PODZIĘKOWANIA

Wyrażamy naszą wdzięczność redaktorowi Randallowi Payleitnerowi z wydawnictwa Moody Publishers, za jego obszerny wkład pracy i ogromną pomoc, dzięki której ta książka mogła się ukazać. Dziękujemy również Paulowi Santhouse’owi za wspaniałą pracę edytorską, a także Clayowi Sterretowi, ojcu Dave’a, i Melissie Kibby za przeczytanie wersji roboczej, zgłoszenie uwag i poprawek oraz zachętę.

Autorzy są również wdzięczni wydawnictwom Tyndale House Publishers i Thomas Nelson Publishers za wyrażenie zgody na wykorzystanie cytatów z prac:

More Than a Carpenter, by Josh McDowell and Sean McDowell, © 2009 by Josh McDowell and Sean McDowell (wersja polska: Josh McDowell i Sean McDowell, Więcej niż cieśla, Vocatio, Warszawa 2010);

The New Evidence That Demands a Verdict, by Josh McDowell, ©1999 by JoshMcDowell (wersja polska: Josh McDowell, Przewodnik apologetyczny, Vocatio, Warszawa 2002).

Doktorowi Robertowi Saucy’emu, mojemu profesorowi i mentorowi, który zawsze zachęcał mnie do pokochania Jezusa, studiowania Pisma św. i poszukiwania prawdy –

Josh

Doktorowi Normanowi L. Geislerowi i dr. Danielowi B. Wallace’owi –

Dave

Rozdział 1.

SCEPTYCYZM INTELEKTUALNY

Połowa września

– Jak wielu z was – albo powinienem powiedzieć wos – wychowało się w Teksasie?

Prawie połowa osób na sali podniosła ręce.

– Pięknie, bardzo mnie to cieszy. My z żoną mamy szczęście mieszkać tutaj już dwanaście lat. Przez ten czas nauczyliśmy się kilku rzeczy. Na przykład tego, że tutaj na południu, a szczególnie w Dallas, w samym środku Pasa Biblijnego, nie wolno kwestionować historyczności ksiąg Biblii – bo można za to pójść do piekła!

W małej salce wykładowej rozległ się chichot. Profesor William Peterson, znany ekspert w dziedzinie studiów nad religią i krytyki tekstów starożytnych, nie ukrywał nigdy swoich poglądów. Z niewyraźnym uśmiechem kontynuował:

– Prawdę mówiąc, doceniam troskę tych fundamentalistów katolickich i protestanckich, którzy troszczą się o swoją duszę, ale jestem przekonany, że ich szczera wiara jest po prostu błędna.

Nick uważnie przysłuchiwał się słowom profesora. Był na pierwszym roku studiów na uniwersytecie w Opal.

– Chrześcijanie konserwatywni szybko szufladkują nas, naukowców, z powodu naszych krytycznych poglądów. Zadałbym im jednak pytanie: jakie są podstawy historyczne dla wiary w to, że Biblia jest nieomylnym słowem Bożym? Chciałbym wiedzieć, co przekonało ich do myślenia, że dzisiejsze tłumaczenia Biblii są przynajmniej podobne do tekstów, napisanych oryginalnie w starożytności! To WYDAJE SIĘ być słusznym i wiarygodnym, ale jakie są fakty? Właśnie po to tu jesteśmy, by to zbadać. Czy jesteście gotowi stawić czoła faktom?

Profesor na chwilę zamilkł dla uzyskania większego efektu, i w sali zapadła cisza.

– Oto są fakty, co do których wiodący naukowcy w całych Stanach Zjednoczonych są zgodni. NIE MAMY ANI JEDNEGO SŁOWA NATCHNIONEGO PRZEZ BOGA, jak to utrzymują chrześcijańscy fundamentaliści. Taka jest prawda. Mamy jedynie słowa skopiowane przez skrybów – czasami poprawnie, ale z pewnością nie zawsze. Mamy więc pełne błędów odpisy, które w ciągu wieków na tysiące sposobów odbiegły od brzmienia oryginalnych tekstów[1].

