First published in United States of America in 2012 by GROVE/ATLANTIC, INC.
Copyright © Mark Bowden 2012.

Copyright for the Polish edition © Wydawnictwo Pascal. Wszelkie prawa zastrzeżone

Autor:

Mark Bowden

Tytuł:

Zabić Bin Ladena

Tytuł oryginału:

The Finish.
The Killing of Osama bin Laden

Tłumaczenie:

Krzysztof Cierniak

Redakcja:

Magdalena Łobodzińska

Korekta:

Katarzyna Zioła-Zemczak

Konsultacja:

Andrzej Wojtas

Okładka:

Mill Studio

Zdjęcie na okładce:

Rockfinder/iStockphoto,
MILpictures by Tom Weber
Getty Images
Flash Press Media

Redaktor prowadząca:

Małgorzata Jasińska-Kowynia

Redaktor naczelna:

Agnieszka Hetnał

Bielsko-Biała 2014
ISBN 978-83-7642-367-8

Wydawca:

Wydawnictwo Pascal sp. z o.o.
ul. Zapora 25
43-382 Bielsko-Biała
tel. 338282828, fax 338282829
pascal@pascal.pl
www.pascal.pl

eBook maîtrisé par:

Dominik Trzebiński
Atelier Du Châteaux

Dla Clary i Audrey

Wspólnotę ludzkich działań uzasadnia w końcu tylko jeden główny cel: wywalczyć dla ludzi prawo do bycia różnymi, odrębnymi jednostkami, żeby mogli po swojemu, każdy inaczej, czuć, myśleć, żyć na tym świecie. Żeby wywalczyć takie prawo, obronić je albo rozszerzyć, ludzie się jednoczą. Wtedy jednak rodzi się straszliwy, ale potężny przesąd, że właśnie owo zjednoczenie – w imię rasy, Boga, partii, państwa – jest nie tylko środkiem, ale i celem życia. Nie, nie, i jeszcze raz nie! W człowieku, w jego skromnej swoistości, w jego prawie do niej tkwi jedyny, prawdziwy i wieczny sens walki o życie.

Wasilij Grossman, Życie i los (przeł. Jerzy Czech)

Właściwością ruchu jest jego spontaniczność, żywiołowa, dynamiczna ekspansywność i – krótkotrwałość. Natomiast właściwością struktury jest bezwładność, odporność, zdumiewająca, niemal instynktowna zdolność przetrwania.

Ryszard Kapuściński, Szachinszach

Prolog

2007–2008

To była jesienna noc w zachodnim Iraku. Żołnierze elitarnej amerykańskiej jednostki JSOC (Joint Special Operations Command) przeprowadzili jeden z wielu nocnych nalotów na ludzi podejrzewanych o terroryzm i ścisłe związki z Al-Kaidą. Tym razem celem był regionalny przywódca, który sam siebie określał mianem Muthanny. Rezultaty akcji były nieoczekiwane, albowiem przyniosła ona odkrycie prawdziwej złotej żyły.

Gdyby chodziło o inną wojnę, prowadzoną w innych czasach, „żyłą złota” mógłby być wielki magazyn cennej broni czy zbiór map wojskowych ukazujących ruchy i rozlokowanie wojsk przeciwnika. W XXI wieku żołnierze JSOC znaleźli coś równie wartościowego – niewielki notatnik.

W czasie akcji zabito Muthannę. Z materiałów przejętych w jego siedzibie niezbicie wynikało, że był odpowiedzialny za koordynację ruchów zagranicznych bojowników Al-Kaidy i potencjalnych zamachowców-samobójców działających tuż za pobliską granicą z Syrią oraz w Iraku, gdzie wojska amerykańskie i irackie, a także ludność cywilna, zmagały się z kolejnymi atakami, w których ginęło coraz więcej osób. Wkrótce okazało się, że znalezisko nie jest zwyczajnym notatnikiem, lecz czymś znacznie cenniejszym – zbiorem nazw i numerów odnoszących się do plików komputerowych, w których znajdują się nazwiska, zdjęcia, wzory dokumentów potrzebnych w podróży, przelewy bankowe, rachunki za karty telefoniczne, ubrania, pojazdy, paliwo oraz wiele innych szczegółowych informacji związanych z około pięciuset nowymi członkami organizacji. W tej bazie danych można było znaleźć niemal każdego mudżahedina, który w ostatnich latach przejeżdżał przez Syrię i dotarł do Iraku.

