Adwent

Przyjście

Adwent to czas ciszy, w którym czekamy na przyjście Jezusa. Adwent oznacza „przyjście”. Czekamy na przyjście Jezusa do naszych serc. I czekamy też na przyjście Jezusa w czasach ostatecznych. Od dawna chrześcijanie świętowali Adwent jako szczególny okres przygotowania do Bożego Narodzenia i w szczególny sposób obchodzili go w swoich rodzinach. Wśród wszystkich chrześcijańskich ludów odnajdziemy zwyczaje i rytuały adwentowe, które wprowadzają tajemnicę Bożego Narodzenia do powszedniości i wyrażają tym samym jego teologiczną prawdę w taki sposób, że dotyka ona ludzkich serc. Dlatego w niniejszej książce chciałbym opisać najważniejsze przesłanie Adwentu. Moi czytelnicy znajdą tutaj krótkie teksty, po jednym na każdy dzień Adwentu, podejmujące konkretne aspekty tego przesłania, a także ćwiczenia w formie osobistego rytuału, które pozwolą owo przesłanie pogłębić i doświadczyć go we własnej codzienności.

Ponadto chciałbym przekazać przesłania czterech niedziel Adwentu, przy czym każda z nich ma osobny charakter. W pierwszą niedzielę Adwentu czytamy teksty apokaliptyczne, które przywołują problem czasów ostatecznych i skłaniają nas do zachowania czujności. W drugą i trzecią niedzielę w centrum uwagi znajduje się wołający na pustyni Jan Chrzciciel, który odsyła nas do nadchodzącego Mesjasza. A w czwartą niedzielę Adwentu spoglądamy na Maryję, która zrodziła zapowiedzianego zbawcę. Maryja jest adwentową postacią, która całą sobą wskazuje na Chrystusa – przychodzącego do nas i pragnącego się narodzić także w nas. Z tego względu między dwudziestoma czterema dniami grudnia umieściłem jeszcze krótkie wprowadzenie do każdej niedzieli Adwentu. Chciałbym w tych wprowadzeniach podjąć się medytacji ich przesłania, aby tajemnica Adwentu mogła zajaśnieć w codzienności i w życiu rodzinnym moich czytelników.

W Niemczech już od dawna panuje zwyczaj wieszania w domu specjalnego kalendarza adwentowego, by w każdy z dwudziestu czterech dni otworzyć jedno z jego okienek. Kiedyś można w nich było znaleźć a to jakiś adwentowy symbol czy obrazek, a to cytat z Biblii. Dzisiaj kalendarz adwentowy służy przede wszystkim dzieciom, które w każdym okienku znajdą coś słodkiego lub drobną zabawkę. Chciałbym zatem na każdy dzień Adwentu zaproponować jedno ćwiczenie, które można wykonać samemu lub wraz z rodziną czy przyjaciółmi. Można przykładowo w sobotni wieczór, na początku nowego adwentowego tygodnia, przeczytać tekst przeznaczony na daną niedzielę adwentową i zaplanować sobie rytuał, który przez cały kolejny tydzień będzie się wykonywać z rodziną. Można też codziennie przeczytać krótkie wprowadzenie do danego dnia i zrealizować dany rytuał lub ćwiczenie, które jest zaproponowane na ten dzień. Jeśli w tak świadomy sposób będziemy kształtować czas Adwentu, stanie się on dla całej rodziny i każdego z osobna błogosławionym czasem przygotowującym nas na przyjście Jezusa. I będziemy mogli wówczas świętować Boże Narodzenie w zupełnie nowy sposób.

Dzisiaj w Niemczech czas Adwentu obchodzi się jak przyspieszone Boże Narodzenie. W miastach są organizowane bożonarodzeniowe jarmarki, na których już na tydzień przed rozpoczęciem Adwentu słychać kolędy. Przyspieszone Boże Narodzenie nie pozwala nam obchodzić Bożego Narodzenia jako czasu świątecznego. Z tego względu bardzo mi zależy, by uświadomić czytelnikom pierwotne znaczenie Adwentu jako czasu ciszy, oczekiwania i czuwania oraz by pozwolić ludziom doświadczyć jego zbawczego działania na nowo.

