Autor: Agata Smerd

Redaktor prowadzący: Paweł Jakubczak

Korekta: Zespół

Skład i łamanie: Norbert Bogajczyk, Raster studio

Druk: Miller Druk sp. z o.o.

Copyright © by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa 2017

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przedrukowywanie i rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej pracy bez zgody wydawcy zabronione.

ISBN: 978-83-269-6623-1

Wydawca: Rafał Duluk

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa

Dystrybucja:

tel.: 22 518 29 29

faks: 22 617 60 10

e-mail: cok@wip.pl

Publikacja „Zamówienia na usługi społeczne” chroniona jest prawem autorskim. Przedruk opublikowanych materiałów, bez zgody wydawcy, jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Informujemy, że Państwa dane osobowe będą przetwarzane przez Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie przy ul. Łotewskiej 9a w celu realizacji niniejszego zamówienia oraz do celów marketingowych – przesyłania materiałów promocyjnych dotyczących innych produktów i usług. Mają Państwo prawo do wglądu oraz poprawiania swoich danych, a także do wyrażenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania do celów promocyjnych. Podanie danych jest dobrowolne. Zapewniamy, że Państwa dane nie będą przekazywane bez Państwa wiedzy i zgody innym podmiotom.

Wstęp

Zamówienia na usługi społeczne to nowość zarówno na gruncie przepisów unijnych, jak i przepisów krajowych. Przepisy dotyczące tzw. usług społecznych pojawiły się wraz z nowelizacją ustawy Pzp, która weszła w życie 28 lipca 2016 r.

Przepisy dotyczące usług społecznych zgromadzone zostały w rozdziale 6, w art. 138g–138s ustawy Pzp.

Do grupy zamówień na usługi społeczne i inne szczególne usługi należeć będą usługi realizowane na rzecz społeczności, mające na celu poprawę jakości życia, wzmacnianie potencjału społeczeństw, bezpieczeństwa społecznego i szeroko rozumianą działalność prospołeczną. Będą to usługi zdrowotne, edukacyjne, świadczenia społeczne, usługi socjalne czy usługi w zakresie bezpieczeństwa publicznego.

Innymi usługami realizowanymi w tym specyficznym trybie będą usługi hotelarskie, prawne, administracyjne i rządowe czy detektywistyczne itp.

Krajowy ustawodawca odstąpił od odrębnego od przepisów unijnych uregulowania katalogu usług społecznych, tak jak zrobił to np. w przypadku usług priorytetowych czy niepriorytetowych, w poprzednim porządku prawnym.

Co za tym idzie, nie odnajdziemy katalogu usług społecznych w żadnym z aktów wykonawczych do ustawy Pzp. Aby zapoznać się z rodzajem usług objętych przepisami rozdziału 6 ustawy Pzp, należy sięgnąć do (zgodnie z art. 138h ustawy Pzp):

•załącznika XIV do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (dalej: dyrektywa 2014/25/UE albo dyrektywa klasyczna);

•załącznika XVII do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylającej dyrektywę 2004/17/WE (dalej: dyrektywa 2014/25/UE albo dyrektywa sektorowa);

•załącznika IV do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji (dalej: dyrektywa 2014/23/UE lub koncesyjna).

Z kolei dla dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE z 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa i zmieniająca dyrektywę 2004/17/WE i 2004/18/WE (dalej: dyrektywa 2009/81/WE albo dyrektywa obronna) pozostawiono usługi określone jako priorytetowe czy niepriorytetowe, objęte załącznikiem II.

Usługi niepriorytetowe były zawsze usługami, dla których możliwe było stosowanie lżejszego reżimu. I chociaż katalog usług społecznych pokrywa się (poza kilkoma wyjątkami) z katalogiem usług niepriorytetowych, to tryb udzielenia zamówienia na usługi społeczne przypomina bardziej (w szczególności dla usług poniżej progów) tryb zakupów realizowanych na podstawie Kodeksu cywilnego niż tryb udzielania zamówienia w oparciu o uchylony już przepis art. 5 ustawy Pzp.

Powodów do stosowania odmiennych regulacji należy szukać w motywach ustawodawcy unijnego.

I tak np. zgodnie z motywem 114 preambuły do dyrektywy usługi społeczne są świadczone w zróżnicowanym kulturowo kontekście, w zależności od państwa członkowskiego. Mają one też wrażliwy charakter. Lżejszy reżim pozwoli na większą elastyczność w zakresie ich udzielania. Ponadto usługi te rzadko są przedmiotem zainteresowania usługodawców z innych państw członkowskich. Znaczna część tych zamówień świadczona będzie wyłącznie przez podmioty obecne na rynku lokalnym, w miejscu świadczenia usługi.

A zatem dopiero pewien próg finansowy − ustalony na poziomie 750 tys. euro/1 mln euro − może wpłynąć na rozszerzenie kręgu podmiotów zainteresowanych zamówieniem o wykonawców spoza danego kraju. Zamówienia o wartości równej lub przekraczającej ten próg powinny, zgodnie z motywami dyrektyw, podlegać zasadzie przejrzystości w całej Unii Europejskiej. Zamawiający mogą dysponować szeroką swobodą w zakresie organizacji wyboru wykonawców.

Uwzględniając jednak bardziej elastyczny charakter przepisów, zamawiający nie powinni zapominać o respektowaniu kardynalnych zasad zamówień publicznych – zasady przejrzystości oraz zasady równego traktowania, a także zasady proporcjonalności, konkurencji, niedyskryminowania i obiektywizmu.