Przez całe wieki podstawowa taktyka prowadzenia walki przez piechotę opierała się na zasadzie „ogień i manewr”. Sprawny dowódca mógł pokonać przeważające siły przeciwnika, doskonaląc sztukę przemieszczania swoich żołnierzy i efektywnego skupiania ognia. Takie umiejętności są nadal niezwykle istotne na konwencjonalnym polu walki, ale współczesne bitwy to rzadko dwie armie prowadzące manewry na lądzie. Generał broni Michael Flynn, stojący obecnie na czele amerykańskiej Agencji Wywiadu Obronnego (Defense Intelligence Agency), podsumowuje to w następujących słowach: „Informacja i wywiad to ogień i manewr XXI wieku”.

Co ma na myśli, wypowiadając to zdanie?

Doskonałą ilustrację tej opinii stanowi wspomniana „żyła złota” w postaci dokumentów przejętych w akcji określonej mianem nalotu na Sindżar. Odegrały one ogromną rolę w unicestwieniu Al-Kaidy w Iraku. W ciągu sześciu lat od zamachów z 11 września amerykańska armia i wywiad, reprezentowane przez najróżniejsze jednostki i agencje, zarówno te powszechnie znane, jak i absolutnie tajne, ściśle współpracowały – na niespotykaną wcześniej skalę – w celu zniszczenia podziemnych siatek terrorystycznych. W działaniach wykorzystano nie tylko wyjątkowe umiejętności znakomitych komandosów JSOC, ale także superkomputery i specjalne oprogramowanie. Wykwalifikowani analitycy pracowali w najdalszych zakątkach Iraku, a wszelkie zdobyte materiały przekształcano w przetwarzalne komputerowo dane. Dotyczyło to zarówno informacji i dokumentów dostarczanych przez tradycyjne siatki szpiegowskie, jak i stenogramów z przesłuchań zatrzymanych, rejestrów z elektronicznego monitoringu internetu oraz sieci komórkowych, a także obrazów i odczytów czujników zebranych przez bezszelestne drony, latające wysoko nad potencjalnymi celami przez całe dni, tygodnie, miesiące, a nawet lata. Ogromna baza danych, na którą składają się te skrawki informacji – rzadko bezpośrednio ze sobą powiązanych – służy komputerom do wynajdywania związków pozostających do tej pory w ukryciu. Może to być na przykład wspólny rachunek bankowy należący do polityka Hezbollahu i nowego członka Al-Kaidy, adres w Nadżafie, pod którym w dwóch różnych terminach pojawili się dwaj znani z nazwisk terroryści-samobójcy czy zdjęcie z portfela zamordowanego amerykańskiego żołnierza, znalezione na twardym dysku komputera człowieka pełniącego najprawdopodobniej funkcję skarbnika organizacji terrorystycznej. Komputer działa bez przerwy, odnajdując krwawe wątki łączące poszczególne dane. Gdyby nie ta analiza, wspomniane związki nigdy nie wyszłyby na jaw i nikt nie odkryłby, że w tych sytuacjach przypadek nie wchodził w grę. Krwawe wątki tworzą związki o coraz większym zasięgu, składające się na wielką niewidoczną sieć. Po odkryciu tych zależności komandosi wiedzą już, gdzie i kiedy zadać kolejny cios.

Po zdobyciu łupu z Sindżaru dowódca JSOC Stanley McChrystal podjął zaskakującą decyzję o odtajnieniu materiałów i przekazaniu ich do Centrum Walki z Terroryzmem w West Point, a tam ich rozszyfrowaniem zajęli się specjaliści z różnych dziedzin. Do jakich wniosków doszli? Niewątpliwie dane obalały propagandowe stwierdzenie głoszące, że Al-Kaida w Iraku to patriotyczny ruch oporu. Nowo zwerbowani członkowie ujawnieni na podstawie danych z Sindżaru pochodzili z Libii, Maroka, Syrii, Algierii, Omanu, Jemenu, Tunezji, Egiptu, Jordanii, Arabii Saudyjskiej, Belgii, Francji i Wielkiej Brytanii. Na podstawie znalezionych materiałów, analitycy amerykańskiego Departamentu Skarbu prześledzili transakcje finansowe i zidentyfikowali całe kierownictwo irackiej sieci pomocy zagranicznej na rzecz terrorystów, mającej siedzibę w Syrii. Na jej czele stał człowiek, który przedstawiał się jako Abu Ghadiya, a jego prawdziwe nazwisko brzmiało Badran Turki Hashim al-Mazidih.