Wasz o. Anselm Grün

Pierwsza niedziela Adwentu

„Przyjdź, Panie Jezu!“

Zarówno Mateusz, jak i Marek oraz Łukasz przekazują w swoich Ewangeliach mowę Jezusa o czasie ostatecznym. To właśnie ten fragment jest czytany w pierwszą niedzielę Adwentu. Dzisiaj te tak zwane apokaliptyczne teksty sprawiają nam pewną trudność. „Apokaliptyczny” oznacza, iż coś zostaje ujawnione, obnażone. Wspomniane teksty pragną nam ukazać, jak się mają sprawy z naszym światem. Nasz świat nie będzie trwał wiecznie i nie jest on też naszą prawdziwą ojczyzną. Tęsknimy za innym światem, którym włada Bóg, a nie możni tego świata. I dlatego pierwsza niedziela Adwentu jest naznaczona ową tęsknotą za światem Boga oraz oczekiwaniem na przyjście Jezusa. Gdy Jezus przyjdzie, odmieni ten świat dla nas.

Jezus pragnie przyjść do nas w każdej chwili. Właśnie o taką możliwość przyjścia w każdej chwili Mu chodzi, gdy w Ewangelii Markowej opowiada nam przypowieść o odźwiernym. Mamy być więc jak ów odźwierny, który czeka na przyjście swojego pana. Nie wpuszcza do domu obcych ludzi, a drzwi otwiera tylko gospodarzowi. Ewagriusz Ponticus, mnich z IV wieku, posłużył się obrazem odźwiernego, by opisać postawę, jakiej wymagano od zakonników. Powinniśmy jak ów odźwierny czuwać u drzwi naszego wewnętrznego domu, aby nie pojawiły się w nas obce myśli i emocje. Często zdarza się, że nie jesteśmy już panami naszego domu, że dom ten okupują obcy mieszkańcy: zranienia, które determinują nasze postępowanie, gniew, który zapuścił w nas korzenie, strach i rozczarowanie, które zamieszkują nasze myśli. Stojąc u drzwi naszego serca, powinniśmy odpytać każdą myśl, która chce wejść do naszego umysłu, kim jest i czego chce – czy przynosi nam ważne posłanie, czy też jest intruzem, który zamierza naruszyć mir domowy. Tylko w ten sposób możemy rozpoznać, kogo chcemy wpuścić do środka, a kogo nie. I powinniśmy czujnie trwać u drzwi naszego wewnętrznego domu, abyśmy rzeczywiście byli na miejscu, gdy przyjdzie Pan i będzie chciał do nas zawitać. To właśnie stanowi cel naszego czuwania: będziemy gotowi przyjąć Pana, kiedy On zapuka do drzwi naszego domu i zechce wejść do jego wnętrza.

Oczywiście – wiemy, że Pan już przyszedł, ale ponieważ nie jesteśmy u siebie, ponieważ we własnym domu czujemy się obco, to doświadczamy Pana jako tego, który przychodzi. W Adwencie oczekujemy nadejścia Pana – Jego przybycia do naszego domu. Pełne tęsknoty wołanie: „Przyjdź, Panie Jezu!”, które wykształciło się we wczesnym Kościele, jest dzisiaj równocześnie wołaniem, abyśmy my sami wrócili do siebie, abyśmy na powrót wstąpili do swego serca. Tylko wówczas, gdy będziemy u siebie, Pan może przyjść i zagościć u nas.

Adwent ma nas obudzić ze snu, abyśmy zobaczyli rzeczywistość taką, jaka jest naprawdę. Adwent ma nas przygotować na przyjście Pana, abyśmy byli w domu, gdy On zapuka do drzwi. Pan codziennie przychodzi do nas. Przychodzi do nas w braciach i siostrach, których spotykamy. Przychodzi do nas w ciszy, gdy zamiera hałas naszych głośnych myśli. I stuka do naszych drzwi za pomocą cichutkich impulsów naszego serca. Jeśli się na Niego otworzymy, wówczas Adwent dokona się dla nas dzisiaj: przyjście Pana, nadejście Upragnionego, przybycie Króla chwały do domu naszego serca.

