J.D. Barrett

PRZEPIS NA DRUGĄ SZANSĘ

przełożyła Justyna Rudnik

Tytuł oryginału: The Secret Recipe for Second Chances

Copyright © J.D. Barrett 2016

Copyright © for the Polish edition by Grupa Wydawnicza Foksal, MMXVII

Copyright © for the Polish translation by Justyna Rudnik, MMXVII

Wydanie I

Warszawa MMXVII

Spis treści

- Dedykacja

- 1. Lucy

1. Hot dogi z chili

- 2. Lucy

- 3. Lucy

- 4. Lucy

- 5. Lucy

- 6. Lucy

1. Francuska zupa cebulowa

- 7. Frankie

- 8. Lucy

1. Gazpacho z homarem

- 9. Frankie

- 10. Lucy

- 11. Frankie

- 12. Lucy

1. Dwukrotnie pieczony suflet z serem gruyère

- 13. Frankie, 1975

- 14. Lucy

- 15. Frankie

- 16. Lucy

- 17. Frankie

- 18. Lucy

- 19. Frankie

- 20. Lucy

- 21. Frankie, 1981

- 22. Lucy

- 23. Frankie

- 24. Lucy

- 25. Frankie

- 26. Lucy

- 27. Frankie

- 28. Lucy

- 29. Frankie

- 30. Lucy

1. Sałatka nicejska

- 31. Frankie, 1982

- 32. Lucy

1. Coq au vin

- 33. Frankie

- 34. Lucy

- 35. Frankie, 1979

- 36. Frankie

- 37. Lucy

- 38. Frankie

- 39. Lucy

- 40. Frankie

- 41. Lucy

1. Cobbler z wiśniami

- 42. Frankie, 1982

- 43. Lucy

- 44. Frankie

- 45. Lucy

1. Ostrygi nasączane wasabi

- 46. Frankie, 1982

1. Steki cielęce w sosie winnym z kurkami

- 47. Lucy

- 48. Frankie

- 49. Lucy

- 50. Frankie

- 51. Lucy

1. Naleśniki

- 52. Frankie

- 53. Lucy

1. Bułeczki z dżemem truskawkowym i bitą śmietaną

- 54. Frankie

- 55. Lucy

1. Kaczka z pomarańczami

- 56. Frankie

- 57. Lucy

- 58. Frankie, 1982

- 59. Lucy

1. Roladki ze śliwek w boczku

- 60. Frankie

- 61. Lucy

- 62. Frankie

- 63. Lucy

1. Omlet z ziołami

- 64. Frankie

- 65. Lucy

1. Bouillabaisse

- 66. Lucy

1. Crostata brzoskwiniowa

- Podziękowania

- Przypisy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Dla Charlesa i Eve Huhgesów w podziękowaniu za wszystkie wspólne posiłki

1
Lucy

Nie jestem przekonana, czy potrafiłabym wskazać konkretny posiłek, przy którym wiedziałabym z całą pewnością, że między mną a Leigh już koniec. A właściwie chyba mogę to zrobić – to był pieczony w folii lucjan nadziewany liśćmi limonki kaffir, imbirem i trawą cytrynową, którego przygotowałam podczas naszego wyjazdu do Seal Rocks… tego, który miał nam pomóc się zejść. Leigh użył rybiej ości jako wykałaczki. Taki ma zwyczaj, że do wydobywania resztek jedzenia służą mu przeróżne nieożywione przedmioty, z elementami ubrania czy pozostałościami po posiłku włącznie… Dzięki temu może się poszczycić wspaniałym i doskonale zdrowym uzębieniem.

Nie wiem, co przeważyło szalę – ryba czy uświadomienie sobie w całej pełni, że irytuje mnie wszystko, co związane jest z jego sposobem spożywania pokarmów: charakterystyczny dźwięk wydawany przez szczęki, głośnie połykanie, maniera, z jaką nabiera groszek na widelec… W każdym razie tego właśnie dnia zdałam sobie sprawę, że oczami wyobraźni widzę siebie, jak unoszę widelec, z którego na głowę Leigh wysypują się ziarenka groszku, i wbijam mu ten widelec w dłoń.

Wiedziałam, że taka myśl nie powinna powstać w mojej głowie, że to było złe i pozbawione sensu, ale opanowała mnie ona tak nagle, iż zrozumiałam od razu, że nie zejdziemy się już nigdy.

Poza tym były jeszcze trzy inne kobiety, z którymi sypiał, a dwie z nich były naszymi pracownicami.

Jednak najgorszą zbrodnią Leigh jest to, że on najzwyczajniej w świecie nie wierzy w dzielenie się potrawami. Jak mogłam wyjść za kogoś – a ściśle mówiąc, za kucharza, czyli osobę ogarniętą tą samą pasją co ja – kto odmawia dzielenia się jedzeniem? Dla niego liczy się tylko rywalizacja: kto wybrał ciekawsze danie główne, lepiej skomponowaną sałatkę czy smoothie. W przypadku Leigh nie ma mowy o harmonii ani w misce z makaronem, ani w czymkolwiek innym.

Nie chcę dać się wciągnąć w rozważania typu: „Co ja sobie myślałam?” – robią to już w moim imieniu moja najlepsza przyjaciółka i moja mama – ponieważ naprawdę go kochałam i był czas, gdy było nam razem dobrze. Wspólnie stworzyliśmy Circę, restaurację, która zajęła poczesne miejsce w sercach yuppie w średnim wieku, którzy poszukiwali jakiejś odmiany od codziennej rutyny i znajdowali ją w takich bajerach jak karty dań rzucające się w oczy swą kosztownością czy nadgorliwa obsługa.

Ciekawa jestem, ile podanych przez nas posiłków wręcz uratowało komuś życie tylko dlatego, że miało moc odciągnięcia myśli od rzeczywistości: „Przestań zawracać sobie głowę smutkami, ten płonący na tacy kurczak zmierza już do twojego stolika”. Przypuszczam, że takich przypadków było całkiem sporo. Poza tym Circa zyskała popularność wśród nadzianych hipsterów, również tych spoza kraju, jako miejsce oryginalnych zaręczyn: „Oświadczył się jej w Circa, słynnej ekskluzywnej restauracji, zdobywczyni trzech «czapek szefa kuchni»1” – to dosyć częsta kwestia pojawiająca się w „New York Timesie”, w dziale ogłoszeń ślubnych. Powiedziałabym, że jakaś słodka ironia tkwi w tym, że w ciągu ostatnich trzech lat poświęciłam tak wiele godzin na przygotowywanie ciastek, sufletów, zup i sałatek, w których w jakże wymyślny, a jednocześnie elegancki i fachowy sposób ukryte zostały pierścionki zaręczynowe (jak dotąd żaden nie został połknięty – danie z pierścionkiem rzadko kiedy jest zjadane, wszyscy są zbyt zajęci obfotografowywaniem go), podczas gdy moje własne małżeństwo cierpiało na nieuleczalną chorobę.

Większość proszących o rękę decyduje się po prostu przekazać pierścionek nad stołem, bez wstawania od niego, są jednak tacy, którzy wolą uczynić zadość tradycji i wybierają klękanie przed wybranką. Ma to miejsce zawsze przed deserem, dlatego szansa na perfekcyjne przygotowanie panna cotty, crème brûlée czy innych wyśmienitych słodkości, które tuż po oświadczynach opuszczają kuchnię, bliska jest niemal zeru. Ci, którzy wybierają opcję z klękaniem, zawsze wprawiają mnie w stan nerwowości, nie tylko z powodu potencjalnego zagrożenia, że któryś z kelnerów może się o nich potknąć, ale również dlatego, że w klękaniu w lokalu pełnym ludzi jest jakaś nuta desperacji, o zwykłej lekkomyślności nie wspominając. W końcu zawsze istnieje ryzyko, że padnie odpowiedź: „Nie”.

W każdym razie my – branża restauracyjna – wydajemy się celem, do którego zmierzają poszukiwacze romantycznej miłości. Wystarczy wspomnieć walentynki, dla restauratorów i kwiaciarzy we wszystkich zakątkach świata niewdzięczny, wymagający ogromnego nakładu pracy i pozbawiający złudzeń dzień. Czy to nie ironia, zaprawiona bólem i upokorzeniem – nie pomijając rzecz jasna tych przyziemniejszych odczuć z rodzaju „co za gówno” – że choć wspólnie z Leigh stworzyliśmy w Circa prawdziwą przystań dla miłości, upośledziliśmy nasz własny związek, by go na koniec zabić?