Nieco ponad rok po nalocie na Sindżar zlikwidowano całe główne dowództwo sieci pomocy dla Al-Kaidy działające na terenie Syrii. Wystarczyła jedna akcja z października 2008 roku, by zabić Abu Ghadiyę, jednego z jego braci oraz dwóch kuzynów. Wszyscy należeli do najwyższego kierownictwa tej organizacji. Baza danych pozwoliła też na utworzenie planu operacji JSOC na terenie Iraku oraz wyśledzenie i pojmanie lub zabicie zagranicznych członków, którzy nie zdążyli poświęcić życia w samobójczych atakach.

Wedle danych amerykańskiego Departamentu Obrony pod koniec 2008 roku liczba zamachów terrorystycznych w Iraku spadła o osiemdziesiąt procent. Zdecydowana tendencja spadkowa trwała także po wycofaniu wojsk USA w 2011 roku i dziś liczba aktów przemocy jest mniejsza niż w jakimkolwiek okresie od czasu inwazji Amerykanów w 2003 roku.

Jest kilka przyczyn tej uderzającej zmiany. W wyniku powstania w 2008 roku sunnickiego ruchu Przebudzenie, wielu irackich powstańców obróciło się przeciwko Al-Kaidzie. Przynajmniej w pewnym stopniu sprzyjało temu także ujawnienie latem 2008 roku analizy danych z Sindżaru, które dowiodły, że korzenie organizacji znajdują się za granicą. Trzeba też przyznać, że duże znaczenie miała zdecydowana zmiana taktyki walki z rebeliantami, jaką w tym samym okresie zastosował gen. David Petraeus. Filozofia Petraeusa zakładała bezwzględne zwiększanie nacisku na tzw. nieprzejednane elementy. Podsumowaniem tego podejścia są jego słowa: „Lubię się kłaść wieczorem ze świadomością, że mam więcej przyjaciół i mniej wrogów”.

JSOC zapewniła „mniej wrogów”, a McChrystal określił nalot na Sindżar mianem jednego z przełomowych dokonań swojej jednostki.

Zwycięstwo na wojnie często wymaga nowych taktyk, metod i narzędzi. Ataki na Amerykę dokonane 11 września 2001 roku zachwiały utrwalonymi od lat założeniami w kwestii obrony narodowej USA. Osama bin Laden i jego ekstremistyczna organizacja okazali się zagrożeniem zupełnie nowego typu – globalną siecią dobrze opłacanych inteligentnych zamachowców-samobójców, która nie miała określonego adresu. Ogromny arsenał Stanów Zjednoczonych, głowice jądrowe, niezwyciężone siły lotnicze, armia i marynarka wojenna, a nawet cała biurokratyczna struktura globalnego monitoringu, szpiegostwa i analizy danych wywiadowczych powstały głównie po to, żeby odstraszać potencjalnego agresora. Któż odważyłby się na atak, skoro reakcja byłaby błyskawiczna, śmiercionośna i niemożliwa do powstrzymania?

Ale co stałoby się w sytuacji, gdyby zagrożenie przyszło „znikąd”? Co wtedy?

Przed takim oto problemem stanęła Ameryka po atakach z 11 września. Odpowiedzią była informacja. Zlokalizowanie wroga to jedno z najważniejszych zadań stojących przed każdym, kto uczestniczy w wojnie, ale wraz z atakami Al-Kaidy zmienił się poziom trudności. Jej członkowie żyli i pracowali w różnych zakątkach świata, pozostając w kontakcie dzięki sieciom telekomunikacyjnym obejmującym cały glob. Biorąc pod uwagę stopień skomplikowania, międzynarodowy charakter tych powiązań, wykorzystanie pseudonimów oraz najróżniejszych szpiegowskich sztuczek, zlokalizowanie wroga wydawało się wprost niemożliwe.

Zdobycie notatnika z Sindżaru oraz wynikające z tego rozbicie ważnej organizacji pokazało, że można tego dokonać. Sześć lat po ataku Stany Zjednoczone, zaangażowane w dwie wojny i wciąż nękane przez widmo bezkarnego, pozostającego na wolności bin Ladena, przeżyły w końcu coś, co można było uznać za pocieszenie.

