Copyright © Iwona Walczak

Copyright © Wydawnictwo Replika, 2017

Wszelkie prawa zastrzeżone

Redakcja

Magdalena Kawka

Projekt okładki

Iza Szewczyk

Skład i łamanie

Dariusz Nowacki

Wydanie I w tej edycji

Nowa, poprawiona wersja książki Nagie myśli

Wydanie elektroniczne 2017

Konwersja publikacji do wersji elektronicznej

Dariusz Nowacki

ISBN 978-83-7674-806-1

Wydawnictwo Replika

ul. Wierzbowa 8, 62-070 Zakrzewo

tel./faks 61 868 25 37

replika@replika.eu

www.replika.eu

Jestem zaledwie małym akapitem w opowieści o byle jakim życiu, właściwie nikim szczególnym. Ucieczka nie okazała się dla mnie dobrym sposobem na życie. Zrozumiałam, że muszę wyjść poza świat opowiedziany samej sobie, świat pełen iluzji, wypełniony miejscami, gdzie ukrywałam się przed wszystkim, co budziło mój strach. Czeka mnie bitwa o dom i o tożsamość. Straciłam Juliana. W tym cholernym mieście nie został mi już nikt bliski. Są tylko Oni. Tych dwoje…

Czy coś osiągnę? Nie wiem. Już się tak bardzo nie boję.

Śliska droga do domu

Pozornie nic się nie zmieniło w drodze na moje osiedle, poza porą roku – Poznań zasypany był śniegiem. Tramwaj enerdowskiego pochodzenia wypluł mnie przez wąskie drzwi na placu Cyryla Ratajskiego.

– Dalej nie da rady – mruknął motorniczy. – Awaria prądu, przy takiej pogodzie wszystko może się zdarzyć!

Zmierzałam na przystanek autobusowy, energicznie brnęłam przez zaspy świeżego śniegu. Na Fredry spojrzałam na wieżę kościelną – było piętnaście po jedenastej. Późno. Towarzyszyło mi irracjonalne wrażenie, że w tej dzielnicy byłam wczoraj, co było przecież niemożliwe, bo od mojej ucieczki z domu minęło trochę czasu. Kilka miesięcy szczęścia to bardzo dużo, prawda?

Jeszcze parę dni wcześniej wielkim łukiem ominęłabym tę część miasta, to były miejsca święte, bo jeśli odwiedzałam je z Julianem, to musiały być namaszczone. On i ona. Oni. My.

Cudnie to brzmi.

Przyzwyczajałam się do niebytu, powinnam się ułożyć z faktami, wrócić do miejsc, gdzie jadaliśmy lunch, chodziliśmy na spektakle, koncerty. Spacerowaliśmy. Bywaliśmy. Nasza ławka w parku za Centrum Kultury „Zamek” była pusta, zatopiona w śnieżnym puchu, wyglądała, jakby na coś (a może na kogoś?) czekała; wystarczyłoby tylko strzepnąć śnieg, mróz nie byłby ważny.

Kilku przechodniów skracało sobie drogę między drzewami z szadzią na gałęziach, przemierzając aleje skweru. Czuć było pośpiech, nerwowość, żeby zdążyć, zakończyć, wywiązać się, przygotować. A może w petardy się zaopatrzyć i szampana dokupić? Nie miałam tego rodzaju planów, snułam się po zakamarkach zranionej duszy, byłam zrozpaczona, a moje serce wyło z bólu. Tęskniłam. On i ja. Ja i On.

Był ostatni dzień 2009 roku.

Podjechał autobus i nagle strach wrócił. Widmo wrogiego domu, a przede wszystkim obawa przed powrotem tam. Po co? Dlaczego? Czy…? Właśnie, „czy” było tu najbardziej wątpliwe. Drzwi zamykają. Się. Jak zawsze, z akcentem na „się”. To usłyszałam najpierw.