Julia, moja najlepsza przyjaciółka, mawia, że jej małżeństwo z Kenem można porównać do pieczonego kurczaka jej mamy: nieco podsuszonego, niezbyt gorącego i pikantnego, jednak wystarczająco smacznego, dającego poczucie komfortu i na tyle sycącego, by wciąż mieć na niego ochotę. Moja mama nigdy nie piecze kurczaków – są zbyt banalne i nie przystają do jej wegetariańskich skrzywień. W swoich poszukiwaniach kulinarnych podąża raczej śladem tofu, które przygotowuje tak, że w ostatecznej wersji staje się ono niejadalne, zazwyczaj przyjmując następujące formy: tofu z mikrofalówki, tofu po szwajcarsku oraz, najdziwniejsze ze wszystkich, cycuszki z tofu (dwa plastry ananasa z puszki okraszone dwoma niewielkimi krążkami smażonego i nieco rozmiękłego tofu, przyozdobionego porcją sosu ostrygowego). Kuchnia mojej mamy z całą pewnością może pozbawić człowieka wszelkiej woli życia, ale eksperymentowanie to coś, co mama wielbi ponad wszystko. Wychowywała mnie w komunie, w której często była postrzegana jako kulinarna buntowniczka i zdeklarowana żywieniowa anarchistka. Za tymi zaszczytnymi tytułami kryje się jednak mniej, niż można by przypuszczać. W rzeczywistości znaczą one tyle, że mama rzadko musiała gotować, a ja znakomitą większość czasu spędzałam na odliczaniu dni do kolejnych wakacji spędzanych w Manyana, małym nadmorskim miasteczku; jeździłam do moich dziadków, którzy serwowali mi prawdziwe jedzenie – wspaniałe, smakowite, namacalne domowe jedzenie, takie jak kotlety mielone z gniecionymi ziemniakami i świeżą fasolką, zapiekanka rybna ze śmietaną i świeżymi przegrzebkami, pieczony comber jagnięcy z sosem miętowym dziadka, przygotowywanym ze świeżych, zerwanych w ogródku liści mięty, posiekanych i wymieszanych z octem winnym oraz odrobiną cukru i wody. Moje myśli nieraz opanowywała wizja babcinej szarlotki i nie mogłam się wówczas powstrzymać, by o tym do niej nie pisać; w listach prosiłam ją o przepis, a jednocześnie o obietnicę, że nauczy mnie piec podczas następnych wakacji, żebym, gdy znów przyjdzie mi się zanurzyć w tym koszmarze komuny, mogła choć po części odtworzyć atmosferę domu, w jakim chciałabym żyć. Mama nie przywiązywała do tego żadnej wagi.

Komuna miała swoją siedzibę w Casino, w północnej części Nowej Południowej Walii. Na jej czele stał cieszący się wówczas sławą Guru – lub inaczej Bhagwan – i zgodnie z jego wolą wszyscy nosiliśmy ubrania w kolorze pomarańczy i różnych odcieniach różu. Komuna miała być czymś na kształt utopii, jednak w mojej pamięci zapisały się zgoła inne obrazy: upał i miejsce z piekła rodem pełne much, uduchowionych popaprańców i naukowych odszczepieńców, którym wydawało się, że potrafią doznać oświecenia poprzez spółkowanie z wieloma partnerami. Ponieważ dorosłym większość nocy upływała na satsangach okraszanych narkotykami i miłosnymi igraszkami, dzieciaki były zazwyczaj pozostawiane samym sobie. Często wymykaliśmy się do pobliskiej farmy, gdzie hodowano bydło i gdzie dyskutowaliśmy na temat hamburgerów, które z rzadka udawało się nam kupić po udanej wyprawie do miasta. Miętosząc w palcach papier brudny od sosu barbecue i resztek bułki, ustawialiśmy się w kolejce do budki telefonicznej, żeby po kolei wydzwaniać do ludzi z zewnątrz, czyli tych, którzy mieli szczęście mieszkać poza komuną. Mam wrażenie, że jedzenie zawsze odgrywało u mnie rolę ratunkową. To chyba też jest jakaś forma buntu przeciwko mojej mamie i rywalizacji o to, kto będzie się śmiał ostatni.

Po siedmiu latach przeżytych z Leigh w Elizabeth Bay, w przepięknym apartamencie z widokiem na ocean, z czego pięć spędziłam jako jego żona, nie pozostaje mi nic innego, jak przeprowadzić się do dwupokojowej norki mojej mamy w Glebe – bez pracy, bez pieniędzy i bez jakichś wyraźnych perspektyw. Ludzie mawiają, że lepiej zachować ostrożność z objawieniami (chodzi rzecz jasna o tych, którym takowe się przytrafiło, co raczej nie wyszło im na dobre). Szkoda, że ktoś taki nie stanął na mojej drodze, żeby mnie ostrzec, zanim doświadczyłam własnego objawienia.

Pojawiło się ono chwilę po tym, jak zdałam sobie sprawę, że mam ochotę dźgnąć Leigh widelcem. „Uciekaj! Natychmiast!” – zakrzyczały we mnie głosy moich przodków. Gdy tylko wróciliśmy z wakacji w piekle, zaczęłam zachowywać się jak ktoś, kto doznał objawienia: z nieustępliwością godną lepszej sprawy oddawałam się marzeniom, spędzałam godziny na pisaniu dziennika, z pomocą tablicy, na której wieszałam różne zdjęcia i notatki, robiłam burzę mózgów na temat samej siebie, przeglądałam w internecie oferty nieruchomości, na które nigdy nie będzie mnie stać, i jeździłam w poszukiwaniu… czego tak naprawdę? Spokoju? Odpowiedzi? Jak dotąd udało mi się dojść do jednego: moją jedyną ucieczką, moim zbawieniem może być tylko jedzenie.

Kolejne, wciąż trwające wyprawy samochodowe zazwyczaj kończą się w Harry’s Café de Wheels, a odpowiedzi przyjmują formę hot doga z chili, którego zjadam, przyglądając się bazie morskiej oraz ludziom pracującym i żyjącym w ogromnym, długim budynku, który pełnił kiedyś funkcję strzyżalni owiec, pralni wełny i przędzalni w jednym. Zazwyczaj jakiś kawałek hot doga z chili ląduje mi na ubraniu, lecz jego pomoc w dostarczaniu odpowiedzi jest niezaprzeczalna. Stąd ruszam na przejażdżkę po Woolloomooloo i Potts Point, których ulice zdołały zachować swoje korzenie i swój niepowtarzalny styl, a to dlatego, że większość z nich wpisano na listę światowego dziedzictwa, i dzięki temu znalazły się poza zasięgiem deweloperów i bogatych yuppie.

Potts Point to ciekawe miejsce – zupełnie jakby na wysokości fontanny stojącej przy Macleay Street, która zaraz obok przechodzi w Darlinghurst Road, przebiegała niewidzialna granica; niezależnie od czynionych wielokrotnie wysiłków z jakiegoś nieznanego powodu wszystko to, co leży na południe, wydaje się dość obskurne i zapuszczone, podczas gdy po stronie północnej rozkwitają kwiaciarnie, delikatesy oferujące drogie i dobre mięsiwa oraz sery, butiki z designerskim obuwiem, nie brak też psich salonów piękności czy sklepów dla wybrednych właścicieli czworonogów. Im dalej na północ, tym bardziej rośnie wiek mieszkańców, podobnie jak ich dochody. W wytwornych rezydencjach w stylu art déco mieszkają znani aktorzy i aktorki, lekarze położnicy wraz z żonami jak z okładki i w ogóle sami piękni ludzie. Jest też miejsce dla wyjątkowych kawiarni i restauracji, które oferują wspaniałe napitki i potrawy. Czynsze za takie lokale również robią wrażenie i wykraczają daleko poza moje możliwości finansowe. Warto jednak skierować się z powrotem ku leżącej poniżej dzielnicy Woolloomooloo (cudowna nazwa, która prawdopodobnie pochodzi od aborygeńskiego słowa oznaczającego „miejsce obfitości”), gdzie jest w bród wszystkiego. Uwielbiam tę mieszaninę niewyszukania z ekskluzywnością, obskurnych, obłażących z farby budynków użyteczności publicznej i wymuskanych rowerzystów w firmowych strojach, z mozołem sunących z powrotem na wzgórze. Przy bocznych ulicach stoi jeszcze trochę opustoszałych domów szeregowych, wciąż bardziej kojarzących się z klasą robotniczą, dla której były one pierwotnie przeznaczone, niż z podnoszeniem statusu, co można dostrzec zaledwie kilka przecznic dalej i wyżej.

I właśnie w tej dzielnicy znajduję to, czego szukam. Przy jednej z niewielu ulic, z których nie roztaczają się widoki na ocean czy dawne ogrody. W maleńkiej, ślepej, zapomnianej uliczce, w której mało kto chciałby się zatrzymać na dłużej. Na jej rogu stoi rozpadający się wolnostojący budynek parterowy, niegdyś pomalowany na różowo, jednak obecnie ujawniający szare podłoże, z którego odpadają smętne płaty farby, niczym z upudrowanego nosa podstarzałej ciotki. Znajduję miejsce do parkowania dla mojego pikapa, ukochanego samochodu dziadka, wysiadam i rozglądam się. Przepraszam, że zabrzmi to nieco po hippisowsku – dobrze wiem, jakie to bywa irytujące – jednak to miejsce wygląda na bardzo samotne, a kiedy dotykam drzwi wejściowych, mam wrażenie, jakbym słyszała dochodzące ze środka głębokie westchnienie. Zaglądam przez brudne okno niedokładnie zabite deskami; zastanawiam się, czy są tam jacyś nielegalni lokatorzy, jednak moim oczom ukazuje się ciemne, dawno temu opuszczone pomieszczenie, wypełnione stołami i krzesłami… restauracja! Szansa na to, że szef czy szefowa kuchni o złamanym sercu i z perspektywą bezrobocia natrafi przypadkiem na starą, opuszczoną restaurację, jest mniej więcej taka jak szansa, że samotna trzydziestokilkulatka mieszkająca na wschodnich przedmieściach Sydney znajdzie męża – innymi słowy praktycznie żadna.

