Spis treści

Redakcja

Wstęp

Normy czasu jazdy kierowców według rozporządzenia nr 561/2006

Tematy publikacji w pełnej wersji

Redakcja

Autorzy:

Łukasz Wilczkowski, prawnik, specjalista z zakresu transportu drogowego, doradca ds. przewozów towarów niebezpiecznych ADR, biegły sądowy z zakresu przepisów ADR/AETR, w latach 2003–2006 młodszy inspektor ITD, DGSA sp. z o.o.

Monika Wacikowska, prawnik, były pracownik Departamentu Prawnego GIP specjalizujący się w dziedzinie czasu pracy kierowców

Łukasz Prasołek, asystent sędziego Sądu Najwyższego, specjalista z zakresu czasu pracy kierowców, w latach 2004–2006 pracownik Departamentu Prawnego GIP zajmujący się zagadnieniami czasu pracy kierowców

Agata Lankamer-Prasołek, prawnik specjalizujący się w zagadnieniach z zakresu prawa pracy i czasu pracy kierowców, były pracownik PIP, wspólnik w firmie doradczo-szkoleniowej „Pogotowie Kadrowe – Lankamer – Prasołek” sp. j.

Arkadiusz Góra, ekspert OCRK, były wieloletni pracownik Inspekcji Transportu Drogowego, z czego dwa lata jako kierownik oddziału ITD w Zielonej Górze. Współpracownik WORD Zielona Góra w zakresie szkolenia kierowców oraz współpracownik Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Drogowych

Adam Janus, ekspert z zakresu transportu

Piotr Kowalski, prawnik, specjalista z zakresu przepisów transportowych, wieloletni pracownik służb zajmujących się kontrolą przewozów drogowych, doradca ds. bezpieczeństwa w przewozie drogowym towarów niebezpiecznych

Maria Krawczyk, prawnik, specjalista z zakresu prawa transportowego oraz czasu pracy kierowców, Błach Dynerowicz Bujak Kancelaria Prawna Sp. z o.o.

Jakub Wolański, doradca ds. transportu

Grzegorz Sobota, ekspert z zakresu prawa transportowego

Roman Kozub, prawnik, były pracownik instytucji kontrolnej, pełnomocnik renomowanych firm transportowych

Ewa Matejczyk, prawnik specjalizujący się w przepisach transportowych

Paweł Miklis, ekspert w dziedzinie prawa transportowego i drogowego

Redaktor: Joanna Banasiak-Lach

Wydawca: Alina Sulgostowska

Kierownik grupy wydawniczej: Agnieszka Konopacka-Kuramochi

Korekta: Zespół

ISBN: 978-83-269-6563-0

Copyright © by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. 2017

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa, tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10

DTP: Dariusz Ziach

Druk: Miller Druk sp. z o.o.

Książka „Normy czasu pracy według rozporządzenia (WE) 561/2006” chroniona jest prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w książce bez zgody wydawcy jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Informujemy, że Państwa dane osobowe będą przetwarzane przez Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie przy ul. Łotewskiej 9a w celu realizacji niniejszego zamówienia oraz do celów marketingowych – przesyłania materiałów promocyjnych dotyczących innych produktów i usług. Mają Państwo prawo do wglądu oraz poprawiania swoich danych, a także do wyrażenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania do celów promocyjnych. Podanie danych jest dobrowolne. Zapewniamy, że Państwa dane nie będą przekazywane bez Państwa wiedzy i zgody innym podmiotom. Zaproponowane w niej wskazówki, porady oraz interpretacje dotyczą sytuacji typowych. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku wymaga dodatkowych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Normy czasu pracy według rozporządzenia (WE) 561/2006” wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

WSTĘP

Jeżeli choćby część pracy kierowcy w ciągu dnia jest przewozem po drogach publicznych samochodem podlegającym rozporządzeniu nr 561/2006, kierowca powinien przestrzegać przepisów tego rozporządzenia, a więc zachowywać limity czasu pracy. Jest to bowiem aktualnie obowiązujący na terenie całej Unii Europejskiej akt prawny dotyczący czasu pracy kierowców. Przepisy powyższego rozporządzenia kompleksowo określają minimalne okresy odpoczynku oraz maksymalny czas prowadzenia pojazdu.

