

Wykaz literatury pomocniczej

Rozdział I. Źródła, zakres i systematyka prawa handlowego

§ 1. Pojęcie prawa handlowego

I. Cechy prawa handlowego

1. Prawo handlowe to normy mieszczące się w prawie prywatnym, a nie publicznym

2. Prawo handlowe to zespół norm prawa prywatnego

3. Prawo handlowe dotyczy stosunków prawnych z udziałem przedsiębiorców

II. Zakres prawa handlowego

§ 2. Rys historyczny

I. Tradycja dwudziestolecia międzywojennego

II. Kodeks handlowy. W kierunku nowej kodyfikacji

§ 3. Kodeks spółek handlowych a Kodeks cywilny

I. Zasada jednolitości prawa cywilnego

II. Zasady stosowania prawa cywilnego w prawie handlowym (prawie spółek handlowych)

1. Artykuł 2 KSH

2. Przesłanki stosowania Kodeksu cywilnego wprost

3. Stosowanie Kodeksu cywilnego odpowiednio

§ 4. Umowa spółki handlowej

I. Znaczenie umowy spółki handlowej

II. Cechy umowy spółki handlowej

III. Treść umowy spółki handlowej i zakres swobody jej kształtowania

1. Zakres obligatoryjnych postanowień umowy spółki handlowej

2. Swoboda umowy spółki handlowej

3. Umowa spółki handlowej a umowa spółki cywilnej

Rozdział II. Przedsiębiorca i jego regulacja w prawie handlowym (firma, prokura, rejestr)