Próbuję zajrzeć głębiej, jednak nie jestem w stanie dostrzec praktycznie niczego poza stolikami i krzesłami pochodzącymi gdzieś z lat siedemdziesiątych XX wieku, najwyraźniej dawno nieużywanymi. Tu i ówdzie daje się zauważyć kilka solniczek i pieprzniczek, z mroku wyłania się też gliniany wazon. Idę w stronę bocznej ściany budynku, która najwyraźniej służy za wspólną sikalnię dla psów, bezdomnych, którzy przypadkiem się tu napatoczą, i imprezowiczów, którym późną nocą zdarza się skręcić w niewłaściwym miejscu w niewłaściwą stronę. W ścianie jest tylko jedno okno, zbyt wysoko, bym mogła przez nie zajrzeć, nie pozostaje mi więc nic innego, jak wobec braku drabiny wykorzystać kontener na śmieci. Trudno mnie uznać za osobę wysportowaną, mimo to jakoś udaje mi się wdrapać na wieko i mogę w końcu spojrzeć do środka. W kuchni przede wszystkim rzuca się w oczy ogromny piec gazowy. Sprzęty kuchenne z lat osiemdziesiątych wciąż okupują miejsca, w których je pozostawiono po zaserwowaniu ostatniego posiłku. Stoły, grzejniki, lodówka.

Czuję, jak narasta we mnie ekscytacja. Nagle pojawia się bezdomny i krzyczy na mnie, że ruszyłam jego kontener, ale na widok mojej białej bluzki upapranej resztkami hot doga z chili milknie, chwilę się nad czymś zastanawia, po czym prosi mnie o papierosa. Jedyne, co mogę mu zaoferować, to dwie kostki mlecznej czekolady, które mu podaję i które on z wahaniem i podejrzliwością w oczach przyjmuje.

Pytam go o restaurację, ale on obdarza mnie tylko chrapliwym śmiechem i każe mi odstawić kontener tam, skąd go wzięłam, a na koniec mnie ostrzega, że cena za złe parkowanie jest wysoka. Grzecznie przesuwam pojemnik na należne mu miejsce i wracam do samochodu.

Wchodzę do sieci i gwałtownie zaczynam poszukiwania informacji na temat budynku, gdy nagle dostrzegam we wstecznym lusterku własne odbicie. Wyglądam, jakbym postradała zmysły – moje blond włosy są zmierzwione, a na twarzy widać pozostałości sosu pomidorowego. Słońce już zachodzi i Leigh niedługo otworzy naszą restaurację… Myślę o Julii, która kazałaby mi nieco ochłonąć i spojrzeć na wszystko realistycznie. Wiem, że tym razem jej nie posłucham; jest na to za późno – nie da się cofnąć objawienia.

Wracam do mieszkania, które dzielę z Leigh, pakuję swoje życie do pikapa i przenoszę się do mamy.

Hot dogi z chili

Składniki

Chili

2 łyżki oliwy, dodatkowa porcja do smarowania

500 g mielonej wołowiny

½ łyżeczki wędzonej papryki

1 cebula, drobno posiekana

2 ząbki czosnku, drobno posiekane

2 łyżki przecieru pomidorowego

1 łyżeczka sosu Worcestershire

1 papryczka bird’s eye chili, oczyszczona z nasion i drobno posiekana, lub 2 łyżeczki chili w proszku, lub ½ łyżeczki chili w płatkach

puszka (400 g) krojonych pomidorów

sól do przyprawienia

Hot dogi

6 parówek do hot dogów

6 bułek do hot dogów, przekrojonych wzdłuż na pół

śmietana

tarty ser (osobiście wolę ostrzejsze odmiany)

Przygotowanie

Zacznij od przygotowania chili. Rozgrzej oliwę w rondlu na średnim ogniu. Dodaj mielone mięso i cały czas mieszaj drewnianą łyżką, żeby mięso równomiernie się rozdrobniło i przyrumieniło z wszystkich stron, a jednocześnie puściło soki. Dodaj wędzoną paprykę, cebulę oraz czosnek i nie przestawaj mieszać, aż cebula zacznie mięknąć. Następnie dodaj przecier pomidorowy, sos Worcestershire oraz chili i wszystkie składniki dokładnie wymieszaj. Na koniec dodaj krojone pomidory i duś na małym ogniu przez pół godziny lub do czasu, aż sos zrobi się gęsty. Mieszaj od czasu do czasu. Gotowe chili dopraw solą do smaku.

Na średnim ogniu rozgrzej patelnię grillową. Przekrój parówki wzdłuż tak, by nie zostały całkowicie przecięte, i wewnętrzne strony posmaruj oliwą. Przypiecz je z obu stron na patelni, aż zrobią się ciepłe i nabiorą chrupkości. Zamiast tego parówki można gotować w rondlu przez 5 min, a następnie dokładnie je odsączyć.

Gotowe parówki włóż do bułek, nałóż na nie porcję chili, na górę dodaj śmietanę i całość posyp tartym serem.

Jeśli nie masz ochoty na samodzielne przygotowywanie, możesz o zachodzie słońca wybrać się do Harry’s Café de Wheels, zabierając ze sobą butelkę szampana i mnóstwo serwetek. Na miejscu po prostu zamów hot doga chili, a potem ciesz się jego wyśmienitym smakiem.

2
Lucy

Nie mogę powiedzieć, że mama jest jakoś szczególnie podekscytowana moim widokiem, ale przynajmniej kontaktuje.

– Odeszłam od Leigh.

– Najwyższa pora.

– Zdradzał mnie.

– A kto tego nie robi? – Mama ani na chwilę nie odrywa spojrzenia od ogromnego ekranu telewizora umiejscowionego tuż obok jej drugiej świętości – ołtarzyka do odprawiania pudźa.

Mama nie ma nabożnego stosunku do monogamii – o czym najlepiej świadczy jej długi pobyt w komunie – ale przez ostatnie kilka lat, po dekadach romantycznych uniesień i związków z niezliczonymi beznadziejnymi partnerami, ograniczyła się do towarzystwa kota, telewizora i „medykamentów”, które muszę przygotowywać specjalnie dla niej. Kto by uwierzył, że ta sama kobieta w młodości należała do towarzystwa, została przyjęta do kilku szkół plastycznych i cieszyła się mianem najpiękniejszej mieszkanki Manyana. Co prawda w tamtych czasach populacja miasteczka liczyła sobie siedemset dziewięćdziesiąt osiem dusz, nie zmienia to jednak tego, że mama była zjawiskowa: oliwkowa cera, zielone oczy i cudowny śmiech wystarczyły, by ku szczeremu utrapieniu moich dziadków mężczyźni byli dla niej gotowi nawet na najdziwaczniejsze wyczyny. Przypuszczam, że dla mamy najlepszym sposobem na życie było właśnie czerpanie ze swego magicznego wpływu, jaki wywierała na mężczyzn, i funkcjonowanie na ich koszt. Nie licząc chwilowego terminowania w zakładzie wytwarzającym biżuterię, z czego szybko zrezygnowała, nigdy nie wykonywała normalnej pracy. To jedna z przyczyn, dla których mam dość sceptyczne podejście do całej tej duchowości spod znaku New Age. Podejrzewam, że mama błędnie uznała przeprowadzkę do komuny, palenie trawki, śpiewy i kłótnie z kolejnymi chłopakami za swoje powołanie. Zawsze chciała napisać romans, co jednocześnie nie przeszkadzało jej marzyć o otwarciu herbaciarni, salonu kosmetycznego dla psów, a także o zostaniu guru. Niestety, jakoś nikt nie puka do jej drzwi, żeby zaproponować wstąpienie na którąś z dróg wiodących ku jednemu z celów, mamie pozostaje więc trzymać się kanapy i od czasu do czasu przepowiadać chętnym przyszłość z kart tarota na którymś z targowisk.

Moje życie zdecydowanie odbiega od banału i szarości.

Mama, choć dobiega sześćdziesiątki, wciąż wygląda uroczo, w nieco ekshippisowsko-laleczkowatym stylu. Mężczyźni ciągle chcą się z nią umawiać, jednak ona nie jest tym już zainteresowana. Mam wrażenie, że się wypaliła.

– Muszę się u ciebie zatrzymać – mówię.

– W porządku.

– Nie mam pieniędzy – dodaję.

Mama wzrusza ramionami w charakterystyczny dla niej sposób, mówiący, jak niewiele uwagi przywiązuje do finansowych wzlotów i upadków, zarówno jej własnych, jak i moich – niestety, wygląda na to, że odziedziczyłam po niej takie podejście.

– Zamierzam otworzyć własną restaurację. – Staram się sprawiać wrażenie zdecydowanej.

W takiej właśnie chwili większość rodziców próbuje uspokoić swoją latorośl i przywołując masę zdroworozsądkowych argumentów, nakłonić ją do rezygnacji z szalonego projektu. Lub w najlepszym razie zaproponować pomoc.

Mama obdarza mnie spojrzeniem – to i tak nieźle – i wraca do oglądania serialu.

– Dobrze.

I to wszystko.