Stosowanie się kierowców i przewoźników do tych wytycznych jest bardzo ważne, gdyż służy ono zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego. Nadzór nad przestrzeganiem przepisów sprawują odpowiednie organy państwowe, a za uchybienia w tej materii grożą wysokie kary. Warto zatem znać podstawowe regulacje dotyczące czasu pracy oraz przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób; choć trzeba zdawać sobie sprawę z tego, że są one dość zagmatwane.

Przepisy dotyczące czasu pracy kierowców są bardzo zawiłe, jednak trzeba ich bezwzględnie przestrzegać. Kierowca może odstąpić od stosowania przepisów tylko w uzasadnionych przypadkach, do których należą: awarie pojazdu, wypadki drogowe oraz choroba kierowcy. Dlatego też praca kierowców musi być tak zorganizowana, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia.

Niniejsza publikacja powstała, aby przybliżyć najważniejsze zasady planowania czasu pracy kierowców. Obejmuje najważniejsze kwestie związane z przepisami rozporządzenia (WE) nr 561. Czytelnik znajdzie w niej wiele przykładów błędnych czynności oraz praktyczne porady, jak w danym przypadku należy postąpić prawidłowo i zgodnie z przepisami. Wyjaśniamy, w jakich sytuacjach kierowcy ryzykują kary oraz podpowiadamy, jak tych kar uniknąć. Wskazujemy najkorzystniejsze i bezpieczne rozwiązania problemu z czasem pracy kierowcy.

NORMY CZASU JAZDY KIEROWCÓW WEDŁUG ROZPORZĄDZENIA NR 561/2006

Mimo że przepisy rozporządzenia nr 561/2006 obowiązują od kilku lat, wielu przewoźników wciąż ma wątpliwości, czy prawidłowo stosują przepisy o czasie pracy kierowców. Ty też wciąż płacisz kary, popełniasz błędy i masz problemy z interpretacją poszczególnych pojęć? Zastosuj nasze podpowiedzi, a zobaczysz, że od tej pory błędy i kary będą się przytrafiać tylko innym.

1. KTO MUSI PRZESTRZEGAĆ NORM ROZPORZĄDZENIA EUROPEJSKIEGO

Normy czasu jazdy, czyli reguły obowiązujące kierowcę podczas prowadzenia, zawiera rozporządzenie unijne nr 561/2006. Odnosi się ono do ciężarówek o masie powyżej 3,5 t oraz do pojazdów przeznaczonych do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Przepisów rozporządzenia muszą przestrzegać kierowcy wszystkich takich pojazdów, jeśli tylko poruszają się na terenie Wspólnoty oraz pomiędzy krajami Unii a Szwajcarią i państwami będącymi stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Obecnie uczestnikami EOG jest 27 krajów członkowskich UE oraz 3 kraje EFTA (Islandia, Liechtenstein i Norwegia). Szwajcaria, pozostając członkiem EFTA, nie uczestniczy w EOG. Kraj, w którym auto zostało zarejestrowane, nie ma znaczenia.

Przepisów rozporządzenia nie stosuje się natomiast do ciężarówek i autobusów wymienionych w katalogu pojazdów wyłączonych spod działania rozporządzenia, a więc:

•używanych do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km,

•dopuszczalnej maksymalnej prędkości nieprzekraczającej 40 km/h,

•będących własnością sił zbrojnych, służb obrony cywilnej, straży pożarnej i sił odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego lub wynajmowanych przez nie bez kierowcy, gdy przewóz wykonywany jest w związku z zadaniami powierzonymi tym służbom i pozostaje pod ich kontrolą,

•używanych w razie wypadków lub do prowadzenia działań ratunkowych, w tym pojazdów używanych w niezarobkowym przewozie pomocy humanitarnej,

•specjalistycznych, używanych do celów medycznych,

•specjalistycznych pomocy drogowej poruszających się w promieniu 100 km od swej bazy,

•poddawanych próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdów nowych lub przebudowanych, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu,

•użytkowych o statusie pojazdów zabytkowych zgodnie z przepisami państwa członkowskiego, w którym są użytkowane, wykorzystywane do niezarobkowych przewozów osób lub rzeczy,

•pojazdów lub zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 t używanych do niehandlowego przewozu rzeczy, czyli przewozu niezwiązanego z prowadzoną działalnością gospodarczą.