§ 1. Pojęcie przedsiębiorcy

I. Wielość definicji przedsiębiorcy w prawie prywatnym i publicznym

II. Pojęcie przedsiębiorcy w Kodeksie cywilnym

1. Rys historyczny i systemowy

2. Elementy konstytuujące przedsiębiorcę według art. 431 KC

3. Przedsiębiorca a przedsiębiorstwo

§ 2. Firma

I. Pojęcie firmy

II. Konstrukcja firmy

1. Uwagi wstępne

2. Zasady konstruowania firm poszczególnych przedsiębiorców

3. Zasady prawa firmowego

III. Korzystanie z firmy i ochrona prawa do firmy

1. Korzystanie z firmy

2. Ochrona firmy

§ 3. Prokura

I. Pojęcie prokury

1. Definicja prokury

2. Rys historyczny

II. Udzielenie prokury

1. Podmioty uprawnione do udzielenia prokury

2. Tryb i kompetencje do udzielenia prokury

3. Zdolność do bycia prokurentem

4. Forma ustanowienia prokury. Wpis do rejestru

III. Zakres umocowania prokurenta

1. Czynności mające związek z prowadzeniem przedsiębiorstwa

2. Ograniczenie zakresu umocowania prokurenta

3. Wyłączenia z zakresu umocowania prokurenta

4. Sposób wykonywania prokury. Prokura łączna

IV. Dopuszczalność „dalszego” umocowania. Zakaz przenoszenia prokury

V. Zakończenie prokury

1. Sposoby zakończenia prokury

2. Odwołanie prokury

3. Wygaśnięcie prokury

§ 4. Rejestry przedsiębiorców

I. Informacje ogólne

II. Struktura i funkcje Krajowego Rejestru Sądowego

1. Struktura KRS

2. Funkcje KRS

III. Podmioty podlegające wpisowi do rejestru przedsiębiorców

IV. Podmioty podlegające wpisowi do rejestru stowarzyszeń

V. Podmioty podlegające wpisowi do rejestru dłużników niewypłacalnych

VI. Prowadzenie Krajowego Rejestru Sądowego

1. Sądy rejestrowe jako organy prowadzące KRS

2. Dane podlegające ujawnieniu w KRS

3. Akta rejestrowe

VII. Jawność rejestru przedsiębiorców KRS

1. Pojęcie jawności rejestru

VIII. Domniemania związane z wpisem do rejestru

1. Domniemanie powszechnej znajomości wpisu. Jawność materialna wpisu

2. Domniemanie prawdziwości wpisu i nieistnienia danych niewpisanych

Rozdział III. Spółki osobowe. Ogólna charakterystyka

§ 1. Typy spółek osobowych

I. Spółki osobowe uregulowane w Kodeksie spółek handlowych

II. EUIG jako spółka osobowa

§ 2. Cechy spółek osobowych

I. Katalog cech spółek osobowych

II. Podmiotowość prawna spółek osobowych

1. Zdolność prawna i procesowa spółek osobowych

2. Prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą

3. Struktura organizacyjna i majątek spółki osobowej

4. Reprezentacja spółki osobowej przez wspólników

5. Subsydiarna odpowiedzialność wspólników za zobowiązania

6. Jednomyślna zmiana umowy spółki. Wprowadzenie nowego wspólnika

7. Obligatoryjny i konstytutywny wpis do rejestru

Rozdział IV. Spółka jawna

§ 1. Pojęcie spółki jawnej

I. Definicja spółki jawnej

II. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki jawnej

§ 2. Powstanie spółki jawnej

I. Sposoby powstania spółki jawnej

II. Utworzenie spółki jawnej ab initio

1. Uwagi wstępne

2. Umowa spółki jawnej

2.1. Forma umowy

2.2. Treść umowy spółki jawnej

3. Wpis do rejestru przedsiębiorców KRS

3.1. Złożenie wniosku

3.2. Wpis do rejestru

III. Utworzenie spółki jawnej przez przekształcenie spółki cywilnej

1. Uwagi wstępne

2. Tryb przekształcenia

3. Sukcesja praw spółki cywilnej przez spółkę jawną

IV. Utworzenie spółki jawnej w trybie elektronicznym

§ 3. Stosunki zewnętrzne spółki jawnej

I. Reprezentacja spółki jawnej

1. Reprezentacja a prowadzenie spraw

2. Zasady reprezentacji spółki jawnej przez wspólników

2.1. Zasada samodzielnej reprezentacji spółki przez wspólnika

2.2. Zasada nieograniczonego zakresu reprezentacji spółki przez wspólnika

2.3. Zmiana ustawowego sposobu reprezentacji

2.3.1. Modyfikacja sposobu reprezentacji w umowie spółki

2.3.2. Sądowe pozbawienie prawa do reprezentacji

II. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki jawnej

1. Zasady odpowiedzialności za zobowiązania spółki jawnej

2. Odpowiedzialność spółki jawnej za jej zobowiązania

3. Odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej za jej zobowiązania

§ 4. Stosunki wewnętrzne w spółce jawnej

I. Prowadzenie i kontrola spraw spółki

1. Uwagi ogólne

2. Wspólnicy jako osoby uprawnione i zobowiązane do prowadzenia spraw spółki

3. Zasady prowadzenia spraw spółki jawnej przez wspólników

4. Prokura w spółce jawnej

5. Podejmowanie działalności konkurencyjnej i jej sankcjonowanie

II. Wkład, udział kapitałowy, uczestnictwo w zysku i stracie

1. Pojęcie i rodzaje wkładu. Zasada równości wkładów

2. Pojęcie udziału kapitałowego wspólnika spółki jawnej i jego znaczenie

3. Udział w zysku i stracie

§ 5. Rozwiązanie, wystąpienie wspólnika i likwidacja spółki

I. Rozwiązanie spółki i wystąpienie wspólnika

1. Katalog przyczyn rozwiązania spółki

2. Rozwiązanie spółki jawnej z mocy ustawy

3. Jednomyślna uchwała wspólników

4. Wypowiedzenie umowy przez wspólnika lub jego wierzyciela

4.1. Wypowiedzenie przez wspólnika

4.2. Wypowiedzenie przez wierzyciela

4.3. Rozliczenie z ustępującym wspólnikiem

5. Rozwiązanie spółki przez sąd lub orzeczenie wystąpienia wspólnika

6. Rozwiązanie z przyczyn przewidzianych w umowie spółki

II. Spółka jawna w likwidacji

1. Likwidacja a inne sposoby zakończenia działalności spółki

2. Organizacja spółki jawnej w likwidacji

2.1. Likwidatorzy

2.2. Postępowanie likwidacyjne

2.2.1. Jawność postępowania likwidacyjnego

2.2.2. Zasady, cele i przebieg postępowania likwidacyjnego

2.2.3. Zakończenie likwidacji

Rozdział V. Spółka partnerska

§ 1. Pojęcie spółki partnerskiej

I. Definicja spółki partnerskiej

§ 2. Powstanie spółki partnerskiej

I. Uwagi wstępne

II. Umowa spółki partnerskiej

1. Forma umowy

2. Treść umowy spółki partnerskiej

III. Wpis do rejestru przedsiębiorców KRS

1. Złożenie wniosku

2. Wpis do rejestru

§ 3. Stosunki zewnętrzne spółki partnerskiej

I. Reprezentacja spółki partnerskiej

1. Modele reprezentacji spółki partnerskiej

2. Reprezentacja spółki przez partnerów

2.1. Samodzielna reprezentacja spółki przez partnerów

2.2. Modyfikacje ustawowego sposobu reprezentacji spółki przez partnerów

3. Reprezentacja spółki partnerskiej przez zarząd

II. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki partnerskiej

1. Model podstawowy

2. Model rozszerzonej odpowiedzialności

§ 4. Stosunki wewnętrzne spółki partnerskiej

I. Prowadzenie spraw spółki partnerskiej

II. Kontrola spraw spółki partnerskiej

III. Stosunki majątkowe w spółce partnerskiej

§ 5. Rozwiązanie spółki, wystąpienie partnera i likwidacja spółki partnerskiej

Rozdział VI. Spółka komandytowa

§ 1. Pojęcie spółki komandytowej

I. Definicja spółki komandytowej

§ 2. Powstanie spółki komandytowej

I. Uwagi wstępne

II. Utworzenie spółki komandytowej

1. Umowa spółki komandytowej

1.1. Forma umowy

1.2. Treść umowy spółki komandytowej

2. Wpis do rejestru przedsiębiorców KRS

III. Utworzenie spółki komandytowej w trybie elektronicznym

§ 3. Stosunki zewnętrzne spółki komandytowej

I. Reprezentacja spółki komandytowej

1. Zasada reprezentacji spółki przez komplementariuszy

2. Przypadki reprezentacji spółki przez komandytariusza

II. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki komandytowej

1. Uwagi wstępne

2. Odpowiedzialność komplementariusza za zobowiązania spółki

3. Odpowiedzialność komandytariusza za zobowiązania spółki

3.1. Uwagi wstępne

3.2. Suma komandytowa

3.3. Wkład a zakres odpowiedzialności komandytariusza

3.4. Szczególne przypadki odpowiedzialności komandytariusza

§ 4. Stosunki wewnętrzne spółki komandytowej

I. Prowadzenie i kontrola spraw spółki komandytowej

1. Uwagi ogólne

2. Prowadzenie spraw spółki komandytowej

3. Kontrola spraw spółki komandytowej

II. Stosunki majątkowe w spółce komandytowej (wkład, udział kapitałowy, udział w zysku i stracie)

1. Uwagi ogólne

2. Wkład komandytariusza

3. Udział komandytariusza w zysku i pokryciu straty

§ 5. Zmiany osobowe, rozwiązanie i likwidacja spółki komandytowej

Rozdział VII. Spółka komandytowo-akcyjna

§ 1. Pojęcie spółki komandytowo-akcyjnej

I. Specyfika i podstawowe cechy spółki komandytowo-akcyjnej

II. Definicja spółki komandytowo-akcyjnej

§ 2. Powstanie spółki komandytowo-akcyjnej

I. Uwagi wstępne

II. Umowa spółki komandytowo-akcyjnej

1. Forma umowy spółki komandytowo-akcyjnej

2. Treść umowy spółki komandytowo-akcyjnej

III. Wpis do rejestru przedsiębiorców KRS

§ 3. Stosunki zewnętrzne spółki komandytowo-akcyjnej

I. Reprezentacja spółki komandytowo-akcyjnej

1. Zasada reprezentacji spółki przez komplementariuszy

2. Przypadki reprezentacji spółki przez akcjonariusza

II. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki komandytowo-akcyjnej

§ 4. Stosunki wewnętrzne spółki komandytowo-akcyjnej

I. Struktura organizacyjna spółki komandytowo-akcyjnej

1. Uwagi ogólne

2. Prowadzenie spraw spółki komandytowo-akcyjnej

3. Kontrola i nadzór w spółce komandytowo-akcyjnej

3.1. Uwagi wstępne

3.2. Kontrola wspólników

3.3. Rada nadzorcza

4. Walne zgromadzenie

II. Stosunki majątkowe w spółce komandytowo-akcyjnej (wkład, udział kapitałowy, udział w zysku i stracie)

1. Uwagi ogólne

2. Udział wspólników w zysku

§ 5. Zmiany osobowe, rozwiązanie i likwidacja spółki komandytowo-akcyjnej

I. Zmiany w składzie wspólników

II. Rozwiązanie i likwidacja spółki komandytowo-akcyjnej

Rozdział VIII. Europejskie Ugrupowanie Interesów Gospodarczych (wzmianka)

§ 1. Pojęcie Europejskiego Ugrupowania Interesów Gospodarczych (EUIG)

I. EUIG jako europejski typ spółki

II. Cele EUIG

III. Charakter prawny EUIG

§ 2. Powstanie EUIG

I. Członkowie EUIG

II. Zawarcie umowy i rejestracja EUIG

§ 3. Stosunki zewnętrzne EUIG

I. Reprezentacja EUIG wobec osób trzecich

II. Odpowiedzialność za zobowiązania EUIG

§ 4. Stosunki wewnętrzne EUIG

I. Struktura organizacyjna EUIG

II. Stosunki majątkowe EUIG

§ 5. Zmiany osobowe, rozwiązanie i likwidacja EUIG

Rozdział IX. Spółki kapitałowe. Ogólna charakterystyka

§ 1. Typy spółek kapitałowych

I. Spółki kapitałowe uregulowane w Kodeksie spółek handlowych

II. Spółki kapitałowe uregulowane w innych aktach prawnych

§ 2. Cechy spółek kapitałowych

I. Uwagi wstępne

II. Osobowość prawna spółek kapitałowych

III. Kapitał zakładowy

IV. Wyłączenie odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki

V. Struktura organizacyjna i majątek spółki kapitałowej

VI. Reprezentacja spółki kapitałowej

VII. Zasada rządów większości

VIII. Swoboda zmian w składzie wspólników i obrotu prawami udziałowymi (akcjami)

Rozdział X. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

§ 1. Pojęcie spółki z o.o.

I. Specyfika i definicja spółki z o.o.

§ 2. Powstanie spółki z o.o.

I. Uwagi wstępne

II. Sporządzenie umowy spółki z o.o.

1. Forma umowy spółki z o.o.

2. Treść umowy spółki z o.o.

3. Spółka z o.o. w organizacji

III. Wniesienie wkładów na kapitał zakładowy

IV. Wpis do rejestru przedsiębiorców KRS

§ 3. Struktura kapitałowa i udziałowa

I. Kapitał zakładowy i jego podział na udziały

II. Udział jako ucieleśnienie praw i obowiązków wspólnika w spółce

1. Wprowadzenie

2. Ustalenie statusu wspólnika. Księga udziałów

3. Treść prawa udziałowego wspólnika

3.1. Równość udziału i jego uprzywilejowanie

3.2. Katalog praw wspólników

3.3. Prawo do udziału w zysku (dywidendy)

3.3.1. Prawo do zysku a prawo do dywidendy

3.3.2. Zasady wypłaty dywidendy

3.4. Obowiązki wspólnika

3.4.1. Wniesienie wkładu

3.4.2. Powtarzające się świadczenia niepieniężne

3.4.3. Dopłaty

III. Obrót udziałami w spółce z o.o.

1. Uwagi wstępne

2. Zbywanie udziału

3. Winkulacja udziałów

4. Szczególne przypadki zbycia/nabycia udziału

4.1. Spadkobranie

4.2. Nabycie przez małżonków

4.3. Egzekucyjne zbycie udziału

4.4. Ustanowienie użytkowania/zastawu na udziale

4.5. Nabycie własnych udziałów

5. Skutki sprzedaży udziału

6. Umorzenie udziału

§ 4. Organy spółki z o.o.