Zapraszam do lektury

Agata Smerd

naczelnik wydziału zamówień publicznych, członek Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Konsultantów Zamówień Publicznych, autorka licznych publikacji poświęconych problematyce związanej z prawem zamówień publicznych

Wykaz skrótów

Ustawa Pzp – ustawa z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r. poz. 2164 ze zm.).

Dyrektywa 2014/25/UE albo dyrektywa klasyczna – załącznik XIV do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE.

Dyrektywa 2014/25/UE albo dyrektywa sektorowa – załącznik XVII do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylającej dyrektywę 2004/17/WE.

Dyrektywa 2014/23/UE lub koncesyjna – załącznik IV do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z 26.2.2014 r. w sprawie udzielania koncesji.

Dyrektywa 2009/81/WE albo dyrektywa obronna – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE z 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa i zmieniająca dyrektywy 2004/17/WE i 2004/18/WE.

1. Progi kwotowe dla usług społecznych

Zgodnie z art. 138g ustawy Pzp, a także na mocy rozporządzenia ministra rozwoju z 22 sierpnia 2016 r. w sprawie kwot wartości zamówień oraz konkursów, od których jest uzależniony obowiązek przekazywania ogłoszeń Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej, próg, o którym mowa powyżej, wynosi wyrażoną w złotych równowartość kwoty:

•750.000 euro – w przypadku zamówień innych niż zamówienia sektorowe lub zamówienia w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa,

•1.000.000 euro – w przypadku zamówień sektorowych.

Należy wspomnieć, że z uwagi na zwiększony próg dla zamówień sektorowych w klasycznych zamówieniach, tj. próg 418.000 euro dla usług, zamawiający sektorowi będą pomiędzy kwotą stanowiącą równowartość 418.000 euro a kwotą 1.000.000 euro nabywać usługi społeczne w trybie przewidzianym art. 138o ustawy Pzp.

Ze względu na fakt, iż ustawodawca unijny wskazał, że usługi społeczne mają ograniczony charakter transgraniczny, wobec czego mogą być przedmiotem zainteresowania usługodawców z innych państw członkowskich dopiero od pewnego progu finansowego, reżimem dyrektyw unijnych objęte są dopiero usługi o wartości równej lub przekraczającej ww. progi.

W motywach 114–117 preambuły do dyrektywy ustawodawca unijny skrupulatnie wymienia powody małego zainteresowania transgranicznego usługami społecznymi poniżej ww. kwot, a mianowicie:

•usługi na rzecz osób, takie jak niektóre usługi społeczne, zdrowotne i edukacyjne są świadczone w określonym kontekście, mocno zróżnicowanym w zależności od państwa członkowskiego z uwagi na różne tradycje kulturowe;

•usługi hotelowe i restauracyjne zwykle świadczone są wyłącznie przez podmioty znajdujące się w konkretnym miejscu świadczenia tych usług;

•usługi prawne odnoszą się tylko do kwestii dotyczących wyłącznie prawa krajowego, w związku z czym oferowane są tylko przez podmioty z siedzibą w danym państwie członkowskim.

2. Katalog usług społecznych

Katalog usług społecznych określony dyrektywami unijnymi obejmuje nw. usługi:

•zdrowotne, społeczne i pokrewne, w tym usługi pozyskiwania kadry medycznej czy usługi prowadzenia gospodarstwa domowego;

•administracyjne w zakresie edukacji, opieki zdrowotnej i kultury, w tym usługi szkoleniowe, usługi organizowania targów czy konferencji, a także festiwali i przyjęć;

•w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, z zastrzeżeniem, że usługi te zorganizowane jako usługi o charakterze nieekonomicznym świadczone w interesie ogólnym nie są objęte przepisami dyrektyw;

•świadczenia społeczne;

•inne usługi komunalne, socjalne i osobiste, w tym usługi świadczone przez związki zawodowe, organizacje polityczne, stowarzyszenia młodzieżowe i inne organizacje członkowskie;

•religijne;

•hotelowe i restauracyjne, w tym usługi cateringowe czy w zakresie posiłków szkolnych;

•prawne, inne niż usługi zastępstwa procesowego lub doradztwa prawnego (o których mowa w art. 4 pkt 3 lit. e–a ustawy Pzp);

•inne usługi administracyjne i rządowe;

•świadczenie usług na rzecz społeczności;

•w zakresie więziennictwa, bezpieczeństwa publicznego i ratownictwa, jeśli nie są to usługi w dziedzinie obrony cywilnej, ochrony ludności i zapobiegania niebezpieczeństwom, o których mowa w art. 4 pkt 3 lit. j–b ustawy Pzp;

•detektywistyczne i ochroniarskie;

•międzynarodowe, w tym usługi świadczone przez zagraniczne organizacje i organy i usługi specjalne dla międzynarodowych organizacji i organów;

•pocztowe;

•różne, w tym usługi w zakresie formowania opon i usługi kowalskie.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

1. Progi kwotowe dla usług społecznych

2. Katalog usług społecznych

3. Nabywanie usług w trybie zamówień społecznych

4. Pytania i odpowiedzi dotyczące zamówień na usługi społeczne o wartościach poniżej progu, o którym mowa w art. 138g ustawy Pzp

5. Wzór ogłoszenia o zamówieniu dla postępowań na usługi społeczne poniżej progów unijnych

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71