Wreszcie udało się znaleźć dobry sposób na dokonanie odwetu…

1

Definicja zła

11 września 2001 roku

W Chicago zbliżała się ósma rano. Był piękny słoneczny poranek. Barack Obama jechał właśnie Lake Shore Drive, gdy nagle umilkła muzyka w radiu i włączyły się wiadomości. Okazało się, że w jedną z wież nowojorskiego World Trade Center uderzył jakiś samolot. Obama nie zwrócił większej uwagi na tę informację, zakładając, że chodzi o jakiegoś pilota cessny, który popełnił niewybaczalny błąd.

Senator często pokonywał piętnastominutową trasę między swoim domem w Hyde Park w Illinois i The Loop, gdzie pracował. Po prawej stronie widział ogromne jezioro Michigan, a przed sobą, nieco na lewo – szereg drapaczy chmur, wśród których uwagę zwracała czarna bryła zwieńczonej antenami Sears Tower. Kierowca, który ma z jednej strony rozległe jezioro, a nad sobą niebo Illinois, może się poczuć tak, jakby się zanurzał w krainie błękitu.

Obama jechał właśnie do Thompson Center, siedemnastopiętrowej siedziby władz miasta. Monumentalna, lśniąca budowla wyłożona giętym, odblaskowym szkłem, przypomina statek kosmiczny, który właśnie wylądował na Ziemi. Sprawy, którymi miał się zająć w tym efektownym gmachu, nie miały w sobie nic romantycznego, chodziło bowiem o rutynowe obrady Połączonego Komitetu ds. Regulaminu Administracyjnego. Harmonogram posiedzenia zakładał kilkugodzinne zmagania z drobnymi zmianami dotyczącymi działania trzydziestu dziewięciu różnych rad, programów, komisji i departamentów.

Obama reprezentował Dystrykt 13. leżący na północnych obrzeżach South Side. Poza zajęciami w ramach mandatu senatora pracował też jako prawnik w jednej z wielkich chicagowskich kancelarii oraz jako starszy wykładowca prawa konstytucyjnego w Law School na University of Chicago. W mieście, w którym osiadł, był dość znany – uznawano go za bardzo obiecującego młodego człowieka, ale mimo wszystko wydawało się, że jego kariera stoi w miejscu. Dwa lata wcześniej poniósł sromotną klęskę w wyborach do Kongresu, co było dla niego surową lekcją pokory, zwycięzca otrzymał bowiem dwukrotnie większą liczbę głosów. Wszyscy aż nazbyt dobrze zdawali sobie sprawę z jego kwalifikacji intelektualnych, o których dobitnie świadczył dyplom prawa z Harvardu i to, że był pierwszym Afroamerykaninem pełniącym funkcję szefa prestiżowego „Law Review” wydawanego na tym słynnym uniwersytecie. Ukończenie najlepszych amerykańskich uczelni liczy się w wielkiej polityce tylko wtedy, gdy towarzyszy mu znajomość codziennego życia przeciętnych ludzi, a tego Obamie brakowało. Wyglądał i wypowiadał się jak profesor prawa. Określano go przymiotnikiem cool, co miewało zarówno pozytywny, jak i negatywny wydźwięk. Był zatem cool w znaczeniu „fajny”, bo miał styl i prezencję – wysoki, szczupły, opanowany i pełen osobistego uroku. Ale był też cool w znaczeniu „chłodny”, bo często wydawał się zdystansowany, pełen rezerwy, a nawet wywyższający się. Przed miesiącem skończył czterdzieści lat, więc wiek nie kwalifikował go już do miana cudownego dziecka polityki. Jeździł czarnym jeepem cherokee – samochodem typowym dla amerykańskich ojców rodzin. Wraz z żoną Michelle wychowywał dwie córki – maleńką Sashę i trzyletnią Malię.

Po zaparkowaniu samochodu senator wjechał na górę jedną z przeszklonych wind, do których wchodzi się z przestronnego atrium, po czym usiadł na krześle i zaczął słuchać przygotowanego wcześniej oświadczenia świadka. Nagle z wszystkich zakątków sali rozległy się dzwonki telefonów komórkowych. Obama spojrzał na wyświetlacz swojego blackberry, żeby sprawdzić otrzymane SMS-y. Po chwili szmer rozmów zagłuszył zeznania świadka, nikt już nie zwracał na niego uwagi. Wieści dotyczące dolnego Manhattanu spływały równocześnie z tysięcy różnych źródeł. Zaatakowano drugą wieżę. To były zwykłe samoloty pasażerskie. Wieże płonęły. To nie był wypadek. To był skoordynowany atak.

