Redakcja

Redaktor:

Rafał Kuciński

Autorzy:

Justyna Kowalik

doradca podatkowy, starszy konsultant w Accreo

Rafał Kuciński

prawnik, specjalista z zakresu VAT

Mariusz Olech

prawnik, specjalista podatkowy, wieloletni pracownik organów skarbowych

Bogdan Świąder

doradca podatkowy

Wydawca:

Katarzyna Bednarska

Korekta:

Zespół

DTP: Studio Raster

Druk: Miller Druk sp. z o.o.

ISBN: 978-83-269-6419-0

Copyright © by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa, tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10

Książka „Odliczanie VAT w 2017 roku – wyjaśnienia praktyczne” chroniona jest prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w książce bez zgody wydawcy jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Informujemy, że Państwa dane osobowe będą przetwarzane przez Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie przy ul. Łotewskiej 9a w celu realizacji niniejszego zamówienia oraz do celów marketingowych – przesyłania materiałów promocyjnych dotyczących innych produktów i usług. Mają Państwo prawo do wglądu oraz poprawiania swoich danych, a także do wyrażenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania do celów promocyjnych. Podanie danych jest dobrowolne. Zapewniamy, że Państwa dane nie będą przekazywane bez Państwa wiedzy i zgody innym podmiotom.

Wstęp

Prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty VAT naliczonego w poprzedniej fazie obrotu jest podstawowym przywilejem podatnika VAT. Jest ono realizacją zasady neutralności VAT dla przedsiębiorców, która jest – co trzeba podkreślić – fundamentem systemu VAT. Z drugiej jednak strony podatek od towarów i usług jest najbardziej „dochodową” daniną w całym systemie podatkowym. Dlatego też organy podatkowe robią, co mogą, aby zobowiązanie podatkowe w tym podatku było jak najwyższe. A to oznacza, że każdej złotówce podatku naliczonego przyglądają się bardzo starannie. Dość powiedzieć, że 90% wszystkich kontroli podatkowych dotyczy VAT, a w ich ramach zdecydowana większość czynności kontrolnych dotyczy właśnie kwestii prawidłowego odliczenia podatku naliczonego.

Zapraszam do lektury

I ROZDZIAŁ

ZASADY ODLICZANIA PODATKU NALICZONEGO W 2017 ROKU

Podstawową zasadą konstrukcji podatku od towarów i usług jest jego neutralność dla przedsiębiorców. Znajduje to wyraz w prawie do odliczenia (względnie zwrotu) podatku naliczonego w poprzedniej fazie obrotu. Prawo do odliczenia nie jest przywilejem podatnika (czy pewnego rodzaju „ulgą podatkową”), ale jego fundamentalnym prawem.

W myśl podstawowej zasady wyrażonej w art. 86 ust. 10 ustawy o VAT prawo do odliczenia (zwrotu) VAT powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy. Dodatkowym warunkiem, określonym w art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT, jest posiadanie przez podatnika faktury lub dokumentu celnego potwierdzającego zakup.

Aby zatem podatnik mógł we właściwym terminie skorzystać z odliczenia podatku naliczonego, konieczne jest ustalenie momentu, w jakim po stronie dostawcy (usługodawcy) powstał obowiązek podatkowy z tytułu danej transakcji. Należy przy tym zwrócić uwagę na to, że w odniesieniu do niektórych rodzajów czynności ustawodawca określił moment powstania obowiązku podatkowego w sposób szczególny. Oznacza to, że w stosunku do każdej transakcji nie tylko sprzedawca, ale i nabywca powinni wiedzieć, kiedy powstaje obowiązek podatkowy.

Terminy odliczenia VAT naliczonego

Prawo do odliczenia VAT powstaje generalnie w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych towarów i usług powstał obowiązek podatkowy. Zasada ta ma również zastosowanie w przypadku zapłaty zaliczek, zadatków czy rat. Termin ten jest modyfikowany przez warunek otrzymania faktury (dokumentu celnego). W konsekwencji to moment otrzymania tych dokumentów wskazywał będzie najwcześniejszy termin dokonania odliczenia.

Ważne

Warunkiem odliczenia podatku naliczonego jest powstanie po stronie sprzedawcy obowiązku podatkowego od danej czynności oraz posiadanie przez nabywcę faktury dokumentującej zakup.