W przejściu natknęłam się oczywiście na wózek inwalidzki. Jak zawsze wypchany zniczami, siatkami z jedzeniem i foliowymi torbami, tarasował przejście. Uznałam, że to niedobry znak, skoro nawet w sylwestra, gdy zdecydowałam się wrócić, znowu się na nie natykam. Stara miała załzawione oczy i minę niczym doberman koleżanki, gdy ktoś chciał mu zabrać kość. Młodsza – jak zawsze harda – przypatrywała się ludziom, spojrzenie miała wrogie, świdrujące. Jej poświęcenie było bezdyskusyjne, o ironio! – jakże podobne do mojego. Porządek naszego, wspólnego skądinąd, świata jest taki, że córka pomaga matce, matka jest naburmuszona i z córki zawsze niezadowolona. Właśnie tak, nigdy na odwrót. Ujemne emocje dawało się wyczuć z daleka, powód nie był ważny, dostać się mogło każdemu, za całokształt. Skąd ja to znam?! Przemknęłam obok, kierując się na tył autobusu, tam z ulgą klapnęłam na siedzenie.

Rozglądałam się, szukałam różnic, a może podobieństw do mojego „kiedyś”. Było kilka osób znanych mi z widzenia, na szczęście dla mnie neutralnych. Znajomych „na słówko” nie było, ani tych na „co słychać”. Z ulgą przyjęłam fakt, że w autobusie na pewno nie ma Kapelusznika z Dużym Łbem i Wielkim Dupskiem. Uff!

Dojeżdżaliśmy na mój przystanek, mijaliśmy właśnie Osiedle Kopernika. Wszystko zasypał śnieg, trzeba było bardzo uważać na chodnikach i na jezdni. Zdrapywałam szron z okna, gdy nagle… Coś takiego! Przez skrawek szyby dojrzałam Kilkakrotną Wdowę. Wchodziła właśnie do kościoła – w białych kozaczkach za kolana i pod rękę z kandydatem do obdarowania jej kolejnym wdowieństwem. Jak ona to robi? Niesłychane! Tym razem poczułam z nią dziwną więź.

Babiszony sposobiły się do wyjścia, młodsza sadowiła starą na wózku, torby z zakupami wieszała na ramieniu i na rączce wózka, rozpychała się. A ja się przyglądałam. Co tam! Mogę patrzeć, jeśli chcę, nikt mi już tego nie zabroni!

– Najlepiej na starych śmieciach swoje giry wąchać. Dobrze, że mnie do siebie zabierasz, Marianowa by mnie wykończyła! – zabulgotała stara, ignorując moje spojrzenie.

– No widzi mamusia. Teraz mamusia doceniła! – zachrypiała młodsza. Zsunęła starej czapę z czoła i przywarła do pomarszczonej suchej skóry matki spierzchniętymi ustami. Niezgrabnie to wyglądało, niezwyczajnie. Tak, jakby robiła to pierwszy raz. Odwróciłam się, bo ta czułość otwierała moją ranę. Usłyszałam głośne cmoknięcie. Jakże im pozazdrościłam! I ja chciałabym budować ze swoją matką chociaż taką więź!

Była dwunasta. Zabiły kościelne dzwony, ich melodia brzmiała jak wdowi albo starczy rechot. W ten sposób wracałam do niego, do niej, a nawet do odpadających klepek na posadzce i grzyba w łazience. Nieważna była wystająca, złamana sprężyna w kanapie, wracałam, żeby odzyskać swój dom, żeby od nowa budować swoje życie.

Wracałam, żeby być blisko niej, dużo bliżej niż kiedyś.

Dopóki sił, będę biegł…

Szłam powoli, uważałam, by się nie poślizgnąć, w ten sposób opóźniając powrót. W torbie niosłam pudełko z mosiężną kołatką. Cacko udało mi się wylicytować na aukcji internetowej dzień po tym, gdy przyszła ta okrutna wiadomość. To był śliczny, bardzo stary bzdecik. Przymocuję go na drzwiach wejściowych, nie na tych, które są teraz – kupię nowe, bo na tych, obdartych przez psa, żadna kołatka nie będzie dobrze wyglądać.

Tak. Drzwi to pierwsza rzecz, o której powinnam pomyśleć. Na pewno nie będą brązowe ani beżowe. Na pewno! Kolor błękitny byłby intrygujący, mógłby być też turkusowy. Generalnie lubię wszystko, co pastelowe. (Bo teraz najważniejsze jest to, czego ja chcę, a nie, co inni preferują). O, jeszcze liliowy kolor też może być, taki jasny, dlaczego nie? Że co? Że te barwy nie są dobre do wykończenia domu w Wielkopolsce? Niech sobie gadają, a ja będę robić, co uważam za słuszne. (W końcu pokocham ten dom!) Przy wejściu posadzę fioletowego klematisa, żeby wszystko do siebie pasowało. Pnącze na pewno szybko urośnie, odpłaci się mięsistymi kwiatami, kolorem obsypie wejście.