Serce Nicka podskoczyło, kiedy usłyszał słowa ewidentnie zaprzeczające temu, czego nauczał duszpasterz w jego wspólnocie. Chłopak poczuł, że nadszedł czas okazać wierność Chrystusowi i stanąć w obronie wiary.

– To nieprawda! – zawołał. – Jak pan śmie kwestionować słowo Boże?

Profesor nieco zmieszany nagłą wypowiedzią studenta, odpowiedział spokojnie:

– Bardzo dobrze! Proszę więc nam wytłumaczyć, jaka jest prawda. Co było błędne w mojej wypowiedzi?

Nick poczuł się zakłopotany. Uwaga wszystkich skupiła się na nim.

– Ee..., jestem wierzący i uważam, że Biblia jest natchniona przez Boga. Ja przyjmuję to NA WIARĘ! List do Hebrajczyków mówi, że bez wiary nie można podobać się Bogu. A ponieważ Bóg jest niepojęty i wspaniały, a my jesteśmy tylko ludźmi, to jak my możemy kwestionować wielkość Boga? Poza tym, Pismo św. mówi: „Wszelkie Pismo od Boga natchnione [jest] i pożyteczne do nauczania, do przekonywania, do poprawiania, do kształcenia w sprawiedliwości – aby człowiek Boży był doskonały, przysposobiony do dawania dobrych odpowiedzi”.

Profesor Peterson uśmiechnął się i skinął głową.

– Podziwiam pana osobistą wiarę i zdolność zapamiętywania fragmentów Biblii – z Listu do Hebrajczyków 11 i z Drugiego Listu do Tymoteusza 3. Czy może pan przypomnieć mi swoje imię?

– Jestem Nick.

– Cieszę się, że pan jest w tej grupie, panie Nick. Pamiętam, jak kiedyś też uczyłem się na pamięć tych wersetów. Zdaje się, to było w czasach, kiedy jako nastolatek uczęszczałem do akademii chrześcijańskiej.

Widząc pełne zdziwienia spojrzenie Nicka, profesor kontynuował:

– Notabene, panie Nick, przytoczony przez pana werset z Drugiego Listu do Tymoteusza chyba kończy się słowami: „był doskonały, przysposobiony do każdego dobrego czynu”. Prawdopodobnie, połączył pan w swoim umyśle ten werset z Pierwszym Listem św. Piotra 3,15, gdzie w jest mowa o dawaniu odpowiedzi w obronie. Właśnie dlatego mówiłem, że nie mamy żadnej pewności, czy oryginalnie napisany list do Tymoteusza lub do Hebrajczyków rzeczywiście ZAWIERAŁ te słowa, które pan przytaczał, i my obaj zakuliśmy. Nie mamy wglądu do pierwotnych tekstów Biblii! Te wersje Pisma św., które z panem posiadamy, uległy znaczącym zmianom w ciągu ostatnich dwóch tysięcy lat.

– Nie wierzę w to! – odparł Nick.

– Nie? W takim razie czy mógłby pan zadać sobie trud i nam to wyjaśnić? – zapytał profesor.

Studenci zaczęli wyrażać swoje niezadowolenie z powodu tego nieokrzesanego studenta i jego szczerej wiary.

– No więc, ee... – zaczął Nick. – Nie może pan, ee..., to znaczy, nie chodzi tylko o same słowa, panie profesorze. Bóg nadal przemienia życie ludzi. Doświadczam obecności Jezusa w moim życiu codziennie. No i tego... Pamiętam, jak byłem na rekolekcjach młodzieżowych w Tyler, tam był taki były ateista, przemawiał do nas, mówił swoje świadectwo, że są dowody archeologiczne i stare historyczne rękopisy, czyli kopie Biblii, które potwierdzają słowo Boże. Panie profesorze, ten były ateista teraz jest wierzącym człowiekiem!

To ostatnie zdanie Nick wypowiedział z naciskiem, wierząc, że Duch Święty pomógł mu zakończyć wypowiedź lepiej, niż ją zaczął.