I. Wprowadzenie

II. Zarząd

1. Pozycja prawna zarządu

2. Prowadzenie spraw spółki

3. Reprezentowanie spółki

4. Skład i powoływanie zarządu

5. Zakaz konkurencji

III. Nadzór w spółce z o.o.

1. Modele nadzoru w spółce z o.o.

2. Indywidualna kontrola wspólnika

3. Nadzór instytucjonalny w spółce z o.o.

3.1. Rada nadzorcza

3.1.1. Pozycja prawna i kompetencje

3.1.2. Skład i organizacja rady nadzorczej

3.1.3. Powoływanie rady nadzorczej

3.2. Komisja rewizyjna

4. Kontrola spraw spółki przez rewidenta powołanego przez sąd rejestrowy

IV. Zgromadzenie wspólników

1. Uwagi wstępne

2. Kompetencje zgromadzenia wspólników

3. Rodzaje zgromadzenia wspólników

4. Przebieg i organizacja zgromadzenia wspólników

4.1. Podmioty uprawnione do zwołania zgromadzenia

4.2. Czynności konieczne do zwołania zgromadzenia

4.3. Organizacja zgromadzenia

4.4. Podejmowanie uchwał

4.5. Zaskarżanie uchwał zgromadzenia

§ 5. Zmiana umowy, wyłączenie wspólnika i rozwiązanie spółki

I. Zmiana umowy spółki

1. Tryb zmiany umowy spółki

2. Podwyższenie kapitału zakładowego

3. Obniżenie kapitału zakładowego

II. Wyłączenie wspólnika

1. Podmiotowe i przedmiotowe przesłanki wyłączenia

2. Procedura wyłączenia wspólnika

III. Rozwiązanie i likwidacja spółki

1. Rozwiązanie spółki

2. Likwidacja

2.1. Cele postępowania likwidacyjnego

2.2. Przebieg procedury likwidacyjnej

2.3. Skutki procedury likwidacyjnej

Rozdział XI. Spółka akcyjna

§ 1. Uwagi ogólne

§ 2. Struktura władz spółki akcyjnej

§ 3. Podstawowe zasady rozdziału kompetencji w spółce akcyjnej

§ 4. Problem grup kapitałowych

§ 5. Cel spółki akcyjnej

§ 6. Powstanie spółki akcyjnej

§ 7. Spółka akcyjna w organizacji

§ 8. Kapitał spółki akcyjnej

§ 9. Prawa i obowiązki akcjonariuszy

§ 10. Akcja jako papier wartościowy

§ 11. Przypadki współwłasności lub wspólności akcji

§ 12. Zbywalność akcji

§ 13. Osobiste uprawnienia akcjonariusza a uprawnienia związane z akcją

§ 14. Umorzenie akcji

§ 15. Struktura władz spółki – uwagi ogólne

§ 16. Walne zgromadzenie

I. Zwoływanie

II. Organizacja i przebieg walnego zgromadzenia

III. Zakres uprawnień WZA

IV. Squeeze out, sell-out

V. Konflikty na walnym zgromadzeniu

VI. Prawo do informacji akcjonariusza na WZA

§ 17. Zarząd

§ 18. Programy opcji menedżerskich i pracowniczych

§ 19. Rada nadzorcza

§ 20. Odpowiedzialność członków władz

I. Uwagi ogólne

II. Odpowiedzialność cywilnoprawna

III. Odpowiedzialność karna

§ 21. Zmiana statutu spółki akcyjnej

§ 22. Pojęcie i sposoby podwyższenia kapitału akcyjnego

§ 23. Obniżenie kapitału zakładowego

§ 24. Likwidacja spółki akcyjnej

Rozdział XII. Spółka publiczna

§ 1. Uwagi ogólne

§ 2. Definicja i pojęcie spółki publicznej

§ 3. Dematerializacja akcji

I. Dematerializacja właściwa

II. „Dematerializacja przed dematerializacją” – „konstrukcyjne przeniesienie posiadania” i inne metody

§ 4. Oferowanie i zbywanie akcji spółki publicznej

I. Oferowanie akcji, prospekt i memorandum informacyjne

II. Due diligence

III. Book building

IV. Road show

V. Subemisja (underwriting)

VI. Przydział akcji spółki publicznej

VII. Green shoe option

VIII. Stabilizacja ceny

IX. Asymilacja

X. Split

XI. Escrow agreement

§ 5. Warranty subskrypcyjne i opcyjne

§ 6. Obowiązki informacyjne

I. Uprawnienia informacyjne akcjonariuszy spółek publicznych

II. Obowiązki informacyjne spółek publicznych

III. Wezwania i obowiązki informacyjne akcjonariuszy spółek publicznych

§ 7. Walne zgromadzenie spółki publicznej – specyfika

§ 8. Inne przejawy odrębnej regulacji spółki publicznej

I. Uwaga ogólna

II. Odmienna regulacja zastawu na akcjach

III. Ograniczenie wydawania akcji uprzywilejowanych

IV. Władze spółki i reprezentacja akcjonariusza

V. Squeeze-out w spółce prywatnej i publicznej

VI. Zwiększona ochrona pewności obrotu w spółce publicznej

§ 9. Utrata statusu spółki publicznej i spółki notowanej

I. Uwagi ogólne

II. Utrata (nieuzyskanie) statusu spółki notowanej i statusu spółki publicznej jako sankcja

III. Zniesienie dematerializacji akcji

§ 10. Rewident do spraw szczególnych

§ 11. Publiczna spółka komandytowo-akcyjna – wzmianka

Rozdział XIII. Przekształcenia spółek

§ 1. Uwagi ogólne

I. Zasada sukcesji uniwersalnej i zasada kontynuacji

II. Zasada ochrony wierzycieli

III. Plan połączenia

§ 2. Transgraniczne łączenie się spółek kapitałowych i spółki komandytowo-akcyjnej

§ 3. Łączenie się z udziałem spółek osobowych

§ 4. Podział spółek

§ 5. Przekształcenia spółek

Rozdział XIV. Spółka europejska (Societas Europaea, SE) (wzmianka)

§ 1. Pojęcie i podstawowe cechy spółki europejskiej

I. Spółka europejska jako europejski typ spółki

II. Firma, siedziba, założyciele spółki europejskiej

1. Firma SE

2. Siedziba SE

3. Założyciele SE

III. Charakter prawny SE

§ 2. Powstanie SE

I. Sposoby zakładania spółki europejskiej

II. Założenie SE przez fuzję transgraniczną

III. Założenie SE jako spółki holdingowej (utworzenie grupy kapitałowej SE)

IV. Założenie SE jako spółki zależnej

V. Założenie SE przez przekształcenie krajowej spółki akcyjnej

VI. Jednoosobowe założenie SE jako spółki zależnej

§ 3. Stosunki wewnętrzne w SE

I. Struktura kapitałowa, akcje, prawa i obowiązki akcjonariuszy SE

II. Struktura organizacyjna SE

1. Wybór pomiędzy dualistyczną a monistyczną strukturą organów

2. Dualistyczny model zarządzenia spółką europejską

3. Monistyczny model zarządzania spółką europejską

4. Walne zgromadzenie SE

§ 4. Przekształcenie SE, transfer siedziby, rozwiązanie i likwidacja SE

I. Przekształcenie SE w krajową spółkę akcyjną

II. Transgraniczne przeniesienie siedziby SE

III. Rozwiązanie, likwidacja i upadłość SE

§ 5. Uczestnictwo pracowników w SE

Rozdział XV. Wybrane instrumenty finansowe

§ 1. Uwagi ogólne

§ 2. Obligacje

§ 3. Skarbowe papiery wartościowe

§ 4. Jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne

§ 5. Jednostki rozrachunkowe

§ 6. Listy zastawne i hipoteczne

Rozdział XVI. Rynek kapitałowy

§ 1. Podstawowe pojęcia i zasady

I. Pojęcie oferty publicznej

II. Dematerializacja papierów wartościowych, rachunek papierów wartościowych, depozyt papierów wartościowych

§ 2. Przedmiot obrotu

I. Definicje i podziały

II. Transakcja terminowa (futures, forwards)

III. Opcja (warrant)

IV. Swap

V. Instrument bazowy

VI. Pozycja krótka (short position) i pozycja długa (long position)

§ 3. Infrastruktura i podstawowe zasady obrotu na rynku regulowanym

I. Infrastruktura rynku kapitałowego

II. Obrót na rynku regulowanym

§ 4. Proces przeprowadzenia publicznej oferty, prospekt i memorandum

§ 5. Obowiązki informacyjne na rynku kapitałowym

§ 6. Znaczne pakiety akcji

§ 7. Manipulacja cenowa

Rozdział XVII. Prawo Unii Europejskiej

§ 1. Uwagi ogólne

§ 2. Europejskie regulacje prawa spółek

§ 3. Europejskie regulacje prawa rynku kapitałowego

Rozdział XVIII. Geneza, zasady i podstawowe instytucje prawa upadłościowego

§ 1. Geneza instytucji upadłości; źródła polskiego prawa upadłościowego

§ 2. Istota i cele (funkcje) upadłości

§ 3. Podmiotowe i przedmiotowe aspekty instytucji upadłości

§ 4. Podstawy ogłoszenia upadłości (pojęcia niewypłacalności i stanu nadmiernego zadłużenia)

I. Ogłoszenie upadłości z powodu „niewypłacalności dłużnika” (art. 11 ust. 1 i 1a PrUpad)

II. Ogłoszenie upadłości z powodu „nadmiernego zadłużenia” dłużnika (art. 11 ust. 2)

§ 5. Skutki ogłoszenia upadłości

I. Powstanie i skład masy upadłości

II. Nieważność i bezskuteczność czynności prawnych upadłego

§ 6. Dochodzenie w postępowaniu upadłościowym wierzytelności, praw osobistych i roszczeń oraz uprawnień kształtujących

I. Wierzytelność i jej zgłoszenie

§ 7. Układ w postępowaniu upadłościowym

§ 8. Podział funduszów masy upadłości

I. Zasady sporządzenia planu podziału

II. Zaspokojenie wierzytelności powstałych przed ogłoszeniem upadłości

III. Zaspokojenie wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości

IV. Zaspokojenie wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo oraz praw osobistych i roszczeń

§ 9. Podstawy i formy odpowiedzialności syndyka

§ 10. Zakończenie i umorzenie postępowania upadłościowego oraz ich skutki

Rozdział XIX. Prawo restrukturyzacyjne

§ 1. Wprowadzenie

§ 2. Cele postępowań restrukturyzacyjnych (art. 3 PrRestr) i naczelne zasady prawa restrukturyzacyjnego