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w ww. terminie (w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy od danej czynności, i podatnik otrzymał fakturę dokumentującą zakup), to może odliczyć VAT naliczony w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych. Podobne zasady odliczania VAT naliczonego dotyczą zaliczek wpłacanych na poczet nabywanych towarów i usług. Jeśli zatem podatnik zapłacił zaliczkę przed dostawą towaru czy wykonaniem usługi, wówczas prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje mu w takiej części, w jakiej zapłacił zaliczkę, jeżeli powstał z tytułu jej uiszczenia obowiązek podatkowy i podatnik będzie dysponował fakturą potwierdzającą jej zapłatę.

Nieskorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego w danym okresie rozliczeniowym, a także w dwóch następnych, nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku VAT w późniejszym terminie. Jeżeli bowiem podatnik nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach wskazanych w art. 86 ust. 10, 10d, 10e i 11, może obniżyć VAT należny przez korektę deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do odliczenia. Graniczną datą jest upływ 5 lat liczony od początku roku, w którym powstało prawo do odliczenia.

Szczególne terminy odliczania VAT

Podstawowa zasada wskazująca na termin odliczenia VAT może ulec zmianie. Taka sytuacja może nastąpić np. w sytuacji, gdy:

•w stosunku do kupionych towarów czy usług obowiązek podatkowy po stronie sprzedawcy powstaje w sposób szczególny (np. media, najem, usługi budowlane),

•nabywca towaru (usługi) ma status małego podatnika rozliczającego VAT metodą kasową (na podstawie art. 86 ust. 10e prawo do odliczenia powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik dokonał zapłaty za towary czy usługi),

•otrzymany dokument jest fakturą korygującą wskazaną w art. 29a ust. 13 i 14 ustawy o VAT (podatnik ma wtedy obowiązek zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym tę fakturę otrzymał).

Dokumenty niedające prawa do odliczenia

Jak wiadomo, aby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego, musi dysponować fakturą zawierającą kwotę VAT, która potwierdza dokonany zakup. Podatnik ma również – co do zasady – prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących uiszczoną przez niego zaliczkę na poczet nabywanych towarów i usług. Analizując dokumenty otrzymywane w związku z zakupem, podatnik powinien zwrócić uwagę na zastrzeżenia zawarte w art. 88 ust. 3a ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem nie uprawniają nabywcy do odliczenia podatku naliczonego faktury, faktury korygujące, dokumenty celne oraz duplikaty faktur:

•wystawione przez podmiot nieistniejący,

•dokumentujące transakcje niepodlegające opodatkowaniu albo zwolnione od podatku,

•stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności,

•podające kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,

•potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności,

•wystawione przez nabywcę, jeśli nie zostały zaakceptowane przez sprzedawcę,

•w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze – w części dotyczącej tych czynności.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

ZASADY ODLICZANIA PODATKU NALICZONEGO W 2017 ROKU

Terminy odliczenia VAT naliczonego

WARUNKI POWSTANIA PRAWA DO ODLICZENIA PODATKU NALICZONEGO

TSUE broni neutralności VAT

Prawo do odliczenia po spełnieniu 3 warunków

Na odliczenie VAT podatnik ma 5 lat

Odliczenie VAT w następnych deklaracjach

Jak odliczać VAT od WNT po ostatnich zmianach przepisów

Jakie są praktyczne skutki tej zmiany

Korekta za okresy rozliczeniowe sprzed 2017 roku

JAK BEZPIECZNIE ODZYSKAĆ NADPŁACONY VAT

Kto może ubiegać się o przyspieszony zwrot

Kiedy fiskus może wydłużyć zwrot VAT

Na co należy zwrócić uwagę

SZCZEGÓLNE I KŁOPOTLIWE PRZYPADKI ODLICZANIA PODATKU NALICZONEGO

1. Odliczenie VAT z refaktury za usługi gastronomiczne

Fiskus zakazuje odliczenia VAT z faktury za gastronomię

Usługi kateringowe z pełnym odliczeniem podatku

2. Odliczanie VAT przy nabyciu przedsiębiorstwa

Sukcesja uniwersalna i szczególna

Ranga art. 6 ustawy o VAT

3. Odliczanie VAT od kosztów firmowej imprezy

Czy nabycie towarów na firmową imprezę jest związane z działalnością opodatkowaną