– Panie Nick, to prawda, że mamy rękopisy, czyli kopie listów biblijnych oraz Ewangelii, ale to nie rozwiązuje problemu! Ja osobiście oglądałem niektóre z tych manuskryptów i wie pan co? Liczba wariantów, czyli różnic pomiędzy poszczególnymi odpisami sięga setek tysięcy[2]! Większość naukowców w naszym kraju uznaje ten fakt. Na przykład Bart Ehrman, którego bardzo szanuję, kierownik wydziału religii na Uniwersytecie Północnej Karoliny w Chapel Hill, opublikował kilka wspaniałych prac naukowych dotyczących krytyki tekstu.

Profesor Peterson podszedł bliżej do studentów i usiadł naprzeciw pierwszego rzędu, gdzie siedział Nick.

– Panie Nick, podziwiam pana szczerą wiarę i szanuję pana uczucia religijne, ale na tych studiach mamy badać religie z historycznego punktu widzenia. Proszę państwa, zadam pytanie wszystkim: gdzie jest ten pierwotny tekst Biblii, natchniony przez Boga? Czy można go znaleźć w jakimś muzeum? Czy ktoś wie? Panie Nick? Ktokolwiek?

Wszyscy milczeli, tym razem Nick też się nie odezwał.

– Bardzo proszę włączać się w dyskusję! Każdy może się wypowiedzieć i pomóc Nickowi.

Po kilku chwilach niezręcznej ciszy profesor ciągnął dalej:

– W porządku, panie Nick. Nikt nie wie. Proszę państwa, posłuchajcie. MY NIE POSIADAMY PIERWOTNEGO TEKSTU. Nie ma żadnych dowodów na to, że „Bóg” natchnął te słowa. Gdyby ten Bóg Biblii istniał i był wszechpotężny, czy nie wyjaśniłby naszych wątpliwości? Jak się państwu wydaje? Na przykład, jeśli dorastając chodziliście do kościoła, jak ja lub jak pan Nick, zapewne mieliście Biblię z czterema Ewangeliami. Ale czy ktoś z państwa wiedział, że było napisanych wiele innych Ewangelii, które nie zostały włączone do Biblii? Czy ktoś wiedział o istnieniu, na przykład, Ewangelii Tomasza, czy Ewangelii Filipa lub Marii Magdaleny[3]?

Drodzy państwo, ja jestem zatroskany o państwa osobistą wiarę. Ale troszczę się też o państwa intelektualną uczciwość w każdej dziedzinie, włącznie z historią religii. Chciałbym mieć czas na wyjaśnienie tych wszystkich rzeczy dzisiaj, ale na pewno zrobimy to w ciągu semestru. Przesłanie chrześcijaństwa nie zawiera nic nowego ani unikatowego. Kiedy zacząłem studiować literaturę biblijną w szkole średniej, odkryłem, że już wcześniej, zanim spisano Ewangelie, były powszechnie znane opowieści o umierających i zmartwychwstających bogach, dziewiczych narodzinach i o cudotwórcach[4]. Przyjrzymy się tym faktom bliżej na następnym spotkaniu. Do zobaczenia, wykład zakończony.

[1] Patrz: B. Ehrman, Misquoting Jesus: The Story Behind Who Changed the Bible and Why, New York 2005, Harper Collins, s. 7.

[2] Tamże, s. 89.

[3] Tamże, s. 24.

[4] G.A. Boyd, P.R. Eddy, Lord or Legend?: Wrestling with the Jesus Dilemma, Grand Rapids 2007, Baker, s. 52-53.

Rozdział 2.

W KAWIARNI

Nick wyskoczył z sali oburzony i sfrustrowany. Idąc przez hol uniwersytetu usłyszał znajomy głos:

– Nick, Nick! Cześć!

Odwrócił się i zobaczył Andreę, studentkę biologii z drugiego roku, którą spotkał w pierwszym dniu pobytu na uniwersytecie. Spiesznie podążała w jego kierunku.

– Cześć Andrea – powiedział Nick.

– Wszystko w porządku? Wyglądasz na bardzo zdenerwowanego.

– W porządku. Miałem zajęcia z religii, z profesorem Petersonem. Powiedział parę rzeczy, z którymi się nie zgadzam.

– Masz zajęcia z Petersonem? Świetnie! Podobały mi się zajęcia z nim w zeszłym roku. Co takiego powiedział?