§ 3. Zdolność restrukturyzacyjna

§ 4. Wszczęcie postępowań restrukturyzacyjnych

I. Podmioty legitymowane do złożenia wniosku restrukturyzacyjnego

II. Podstawy otwarcia postępowań restrukturyzacyjnych

§ 5. Organy i uczestnicy postępowania restrukturyzacyjnego

§ 6. Sąd i sędzia-komisarz

I. Sąd

1. Właściwość rzeczowa

2. Właściwość miejscowa

II. Sędzia-komisarz

§ 7. Nadzorca i zarządca

§ 8. Dłużnik

§ 9. Wierzyciele

I. Wprowadzenie

II. Organy wierzycieli

1. Zgromadzenie wierzycieli

2. Rada wierzycieli

§ 10. Układ

I. Definicja, rodzaje i treść układów

II. Wierzytelności objęte układem

III. Zawarcie układu

1. Propozycje układowe

2. Plan restrukturyzacyjny (art. 10 PrRestr)

3. Głosowanie nad układem

4. Zatwierdzenie układu

5. Skutki układu

IV. Zmiana układu

V. Uchylenie i wygaśnięcie układu

§ 11. Postępowanie o zatwierdzenie układu

§ 12. Przyspieszone postępowanie układowe

I. Uwagi wstępne

II. Ograniczenia prawa zarządu dłużnika

III. Ochrona dłużnika i masy układowej

§ 13. Postępowanie układowe

§ 14. Postępowanie sanacyjne

I. Uwagi wstępne

II. Ograniczenie prawa zarządu dłużnika

III. Ochrona dłużnika i masy sanacyjnej

IV. Inne skutki otwarcia postępowania

V. Sprzedaż składników mienia dłużnika

Przedmowa

Podręcznik, którego drugie wydanie oddajemy Czytelnikowi do rąk, ma służyć przedstawieniu podstawowych regulacji prawa handlowego.

Prawo handlowe jest, podobnie jak prawo cywilne, którego prawo handlowe jest częścią – przedmiotem podstawowym i zarazem obligatoryjnym dla studentów prawa (a tam, gdzie nie jest – powinno być). Również i ci studenci, którzy są pewni, że zamierzają zajmować się innymi dziedzinami prawa, np. prawem karnym lub prawem administracyjnym, nie mogą pominąć prawa handlowego. Skoro już posługujemy się tymi przykładami – przestępstwa gospodarcze w prawie karnym, czy kwestia nadzoru, udzielania zezwoleń i koncesji w prawie administracyjnym wymagają przecież wiedzy w zakresie prawa handlowego. Adwokat, radca prawny, urzędnik, prawnik wspomagający działalność gospodarczą w ramach porad prawnych lub jako tzw. in-house lawyer, powinni mieć wiedzę w zakresie prawa handlowego.

Opracowanie podręcznika z prawa handlowego wiąże się jednak z dwoma ryzykami. Po pierwsze – jest to ryzyko rozszerzającego potraktowania tematyki. Ryzyko to można określić jako utożsamienie całościowej regulacji profesjonalnego obrotu gospodarczego z prawem handlowym. Niewątpliwie bowiem takie dziedziny jak prawo ubezpieczeniowe, bankowe czy prawo rynku kapitałowego, nawet w zakresie pozbawionym elementów administracyjnoprawnych (o co w przypadku tych dziedzin trudno) stanowią w szerokim rozumieniu element prawa handlowego. Jednak ujęcie podręcznika prawa handlowego w tak szerokim zakresie musiałoby powodować stworzenie opracowania w praktyce nieczytelnego, „egzaminacyjnie” nie do opanowania i niepotrzebnego w istocie tym, którzy będą zajmować się np. prawem karnym. Z kolei niewątpliwie podstawowym elementem prawa handlowego jest prawo spółek, czyli po prostu regulacja spółek handlowych. Ograniczenie się jednak tylko do prawa spółek byłoby z kolei ujęciem zbyt wąskim. To drugie z sygnalizowanych ryzyk.

Autorzy podręcznika uznali zatem, że niezbędny jest w tym zakresie pewien racjonalny kompromis. Podstawą podręcznika powinny być naturalnie opisy regulacji spółek handlowych. Jednocześnie zaś niezbędne jest poruszenie pewnych podstawowych kwestii związanych ze spółkami publicznymi. Jak zauważy Czytelnik, regulacje spółki publicznej zawarte są zarówno w Kodeksie spółek handlowych, jak i w regulacjach rynku kapitałowego. Oddzielenie tych regulacji w materii podręcznika byłoby nie tylko sztuczne, ale wręcz niemożliwe. Z drugiej strony w zakresie regulacji administracyjnoprawnej, czy prywatnoprawnej związanej np. z funkcjonowaniem firm inwestycyjnych Czytelnik powinien uzupełnić swoją wiedzę na wykładzie z prawa rynku kapitałowego. Stąd też podręcznik zawiera pewne wybrane elementy prawa rynku kapitałowego, które nierozerwalnie wiążą się z funkcjonowaniem spółek akcyjnych. Autorzy zadali sobie ponadto pytanie – z jakimi instrumentami finansowymi może, czy wręcz musi, spotkać się prawnik, nawet ten który nie zajmuje się na co dzień obrotem gospodarczym. Otóż pewnością z tymi, które są podstawowym przedmiotem inwestycji przedsiębiorców i osób fizycznych, i w które ulokowane są miliardy złotych (a zatem przykładowo musi mieć o nich pojęcie prawnik zajmujący się prawem rodzinnym i kwestiami podziału majątku po rozwodzie). Dlatego też opisaliśmy obligacje i jednostki uczestnictwa, jak i skarbowe papiery wartościowe. Nie uznaliśmy zaś za celowe opisu czeków, które są już w praktyce „martwym” instrumentem prawnym, weksli, które pełnią już tylko od czasu do czasu rolę swoistego zabezpieczenia czy też konosamentów, które są przedmiotem regulacji i wykładu prawa morskiego, z którym 99% prawników pewnie nigdy się nie zetknie w praktyce. Ze względu na specyfikę i hermetyczny charakter dyscypliny pominęliśmy także problematykę prawa ochrony konkurencji i konsumentów, a także skrótowo i sygnalizacyjnie potraktowaliśmy zagadnienie tzw. europejskich typów spółek, mających w praktyce obrotu, póki co, znaczenie marginalne.

Drugie wydanie podręcznika zawiera zaktualizowaną treść, obejmującą regulacje prawne, które weszły w życie po ukazaniu się pierwszego wydania (w maju 2015 r.) i uwzględnia stan prawny na dzień 30.6.2016 r. Drugie wydanie odnosi się, w szczególności, do zmian wynikających z ustawy z 28.11.2014 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 4), która dotyczy wprowadzenia ułatwień w podejmowaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej w formie spółki jawnej, komandytowej, spółki z o.o. przez wprowadzenie w procesie ich zakładania i funkcjonowania instrumentu wzorców umów i uchwał udostępnianych w systemie teleinformatycznym oraz udogodnień w procesie rejestracji zmian w statusie tych przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym (wejście w życie 15.1.2015 r. i 1.4.2016 r.).

Drugie wydanie podręcznika obejmuje także wykład z prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego po reformie, która weszła w życie 1.1.2016 r., a która wynika z uchwalenia 15.5.2015 r. ustawy – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2015 r. poz. 978 ze zm.), uchylenia przepisów ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze dotyczących postępowania układowego oraz zmianie szeregu przepisów tej ustawy, a także jej nazwy (na „Prawo upadłościowe”).

W tym miejscu dziękujemy Sędziemu Sądu Apelacyjnego Stanisławowi Gurgulowi oraz mecenas Annie Marii Pukszto za podjęcie się opracowania fragmentu podręcznika uwzględniającego przeprowadzoną reformę, co zagwarantowało, oparte na wieloletnim doświadczeniu praktycznym i teoretycznym, opracowanie tego hermetycznego zagadnienia.

Katarzyna Bilewska

Aleksander Chłopecki

Warszawa, październik 2016 r.

Wykaz skrótów

1. Źródła prawa

EZIGU

ustawa z 4.3.2005 r. o europejskim zgrupowaniu interesów gospodarczych i spółce europejskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 2142 ze zm.)

InstFinU

ustawa z 29.7.2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1636 ze zm.)

KC

Kodeks cywilny

KH

rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27.6.1934 r. – Kodeks handlowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.)

KK

Kodeks karny

KomPrywU

ustawa z 30.8.1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 981 ze zm.)

KP

Kodeks pracy

KPC

Kodeks postępowania cywilnego

KRO

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

KRSU

ustawa z 20.8.1997 r. Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 687 ze zm.)

KSH

Kodeks spółek handlowych

KWU

ustawa z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 790 ze zm.)

ObligU

ustawa z 15.1.2015 r. o obligacjach (Dz.U. z 2015 r. poz. 238)

OfPublU

ustawa z 29.7.2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1639 ze zm.)

PrBank

ustawa z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 128 ze zm.)

PrBud

ustawa z 7.7.1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.)

PrNot

ustawa z 14.2.1991 r. – Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1796 ze zm.)

PrRestr

ustawa z 15.5.2015 r.– Prawo restrukturyzacyjne (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1574 ze zm.)