Skoro czytanie z Ewangelii mówi o końcu świata, to nie musimy się zastanawiać, kiedy ten świat przestanie istnieć. Koniec świata dla każdego z nas nastąpi w chwili śmierci. Wówczas rozpocznie się w nas królestwo Boże. Wówczas Bóg nas całkowicie przemieni. I dlatego Adwent to równocześnie czas, kiedy uświadamiamy sobie skończoność naszego życia. Myśl o śmierci, w której skończy się dla nas świat, powinna nas zachęcić do tego, by już teraz żyć świadomie, by w każdej chwili odczuwać tajemnicę życia. Właśnie dlatego, że nasze życie jest ograniczone czasem, jesteśmy wezwani, by żyć świadomie każdą chwilą i zastanowić się, jaki ślad pragniemy zostawić po sobie w tym świecie.

Poniedziałek

pierwszego tygodnia Adwentu

Tęsknota

Adwent to czas, w którym stykamy się z naszą tęsknotą. To tęsknota za ojczyzną i schronieniem, tęsknota za miłością i szczęściem.

Każdy okres roku kościelnego to czas zbawczy, a okres Adwentu to czas, w którym nasze uzależnienia powinny zostać przemienione w tęsknotę. Uzależnienie jest zawsze wypartą tęsknotą, a tęsknota wykracza poza wymiar ziemski. Żaden człowiek, żaden majątek, żaden sukces nie są w stanie ukoić naszej najgłębszej tęsknoty. Może być ona wypełniona tylko przez Boga. Dlatego tęsknota prowadzi nas poza powszedniość ku Bogu. Jest ona – jak mówią niektórzy poeci – tym, co stanowi o godności człowieka.

Marcel Proust, pisarz francuski, powiedział:

Tęsknota pozwala rzeczom rozkwitać.

A tęsknota to ślad, który Bóg wyrył w naszym sercu. Wielu skarży się, że nie czuje Boga. Nie zawsze jednak możemy doświadczyć Bożej obecności, ale jej ślad w naszym sercu – ten ślad możemy czuć zawsze. A w tęsknocie za Bogiem jest już sam Bóg. W tęsknocie za miłością jest już sama miłość.

Czwartego grudnia obchodzimy dzień świętej Barbary. Istnieje zwyczaj, by gałązki świętej Barbary (są to zwykle gałązki wiśni) wstawić do wazonu, aby rozkwitły w czas Bożego Narodzenia. Są znakiem miłości, która także w tej zimnej porze roku pragnie w nas rozkwitnąć i wypełnić nasz dom.

Gałązki świętej Barbary to wyraz naszej tęsknoty za miłością i schronieniem, za ciepłem i czułością w chłodzie tych dni. Jeśli to możliwe, znajdź w ogrodzie kilka gałązek i wstaw je do wazonu w twoim domu, w nadziei, że rozkwitną w Boże Narodzenie.

Ćwiczenie

Usiądź przed zapaloną świeczką i połóż obie dłonie na piersi. W miejscu, na którym spoczywają twoje ręce, robi się ciepło. W ten sposób nawiązujesz kontakt z twoją tęsknotą. Uświadom sobie, za czym tęsknisz: za miłością, za szczęściem, za pokojem, za ciszą, za Bogiem.

A potem wyobraź sobie, że w twojej tęsknocie już jest zawarta miłość. Nie musisz być nieszczęśliwy, jeśli ktoś nie odwzajemni twojej miłości. W twojej tęsknocie za miłością już czujesz miłość, której nikt ci nie może odebrać.