Przenoszę chaotycznie popakowane walizki i pudła do wolnej sypialni i staram się znaleźć trochę miejsca wśród skrawków materiałów, które wskazują na najnowsze hobby mamy – szycie narzut. Ten pokój to świątynia jej dawnych pasji: plecenia makramy, projektowania kart, robienia haftu krzyżykowego, szycia na maszynie ze szczególnym uwzględnieniem dresów frotté. Na łóżku zalega mnóstwo projektów w fazie wstępnej, ale jak dotąd żaden nie doczekał się realizacji. Na ścianie wiszą oprawione w ramki złote myśli i zdjęcia Bhagwana, włącznie z tym, które zawsze wprawia mnie w dobry humor: widać na nim mamę wyglądającą olśniewająco w morelowej szacie z tafty, siedzącą u stóp Bhagwana, który muska jej głowę pawim piórem, wpatrując się jednocześnie w jej dekolt. Nad jego tronem zawieszony jest baner z napisem: „Bhagwan Santosa World Tour 1987 – «Żyjemy w stanie łaski»”.

Robię nieco miejsca na łóżku i kładę się na nim, żeby pogapić się trochę w sufit i wyciszyć, zanim zadzwoni Julia. Julia zawsze dzwoni o siódmej wieczorem, gdy położy Atticę spać. Ta kobieta jest niesamowita. Nie zdarzyło jej się nigdy pominąć choćby jednego wieczoru, choć przecież wie, że o tej porze zazwyczaj mam pełne ręce roboty w restauracji. Kiedy Julia do czegoś się zobowiąże, to na mur-beton, bez jakiejkolwiek taryfy ulgowej (co często dotyczy nas wszystkich).

– Jesteś u Sary?

– Tak.

– Wiesz, że możesz się zatrzymać u mnie, jesteś jedną z niewielu osób, które Ken lubi.

– Dzięki, ale na tę chwilę mama to lepsza opcja.

– Obecność trzynastomiesięcznego dziecka faktycznie nie zachęca, żeby u mnie pomieszkać.

Głos Julii sprawia, że świat znów staje się przewidywalny.

– Jak Leigh to przyjął?

– Nie był zachwycony.

– Mało powiedziane, jak sądzę. Na pewno jest przerażony, że bez ciebie straci jedną czapkę.

– Bardziej chyba się boi, że straci mnie. – Wiem, że takie stwierdzenie to nic więcej jak cień słabnącej i bezpodstawnej nadziei.

Głos Julii przybiera nieco ostrzegawczy ton:

– Chyba raczej samej myśli, że cię straci.

– O trzeciej nad ranem to chyba nie ma większego znaczenia.

– Lucy…

Siadam na łóżku, nagle się zastanawiając, jak jej to powiedzieć.

– Spotkałam kogoś – zaczynam.

Julia gwałtownie wciąga powietrze, nie z potrzeby tlenu, tylko z podekscytowania. Mówię dalej, zanim udaje jej się coś wtrącić:

– To restauracja.

Słyszę głośny wydech i znaczące „Hmm”.

– W Potts Point. – Julia uwielbia Potts Point.

– Nigdy cię nie będzie stać na taką lokalizację.

– Jest bliżej Woolloomooloo.

– Na taką też nie będzie cię stać, a dodatkowo możesz paść ofiarą rabunku i/lub gwałtu.

Chwila przerwy.

– Kochanie, jadłaś może ciasteczka Sary?

– Mówię poważnie. To stara restauracja, która wygląda, jakby opuszczono ją lata temu.

– W Sydney coś takiego nie dzieje się bez powodu.

– Ale…

– Kochanie – Julia wpada mi w słowo, zyskując w ten sposób chwilę na przełączenie się w tryb instruktora organizacji bezpiecznego miejsca pracy dla osób emocjonalnie upośledzonych – na razie skup się na tym, żeby zabrać wszystko, co jeszcze twojego zostało w waszym mieszkaniu, wyplątać się z całego tego związku z Leigh i znaleźć pracę. Stać cię na coś naprawdę dobrego. Neil zawsze chętnie przyjmie cię z powrotem… Słuchasz mnie? Lucy?

Niecierpliwie bawię się jednym z niedokończonych makramowych dzieł mamy. Może powinnam się zająć czymś takim? Może powinnam odłożyć słuchawkę, wziąć gorącą kąpiel, a potem poważnie przemyśleć swoje życie?

– Słyszę cię. To był dość męczący dzień.

– Nie jedz ciasteczek swojej mamy.

– Nie będę.

– Lucy, masz za sobą naprawdę dużo ciężkich przeżyć, to naprawdę nie pora i czas, żeby angażować się w otwieranie nowej restauracji. Przecież sama najlepiej wiesz, ile z nich pada!

To fakt, aż jedna czwarta lokali po wspaniałym starcie kończy plajtą i zamknięciem. Ale ja mam pewną przewagę: nie mam nic do stracenia.

– Mama mnie woła – mówię do słuchawki, choć obie wiemy, że to nieprawda.

– Wcale nie.

– No dobrze. Ale muszę kończyć.

Słyszę westchnienie Julii, a potem jej stanowczy głos:

– Przyjadę po ciebie jutro o ósmej rano, zrobimy sobie wycieczkę.

Za to właśnie kocham Julię: dla dobra naszej przyjaźni nie waha się zrobić zwrotu o sto osiemdziesiąt stopni.

– Kocham cię, dobranoc. – Odkładam słuchawkę i spoglądam na trzymaną w dłoni garść banknotów na trzymiesięczny wynajem. Jak, u licha, otworzyć restaurację, jeśli ma się do dyspozycji pięćset dolarów?

3
Lucy

Budzę się i śledzę cienie zalegające na suficie, które stopniowo przeobrażają się w zwarty wzorzec straty. Jak to się dzieje, że choć za dnia wszystko wydaje się takie jasne i pewne, o trzeciej nad ranem po tym przekonaniu nie ma śladu, pozostają tylko ból i przerażenie? Czy właśnie dlatego, zdaniem przewodników duchowych, to najodpowiedniejsza godzina na medytację? Nieraz się nad tym zastanawiam: gdyby przyjrzeć się mieszkańcom mojej strefy czasowej, reprezentującym różne stany posiadania i zawody, czy okazałoby się, że wielu z nich nie śpi o tej porze? Z tej grupy trzeba oczywiście wykluczyć wszystkich, którzy w ogóle się jeszcze nie kładli – wkurzonych i nocnych marków. Chodzi o tych z nas, którzy budzą się z nagłą świadomością własnej śmiertelności i iluzoryczności marzeń. Nocna aura, pozbawiona gwaru i wszelkiej typowej dla dnia aktywności, sprawia, że człowieka opanowują strach, ból oraz poczucie straty. Przypuszczam, że to dlatego o tej właśnie godzinie rośnie aktywność w mediach społecznościowych i na blogach – cyberprzestrzeń to dobre miejsce, by nawiązywać kontakt z innymi czatującymi i próbować się oszukiwać, że nie jest się samemu.

Jednak tak naprawdę poza dochodzącym z sąsiedniego pokoju chrapaniem mamy nie ma nic prócz pustki. Żadnych SMS-ów od Leigh, żadnych przebłysków w mózgu, pokazujących mi, jak sprawić, żeby restauracja typu pop-up^2 działała przez trzy miesiące bez pieniędzy. Julia ma rację, sama z własnej woli utrudniam sobie życie. Dlaczego tak się dzieje?

Nie chcę tu być… Jedynym miejscem, w którym chciałabym się teraz znaleźć, jest…

Parkuję tuż obok budynku będącego uosobieniem wszystkich moich nadziei. Na zewnątrz stoi jakiś pijaczyna, który wykrzywia twarz do okna. Na mój widok potrząsa głową, a potem macha na pożegnanie i odchodzi.

Mam w ręku klucze. Powinnam była zaczekać z tym do przyjazdu Julii. Teraz trzęsę się z przerażenia na myśl, że zostanę napadnięta/zgwałcona/zabita – dzięki, Juleczko.

Wkładając klucz do zamka, znów niemal słyszę dochodzące ze środka westchnienie. Drzwi otwierają się w cudowny sposób – choć nie wiem, dlaczego uważam, że w cudowny, przecież klucz nie wziął się znikąd, w końcu dotarłam do agenta nieruchomości, podpisałam z nim umowę na trzy miesiące wynajmu i wpłaciłam odpowiednią kwotę. Agent sprawiał wrażenie zaskoczonego, że w takim miejscu chcę otworzyć restaurację pop-up. Wykonał kilka telefonów, oddalając się ode mnie na tyle, bym nie mogła słyszeć treści jego rozmów, po czym powrócił z gotową umową i takim zadowoleniem na twarzy, że zaczęłam podejrzewać jakąś nieszczerość z jego strony, mimo to jednak złożyłam podpis w stosownym miejscu.

Prąd został, rzecz jasna, wyłączony, muszę więc posłużyć się światłem z telefonu komórkowego, żeby lepiej widzieć, gdzie stąpam. Po tylu latach wszystko jest pokryte warstwą kurzu i brudu. Można tu pomieścić około pięćdziesięciu gości. O mój Boże, na pewno są tu myszy, choć ten gość z agencji zapewniał mnie, że lokal został niedawno poddany deratyzacji. Na moje oko to „niedawno” było jakieś pięć lat temu. Jednak z pomieszczenia bije osobliwe ciepło, jakby echo dawnych smakowitych posiłków… ktoś musiał bardzo kochać to miejsce. Kieruję się do kuchni. Wszystko jest na miejscu, tak jak w 1982 roku. Właśnie wtedy restauracja została zamknięta. Nazywała się Fortune, czyli majątek lub pomyślność. Trudno nie dopatrzeć się w tym pewnej ironii.