PrSpółdz

ustawa z 16.9.1982 r. – Prawo spółdzielcze (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 21 ze zm.)

PrUp

rozporządzenie Prezydenta RP z 24.10.1934 r. – Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.)

PrUpad

ustawa z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 233 ze zm.)

PrUpadN

ustawa z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 233 ze zm.)

RachU

ustawa z 29.9.1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1047)

SpółdzMieszkU

ustawa z 15.12.2000 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1222 ze zm.)

SwDziałGospU

ustawa z 2.7.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.)

TFUE

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2)

WłLokU

ustawa z 24.6.1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1892)

2. Organy i instytucje

CEIDG

Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej

ETS

Europejski Trybunał Sprawiedliwości – obecnie TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

EUIG

Europejskie Ugrupowanie Interesów Gospodarczych

KNF

Komisja Nadzoru Finansowego

KRS

Krajowy Rejestr Sądowy

NSA

Naczelny Sąd Administracyjny

SA

Sąd Apelacyjny

SE

Spółka Europejska

SN

Sąd Najwyższy

SN (7)

Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów

TK

Trybunał Konstytucyjny

WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny

3. Publikatory i czasopisma

Biul. SN

Biuletyn Sądu Najwyższego

Dz.U.

Dziennik Ustaw

Dz.Urz.

Dziennik Urzędowy

MoP

Monitor Prawniczy

MoPr

Monitor Prawa Pracy

MPH

Monitor Prawa Handlowego

MSIG

Monitor Sądowy i Gospodarczy

OSN

Orzecznictwo Sądu Najwyższego

OSNC

Orzecznictwo Sądów Polskich. Izba Cywilna

OSNP

Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych

OTK

Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego

OTK-A 

Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Seria A 

PiP

Prokuratura i Prawo

PPH

Przegląd Prawa Handlowego

Pr. Sp.

Prawo Spółek

Zb. Orz.

Zbiór Orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (ECR)

4. Inne

art.

artykuł

cyt.

cytowany (-a, -e); cytat

cz.

część

dot.

dotyczący(-a, -e)

itp.

i temu podobny (a-, -e)

lit.

litera

m.in.

między innymi

n.

następny (-a, -e)

niepubl.

niepublikowany (-a, -e)

Nr

numer

orz.

orzeczenie

pkt

punkt

por.

porównaj

post.

postanowienie

poz.

pozycja

przyp.

przypis

r.

rok

red.

redakcja, redaktor

rozdz.

rozdział

s.

strona (-y)

S.A.

spółka akcyjna

sp. z o.o.

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

sprost.

sprostowanie

t.

tom

tekst jedn.

tekst jednolity

tj.

to jest 

tzn.

to znaczy

tzw.

tak zwany (-a, -e)

uchw.

uchwała

ust.

ustęp

uw.

uwaga (-i)

uzasad.

uzasadnienie

w zw. z 

w związku z 

wg

według

wyr.

wyrok

WZA

walne zgromadzenie akcjonariuszy

z.

zeszyt

zd.

zdanie

ze zm.

ze zmianami

zob.

zobacz

Wykaz literatury pomocniczej¹

K. Bilewska, Dochodzenie roszczeń spółki kapitałowej przez jej wspólników (actio pro socio), Warszawa 2008.

R. Blicharz, Instytucje prawa rynku kapitałowego, Warszawa 2013.

P. Błaszczyk, Ochrona wspólnika mniejszościowego spółki zależnej, Warszawa 2013.

M. Cejmer, J. Napierała, T. Stójka (red.), Instytucje prawne dyrektywy kapitałowej, Kraków 2004 , t. 1 i 2.

A. Chłopecki, M. Dyl, Prawo rynku kapitałowego, Warszawa 2012.

K. Czerkas, B. Teisseyre, Restrukturyzacja zadłużenia przedsiębiorstw – od ugód bilateralnych do postepowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych, Gdańsk 2016.

T. Darłak, Spółka partnerska. Zagadnienia praktyczne, Warszawa 2013.

Ł. Gasiński, Umowy akcjonariuszy co do sposobu wykonywania prawa głosu w prawie polskim i amerykańskim, Warszawa–Kraków 2006.

A. Gburzyńska-Dulewicz, Pozycja prawna zarządu i członków zarządu spółek kapitałowych, Warszawa 2006.

A. Gierat, Korporacyjne uprawnienia kontrolne wspólników spółek kapitałowych, Toruń 2010.

J. Grykiel, Powstanie prokury, Warszawa 2008.

A. Hrycaj, A. Jakubecki, A Witosz (red.), Prawo restrukturyzacyjne i upadłościowe. System Prawa Handlowego. Tom 6, Warszawa 2016.

J. Jakub, K. Tobolska-Grela, Spółka komandytowo-akcyjna, Warszawa 2013.

M. Jasińska, Odpowiedzialność osób trzecich za podmioty prowadzące działalność gospodarczą, Warszawa 2014.

A. Kidyba, Atypowe spółki handlowe, Warszawa 2011.

A. Kidyba, Handlowe spółki osobowe, Warszawa 2010.

A. Koch, Podważanie uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych, Warszawa 2011.

S. Koczur, Roszczenia ze stosunku pracy członka zarządu spółki kapitałowej, Warszawa 2005.

J. Kołacz, Prawo papierów wartościowych i rynku kapitałowego, Warszawa 2007.

K. Kopaczyńska-Pieczniak, Pozycja prawna wspólnika spółki jawnej, Warszawa 2013.

K. Kopaczyńska-Pieczniak, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Warszawa 2015.

E.J. Krześniak, Spółka partnerska ze szczególnym uwzględnieniem spółek adwokatów i radców prawnych, Kraków 2002.

R.L. Kwaśnicki, P. Letolc (red.), Prawo spółek handlowych, orzecznictwo 2009–2010, Warszawa 2011.

J. Lic, Spółka cywilna. Problematyka podmiotowości prawnej, Warszawa 2013.

A. Mariański, A. Karolak, Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z o.o. w świetle przepisów prawa handlowego i podatkowego, Warszawa–Kraków 2004.

W.P. Matysiak, Odpowiedzialność za zobowiązania spółki partnerskiej, Warszawa 2014.

M. Michalski, Spółka akcyjna, Warszawa 2014.

G. Miś, Przekształcanie spółek handlowych, Warszawa 2005.

J. Napierała, Europejskie prawo spółek , Warszawa 2006.

A. Nowacki, Procedura podziału spółki, Warszawa 2013.

A. Opalski, Europejskie prawo spółek, Warszawa 2010.

A. Opalski, Prawo zgrupowań spółek Warszawa, 2012.

A. Opalski, Rada nadzorcza w spółce akcyjnej, Warszawa–Kraków 2006.

P. Pinior, Nadzór wspólników w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, Warszawa 2013.

M. Podleś, L. Siwik, Spółka cywilna w obrocie gospodarczym, Warszawa 2014.

W. Pyzioł, A. Szumański, I. Weiss, Prawo spółek, Warszawa 2014.

A. Radwan, Ius dissidentium, Granice konsensusu korporacyjnego i władzy większości w spółkach kapitałowych, Warszawa 2016.

A. Radwan, Prawo poboru w spółce akcyjnej, Warszawa–Kraków 2004.

M. Romanowski, Warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego, Warszawa 2004.

R. Sasiak, Fuzje i przejęcia spółek publicznych, Kraków 2000.

R. Słabuszewski, Przynależność praw spółkowych w spółce jawnej do majątków małżonków Warszawa 2015.

S. Sołtysiński (red.), Prawo spółek kapitałowych, praca zbiorowa, System Prawa Prywatnego, t. 17A i 17B, Warszawa 2010.

T. Sójka, Obowiązki informacyjne spółek publicznych i odpowiedzialność cywilna za ich naruszenie, Warszawa 2008.

A. Szajkowski (red.), Prawo spółek osobowych, praca zbiorowa, System Prawa Handlowego, t. 16, Warszawa 2008.

A. Szajkowski, M. Tarska, Prawo spółek handlowych, Warszawa 2005.

R. Szyszko, Spółka komandytowo-akcyjna z udziałem spółki z o.o. jako jedynego komplementariusza, Warszawa 2011.

M. Tarska, Zakres swobody umów w spółkach handlowych, Warszawa 2012.

J. Trzebiński, Odpowiedzialność organizacyjna wspólników i członków organów spółek handlowych, Warszawa 2004.

M. Wach, Status ułomnych osób prawnych w polskim prawie cywilnym, Warszawa 2008.

M. Wach-Pawliczak, Wyłączenie wspólnika ze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, Warszawa 2016.

D. Wajda, Ochrona akcjonariuszy mniejszościowych w kodeksie spółek handlowych, Warszawa 2006.

M. Wierzbowski, M. Dyl, Znaczne pakiety akcji spółek publicznych, Warszawa 2002.

A. Witosz, Odpowiedzialność wspólników spółek osobowych: przypadki szczególne, Warszawa 2008.

A. Witosz, Prowadzenie spraw i reprezentacja spółek osobowych, Warszawa 2013.

A. Witosz, Rozwiązanie i likwidacja spółek handlowych, Warszawa 2014.

A. Witosz, Subsydiarna odpowiedzialność wspólników spółek osobowych: zasady naczelne Warszawa 2009.

S. Włodyka (red.), Prawo spółek handlowych, praca zbiorowa, System Prawa Handlowego, t. 2B, Warszawa 2007.

S. Włodyka (red.), Prawo umów handlowych, praca zbiorowa, System Prawa Handlowego, t. 5, Warszawa 2014.

K. Zacharzewski, Prawo giełdowe, Warszawa 2012.

K. Zacharzewski, Szkoda giełdowa i jej naprawienie, Toruń 2015.

M. Zamoyska, Aporty do spółek kapitałowych i osobowych: kluczowe zagadnienia podatkowe, zarys aspektów prawnych, Warszawa 2011.