– Ciężko wytłumaczyć. On postrzega pewne rzeczy inaczej niż ja. Słuchaj, on ma jakieś dziwne pomysły!

Andrea się uśmiechnęła.

– Nick, to samo mówiłeś, kiedy po raz pierwszy rozmawialiśmy o sprawach duchowych. Pamiętasz? Jestem pewna, że wszystko wróci do normy. Jesteśmy przyjaciółmi, prawda? Wiesz, właśnie idę do kawiarni, trochę się pouczyć. Może pójdziemy razem i pogadamy o tym?

Nick spojrzał na zegarek i skinął głową.

– Dobrze. Mam trochę czasu przed następnymi zajęciami.

Usiedli przy stoliku obok okna. Andrea upiła trochę karmelowego macchiato i zerknęła na Nicka.

– Więc co cię męczy? Co takiego powiedział profesor Peterson?

– Andrea, wiesz przecież, że ja mam osobistą relację z Jezusem. Ja wierzę, że Pismo św. zostało natchnione przez Boga, a Jezus jest drogą, prawdą i życiem. Ale ten Peterson powiedział, że Biblia jest zmieniona, i w postaci, jaką mamy dzisiaj, jest nieprawdziwa!

– Nick, ja rozumiem, że to może być dla ciebie trudne, ale miałam zajęcia z profesorem Petersonem i jestem całkiem pewna, że on ma rację.

– No właśnie – westchnął Nick.

– Ależ posłuchaj, Biblia NAPRAWDĘ uległa zmianom, ale ja wciąż myślę, że jest to inspirująca księga, tak samo, jak prace Homera, Wergiliusza czy Platona. Rozumiem, jak się czujesz. Dla mnie to też nie było łatwe, póki nie zaczęłam czytać innych religijnych ksiąg, spoza naszego kręgu. Wiesz, kiedy chodziłam na zajęcia z religii w szkole średniej, ŻADEN z teologów nie powiedział mi, w jaki sposób Kościół katolicki dobierał księgi, które zostały włączone do kanonu biblijnego. Nie mówili też o tym, jak drastycznie były zmieniane księgi Biblii, dziś używane przez katolików i protestantów – czasami czynili to celowo przywódcy religijni. To musiało się wydarzyć, bo przecież te księgi były nieustannie kopiowane przez ponad dwa tysiące lat!

Nick patrzył przez okno, w zamyśleniu gryząc mieszadełko.

– Ale jest jeszcze coś – kontynuowała Andrea. – W moim kościele w ogóle nie mówiło się o tym, że chrześcijaństwo podkradło i zapożyczyło opowiadania ze starożytnej mitologii, która istniała na długo przed chrześcijaństwem!

– Ej, profesor Peterson też o tym wspominał! O co w tym wszystkim chodzi? Naczytaliście się powieści Dana Browna?

– Nick, to jest historia. Profesor Peterson opowiadał nam też o takich postaciach, jak Mitra, Apoloniusz, Sabbati. A widziałeś taki filmik na YouTube zatytułowany Zeitgeist, The Greatest Story Ever Sold?

– Co?

– No popatrz.

Andrea obróciła swój laptop tak, by Nick mógł zobaczyć nagranie. Chłopak nałożył słuchawki i kliknął odtwarzanie. Film opowiadał o przywódcach religijnych w różnych czasach historycznych, których życie było bardzo podobne do życia Jezusa. Autorzy sugerowali, że chrześcijaństwo jest po prostu plagiatem tych opowiadań religijnych, powszechnie znanych na długo przed narodzeniem Jezusa. W nagraniu pojawiały się takie postacie, jak Attis z Grecji, Kriszna z Indii, Dionizos z Grecji czy Mitra z Persji. Narrator wyjaśniał z punktu widzenia astrologii, dlaczego każdy z tych przywódców religijnych urodził się właśnie 25 grudnia z matki-dziewicy, objawiony przez gwiazdę na Wschodzie, uczczony przez trzech króli, rozpoczął nauczanie w wieku 12 lat, został ochrzczony dla swojej misji w wieku 30 lat, miał 12 uczniów, czynił cuda, był nazywany „barankiem Bożym” i „światłem”, potem został ukrzyżowany i zmartwychwstał na trzeci dzień.