Mikser firmy Kenwood, taki, jaki miała moja babcia, stoi dumnie obok archaicznego robota kuchennego, noże wciąż są na swoich miejscach. Idę w kierunku kuchenki, ogromnego, ośmiopalnikowego szkaradzieństwa, które wyraźnie wskazuje na to, że dawny właściciel podchodził do kwestii kucharzenia bardzo poważnie.

Podchodzę do szuflad i otwieram je po kolei – jest tam mnóstwo przyborów, z których śmiało mogę korzystać, a w jednej znajduję kolekcję książek kucharskich i różnych czasopism kulinarnych sprzed lat. Na widok setek przepisów na dania, które już dawno wyszły z mody i ze zbiorowej świadomości – może poza kilkoma wymuskanymi hipsterskimi kucharzami – czuję, jak przechodzą mnie ciarki. Jestem w niebie, tylko że mój telefon zaraz padnie z wyczerpania. I wtedy to znajduję. Spomiędzy stron „Gourmet Traveller” z grudnia 1981 roku wysuwa się mały czerwony notes. Pełno w nim przepisów spisanych zapadającym w pamięć pismem: pięknych, śmiałych receptur tworzonych z oddaniem i klasą. To potrawy mojego dzieciństwa, które w mojej wyobraźni gościły na stołach szczęśliwych rodzin i par o wyrafinowanym guście: homar thermidor, wołowina Wellington… umieram z głodu. Na większości przepisów widnieją adnotacje i daty, prawdopodobnie świadczące o tym, kiedy dana potrawa była przygotowywana. Zerkam na stronę z francuską zupą cebulową i znajduję tam tylko jedną datę, która dziwnym trafem jest również datą mojego urodzenia – 11 lipca 1980 roku. Być może zupa wyszła niezbyt smaczna i kucharz nigdy jej już nie przyrządził? Ale przepis jest tak cudownie skomponowany: ile potrzeba cebul, jak je dusić, jak kroić bagietki na plastry i przypiekać je z serem gruyère… Obok jest tylko jedno słowo komentarza: „Doskonałość”.

Z serowej utopii wyrywa mnie dźwięk telefonu. To Leigh. Patrzę na wyświetlające się na ekranie zdjęcie, które zdaje się rzucać cień. Nie odbiorę, nie odbiorę; o Boże, on pewnie też, tak jak ja, czuje się samotny i zdezorientowany. Już mam odebrać połączenie, gdy do moich uszu dochodzi dźwięk trzaskających drzwi i telefon milknie na dobre – bateria się wyczerpała. Dzięki ci, Opatrzności. Teraz w tych spowijających mnie ciemnościach muszę znaleźć drogę wyjścia.

Gdzie jest moje życie?

4
Lucy

Na dźwięk klaksonu samochodu Julii mama przewraca oczami. Obie zdecydowanie czerpią przyjemność z pogardy, jaką żywią wobec siebie. Trzeba im jednak przyznać, że w jednym są zgodne – sądzą, że wiedzą, która część mojego życia wymaga poprawy, i w tej kwestii potrafią zewrzeć szyki… w tej i w pełnych szczerej niechęci uczuciach, jakie żywią do Leigh.

– Powiedz jej, żeby weszła.

– Nie mogę, już jesteśmy spóźnione. Masz ochotę pojechać z nami?

Mama, odziana w szkarłatny welurowy szlafrok, siedzi w fotelu ze stopami opartymi na podnóżku. Okruszki po brownie znaczą okolice jej ust.

– Mój artretyzm znów się odzywa, dlatego niedługo przyjdzie Sandy, żeby mnie trochę poreikować.

Wzmianka o Sandy, szczególnie w połączeniu z sesją reiki, to dla mnie dodatkowy bodziec, żeby chcieć wyjść z domu.

– Jasne.

– Dasz sobie radę.

– Tam chyba są szczury.

– To twoje przeznaczenie.

Całuję mamę w głowę, jej niezmienna dziwaczność jest kojąca. Znów rozlega się dźwięk klaksonu.

– Och, zamknij się, Julia. – Mama wzmacnia swój przekaz trudnym do zinterpretowania gestem. Coś pomiędzy machaniem skrzydeł ptaka a wymachiwaniem czarodziejską różdżką wróżki.

Idę ku swojemu przeznaczeniu, które chwilowo przybiera kształt Julii w jej gigantycznym SUV-ie. Moja przyjaciółka wygląda i prowadzi jak kobieta, której życie jest wszechstronnie zabezpieczone. Na tylnym siedzeniu króluje zamontowany z wojskową precyzją fotelik dla dziecka, oczywiście z dzieckiem w środku. Gest, rozmiar i rozmach, prezentowane przez Julię i jej samochód sprawiają, że Attica w swoich uroczych markowych ogrodniczkach i ja wyglądamy jak dwaj Tomciowie Paluchowie w krainie olbrzymów.

Pakuję się do środka i całuję w policzek najpierw Julię, a potem jej wersję mini.

– Nie mogę uwierzyć, że podpisałaś umowę najmu bez pokazania jej najpierw mnie.

– Dzień dobry. Zrobię to teraz – odpowiadam z przekorą bardziej pasującą do nastolatki.

Julia wydaje niechętny pomruk, symbolizujący rodzicielskie przywoływanie do porządku – coś, czego mamie zawsze brakowało. Zważywszy, że jestem już grubo po trzydziestce, takie sytuacje powinny być już dawno za mną, ale czyż głupie decyzje są zarezerwowane tylko dla szczenięcego wieku?

Jestem nieco nadąsana, dlatego podróż przebiega w ciszy z wyjątkiem okazjonalnego gaworzenia dobiegającego z tyłu.

– Leigh dzwonił – mówię w końcu.

– Czy zaproponował ci współudział w restauracji?

– Nie wiem, telefon mi padł.

– I dobrze.

Julia skręca i zjeżdża na lewy pas. Po drodze mijamy białe kołnierzyki z Macquarie Street zmierzające do swoich korporacyjnych miejsc pracy i korporacyjnych apartamentów. Wszyscy wydają się tacy dorośli i jednolici na tle szklanych wieżowców przeplatanych pochodzącymi z dalekiej przeszłości budynkami z piaskowca. Nawet Attica z tym swoim niezmąconym spojrzeniem zdaje się bardziej dojrzała niż ja. Julii restauracja się nie spodoba.

– Sprawdziłam to miejsce w Google’u. To okropna ulica, a restauracja jest nieczynna od 1982 roku.

– Hmm. – Powinnam była pojechać tam sama.

– Skoro restauracja była zamknięta tak długo, to musiał być ku temu dobry powód.

– Dzięki za oświecenie mnie, Konfucjuszu.

– Ktoś się chyba nie napił dziś kawy.

– Mama nie ma czegoś takiego, w szafce jest tylko haszysz.

Przejeżdżamy obok parku i przystani błyszczącej w świetle słońca – ot, kolejny dzień jak z obrazka, który szybko pójdzie w zapomnienie. Julia trąbi na kierowców, którzy i tak jej nie słyszą zza ściany kociej muzyki dobiegającej z głośników samochodowych.

Jest mi niedobrze. Nawet po krótkiej wizycie w knajpce na kawę. Wiem, że Julia musi zobaczyć restaurację, ale wiem też, że jej praktyczna, krytyczna ocena sprawi, iż cała ta wyprawa może się dla mnie skończyć w wariatkowie.

Zatrzymujemy się przed moim lokalem. Przed drzwiami rozsiadł się jakiś bezdomny i teraz zapałką wydłubuje brud zza paznokci. Na moje przyjazne machanie wzrusza ramionami. Julia głośno przełyka ślinę, próbując się powstrzymać od oceny… ale bez powodzenia.

– Czy dostałaś go w pakiecie z restauracją?

Zaparkowała obok jakiegoś samochodu. Wysiadamy z SUV-a i Julia pilotem zamyka auto.

– A co z małą?

– Cholera. – Julia szybko otwiera samochód i wyciąga Atticę. – Od czasu do czasu zapominam, że ją mam.

Dobrze jest wiedzieć, że moja doskonała przyjaciółka jest jednak człowiekiem i też popełnia błędy; chwilami mam wrażenie, że obie o tym zapominamy.

Wchodzimy do środka, ciągnąc za sobą mopy, wiadra i środki czystości. Naszym zadaniem – gdy wykład Julii na temat moich działań już się skończy – jest usunięcie pierwszej z wielu warstw brudu.

Attica bierze na cel gniazdko elektryczne i z upodobaniem zaczyna je badać, jednak nie trwa to długo, bo matka-strażniczka szybko ją zgarnia. Trzymając mocno dziecko na rękach, robi dwa kroki do przodu i rozgląda się uważnie wokół.

– Co za nora.

– Dzięki, Julka.

– Bette Davies, Za lasem.

Zawsze z wielką przyjemnością wspierałam Julię w jej zachwycie nad starymi filmami; dodaje jej to nieco romantyzmu.

– Naprawdę? – pytam z uśmiechem.

– Ta kwestia pasuje jak ulał… Lucy, do diabła, coś ty narobiła?