A. Zbiegień-Turzańska, Sankcje wadliwych uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych i spółdzielni, Warszawa 2012.

J.J. Zięty, Uprawnienia akcjonariuszy polskich spółek publicznych w świetle dyrektywy 2007/36/WE, Warszawa 2015.

¹ Spis literatury pomocniczej z istoty rzeczy nie jest pełną bibliografią przedmiotu (ta pewnie wymagałaby kilkudziesięciu stron podręcznika) – jest zatem subiektywnym wyborem autorów podręcznika, dokonanym z punktu widzenia potencjalnego zapotrzebowania Czytelników podręcznika. Czytelnik musi mieć zatem świadomość, że wiele wybitnych opracowań pozostaje poza zakresem tego wykazu. Wykaz zawiera wyłącznie pozycje książkowe.

Rozdział I. Źródła, zakres i systematyka prawa handlowego

§ 1. Pojęcie prawa handlowego

I. Cechy prawa handlowego

1

Mówiąc najogólniej, prawo handlowe jest zespołem norm prawa prywatnego, który dotyczy stosunków prawnych z udziałem przedsiębiorców.

1. Prawo handlowe to normy mieszczące się w prawie prywatnym, a nie publicznym

Rozróżnienie prawa prywatnego i publicznego opiera się na szeregu kryteriów (interes podlegający ochronie w świetle regulacji normatywnej – publiczny lub prywatny, strony stosunku prawnego – czy jest wśród nich organ państwowy, wzajemna relacja podmiotów – metoda regulacji – równorzędność lub przyporządkowanie itd.).

Prawo handlowe niewątpliwie mieści się w prawie prywatnym, w przeciwieństwie chociażby do prawa gospodarczego publicznego, które jest dyscypliną prawa publicznego, wykorzystującą metodę administracyjnoprawną do kształtowania przez państwo stosunków gospodarczych.

2. Prawo handlowe to zespół norm prawa prywatnego

2

Prawo handlowe nie jest jednorodną dyscypliną, lecz zespołem różnych norm, które odnoszą się do przedsiębiorców (uczestników obrotu gospodarczego). Nie można więc mówić o homogenicznym zestawie norm, lecz o kompleksie różnorodnych norm, które łączy w zasadzie aspekt podmiotowy – związek z działalnością przedsiębiorców. Do tego zespołu zalicza się zarówno przepisy normujące organizację przedsiębiorców (spółki, prokurę, firmę), jak i dokonywane przez nich czynności (czynności, umowy handlowe), a także, niekiedy, zasady współistnienia na rynku (ochrona konkurencji).

Niektóre akty prawne (ustawy), które obejmują materię prawa handlowego (prywatnego), zawierają też jednak normy dotyczące prawa publicznego (np. Prawo upadłościowe, ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów).

3. Prawo handlowe dotyczy stosunków prawnych z udziałem przedsiębiorców

3

Prawo handlowe dotyczy tzw. obrotu prawnego profesjonalnego, a więc stosunków z udziałem podmiotów gospodarczych, w prawie prywatnym nazywanych przedsiębiorcami.

Definicję przedsiębiorcy na potrzeby prawa cywilnego i handlowego wprowadza Kodeks cywilny, który stanowi, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 KC, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową (art. 431 KC).

Nie jest to jedyna definicja przedsiębiorcy w prawie polskim – inne niż KC ustawy także wprowadzają takie definicje na własne potrzeby. Co do pojęcia przedsiębiorcy – por. Rozdział II.

II. Zakres prawa handlowego

4

Normy prawa handlowego zawarte są w różnych aktach prawnych, które niekiedy zawierają także – obok norm prawa prywatnego – normy prawa publicznego.

Podstawowe znaczenie w zakresie prawa handlowego mają następujące akty prawne:

1) Kodeks spółek handlowych;

2) ustawa z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe1;

3) ustawa z 15.5.2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne2;

4) ustawa z 16.2.2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów3;

5) ustawa z 16.4.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji4;

6) ustawa z 28.4.1936 r. – Prawo wekslowe5 i ustawa z 28.4.1936 r. – Prawo czekowe6;

8) ustawa z 29.7.2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi7;

9) ustawa z 29.7.2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych8;

10) Kodeks cywilny w zakresie uregulowania niektórych typów umów handlowych (agencja, rachunek bankowy, leasing, komis, roboty budowlane, itd.);

11) ustawa z 6.12.1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów9;

12) ustawa z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe10;

13) ustawa z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym11;

14) rozporządzenie Rady (WE) Nr 2157/2001 z 8.10.2001 r. w sprawie statutu spółki europejskiej12;

15) rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2137/85 z 25.7.1985 r. w sprawie europejskiego ugrupowania interesów gospodarczych13;

16) rozporządzenie Rady (WE) Nr 1435/2003 z 22.7.2003 r. w sprawie statutu spółdzielni europejskiej14;

17) ustawa z 4.3.2005 r. o europejskim zgrupowaniu interesów gospodarczych i spółce europejskiej15;

18) ustawa z 4.2.2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe16.

§ 2. Rys historyczny

I. Tradycja dwudziestolecia międzywojennego

5

Obecne polskie prawo handlowe wywodzi się w dużej mierze z tradycji dwudziestolecia międzywojennego.

W latach 1918–1939 stopniowo zastępowano ustawodawstwo pozostałe po zaborach jednolitym prawem polskim, wprowadzanym w drodze rozporządzeń Prezydenta Rzeczpospolitej lub ustaw.

W zakresie prawa handlowego uchwalono (wydano):

1) rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 14.11.1924 r. o Prawie wekslowem17;

2) rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 14.11.1924 r. o Prawie czekowem18;

3) rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 22.3.1928 r. – Prawo o spółkach akcyjnych19;

4) rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 27.10.1933 r. – Prawo o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością20;

5) rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 24.10.1934 r. – Prawo upadłościowe21;

6) rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 24.10.1934 r. – Prawo o postępowaniu układowem22;

7) rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 27.6.1934 r. – Kodeks handlowy23;

8) ustawę z 28.4.1936 r. – Prawo wekslowe24;

9) ustawę z 28.4.1936 r. – Prawo czekowe25.

II. Kodeks handlowy. W kierunku nowej kodyfikacji

6

Przyjęty w 1934 r., rozporządzeniem Prezydenta Rzeczpospolitej, Kodeks handlowy obejmował swoim zakresem regulacje: pojęcia kupca (przedsiębiorcy), rejestru handlowego, firmy, zbycia przedsiębiorstwa, rachunkowości, pełnomocników handlowych (prokurentów), kupca jednoosobowego, osoby prawnej, a przede wszystkim: spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej (Księga I KH). Ponadto, uregulowane zostały w nim czynności handlowe w ogólności, prawo rzeczowe oraz prawo zastawu, prawo zatrzymania i zobowiązania (Księga II).

Kodeks handlowy obowiązywał od 1934 r. do 1964 r., kiedy to art. VI ustawy – Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny – formalnie uchylił Kodeks handlowy, utrzymując jednak jednocześnie w mocy większość przepisów dot. spółek jawnych, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnych, a także przepisy o firmie, prokurze i rejestrze handlowym.

Prace nad nową kodyfikacją prawa handlowego rozpoczęły się w roku 1989. W 1996 r. utworzono Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego, która przygotowała projekt nowego Kodeksu spółek handlowych. Ustawę – Kodeks spółek handlowych uchwalono 15.9.2000 r.26, a weszła ona w życie 1.1.2001 r. Kodeks spółek handlowych uchylił przepisy KH dotyczące spółek, pozostawił zaś przepisy o firmie i prokurze, które obowiązywały aż do wejścia w życie ustawy z 14.2.2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw27.

§ 3. Kodeks spółek handlowych a Kodeks cywilny

I. Zasada jednolitości prawa cywilnego

7

Prawo handlowe stanowi wyspecjalizowany dział prawa cywilnego, mający tę samą co prawo cywilne metodę regulacji, opartą na równorzędności podmiotów.