Wyobraziłam sobie, że do naszego domu będą pukać goście. Czy kiedy będą kołatać, dźwięk na pewno do mnie dotrze? Jaki będzie? Donośny i dźwięczny, czy delikatny, cichutki? Chcę, żeby był cichy! JA tego chcę. Ale ona na pewno będzie życzyła sobie donośny. Znowu będzie niezadowolona!

Ona, Babcia Krysta vel Krysta, moja matka.

Potknęłam się o zaspę, siatka wpadła w śnieg. Dźwigałam w niej wielkiego żółtego melona. Dla siebie. Prezent tak jakby. Od Juliana. Bo to on nauczył mnie delektować się egzotyką, cały świat mi dał na talerzu. Na wskazującym palcu zatknęłam uchwyt kartonika z marcepanami. Niewiele ich było, jeden w kształcie choinki, drugi – czekoladowa imitacja kasztana. I mały słoik dżemu z suszonych fig też wiozłam. Dla Krysty. Lubiła słodycze. Kupowała sobie półkilogramową czekoladę, którą natychmiast zjadała wielkimi gryzami. Żeby się tylko nie podzielić! Kilka razy ją przyłapałam. Udawała, że siedzi i odpoczywa, a policzki miała wypchane, jak napełnione powietrzem balony. Oczu w ogóle nie było widać. I krzyczeć na mnie wtedy nie mogła, a gdy miała puste usta, to owszem, ciągle się zdarzało. Wchodziłam w tę grę. Że nie zauważyłam, że nie jestem spostrzegawcza! Wychodziłam z pokoju i przez szparę w drzwiach podglądałam, jak balony ruszają się i ruszają, czasem bardzo długo, aż w końcu opadają, gdy już przeżuły czekoladowe mazidło.

W ogóle się z moją rodzinną traumą nie godziłam. To brzemię, którego bardzo chciałam się pozbyć. Ale nie mogłam, a czas biegł, i biegł… I tak sobie żyłabym jakoś…

Jednak stało się inaczej.

Rzut okiem na podły blaszak, a w nim zamknięty sklep spożywczy. To tam poznałam Malutkiego Sklepikarza, tam opowiedział mi swoją historię. Obok, zamiast wypożyczalni filmów z moim ulubionym Znawcą Arcydzieł za kontuarem, zastałam kolejny bar z szybkim żarciem. Zamiast szewca zapraszała pralnia. Ciekawe, jak długo. Na skraju mojej ulicy, za płotem sąsiadów, przywitały mnie dwa psie olbrzymy. Warowały przy siatce jak zwykle, nie było wyjątków – zima czy lato, wiosna czy jesień. Otwarły paszcze i zabulgotały. Fuj! Wstrzymując oddech, przemknęłam obok jazgoczących potworów. Byłam niedaleko, już było widać dwa łyse modrzewie i wielkie sosny, całe w śniegu.

Za naszym płotem senior Kędziora odgarniał śnieg ze ścieżki prowadzącej do ich ogrodu. On kochał pracę, bawił się obowiązkami. Niedobrze, gdy w pobliżu mieszka taki „społeczny przykład”. Kończył nucić swoją (i moją też) ulubioną balladę indiańską – „to nic… to nic… to nic… dopóki sił… jednak iść… przecież iść… będę iść… to nic… to nic… to nic… dopóki sił… będę szedł… będę biegł…”1. Bezwiednie zaczęłam powtarzać za Kędziorą: „dopóki sił, to nic, to nic, to nic”.

Otworzyłam furtkę, nie była zamknięta na klucz. Ciemnozielona farba odłaziła z niej płatami, podobnie było na płocie. Bałam się wejść w tę już obcą dla mnie otchłań, w zimne mury z odpadającym tynkiem, bez oznak życia. Kroczyłam chodnikiem przed domem, a raczej dróżką z wybojami, w której od dawna brakowało kilkunastu kostek betonowych, przez co było jeszcze bardziej nierówno. Poślizgnęłam się. Wreszcie dotarłam do obgryzionych drzwi wejściowych; rudą bejcę wymył śnieg. Zamek był ten sam, wsadziłam klucz, przekręciłam.