A potem od swojej tęsknoty przejdź do swojej codzienności. Jeśli Bóg spełnia tęsknotę, wówczas ani praca, ani twoja rodzina, ani twój związek nie muszą jej zaspokajać. Możesz z wdzięcznością cieszyć się tym, czym jest twoje życie. Dzięki doświadczeniom spełnienia i rozczarowania, sukcesów i niepowodzeń twoja tęsknota jest ciągle żywa. A w tej tęsknocie odnajdujesz przecież głęboki, wewnętrzny pokój, którego nic nie może ci odebrać

Wtorek

pierwszego tygodnia Adwentu

Czekanie

Czekanie należy do zasadniczej struktury naszego życia. Człowiek nieustannie trwa w stanie oczekiwania. Wszyscy znamy z własnego doświadczenia stan, w którym na kogoś czekamy. Czekamy na przyjaciela i zaczynamy się niecierpliwić, gdy nie przychodzi. Czekamy na telefon i spoglądamy na zegarek, kiedy ten ktoś wreszcie do nas zadzwoni, bo przecież umówiliśmy się na konkretną godzinę. Czekamy też w kolejce przed okienkiem kasy na dworcu i mamy nadzieję, że zdążymy na czas kupić bilet. Czekanie naznacza nasze życie. Ale wielu ludziom czekanie sprawia kłopot. W Ameryce widziałem, jak pasażerowie spóźnionego samolotu, którzy nie zdążyli na połączenie, potrafili godzinami trwać przy okienku kasy na lotnisku, żeby zarezerwować bilet na kolejny lot. U nas w Niemczech w takiej sytuacji ludzie już dawno by się zbuntowali.

Adwent to czas, w którym czekamy na to, by Bóg przyszedł do naszych serc. I w głębi duszy dobrze wiemy, że gdy Bóg do nas przyjdzie, to i my odnajdziemy samych siebie. A wtedy dotknie nas także nasza tęsknota, która wykracza poza nasz świat. Będziemy w stanie wytrzymać sami ze sobą. Będziemy czuli jedność z nami samymi. Zatrzymamy się, bo ta właśnie chwila zawiera w sobie już wszystko to, co stanowi o naszym życiu. Jesteśmy po prostu tutaj – obecni w tej chwili, skupieni i uważni.

Ćwiczenie

Zwróć dzisiaj szczególną uwagę na okresy czekania, których doświadczasz: czekanie na windę, czekanie w pociągu, czekanie na autobus, czekanie w kolejce do kasy w sklepie, czekanie w korku, czekanie na czyjąś wizytę. A potem zacznij ćwiczyć się we właściwym czekaniu. Poczuj swoją niecierpliwość. I powiedz sobie: nie jest ważne, kiedy będzie moja kolej. Teraz trwam w całości w tej chwili – przy sobie samym. Nie czekam tylko na przyjazd pociągu. Czekam na Boga, który już jest, który teraz może do mnie przyjść, gdy i ja będę w pełni tutaj.

Jeśli poczujesz ogarniającą cię niecierpliwość, wówczas tę niecierpliwość ofiaruj Bogu. I oto odczujesz, jak ogarnia cię spokój i jak Bóg cię otacza swoją opieką. Uwalniasz się od presji, by spełniać oczekiwania innych ludzi. Skieruj teraz swoje czekanie w stronę Boga, a straci ono swój nieprzyjemny posmak i doda twojemu życiu więcej dynamizmu i energii.

Tytuł oryginału: Dein Licht schenkt uns Hoffung

Projekt graficzny: Krzysztof Krzywania

© 2015 Vier – Tuerme GmbH, Verlag,

97359 Münsterschwarzach Abtei

© for the Polish edition by Święty Wojciech Dom Medialny sp. z o.o., Poznań 2017

ISBN 978-83-8065-204-0

Wydawca:

Święty Wojciech Dom Medialny sp. z o.o.

Wydawnictwo

ul. Chartowo 5, 61–245 Poznań

tel. 61 659 37 13

wydawnictwo@swietywojciech.pl

Zamówienia:

Dział Sprzedaży i Logistyki

ul. Chartowo 5, 61–245 Poznań

tel. 61 659 37 57 (–58, –59), faks 61 659 37 51

sprzedaz@swietywojciech.pl • sklep@mojeksiazki.pl

www.swietywojciech.pl • www.mojeksiazki.pl

Konwersja do e-wydania: Wydawnictwo Świętego Wojciecha