Kodeks handlowy realizował zasadę dualizmu prawa prywatnego. Prawo handlowe stanowiło wyodrębniony dział, „prawo kupców”, i stanowiło zespół norm dostosowanych do potrzeb uczestników obrotu gospodarczego. Zawierał on, na przykład, grupę przepisów dotyczących czynności handlowych, która wprowadzała odstępstwa od generalnego uregulowania instytucji z zakresu prawa zobowiązań na potrzeby wyspecjalizowanego obrotu prawnego. Ponadto, art. 1 KH stanowił, że przepisy prawa cywilnego obowiązują jedynie „w braku przepisów Kodeksu handlowego i ustaw szczególnych lub powszechnego w państwie prawa zwyczajowego”. Uchylenie w 1964 r. KH było wyrazem przyjęcia postulatu jedności prawa cywilnego.

Prawo handlowe nie ma wystarczającego zakresu regulacji dla samodzielnego stosowania jego norm. Normy prawa handlowego mogą być stosowane jedynie w łączności z normami prawa cywilnego, np. części ogólnej, prawa rzeczowego lub zobowiązań. Obowiązujący od 2001 r. Kodeks spółek handlowych realizuje zasadę jedności prawa cywilnego, określając przy tym zasady stosowania norm prawa cywilnego w prawie handlowym. Przez nakaz uwzględniania specyfiki stosunku spółki prawnego spółki handlowej (art. 2 zd. 2 KSH) realizuje się natomiast zasada ograniczonej autonomii prawa spółek handlowych.

II. Zasady stosowania prawa cywilnego w prawie handlowym (prawie spółek handlowych)

1. Artykuł 2 KSH

8

Zasady stosowania Kodeksu cywilnego do spółek handlowych wyznacza art. 2 KSH, który stanowi, że w sprawach określonych w art. 1 § 1 KSH (tworzenie, organizacja, funkcjonowanie, rozwiązywanie, łączenie, podział i przekształcanie spółek handlowych), nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (wprost), a jeżeli wymaga tego właściwość (natura) stosunku prawnego spółki handlowej, przepisy Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio.

2. Przesłanki stosowania Kodeksu cywilnego wprost

9

Brak regulacji w Kodeksie spółek handlowych, uzasadniający stosowanie wprost Kodeksu cywilnego na podstawie art. 2 KSH, zachodzi, jeśli:

1) nie istnieje w KSH tzw. regulacja negatywna;

2) dane zagadnienie w ogóle nie jest uregulowane w KSH;

3) brak jest podstaw do przyjęcia, że dane zagadnienie (wypełnienie luki) powinno być rozstrzygnięte przy wykorzystaniu innych przepisów KSH w drodze analogii28.

Regulacja negatywna to stan, w którym należy przyjąć, że Kodeks spółek handlowych w obszarze swojej regulacji (art. 1 § 1) wyłącza dopuszczalność zastosowania Kodeksu cywilnego. Zachodzi on wówczas, gdy dana materia jest uregulowana przez KSH wyczerpująco i wprost lub też, KSH przez sformułowania przepisu lub jego cel, wyklucza stosowanie przepisów KC (np. art. 21 § 6 KSH wyłącza stosowanie art. 58 KC, art. 252 KSH wyklucza stosowanie art. 58 § 1 KC, zaś art. 249 KSH stosowanie art. 58 § 2 KC)29.

Dane zagadnienie nie jest uregulowane w KSH, jeśli żaden z przepisów KSH się od niego nie odnosi. Dotyczy to najczęściej sytuacji, w której dana instytucja jest uregulowana w innym akcie prawnym, autonomicznie, w sposób kompleksowy, np. pełnomocnictwo (art. 98 i n. KC), zawieszenie biegu przedawnienia (art. 121–122 KC).

Analogia w ramach KSH wyklucza sięgnięcie do Kodeksu cywilnego, gdy istnieją przepisy wewnątrzkodeksowe, które dają podstawę do wypełnienia luki w regulacji. Analogia w prawie spółek handlowych kształtuje się inaczej w przypadku spółek osobowych i kapitałowych. W przypadku spółek osobowych jej znaczenie jest niewielkie ze względu na system norm wyraźnie odsyłających do przepisów o innych spółkach osobowych, zarówno generalnie jak i szczegółowo (np. do spółki komandytowej stosuje się odpowiednio przepisy o spółce jawnej, do rozwiązania spółki partnerskiej i wystąpienia partnera – wybrane przepisy o spółce jawnej). W przypadku spółek kapitałowych analogia może być stosowana jedynie w ograniczonym zakresie, z uwzględnieniem natury każdej ze spółek i faktu, że ich regulacja jest w zasadzie wyczerpująca. Potrzeba stosowania analogii z przepisów o spółce akcyjnej występuje w przypadku spółki z o.o., która jest spółką kapitałową mniej szczegółowo uregulowaną. Natomiast, analogia legis z reguły jest wyłączona z odwrotnym kierunku, tj. stosowania przepisów o spółce z o.o. w sprawach nieuregulowanych w spółce akcyjnej30.

3. Stosowanie Kodeksu cywilnego odpowiednio

10

Jeżeli właściwość (natura) stosunku prawnego spółki handlowej tego wymaga, przepisy Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio (art. 2 zd. 2 KSH).

W przypadku luki w unormowaniu Kodeksu spółek handlowych, zasadą jest stosowanie KC wprost, zaś stosowanie KC odpowiednio jest wyjątkiem.

Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego oznacza trzy możliwe sposoby korzystania z przepisów Kodeksu cywilnego:

1) niektóre przepisy Kodeksu cywilnego można stosować wprost (bez jakichkolwiek modyfikacji);

2) inne wymagać będą stosowania przepisów KC z uwzględnieniem odpowiedniej modyfikacji;

3) niektóre przepisy nie mogą być stosowane w ogóle, a więc nastąpi rezygnacja z ich stosowania, gdy wymaga tego odmienność stosunku spółki handlowej31.

Odpowiednie, a nie wprost, stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego powinno nastąpić, gdy wymaga tego właściwość (natura) stosunku prawnego spółki handlowej.

Pojęcie właściwości (natury) stosunku prawnego oznacza zespół podstawowych cech stosunku prawnego, których brak w określonej relacji prawnej doprowadziłby do zanegowania istoty tej więzi prawnej. Właściwość (natura) stosunku prawnego spółki handlowej oznacza więc podstawowe, konstytutywne cechy, którymi charakteryzuje się stosunek prawny spółki handlowej.

Można wyróżnić naturę stosunku spółki w znaczeniu szerszym i węższym.

Natura stosunku prawnego spółki handlowej sensu largo oznacza katalog cech, którymi charakteryzuje się każda spółka handlowa, bez względu na jej szczegółową postać. Istotne składniki stosunku prawnego każdej spółki handlowej wyznacza art. 3 KSH32, stanowiący, że przez umowę spółki handlowej wspólnicy albo akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez wniesienie wkładów oraz, jeżeli umowa lub statut tak stanowi, przez współdziałanie w inny określony sposób. Do konstytutywnych elementów stosunku spółki handlowej w szerszym znaczeniu należy więc: zobowiązanie stron umowy – wspólników do dążenia do osiągnięcia wspólnego celu (współdziałania) oraz zobowiązanie stron umowy – wspólników do wniesienia wkładów.

11

Natura stosunku prawnego spółki handlowej w znaczeniu węższym oznacza zaś katalog podstawowych cech, którymi charakteryzują się poszczególne typy spółek handlowych: jawna, komandytowa, partnerska, komandytowo-akcyjna, z o.o., akcyjna, europejska. Można ponadto wyróżnić naturę spółki osobowej i spółki kapitałowej33.

Na przykład, do cech stosunku prawnego (natury) spółki akcyjnej zalicza się:

1) zasada braku osobistej odpowiedzialności akcjonariuszy za zobowiązania spółki,

2) zasada realnego wniesienia kapitału zakładowego,

3) zasada wyodrębnienia struktury organizacyjnej (organów) oraz podziału kompetencji pomiędzy organy,

4) zasada rządów większości,

5) zasada równouprawnienia akcjonariuszy,

6) zasada zbywalności akcji,

7) zasada związania uprawnień akcjonariusza z akcją34.

§ 4. Umowa spółki handlowej

I. Znaczenie umowy spółki handlowej

12

Umowa spółki handlowej ma dwojakie znaczenie:

1) określa prawa i obowiązki stron stosunku prawnego spółki handlowej – wspólników i zasady działania powoływanej jednostki organizacyjnej (umowa ustrojowa);

2) stanowi podstawę do utworzenia struktury organizacyjnej – spółki handlowej, która tworzy odrębny od wspólników byt prawny i określa podstawowe zasady funkcjonowania tej struktury (umowa założycielska).

Pojęcie spółki handlowej oznacza więc:

1) stosunek prawny;

2) jednostkę organizacyjną, tzn. prywatnoprawną organizację wspólników.