Po decyzji o ewakuacji Thompson Centre Obama opuścił budynek wraz z innymi osobami. Gdy tak stał na chodniku wśród tysięcy mieszkańców Chicago ewakuowanych z wysokościowców w The Loop, mimowolnie podniósł wzrok na Sears Tower. Nagle zobaczył ten symbol miasta w zupełnie innym świetle. Charakterystyczny drapacz chmur nie był już w tym momencie znakiem rozpoznawczym Wietrznego Miasta. Teraz Obama widział w nim jedynie gigantyczny obiekt, który może stać się łatwym celem kolejnego uderzenia.

Michael Morell, który w tym czasie przebywał w Sarasocie, zastanawiał się, czy kolejny samolot uderzy właśnie w niego. Człowiek, zajmujący się przygotowaniem informacji CIA dla prezydenta George’a W. Busha, znajdował się tego ranka w składzie ekipy towarzyszącej głowie państwa podczas wizyty w mieście leżącym w zachodniej części Florydy. Odwiedziny prezydenta były wielkim wydarzeniem dla Sarasoty. Każdy, kto obrałby Busha za cel uderzenia, wiedziałby dokładnie, gdzie go znaleźć w tym dniu, a pasażerski samolot doskonale wykonałby swoje zadanie.

Gdy pierwszy samolot uderzył w wieżę WTC, Morell siedział na tylnym fotelu vana jadącego w kolumnie prezydenckiej. Samochody mknęły po Gulf of Mexico Drive i znajdowały się na Longboat Key, kiedy Ari Fleischer, rzecznik prasowy Busha, odebrał rozmowę i zwrócił się do Morella:

– Michael, wiesz coś może o samolocie, który uderzył w World Trade Center?

Morell jako oficer wywiadu pracujący na stałe w Białym Domu był właśnie tym człowiekiem, do którego zwracano się, gdy chodziło o najnowsze informacje w najbardziej sensacyjnych sprawach. Samolot uderzył w budynek, gdy ekipa prezydencka była w podróży, więc tym razem Morell nie wiedział nic o tym wydarzeniu. Myślał, jak wszyscy, że najprawdopodobniej chodzi o niewielki samolot, którego pilot zapewne stracił orientację przy złej pogodzie, ale na wszelki wypadek zadzwonił do sztabu w Langley w stanie Wirginia. Centrum operacyjne CIA poinformowało go, że doszło do katastrofy – w North Tower uderzył samolot. Nie był to mały statek powietrzny, ale samolot pasażerski.

Tego dnia doświadczony analityk CIA wstał jak zwykle przed świtem i przygotował się w swoim pokoju hotelowym na rutynową poranną sesję z prezydentem. Każdego ranka o ósmej Morell dostarczał prezydentowi tzw. PDB (President’s Daily Briefing) – podsumowanie najnowszych raportów wywiadu z całego świata. Poprzedniego dnia po południu poleciał prezydenckim Air Force One na południe, by rozpocząć tygodniową wizytę na prowincji. Celem tej podróży była promocja inicjatyw edukacyjnych prezydenta Busha. Pierwszym przystankiem było Jacksonville, gdzie zorganizowano dyskusję przy okrągłym stole. Następnie cała ekipa pojechała na południe do Sarasoty, by spędzić noc w Colony Beach and Tennis Resort na wyspie ciągnącej się wzdłuż wybrzeża, na którym leży miasto.

Obecność Morella nie miała żadnego związku z tematyką edukacyjną, której poświęcony był nadchodzący tydzień. Podobnie jak wojskowy, który nosił prezydencką „piłkę” – urządzenie szyfrujące niezbędne do potwierdzenia rozkazu ataku jądrowego – analityk CIA towarzyszył Bushowi zawsze i wszędzie. Ameryka nie stała się obiektem poważnego bezpośredniego ataku od czasów Pearl Harbor, więc poranny briefing zazwyczaj dotyczył spraw znacznie bardziej abstrakcyjnych, jak na przykład „zagadnień związanych z bezpieczeństwem narodowym”. Zawsze pojawiały się jakieś zagrożenia terrorystyczne, ale raport przygotowany na ten poranek nie zawierał niczego szczególnego ani poważnego.