2. PRZERWY W JEŹDZIE

Co to jest czas prowadzenia pojazdu

W art. 4 rozporządzenia nr 561/2006 określono, że czasem prowadzenia pojazdu jest czas trwania czynności prowadzenia pojazdu zarejestrowany:

•automatycznie lub półautomatycznie przez urządzenie pomiarowo-kontrolne bądź

•ręcznie w przypadkach określonych w art. 16 ust. 2, czyli dla regularnych krajowych przewozów osób oraz dla regularnych międzynarodowych przewozów osób, których punkty końcowe zlokalizowane są w odległości 5 km w linii prostej od granicy pomiędzy dwoma państwami członkowskimi i o długości trasy do 100 km.

Natomiast po okresie 4,5 godziny prowadzenia pojazdu kierowcy przysługuje przerwa (art. 7 rozporządzenia nr 561/2006). A zatem przez dopuszczalny okres tzw. jazdy ciągłej należy rozumieć każde prowadzenie pojazdu przez kierowcę trwające od jednej minuty do maksymalnie 4,5 godziny.

JAKA POWINNA BYĆ PRZERWA W JEŹDZIE CIĄGŁEJ

Po 4,5-godzinnym okresie prowadzenia pojazdu kierowcy przysługuje przerwa w wymiarze co najmniej 45 minut, chyba że rozpoczyna on okres odpoczynku dziennego lub tygodniowego.

Przerwa ta może być także zastąpiona dwiema przerwami:

•najpierw należy wykonać przerwę w wymiarze co najmniej 15 minut, a następnie

•przerwę w wymiarze co najmniej 30 minut.

Wynika z tego, że abyśmy mogli zaliczyć chwilowe zatrzymanie (postój) do przerwy, nie może być ono krótsze niż 15 minut.

Jak w praktyce stosować zasady dotyczące przerw

4,5 godz. jazdy ciągłej

45 minut przerwy

Rozkład zgodny z przepisami.

lub np. tak:

1,5 godz. jazdy ciągłej

15 minut przerwy

3 godz. jazdy ciągłej

30 minut przerwy

4,5 godz. jazdy ciągłej

Rozkład zgodny z przepisami.

Nie ma możliwości podzielenia przerwy na trzy lub więcej przerw po 15 minut ani wykonania w pierwszej kolejności przerwy 30-minutowej, a po niej przerwy 15-minutowej. Dlatego też takie rozkłady czasu jazdy nie są prawidłowe:

1.

1,5 godz. jazdy ciągłej

15 minut przerwy

4,5 godz. jazdy ciągłej

2.

1,5 godz. jazdy ciągłej

15 minut przerwy

3.

1,5 godz. jazdy ciągłej

30 minut przerwy

3 godz. jazdy ciągłej

15 minut przerwy

4,5 godz. jazdy ciągłej

UWAGA!

PO JAKIM CZASIE PROWADZENIA MOŻNA ZACZĄĆ PODZIELONĄ PRZERWĘ

Przerwa w pełnym wymiarze musi się zacząć najpóźniej 4,5 godziny po rozpoczęciu jazdy. A przerwa podzielona? Otóż aby można było zaliczyć chwilowe zatrzymanie (postój) do przerwy, nie może być ono krótsze niż 15 minut. Nie ma natomiast znaczenia, po jakim czasie od rozpoczęcia jazdy nastąpi pierwszy odcinek podzielonej przerwy. Można go zacząć w dowolnym czasie, nawet po jednej minucie prowadzenia. Zatem rozkład czasu jazdy może wyglądać tak:

Może też przebiegać następująco:

Najważniejsze jest to, żeby drugą część przerwy, tę 30-minutową, koniecznie rozpocząć najpóźniej po upływie 4,5 godziny prowadzenia.