II. Cechy umowy spółki handlowej

13

Analizując cechy umowy spółki handlowej, należy przyjąć, że jest to umowa:

1) zobowiązująca – polega bowiem na zobowiązaniu się do współdziałania i wniesienia wkładów, ewentualnie do podjęcia innych działań (dokonania świadczeń);

2) konsensualna – powstaje wskutek zgodnych oświadczeń woli wspólników (akcjonariuszy);

3) odpłatna – zakłada przysporzenie (korzyść) na rzecz wszystkich wspólników;

4) przysparzająca – zakłada powstanie (nabycie) po stronie wspólników (ale także spółki) określonych praw podmiotowych związanych z uczestnictwem w spółce;

5) kauzalna – podstawą do dokonania przysporzenia jest causa obligandi vel acquirendi;

6) losowa – wyniki zawarcia umowy nie dają się z góry przewidzieć;

7) założycielska (kreacyjna, organizacyjna, podmiototwórcza) – umowa tworzy strukturę organizacyjną (w przypadku spółek osobowych) oraz podmiot prawa – spółkę w organizacji (w przypadku spółek kapitałowych), a po wpisie do rejestru skutkuje powstaniem spółek handlowych w postaci jednostek organizacyjnych mających zdolność prawną (w przypadku spółek osobowych) lub osobowość prawną (w przypadku spółek kapitałowych).

III. Treść umowy spółki handlowej i zakres swobody jej kształtowania

1. Zakres obligatoryjnych postanowień umowy spółki handlowej

14

Umowa spółki handlowej podlega kształtowaniu przez wspólników na etapie zakładania spółki oraz później, w trybie zmiany umowy (statutu) spółki.

W polskim prawie handlowym obowiązuje zasada numerus clausus umów spółek handlowych i typów spółek handlowych. Oznacza to, że wspólnicy mogą zawrzeć umowę jednej ze wskazanych ustawą spółek handlowych, a nie mogą tworzyć samodzielnie typów spółek handlowych.

Wspólnicy zobowiązani są więc, po pierwsze, wybrać typ spółki handlowej, której umowę chcą zawrzeć, a po drugie, ustalić treść umowy spółki zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem granic swobody umów (w tym wypadku swobody umowy spółki handlowej). W przypadku przekroczenia granic swobody umów, sąd rejestrowy, weryfikujący zgodność umowy spółki z przepisami prawa, odmawia rejestracji spółki bądź wpisu zmiany umowy do rejestru.

Kodeks spółek handlowych wskazuje wyraźnie jakie elementy powinny się znaleźć w umowie spółki handlowej:

1) w przypadku każdej spółki handlowej, w umowie spółki należy zawrzeć zobowiązanie do dążenia do osiągnięcia celu gospodarczego przez wniesienie wkładów, ewentualnie przez działanie w inny oznaczony sposób (art. 3 KSH);

2) w przypadku poszczególnych typów spółek handlowych umowy spółek powinny zawierać obligatoryjne postanowienia, explicite wskazane ustawą.

Na przykład, w spółce jawnej obligatoryjnymi elementami umowy są: firma i siedziba, określenie wkładów wnoszonych przez wspólników i ich wartość, przedmiot działalności spółki; czas trwania spółki, jeśli jest oznaczony (art. 25 KSH); zaś w spółce partnerskiej: określenie wolnego zawodu wykonywanego przez partnerów w ramach spółki; przedmiot działalności, nazwiska i imiona partnerów, którzy ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki; imiona i nazwiska partnerów reprezentujących spółkę (jeśli są to tylko niektórzy), firma i siedziba spółki, czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony, określenie wkładów wnoszonych przez partnerów i ich wartość (art. 91 KSH).

2. Swoboda umowy spółki handlowej

15

W Kodeksie spółek handlowych brak jest wyraźnej normy, która odnosi się do granic swobody umowy spółki handlowej. Kwestię tę należy potraktować jako nieuregulowaną w KSH (wyjątek stanowią przepisy o spółce akcyjnej – por. art. 304 § 3 i 4 KSH) i lukę w regulacji wypełnić przez odesłanie do art. 3531 KC.

Wspólnicy mogą zatem ustalić treść umowy spółki handlowej według własnego uznania, byle jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, właściwości (naturze) stosunku prawnego oraz zasadom współżycia społecznego (art. 2 KSH w zw. z art. 3531 KC). Umowa spółki handlowej powinna pozostawać w zgodności z wymogami KSH odnośnie obligatoryjnej treści umowy spółki (art. 3 KSH oraz przepisy KSH odnoszące się do poszczególnych spółek handlowych) oraz może zawierać dodatkowe postanowienia, o ile nie pozostają one w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego oraz naturą (właściwością) spółki handlowej oraz danego typu spółki, który wspólnicy wybrali.

W przypadku spółki akcyjnej, granice swobody kształtowania statutu spółki określa art. 304 KSH, który stanowi, że:

1) statut powinien zawierać określone postanowienia (art. 304 § 1 i 2 KSH);

2) statut może zawierać postanowienia odmienne niż przewiduje ustawa, o ile ustawa na to zezwala (art. 304 § 3 KSH);

3) statut może zawierać dodatkowe postanowienia, chyba że z ustawy wynika, iż przewiduje ona wyczerpujące uregulowanie albo dodatkowe postanowienie statutu jest sprzeczne z naturą spółki akcyjnej lub dobrymi obyczajami (art. 304 § 4 KSH).

3. Umowa spółki handlowej a umowa spółki cywilnej

16

Umowy spółek handlowych należy odróżnić od umowy spółki cywilnej, uregulowanej w art. 860 i n. KC.

Podstawowe różnice pomiędzy umową spółki cywilnej a umowami spółek handlowych obrazuje poniższa tabela:

Tabela Nr 1. Podstawowe cechy spółki cywilnej i spółki handlowej.

Lp.

Spółka cywilna

Spółka handlowa

1.

Jest umową wspólników; nie skutkuje powstaniem jednostki organizacyjnej

Stanowi umowę wspólników o charakterze założycielsko-organizacyjnym, prowadzi do powstania jednostki organizacyjnej

2.

Przedsiębiorcami są wspólnicy; spółka nie ma zdolności prawnej

Przedsiębiorcą jest spółka, która ma zdolność prawną

3.

Wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia celu gospodarczego

Wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu (nie musi mieć charakteru gospodarczego)

4.

Nie podlega wpisowi do rejestru, lecz wspólnicy podlegają wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej (wpis jest deklaratoryjny)

Podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a wpis ma charakter konstytutywny

5.

Wymagana jest forma pisemna jedynie ad probationem

Wymagana forma pisemna ad solemnitatem lub dalej idąca (forma aktu notarialnego), ewentualnie forma elektroniczna

6.

Zobowiązanie do wniesienia wkładu nie jest obligatoryjne

Zobowiązanie do wniesienia wkładu przez wspólnika jest obligatoryjne

Opracowała: Katarzyna Bilewska

1 Tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 233 ze zm.; tytuł ustawy w brzmieniu ustalonym ustawą z 15.5.2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 978 ze zm.).

2 Dz.U. z 2015 r. poz. 978 ze zm.

3 Tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 184 ze zm.

4 Tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.

5 Tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 160.

6 Tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 462.

7 Tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 94 ze zm.

8 Tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1382 ze zm.

9 Tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 297.

10 Tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 128 ze zm.

11 Tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 687.

12 Dz.Urz. WE L Nr 294, s.1.

13 Dz.Urz. WE L Nr 199, s. 1.

14 Dz.Urz. WE L Nr 207, s. 1.

15 Tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 2142.

16 Tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1792 ze zm.

17 Dz.U. Nr 100, poz. 926.

18 Dz.U. Nr 100, poz. 927.

19 Dz.U. Nr 39, poz. 383 ze zm.

20 Dz.U. Nr 83, poz. 602.

21 Tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.

22 Dz.U. Nr 93, poz. 836 ze zm.

23 Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.

24 Tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 160..

25 Tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. 462.

26 Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.; tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.

27 Dz.U. Nr 49, poz. 408.

28 Zob. M. Pazdan, Kodeks spółek handlowych a kodeks cywilny, PiP 2001, z. 2, s. 33.

29 Por. także S. Sołtysiński, [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych, Przepisy ogólne. Spółki osobowe. Komentarz do artykułów 1–150, Warszawa 2012, s. 44–48.

30 Por. A. Szumański, Zakres dopuszczalnej analogii przepisów Kodeksu spółek handlowych stosowanych do innego typu spółki handlowej, [w:] Studia z prawa prywatnego gospodarczego. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Ireneusza Weissa, Kraków 2003, s. 365–366.

31 S. Sołtysiński, [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych. Przepisy ogólne. Spółki osobowe. Komentarz do artykułów 1–150, Warszawa 2012, s. 48 i cytowane tam piśmiennictwo.

32 Por. S. Sołtysiński, [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych. Przepisy ogólne. Spółki osobowe. Komentarz do artykułów 1–150, Warszawa 2012, s. 49.

33 Por. A. Szumański, Zakres dopuszczalnej analogii przepisów Kodeksu spółek handlowych stosowanych do innego typu spółki handlowej, [w:] Studia z prawa prywatnego gospodarczego. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Ireneusza Weissa, Kraków 2003, s. 365.

34 J. Okolski, J. Modrzejewski, Ł. Gasiński, Natura stosunku korporacyjnego spółki akcyjnej, PPH 2000, Nr 8, s. 6.