Bush nigdy nie lubił przekopywać się przez pisemne sprawozdania. Wolał, żeby podrzucono mu najważniejsze kwestie podczas porannego spotkania, a on mógł następnie przeczytać odpowiednie fragmenty raportu i zadać pytania. Dla Morella to półgodzinne spotkanie stało się czymś w rodzaju przedstawienia odgrywanego codziennie na zamówienie prezydenta. Sam Bush bardzo lubił te sesje i nazwał je potem „jednymi z najbardziej fascynujących punktów w programie dnia”. Morell odgrywał w nich główną rolę, choć był właściwie niewidoczny. Ten drobny pedantyczny szatyn w okularach, o gładko zaczesanych włosach, nie wyróżniał się ani swoim wyglądem, ani stylem. Często nosił wymięty garnitur i poruszał się jak cywil – miękkim, swobodnym krokiem. To człowiek, który siedząc na krześle, podkurcza nogi i zwija się w kulkę, na dodatek jest śmiertelnie blady, więc wśród potężnych ochroniarzy i rumianych doradców wojskowych wyglądał jak chorowite chucherko. W czasie rozmowy Morell był zawsze bardzo aktywny. Mówił z szeleszczącym akcentem typowym dla Ohio, a swoje poglądy i opinie podkreślał gestykulacją i mową ciała, marszcząc brwi i wysuwając podbródek. Przez większość swojej pracy w agencji wywiadowczej zajmował się problemami Azji.

Przed porannym spotkaniem z Morellem Bush zdążył poświęcić kilka minut na czytanie Biblii, urządził sobie przebieżkę w ciemnościach wokół pola golfowego Colony, po czym ubrał się i zjadł śniadanie. Tematyka briefingu skupiała się tego dnia na Chinach. Jest ona wprawdzie nadal utajniona, jednak wiadomo, że kilka miesięcy wcześniej samolot EP-3 o napędzie turbośmigłowym, zbierający informacje wywiadowcze dla marynarki USA, zderzył się z chińskim myśliwcem odrzutowym w rejonie wyspy Hainan. W wyniku wypadku zginął chiński pilot, doszło też do pierwszego, na szczęście niezbyt poważnego kryzysu międzynarodowego za kadencji Busha. Morell dysponował także nowymi informacjami wywiadowczymi z Rosji, które były jeszcze tajne, ale wiadomo, że świeży wówczas skandal szpiegowski wokół osoby Roberta Hanssena doprowadził do wzajemnego wydalenia dyplomatów przez oba kraje. Morell przedstawił następnie nowe informacje o trwającej w Palestynie intifadzie1), która się zaostrzała i zajmowała czołowe miejsca w światowych dziennikach informacyjnych. Jeden z punktów raportu skłonił prezydenta do rozmowy telefonicznej z doradczynią ds. bezpieczeństwa narodowego Condoleezzą Rice, która pozostała w Białym Domu. W późniejszych latach nikt już nie pamiętał, o czym rozmawiali, zwłaszcza że w świetle tego, co się miało zdarzyć za chwilę (w momencie rozmowy prezydenta z Rice wszystkie cztery porwane samoloty pasażerskie znajdowały się już w powietrzu) program dnia był już nieistotny.

1) Chodzi o tzw. drugą intifadę, która rozpoczęła się 28 września 2000 roku. Intifada, arb. bunt, była masowym powstaniem Palestyńczyków przeciwko izraelskiej okupacji Palestyny. Obejmowała również konflikty wewnątrz ruchu palestyńskiego między fundamentalistycznymi ugrupowaniami muzułmańskimi (Hamas) a zwolennikami ruchu narodowego kierowanego przez Jasira Arafata (przyp. AW).

Po zakończeniu briefingu Bush wyjechał na zaplanowane spotkanie w Emma E. Booker Elementary School, w której o dziewiątej rano miał odwiedzić drugoklasistów w obecności kamer telewizyjnych i licznych reporterów. Wszyscy byli już w szkole, gdy dotarła do nich wiadomość o drugim samolocie. Morell z pozostałymi członkami ekipy prezydenckiej przebywał w sąsiedniej sali lekcyjnej. Był w niej telewizor, w którym wkrótce można było zobaczyć nagranie z samolotem uderzającym w South Tower. Płomienie ogarnęły już…

(fragment)…

.

.

.