W rzeczy samej, Julia głośno wyraża myśli kłębiące mi się w głowie. W świetle dnia opłakany stan pomieszczenia ujawnia się z pełną mocą.

– Choć wcale aż tak bardzo tu nie śmierdzi, to dziwne. – Julia z zapamiętaniem wwąchuje się w otoczenie.

– Pewnie przez lata gotowania zapachy kuchenne musiały wniknąć w ściany.

– Pieczone ziemniaki – pada jej odpowiedź na niewypowiedziane pytanie.

Ma rację, to miejsce wypełnia zapach, który kojarzy mi się z niedzielnym obiadem u dziadków.

Nagle rozlega się szelest. Julia cofa się o krok.

– O rety, tam w rogu jest ptasie gniazdo.

Zerkamy na siebie nawzajem, a potem kierujemy wzrok ku zawieszonemu w górze gniazdu, obok którego uwija się wróbel.

– Przynajmniej to nie gołębie. Ani szczury. – Niczym Pollyanna staram się dostrzec coś pozytywnego.

Julia chwyta mnie za rękę, wwierca we mnie spojrzenie i mówi powoli, tak jak się przemawia do kogoś, kto się pogubił:

– Złotko, jeśli pojedziemy teraz do agenta nieruchomości, mogę mu pomachać moją prawniczą wizytówką i spróbujemy odzyskać twoje pieniądze.

Gdyby Julia miała kiedykolwiek do czynienia z agentem nieruchomości, wiedziałaby, że porywa się z motyką na słońce.

– Nie. Chcę… chcę dać temu miejscu i sobie szansę.

Kiwam głową. Julia patrzy na mnie. Kiwam głową jeszcze bardziej ochoczo, unoszę brwi i okraszam twarz uśmiechem z nutką szaleństwa. Julia bierze głęboki wdech. Ja też. Julia pociąga nosem. Ja też. Julia wydaje długie westchnienie. Kiwam głową jeszcze kilka razy… można by rzec, że motywuję siebie samą. Julia się poddaje.

– Więc wynajęłaś restaurację na trzy miesiące. Kiedy chcesz ją otworzyć?

Chwila przerwy, żeby wyglądało, że rozważam przynajmniej kilka potencjalnych dat.

– W czwartek.

Julia rzuca mi kolejne wymowne spojrzenie i mówi:

– Naprawdę ci odbiło. W przyszły czwartek?

– Nie gadaj głupot, oczywiście, że nie.

Julia patrzy mi prosto w oczy.

– A więc kiedy?

– Za trzy czwartki. – Koncentruję się na tym, żeby nie mrugać; muszę wygrać ten pojedynek na spojrzenia.

– Licząc od czwartku, który był wczoraj?

Wie, że daty nie są moją mocną stroną. Mrugam.

– Licząc od wczorajszego czwartku.

Wiem, co zaraz usłyszę: mocno wydłużone „tak”.

– Taaak.

Bingo.

– Masz więc niewiele ponad dwa tygodnie. Żeby stworzyć restaurację. – Akcentuje słowo „stworzyć” w taki sposób, jakby potrzeba było cudu na zrobienie czegoś z niczego.

– O to właśnie chodzi w restauracjach pop-up. One po prostu pojawiają się jakby znikąd… – Mój głos cichnie.

– Jak? Z kim? To znaczy kto poza mną będzie ci pomagał?

– No cóż, rozmawiałam już z Maią i Hugonem, oboje są zainteresowani.

– Masz pieniądze, żeby im płacić wynagrodzenie?

– Jeszcze nie.

Julia złowróżbnie mruży swoje intensywnie niebieskie i zdecydowanie zbyt inteligentne oczy prawnika.

– Lucy, jaką sumą dysponujesz?

– Mam trochę… Powiedziałam Mai, że może być moją częściową wspólniczką.

– Tego tutaj? – Julia powoli się obraca, wodząc oczami po ścianach obłażących z farby, wyszczerbionych listwach przypodłogowych, całym tym syfie, w dosłownym i przenośnym znaczeniu, zalegającym na podłodze. – Założę się, że była wniebowzięta. – Ponownie się odwraca i kontynuuje inspekcję. – Leigh o tym wie?

– Niezupełnie.

– Słonko, skoro powiedziałaś o tym dwójce jego podwładnych, próbując ich przekabacić, on wkrótce się dowie i nie będzie mu się to podobało. Osobiście nie mam z tym żadnego problemu, ale przecież wiesz, jakim potrafi być draniem, a ty go przecież rzuciłaś, wyprowadziłaś się z własnego domu i zdecydowałaś, że otworzysz własną zwariowaną knajpę, i to wszystko w ciągu dwudziestu czterech godzin.

Boże, chyba zwariowałam.

– Na pewno nie zamierzasz się z tego wycofać?

Przyszpilona po raz kolejny jej świdrującym spojrzeniem słyszę, jak trzaskają drzwi. To muszą być drzwi do jednej z ubikacji, te, które trzasnęły wczoraj w nocy.

– Wiesz przecież, że praktycznie jesteśmy w separacji już od miesiąca. Ta wczorajsza wyprowadzka to tylko przypieczętowanie czegoś, co i tak miało miejsce.

– Mhm. No to zaczynamy. Muszę na drugą zawieźć Atticę na zajęcia z muzyki.

Julia chwyta za miotłę i zabiera się do pracy. Attica też szybko znajduje sobie zajęcie – pracowicie wkłada walające się papiery do kosza, by potem całą jego zawartość ze śmiechem wysypać na podłogę. Idę do kuchni i również zakasuję rękawy. Słyszę bezdomnego, który sikając na boczną ścianę budynku, ochoczo sobie podśpiewuje. Jesteśmy jedną wielką szczęśliwą…

5
Lucy

Udało mi się właśnie skończyć oczyszczanie drogi do środkowej półki lodówki, gdy nagle rozbłyska światło, by po chwili znów przygasnąć, a z sąsiedniego pomieszczenia dobiega krzyk Julii. Ruszam pędem w jej kierunku.

– Co się dzieje?

– Włączyli prąd.

Spogląda w górę i wskazuje na stary upaćkany żyrandol, który bucząc, próbuje zadziałać.

– Zauważyłam.

– Właśnie miałam okazję w pełnym, dwustuwatowym świetle dostrzec, co to za gówniana nora.

Światło ponownie rozbłyska i gaśnie. Jakiś dziwny trzask każe nam się w porę obrócić, by dostrzec oposa wynurzającego się gdzieś spod oldskulowego kominka.

– Łap go! – wrzeszczy Julia.

– Czym?

– Nim! – Wskazuje głową na umięśnioną, przystojną formę, która objawia się w drzwiach.

– Dostawa. Drzwi służbowe były zamknięte.

Na widok Henry’ego nie mogę powstrzymać uśmiechu. Siostrzeniec naszego dostawcy restauracyjnego właśnie rozpoczął swoją działalność. Jest wystarczająco dobrze mi znany, żebym ufała jakości oferowanych przez niego usług, a jednocześnie na tyle oddalony od mojego poprzedniego życia, by nie znajdować się w bezpośrednim polu rażenia Leigh. Zaopatrzony jest w masę produktów kojarzących mi się w tej chwili z ziemią obiecaną, które zamówiłam poprzedniego wieczoru: ryż, olej i inne tłuszcze, octy i tak dalej.

– Potrafisz złapać oposa? – pyta Julia piskliwie.

Henry sprawia wrażenie nieco wystraszonego, jednak stojąc pomiędzy oposem a Julią najwyraźniej uznaje, że opos stanowi mniejsze zagrożenie.

– Mogę spróbować, ale sądzę, że lepiej by było kogoś wezwać.

– Ona nie ma pieniędzy – wyjaśnia Julia, kiwając głową w moją stronę. – Sam musisz to zrobić.

Henry posyła mi przepraszający uśmiech i już po paru minutach udaje mu się wypuścić na wolność zarówno oposa, jak i wróbla. Teraz może się skupić na oglądaniu jadalni.

– Ciekawe miejsce. – Głos ma raczej cieniutki.

– Żarty sobie stroisz?

– Czy za dostawę może pani zapłacić gotówką? – Henry rzuca mi ukradkowe spojrzenie, wiercąc się niepewnie, najwyraźniej w poczuciu sporego dyskomfortu.

– Daj mu swoją kartę kredytową – instruuje mnie Julia.

Oto nadszedł moment, na który czekałam… kolejny. Nawet nie zamierzam podejmować następnej potyczki na spojrzenia.

– Moja karta jest do wspólnego konta z Leigh.

– No i?

– No i, skoro się wyniosłam, to Leigh dziś rano zablokował wszystkie konta, do których mogłabym mieć dostęp.

Z ust Julii wydobywa się złowrogi pomruk.

– Przyjmiesz ode mnie czek? – pytam.

Henry robi się jeszcze bardziej niespokojny.

– Tak prawdę mówiąc, to wolę gotówkę.

– Dlaczego? – pyta Julia oskarżycielskim tonem prokuratora.

– Chodzi o to, że… no więc… Leigh ostrzegł wujka Lesa, który powiedział tacie, że pani Lucy ma kłopoty finansowe.

– Serio?

– Tak, napisał to w mailu.

– Jakim mailu? – Oczy Julii zwężają się. Czuję nadciągającą katastrofę.