Nick słuchał i oglądał w milczeniu. Tylko raz zamknął oczy i powiedział:

– Nieeeee! Niemożliwe!

Kiedy film się skończył, Nick spojrzał na Andreę.

– Ej, nieważne, co mówi profesor Peterson i ten głupi filmik, ja i tak wierzę, że Biblia jest słowem Bożym. Wiem to przez WIARĘ!

Nick nie chciał przyznać się przed Andreą, że przez chwilę miał wątpliwości, czy jego wiara chrześcijańska ma sens.

– Andrea – dodał po chwili – słowo Boże nie powraca bezowocne, dlatego ufam, że Duch Święty przemawia przeze mnie, kiedy nie wiem, co powiedzieć. Nawet jeśli nie znam odpowiedzi, Bóg i tak jest niezależny od nas i może przemieniać ludzkie życie przez Swojego Ducha. A ten filmik to pewnie jedna wielka ściema. Idę. Muszę zdążyć na zajęcia.

Andrea przyglądała się, jak Nick pakuje swoje rzeczy do plecaka. Wstając chłopak zapytał:

– Powiedz, idziesz na tę imprezę w piątek?

– Jaką imprezę?

– Na którą zapraszała Jessica – wyjaśnił Nick.

– A, tak! Wybieram się, a ty? Nie myślałam, że należysz do pijących...

– Bo nie należę. Ale wiesz, Bóg mnie powołuje do tego, bym był solą ziemi i światłem dla ludzi. Nawet sam Jezus jadał i pił z grzesznikami, takimi jak ty! Żartuję, ale naprawdę Jezus powiedział, że nie zdrowi potrzebują lekarza, tylko ci, którzy się źle mają.

– Nick, jesteś głupiutki, ale lubię cię. Może masz jakieś przestarzałe poglądy na Biblię, ale przynajmniej jesteś w tym szczery.

Ciąg dalszy w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Czy rzeczywiście Biblia

Spis treści

Karta tytułowa

Podziękowania

Dedykacja

Sceptycyzm intelektualny

W kawiarni

Zmagania z wiarą

Przekonany agnostyk

Czy chrześcijaństwo powstało ze starożytnych mitologii?

Spacer w parku

Kiedy Biblię „poskładali” w jedną księgę?

Bart Ehrman i Przeinaczanie Jezusa

Nieomylność

Nadprzyrodzoność nie istnieje

Pomoc Jamala

Kiedy napisano Nowy Testament?

Test bibliograficzny

A co z „błędami” w Biblii?

Test dowodów wewnętrznych

Joseph Smith, Mahomet i inni głosiciele

Nick

Test dowodów zewnętrznych

Czy to nie była mistyfikacja?

Kanon Biblii

Msza pogrzebowa w Portland

Ponowne przemyślenia

A co z innymi ewangeliami?

Prawdziwa Ewangelia

***

***

Karta redakcyjna

Tytuł oryginału: Is the Bible true... really?

Copyright © 2011 by Josh McDowell and Dave Sterrett

© wydania polskiego Wydawnictwo Agape, Poznań 2015

ISBN: 978-83-64774-34-8

Opisane sytuacje, dialogi, postaci, imiona i miejsca wydarzeń są fikcyjne, podczas gdy argumentacja dotycząca Pisma św. jest oparta na faktach potwierdzonych naukowo. W przypisach są podane opracowania źródłowe.

Tłumaczenie: Mirosław Rucki

Projekt okładki: Paweł Fiszer

Redakcja: Agnieszka Kańduła

Korekta: Magdalena Balcerzak

Wydawnictwo Agape sp. z o. o.

ul. Panny Marii 4, 60-962 Poznań

e-mail: wydawnictwo@agape.org.pl

tel./fax (+48) 61 852 32 82

Dział handlowy

tel./fax (+48) 61 852 32 80

e-mail: sklep@milujciesie.org.pl

Plik mobi przygotowała firma eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: kontakt@elib.pl

www.eLib.pl