Całość dostępna w wersji pełnej

2

Droga dżihadu

Lato 2010 roku

(fragment)…

.

.

.

Rozdział dostępny w wersji pełnej

3

Z bronią w ręku

Schyłek lata 2010 roku

– Panie prezydencie, Leon i chłopaki z Langley chyba na coś wpadli…

(fragment)…

.

.

.

Rozdział dostępny w wersji pełnej

4

Machina do namierzania

(fragment)…

.

.

.

Rozdział dostępny w wersji pełnej

5

„Zadbaj o to, żeby dzieci i rodziny znajdowały się z dala od miejsc, które są fotografowane i bombardowane”

Jesień 2010 roku

(fragment)…

.

.

.

Rozdział dostępny w wersji pełnej

6

Zamaskowana niepewność

Zima 2010/2011 roku

(fragment)…

.

.

.

Rozdział dostępny w wersji pełnej

7

„Zachowując wspomniane środki ostrożności”

Kwiecień 2011 roku

(fragment)…

.

.

.

Rozdział dostępny w wersji pełnej

8

Koniec

1 – 2 maja 2011 roku

(fragment)…

.

.

.

Rozdział dostępny w wersji pełnej

9

Blask

Wiosna 2011 roku

(fragment)…

.

.

.

Rozdział dostępny w wersji pełnej

Podziękowania i uwagi

Założyłem, że Osama bin Laden posługiwał się swoim ojczystym językiem mniej więcej tak sprawnie, jak native speaker angielskim, pozwoliłem więc sobie tu i ówdzie wygładzić niezbyt zręczne tłumaczenia dokumentów bin Ladena dokonane przez CIA. Oficjalne tłumaczenia można znaleźć na stronie internetowej Centrum do Walki z Terroryzmem West Point: www.ctc.usma.edu.

Zazwyczaj dokładnie podaję wszystkie źródła wykorzystane przy pisaniu swoich książek, jednak w tym przypadku liczba osób, które nie życzyły sobie ujawnienia tożsamości, okazała się bardzo duża.

Za najważniejsze źródła pisane posłużyły mi dwa doskonałe artykuły – Getting bin Laden Nicholasa Schmidle’a („The New Yorker”, 8 sierpnia 2011 roku) oraz (we fragmentach rozdziału 4) Killer App Shane’a Harrisa („The Washingtonian”, 31 października 2012 roku). Lekturą obowiązkową dla każdego, kto pisze o Osamie bin Ladenie, jest The Looming Tower Lawrence’a Wrighta, a także doskonałe reportaże Petera Bergena, który w ciągu ostatnich dziesięciu lat zapracował na opinię największego dziennikarskiego autorytetu w tym temacie. Niniejsza publikacja zawdzięcza wiele książkom Bergena opartym na relacjach ustnych – The Osama bin Laden I Know i Manhunt. W tej ostatniej Bergen odtwarza niektóre sceny przedstawione przeze mnie w niniejszym tekście, jednak moje opisy, podobnie jak całość książki, oparłem wyłącznie na własnych badaniach i rozmowach – w niektórych przypadkach z tymi samymi osobami.

Pragnę wyrazić szczególne podziękowania mojemu synowi Aaronowi, kuzynowi Davidowi Keane’owi oraz ich firmie Wild Eyes Productions, za pomoc przy wywiadach. Chcę też gorąco podziękować Benowi Rhodesowi, Jayowi Carneyowi, Dave’owi Monizowi i Prestonowi Golsonowi za pomoc w zorganizowaniu wywiadów, a także ludziom z JSOC i CIA, którzy zgodzili się ze mną porozmawiać, prosząc jednak o zachowanie anonimowości.

Wśród pozostałych osób, którym chciałbym podziękować, znajdują się:

Samira Abdullah Mouhey el-Dein Azzam, Huthaifa Azzam, Tony Blinken, John Brennan, James Clark, Faheem Dashty, Thomas Donilon, Michèle Flournoy, Larry James, Peter Jouvenal, Habibullah Khan, Hamid Mir, Michael Morell, Asad Munir, Barack Obama, William Ostlund, David Petraeus, Samantha Power, Stephen Preston, Matt Flavin, Guy Filippelli, James Poss, Denis McDonough, Nick Rasmussen, Michael Scheuer, Gary Schroen, Kalev Sepp, Michael Sheehan, Michael Vickers, Jamal Ismail i Ahmad Zaidan.