– Tym, który wczoraj wieczorem przesłał do wszystkich waszych dostawców. Napisał, że chce wszystkich uprzedzić, że się rozstaliście i że ma pani jakieś… problemy.

– A o jakich to problemach był łaskaw wspomnieć?

– Pisał coś o załamaniu nerwowym czy czymś takim… i że jest pani bankrutem… to znaczy, że jest pani spłukana.

– Ona nie jest bankrutem. Żeby ogłosić bankructwo, trzeba coś posiadać i mieć wystarczająco dużo długów, a to jej nie dotyczy.

– Nie mam też żadnego załamania nerwowego! – A może jednak? Rozglądam się dookoła… Chyba jednak mam.

Henry potakuje z wdziękiem i nie najlepiej skrywanym brakiem przekonania.

– Jasne.

– To Leigh mnie sabotuje.

Henry ponownie kiwa głową, uśmiech na jego twarzy staje się jakby mniej nerwowy.

– Ja miewam załamania. Różnie nam się z moją dziewczyną układa.

– Ty masz dziewiętnaście lat. Załamań to ty możesz doświadczać dopiero wtedy, jak skończysz dwadzieścia pięć, nie wcześniej. – Julia psychologiczne zawiłości zawsze sprowadza do kwestii wieku.

Pod wpływem ogarniającej mnie wściekłości czuję, jak palą mnie policzki. Wyszarpuję z portfela dwieście osiemdziesiąt dolarów i wręczam je Henry’emu.

– Mam pieniądze.

– Najwyraźniej w nie opływasz. – Julia z uniesionymi brwiami potrząsa głową.

– Super, dzięki. – W głosie Henry’ego słychać ulgę. – Jestem pewien, że to miejsce da czadu. – Tym razem daje się wyodrębnić lekkie wahanie, ale tylko lekkie.

Światło gaśnie i ponownie rozbłyska.

Gdy eskortuję Henry’ego ze stosem pudeł do kuchni, brwi Julii wciąż pozostają uniesione. Kiedy zostaję sama, dołącza do mnie z Atticą. Dziewczynka desperacko się wyrywa, żeby iść samodzielnie, macha wszystkim kończynami, co sprawia, że Julia wygląda niczym sześcioramienny potwór z głębin jakiegoś szkockiego jeziora.

– Ile tak dokładnie masz pieniędzy?

Wzruszam ramionami.

– Ile?

Wzdycham.

– Dziewięćset siedemdziesiąt dwa dolary minus paliwo.

Liczby nazwane po imieniu opadają z łomotem na podłogę, rozbrzmiewając bezdźwięczną kakofonią wieszczącą katastrofę.

– Czy w tym mieszczą się opłaty za pozwolenia i ubezpieczenie?

– Mniej więcej.

Nie mieszczą się.

– Pożyczę ci trochę.

– Nie – odpowiadam stanowczo. – Być może nie będę w stanie zwrócić ci pożyczki, a wtedy będę się z tym źle czuła i zacznę cię unikać, i to zniszczy naszą przyjaźń.

– A więc jednak wszystko sobie przemyślałaś.

Przemyślałam.

– Robię ci darowiznę w wysokości pięciuset dolców – oświadcza Julia, przebijając mnie swoim zdecydowaniem tak skutecznie, że obie z Atticą nieruchomiejemy. – Mogę to sobie odpisać jako datek na dobroczynność, a ty przynajmniej będziesz mogła kupić jakąś farbę. Poza tym ja się zajmę ubezpieczeniem, a ty pozwoleniami. Zaraz, ty płaczesz?

– Nie.

Płaczę.

– Może trochę. Nie chcę jałmużny…

– Och, daruj sobie, dumę pozostaw na później, gdy już otworzysz restaurację. Muszę zawieźć Atticę do domu. – Julia obejmuje mnie po matczynemu, przywracając tym porządek świata. – Przestań się już mazać. Zadzwonię do ciebie wieczorem. – Majestatycznym krokiem idzie w kierunku wyjścia. Chwilę później wraca, żeby zabrać torbę z rzeczami małej, po czym odjeżdża ku zachodzącemu słońcu. Julia, moja bohaterka.

Nie lubię u siebie takiego rozmamłania, czuję, że powinnam zrobić coś pożytecznego… więc zaczynam szlochać.

Po chwili wyciągam czerwony notes, który cały czas mam przy sobie w torbie, i przeglądam przepisy, niegdyś tak komuś bliskie; mam nadzieję, że odkryję jakiś uniwersalny znak, jakbym była tarocistką czy specjalistką od feng shui, które zawsze przepędzałam spod drzwi. Ponownie natrafiam na francuską zupę cebulową. Czuję, jak mi burczy w brzuchu. Mam pod ręką wszystkie składniki, a powinnam się przecież zaznajomić z kuchnią. Zawodząc żałośnie – w końcu nic mnie nie ogranicza – zabieram się do siekania cebuli.

6
Lucy

Siekanie, łkanie, pociąganie nosem, zawodzenie… To ci dopiero przepis… Nienawidzę Leigh… ale to nie całkiem jego wina… a może jednak tak… Gdyby tylko trzymał go w spodniach… ale jeśli mam być szczera, między nami zawsze czegoś brakowało… no i jeszcze to przeżuwanie… ale w końcu nie ma ludzi idealnych, prawda? Nie ma stuprocentowych ideałów. Ja sama jestem od niego daleka – miewam zmienne nastroje, jestem w wielu kwestiach przewrażliwiona, jestem jedzeniową snobką… no, może z wyjątkiem hot dogów chili… Za szybko się czerwienię, zdarza mi się z trudem dobierać słowa, a mój umysł ma tendencję do popadania w stupor, gdy przypadkiem znajdę się na widoku… Wciąż nie opanowałam sztuki przyrządzania risotto… a czy szanujący się kucharz może nie umieć przyrządzać dobrego risotto? Miewam zespół napięcia przedmiesiączkowego, i to w koszmarnym wydaniu… Lubię kłaść zimne stopy na jego ciepłych udach, nawet jeśli to go budzi… Mam problemy z mówieniem „nie”… Mam skłonność do uciekania od problemów, zamiast się z nimi zmierzyć, głośno i przenikliwie kicham, gdy jestem zdenerwowana… Boże, jestem zupełnie jak moja matka, tyle że z włosami blond. Cholera… szlag… dupa.

Podano mi cebulę. Mamroczę słowa podziękowania i dalej siekam. Po chwili sobie uświadamiam: przecież jestem tu sama.

Docierają do mnie słowa: „Nie ma za co”. Brzmią jak dochodzące z głębi dudnienie. Ten dźwięk nie przypomina głosu Leigh… ani nikogo mi znanego.

Chyba każda z nas doznała kiedyś w życiu wrażenia, że nagle znajduje się poza własnym ciałem i patrzy na siebie z zewnątrz. Może jednak nie każda, w końcu wiele kobiet cieszy się dobrym zdrowiem psychicznym, poślubia swojego pierwszego chłopaka i żyje normalnym życiem w domu kupionym od dziadków, stojącym gdzieś niedaleko domu rodziców. Święta Bożego Narodzenia zaczyna planować już w maju, a na tablicy korkowej wiszącej w kuchni obok telefonu przypięty jest spis telefonów na policję, do straży pożarnej, pogotowia i pięciu najbliższych przyjaciółek. Chciałabym być jedną z takich nich, ale to tylko pobożne życzenie, nie pozostaje mi więc nic innego, jak spojrzeć w bok w poszukiwaniu ręki, która podała mi cebulę, i przekonać się, że jest ona dołączona do owłosionego i umięśnionego ramienia. Ramię odziane jest w rękaw, który wygląda jak… no dobrze, na moim kuchennym stole siedzi odziany w kitel mężczyzna o blond włosach, całkiem atrakcyjny. Pachnie przyjemnie, nie jest więc jednym z moich bezdomnych znajomych z sąsiedztwa. Zapachy, które roztacza, to zapachy restauracji, a dominują pieczone potrawy i siła. Przełykam ślinę, zdając sobie sprawę, że robię to po raz ostatni w życiu, ponieważ za chwilę zostanę zamordowana przez tego blondwłosego, roztaczającego miłą woń i sporą porcję uroku psychopatycznego zabójcę. Nagle mój umysł przypomina mi, że gdzieś czytałam następującą odkrywczą poradę: jeśli patrzysz swojemu zabójcy prosto w oczy, będzie mu trudniej pozbawić cię życia. Podnoszę więc wzrok i spoglądam na twarz mojego przyszłego zabójcy. Zauważam, że ma przepięknie wyrzeźbione usta, nos i oczy, oczy w niezwykłym kolorze mchu, które kojarzą się z jeziorami tak głębokimi, że nie można dostrzec dna, pełne iskierek figlarności i żywej inteligencji, które wpatrują się we mnie bez skrępowania i z ciekawością.

– A więc mnie widzisz? – Znów słyszę ten sam głos. Czy wszyscy zabójcy tak właśnie brzmią?

– Tak…

– I mnie słyszysz… to dobrze, bardzo dobrze. – Jego usta rozciągają się w uśmiechu tak hipnotyzującym, że zaczynam wierzyć, iż wszechświat został stworzony dla tej właśnie chwili. Co tu się, u licha, dzieje?

Kicham.

– Na zdrowie!