UWAGA!

W trakcie przerwy kierowca musi swobodnie dysponować swoim czasem – nie może wykonywać innych czynności. Przerwę można wykorzystać w pojeździe lub poza nim. Do prawidłowego stosowania przerw nie ma znaczenia, czy w pojeździe znajduje się leżanka.

Czy po okresie „innych prac” kierowca musi robić przerwę

Jeśli okresy jazdy są przerywane wykonywaniem innej pracy, np. rozładunkami towaru, przerwa może wypaść nawet po wielu godzinach od rozpoczęcia jazdy. To zgodne z przepisami, ponieważ czas poświęcony na inne prace nie jest okresem prowadzenia, nie jest także przerwą w jeździe ciągłej. „Innej pracy” (kiedy przełącznik tachografu został ustawiony na symbol młotków), podobnie jak dyspozycyjności (gdy przełącznik tachografu jest ustawiony na symbol koperty), nie wlicza się do czasu prowadzenia pojazdu.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Normy czasu jazdy kierowców według rozporządzenia nr 561/2006

Uniknij 3 błędów w rozpoczynaniu pracy kierowców, za które grozi kara

Rozporządzenie 561 stosuje się tylko do przewozów na terenie WE

Naruszenie rozporządzenia (WE) nr 561/2006 to ciężkie naruszenie obowiązków kierowcy

Gdy odpoczynek nie mieści się w ciągu dnia, można przesunąć okres rozliczeniowy

Rekompensatę za skrócenie odpoczynku trzeba odebrać w całości

Jeżeli kierowca zaczyna pracę o różnych porach, trzeba pilnować limitu 13 i 15 godzin

Rekompensaty za skrócenie odpoczynku można łączyć ze sobą

Prosty sposób na rozliczenie nadgodzin z powodu odpoczynku w dzień

Ryzykujesz karę, robiąc rekompensatę przed odpoczynkiem

Uniknij kar. Sprawdzaj, jak godziny odpoczynku dziennego rozkładają się w odpoczynku tygodniowym

Odpoczynki na parkingach trzeba odbierać według określonych zasad

Odpoczynek na parkingu – dobre praktyki w zakresie planowania podróży, doboru miejsc odpoczynków, bezpieczeństwa kierowcy i ładunku

Odpoczynek poza bazą firmy – trzeba pamiętać o dokumentowaniu aktywności

Rekompensatę skróconego odpoczynku tygodniowego trzeba odebrać najpóźniej w trzecim tygodniu

Skrócony odpoczynek tygodniowy w niektórych przypadkach można odebrać w pojeździe

Upewnij się, czy prawidłowo określasz porę nocną

Lepiej nie wydłużać pierwszej części przerwy dzielonej

Czas załadunku trzeba uwzględnić, planując pracę i odpoczynki kierowcy

Rok przestępny może korzystnie wpłynąć na planowanie czasu pracy kierowców

Są możliwe odstępstwa przy odpoczynku tygodniowym w przewozach międzynarodowych okazjonalnych

Rozkład czasu pracy oraz jego zmiany nie mogą naruszać prawa kierowcy do odpoczynku

Kierowca może na chwilę przerwać odpoczynek, powołując się na wytyczną nr 3

Kierowca w załodze może mieć dwa skrócone odpoczynki tygodniowe pod rząd

Opracuj dobry plan pracy kierowców w załodze i uniknij kar

W trzech przypadkach ITD może uznać, że kierowca z załogi nie jechał w załodze, i naliczyć karę

Prosty sposób na zaplanowanie czasu jazdy kierowców w podwójnej załodze

Odnotuj czas przesiadki między pojazdami, aby nie było luki

Jeżeli kierowca zmieniał pojazd, musi opisać, co robił, gdy się przesiadał

Kierowcy muszą pamiętać o rejestrowaniu dojazdu do auta

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71