Od czego zależy możliwość odliczenia VAT

Czy impreza w restauracji pozwoli odliczyć VAT

Jak korzystnie sfinansować firmową imprezę

Jak rozliczyć świadczenia nieodpłatne dla pracowników

4. Odliczanie VAT w trakcie zawieszenia działalności

Wznowienie działalności bez składania deklaracji VAT-R

Powrót do składania deklaracji nie zawsze jest konieczny

Można odliczyć VAT także podczas przerwy w działalności

5. Duplikat faktury oraz dokument a odliczenie VAT

Odliczenie VAT przez korektę deklaracji

6. Zapłata za towar bonem a prawo do odliczenia VAT

Zapłata bonami za towar nie pozbawia prawa do odliczenia VAT

Zakup kuponów jest neutralny podatkowo

Odliczenie VAT od prowizji dla dystrybutora

7. Odliczanie VAT od zakupów dokonywanych przed rozpoczęciem działalności

8. Brak rejestracji w CEIDG i brak zgłoszenia rejestracyjnego a odliczenie VAT

9. Odliczenie VAT przy brakach ilościowych nabytych towarów

10. Zakup nieruchomości od osoby fizycznej a odliczenie VAT

11. Świadczenia dla pracowników a odliczenie VAT

12. Wydatki na ochronę zdrowia pracowników a prawo do odliczenia VAT

13. Odliczenie VAT przy nabyciu pakietów sportowych dla pracowników

Podatnik odliczy cały VAT ze współfinansowanej przez pracownika faktury

Zakup w całości opłacony przez pracodawcę

14. Dowóz pracowników do pracy a odliczanie VAT

15. Odliczanie VAT od prezentów dla kontrahentów

ZAKAZY ODLICZANIA PODATKU NALICZONEGO

Obiad z noclegiem nie pozwala na odliczenie VAT

Faktura od nieuprawnionego podmiotu nie pozwala na odliczenie

Sprzedaż nieopodatkowana bez prawa do odliczenia

Zakaz odliczenia VAT z pustej faktury w całości i części

5. Brak akceptacji faktury przy samofakturowaniu

Podatnik niezarejestrowany nie odliczy VAT

BŁĘDY W FAKTURACH NIEPOZWALAJĄCE NA ODLICZENIE VAT

Faktura jest podstawowym dokumentem umożliwiającym odliczenie

Poprawność faktury a prawo do odliczenia

Czy fiskus toleruje błędy mniejszej wagi

Jakie błędy w fakturach nie wpływają na odliczenie

Które błędy w fakturze pozbawiają prawa do odliczenia

Jakie błędy w fakturze można poprawić

ROCZNA KOREKTA PODATKU NALICZONEGO

Prawidłowa ewidencja ułatwia korektę roczną

Proporcję można ustalić szacunkowo

VAT w wysokości 500 zł oznacza konieczność stosowania struktury

Po zakończeniu roku konieczna jest korekta ostateczna

Proporcja ostateczna określa rzeczywistą strukturę sprzedaży

Jednorazowa korekta roczna tylko do niektórych towarów

Korekta roczna w pierwszej deklaracji kolejnego roku

Korygowanie podatku od nieruchomości trwa 10 lat

Po zakończeniu działalności mieszanej korygujemy podatek

Zmiana przeznaczenia towarów do 15.000 zł wymaga korekty

Sposób wykorzystywania nieruchomości wpływa na odliczenie VAT

Korekta VAT od aut

Skutki korekty rocznej w podatku dochodowym

Korekta roczna w księgach podatkowych

KOREKTA VAT PRZY ZMIANIE PRZEZNACZENIA TOWARÓW I ZANIECHANIU INWESTYCJI

Zaniechanie inwestycji

Wydatki inwestycyjne pozwalają odliczać VAT

Fiskus każe korygować VAT naliczony

Zaniechanie inwestycji z winy podatnika oznacza korektę VAT

Zmiana przeznaczenia towarów a korekta VAT naliczonego

Zbycie towaru w trakcie 5-letniej korekty

Zakończenie działalności wymaga korekty VAT

Korekta przy zmianie przeznaczenia towaru

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71