Ten głos zdecydowanie brzmi znajomo i dochodzi zza moich pleców. Obracam się i widzę Leigh. Dzięki Bogu. Może zostanie zabity razem ze mną. Albo zamiast mnie.

Ponownie się obracam i zauważam, że mężczyzny od cebuli nie ma. Chwileczkę. Mężczyzny od cebuli nie ma? Totalnie się pogubiłam.

– Ty? Tutaj? Po co? – Tylko tyle jestem w stanie w tej chwili wyartykułować. Wcale nie tak źle, zważywszy, że za kilka minut zostanę stąd wyprowadzona w kaftanie bezpieczeństwa.

– A co to za powitanie? – Leigh podchodzi bliżej, żeby mnie pocałować. Wciąż trzymam w ręku nóż, na którego widok Leigh się cofa. Przyjmuje pozę, która, jak sądzę, jego zdaniem ma oznaczać postawę dominującą i pewność siebie, a która objawia się demonstrowaniem bicepsów, słusznego wzrostu, a w chwilach szczególnego zadufania także krocza.

– Czemu jesteś taka spięta?

– Co? Nie, wcale nie jestem. Po co przyszedłeś? – Ponownie się rozglądam. Nikogo nie ma… nie ma?

– Nie chciała góra do Mahometa…

Czas wracać na ziemię, spaloną ziemię Leigh.

– Czy choć na pięć minut możemy sobie darować te komunały?

Wzrusza ramionami i sięga po czerwony notes.

– Fajne.

Wyrywam mu go z ręki. Nigdy nie znosiłam tego jego zadufania i przekonania, że wszystko, włącznie ze mną, jest jego własnością.

Przyciskam notes do piersi i kątem oka zerkam na miejsce, na którym siedział mężczyzna od cebuli. Muszę sobie oddać przynajmniej tyle, że moja halucynacja była niesamowicie przystojna, męska, trochę jakby z reklamy Old Spice’a – to znaczy nie w jakiejś wersji ze złotym łańcuchem na szyi, ale, och…

– Wszystko w porządku, LiLi?

Nie znoszę też, że Leigh z uporem nazywa mnie LiLi, wymawiając to imię nieco dziecięcym głosikiem, i że właśnie nim, a nie moim prawdziwym imieniem podpisuje się na kartkach; no i jeszcze to, że on podpisuje się za mnie, jakby się bał, że na kartce urodzinowej dla siedmiolatka mogłabym napisać coś bardziej oryginalnego i godnego zapamiętania niż on – to jest dopiero wkurzające. W ogóle wszystko w Leigh mnie wkurza. Tak działają faceci, którzy łamią kobiece serca. Drań.

– Masz taką dziwaczną minę.

– Miałam ciężki tydzień.

– Kiedy wracasz do domu? – Muska tymi swoimi doskonałymi dłońmi (wie, że są piękne, i wie, jak to pokazać) sprzęty kuchenne, uwidaczniając tym gestem, w jak opłakanym stanie znajdujemy się ja i mój lokal. Wystarczy, że tu jest, bym czuła, jak zaczyna mi brakować tlenu w płucach.

– Powiedziałam ci już, gdy wracaliśmy z Seal Rock, że to koniec. Potrzebuję przestrzeni.

– Do tego nie musisz się wyprowadzać.

– A jest inna opcja?

Patrzy na mnie, wyraźnie nie wiedząc, co mi odpowiedzieć.

– Dlaczego ciągle się rozglądasz? Jest tu ktoś jeszcze?

– A jest? – Staram się, żeby to zabrzmiało niefrasobliwie, ale dociera do mnie, że moje słowa są pozbawione sensu.

Leigh taksuje wzrokiem stojącą przed nim szaloną kobietę o mętnym spojrzeniu, czyli mnie.

– Może powinnaś wrócić do domu i odpocząć – mówi w końcu.

Leigh ma ochotę się ze mną kochać. Ja nie mam ochoty kochać się z Leigh.

Obejmuje mnie ramionami i przyciąga do siebie.

– Wiem, że z tym wyjazdem troszkę przesadziłem. Było jeszcze za wcześnie, ale chciałem, żeby wszystko było znowu po staremu.

Trzyma mnie mocno, a ja zaczynam mięknąć. Boże, jak ja siebie nienawidzę.

– Wrócimy do domu, odpoczniesz sobie, zdrzemniesz się i do wieczora odzyskasz formę. – Oto cały Leigh. Nie chce, żebym przegapiła piątkowy wieczór w pracy.

Wyplątuję się z jego ramion.

– Chcę, żebyś wyszedł.

– Dlaczego? – Odrzucenie, niezależnie od formy, jaką przybiera, leży poza zdolnością zrozumienia i akceptacji przez wielkie ego Leigh.

– Ponieważ nie mogę mieć własnej przestrzeni, jeśli ty w niej jesteś.

– I ty zdecydowałaś, że to jest dobry sposób? – Wściekłość opanowuje go w ułamku sekundy. – Czy to nie ty twierdziłaś, że potrzebujemy „próbnej separacji”? A potem wybierasz nasze pieniądze i wynajmujesz norę, która nijak nie nadaje się na restaurację?

Światło przygasa i znów rozbłyska.

– Nawet światło jest do bani. Już wystarczająco mnie ukarałaś, pora wracać do domu.

Jak to jest, że mężczyźni uważają, iż są karani, gdy kobieta nie może uporać się z odkryciem, że jest zdradzana? Jak to jest, że czynią nas współwinnymi? Najpierw robią nas w wała, a potem zrzucają na nas odpowiedzialność.

– Ta restauracja nie ma nic wspólnego z tobą.

– A podobno to ja gadam komunałami. Nie mam pojęcia, co się z tobą dzieje; chowasz się nie wiadomo przed czym, nie wiadomo gdzie.

Coś we mnie zaskakuje. Jakaś siła potężniejsza od mojej woli – nie byłabym sobą, gdybym nie potrzebowała takiej wymówki – frustracja nagromadzona przez całe lata, a w szczególności przez ostatnie miesiące, wybucha niczym wulkan albo wypuszczony na wolność zły dżin i przybiera formę ryku wydobywającego się z moich ust:

– Chcę, żebyś się stąd zabrał, to się ze mną dzieje! Chcę, żebyś przestał sobie przypisywać zasługi za moje potrawy, żebyś przestał sypiać z naszymi pracownicami, żebyś znalazł się ode mnie jak najdalej! Idź się dymaj!

Leigh wygląda na zszokowanego, podobnie jak ja. Nigdy jeszcze nie mówiłam do niego – ani do nikogo innego – w taki sposób. Cóż za cudowna ulga.

– Jesteś stuknięta.

– A ty jesteś dupkiem.

Leigh mierzy mnie spojrzeniem od stóp do głów. Wiem, co teraz będzie.

– Jak sobie chcesz.

To wyrażenie, którego nie znoszę, podłapał od hipsterskiego barmana kilka lat temu i od tamtej pory z upodobaniem je szlifuje.

Wychodzi. Oglądam się za siebie. Poza mną nikogo tu nie ma.

Francuska zupa cebulowa

Składniki

120 g masła

5 średniej wielkości cebul, obranych i pokrojonych w krążki

100 ml czerwonego wina

1 łyżeczka musztardy Dijon

listki z 4 gałązek tymianku

4 liście laurowe

150 ml bulionu wołowego

1 bagietka

100 g startego sera gruyère

50 g startego parmezanu

czarny mielony pieprz do przyprawienia

Przygotowanie

Rozpuść masło w dużym, głębokim rondlu z grubym dnem. Pod przykryciem delikatnie podduszaj cebulę przez 15 min lub do czasu, aż zmięknie. Zdejmij pokrywkę, zwiększ ogień i duś do czasu, aż cebula zbrązowieje i lekko się skarmelizuje. Zwróć uwagę, żeby nie przysmażyła się do formy skwarków.

Dodaj wino (jeśli jesteś w kiepskim nastoju, nalej sobie kieliszek), musztardę, tymianek i liście laurowe. Pozwól, by całość gotowała się na tyle długo, aż alkohol wyparuje, następnie dodaj bulion, zmniejsz ogień do bardzo małego i gotuj przez jakieś 30 min, mieszając od czasu do czasu.

Pokrój bagietkę na dwucentymetrowe kromki i lekko przypiecz je z obu stron.

Przelej zupę do misek żaroodpornych i głęboko wciągnij jej aromat. Na każdej porcji połóż jedną lub dwie kromki bagietki i posyp solidną porcją obu startych serów, na koniec dopraw pieprzem. Wstaw miski do rozgrzanego piekarnika. Gdy ser nabierze złocistego koloru i pojawią się na nim pęcherzyki, wyjmij miski i podaj natychmiast komuś, kto wart jest twojego czasu i zachodu.

Redaktor inicjujący: Magdalena Gołdanowska

Redaktor prowadzący: Magdalena Matuszewska

Przekład: Justyna Rudnik

Redakcja: Julia Celer

Korekta: Krystian Gaik, Joanna Lewandowska

Projekt okładki: Magdalena Palej

Zdjęcia wykorzystane na I stronie okładki: © Donald Jean/Arcangel Images; © Jill Hyland/Arcangel Images

Skład i łamanie: Plus 2 Witold Kuśmierczyk

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-391 Warszawa, al. 3 Maja 12

tel./faks (22) 646 05 10, 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

www.gwfoksal.pl

ISBN 978-83-280-4936-9

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.