– Dobrze, że pani wreszcie wróciła. Co tu się działo?! – Senior Kędziora jednak mnie dostrzegł.

– Dzień dobry. – Uśmiechnęłam się blado.

– Mówiła mi żona, że widziała, jak do pana Bogusia prawie codziennie zaglądała Kilkakrotna Wdowa. I taką niziutką waszą wspólną znajomą też ponoć ktoś przywoził. Potem pan Boguś ją odwoził do domu. I jeszcze kilka pań całkowicie nam nieznanych, ja sam też widziałem… Nic dziwnego, że pani matka się rozchorowała, ale ona już wcześniej musiała się źle czuć. Kiedyś zasłabła w kościele, a raz żona widziała ją siedzącą na przystanku autobusowym. Była taka bladzieńka, nikogo nie poznawała…

– Tak…? – udałam zdziwioną, po czym prędko weszłam do domu.

Za drzwiami wdepnęłam w psie posłanie. Apatyczny Szaki łypnął na mnie i nawet nie wstał z wyliniałej skóry. Lekko zawarczał. Śmierdziało. Poza tym straszył wielki wór z pampersami XXL i zimowe buty Bogdana z poprzedniego sezonu, z Tesco, za dwadzieścia złotych – ohyda. W lustrze na korytarzu szukałam swojego odbicia, a tam, wymizerowana, elegancka kobieta o niepewnym spojrzeniu rozpaczliwie szukała tego samego u mnie.

Tak. Boguś… Przecież to jest nadal mój mąż, z którym spędziłam wiele wieczorów, większość w milczeniu. Jednak mimo wszystko mąż, w zasadzie nieważne jaki. Nie mnie oceniać. Jeśli na takiego tylko było mnie stać, to i ta ocena mogłaby być nic niewarta.

Zatrzasnęłam drzwi wejściowe. Na schodach prowadzących na półpiętro panował zaduch. „Świeże powietrze zabija. Od smrodu jeszcze nikt nie umarł, ale od mrozu wielu”. Krysta często powtarzała tę herezję. A poprzedniej zimy doszła nowa opowiastka o tym, jak nasz dalszy sąsiad (moczymorda, że hej) zesztywniał na amen na działkach, w mroźną noc. Wóda go nie rozgrzała, a od mrozu i świeżego powietrza zdechł! Takie wywody w naszym domu były na porządku dziennym. Buntowałam się, bo to nie ja, naprawdę, to ona miała pogardliwy ogląd rzeczywistości. Ech, szkoda dalej wymieniać.

Z Julianem było inaczej… Wszystko z nim było inne. On był inny, ja przy nim byłam lepsza, kobieca, zmysłowa, dużo bardziej wartościowa, więc i szlachetności nabyłam.

Rozglądałam się. No tak. To się porządzili! Na regale w przedpokoju nie było w ogóle moich rzeczy! Książek, słoni na szczęście, drewnianych ptaszków zbieranych od dzieciństwa, Baby-Jagi, portretu Żyda, pamiątek. Dostałam kiedyś w prezencie od ulubionej cioci śliczny stary serwis kawowy, istne cudo. Miniaturowe filiżanki miały złoty rancik i maleńkie uszka. Lubiłam je polerować, choć wcale tego nie wymagały, zawsze były lśniące i czyste. Na krzepiące, mocne espresso nadawały się idealnie. (Uwielbiam się wzmocnić taką aromatyczną, małą kawką). Nie używałam ich, oszczędzałam na specjalne okazje. W zasadzie bałam się, że potłukę, że zniszczę, dlatego gościom zaparzałam kawę w porcelitowych kubkach kupionych na wagę. Zresztą któż do nas przychodził? Nikt ważny! Teraz o porcelanowych cudeńkach muszę mówić w czasie przeszłym… Do siostry pewnie pojechały.

– Widzisz, co zrobiłaś z moją mamusią?! – krzyczała przedwczoraj do słuchawki Aga. Śliczne imię dali mojej siostrze. Agnieszka dzień wcześniej wyrzuciła mnie ze znajomych na Naszej Klasie i na Facebooku. Jej dzieci też to zrobiły. Szwagier na razie nie. Ona lubiła mnie ranić, obwiniać, choć prawie nigdy nie miała racji. A może miała? Sama nie wiem. Tym razem nie powinnam się sprzeczać, mój cel był dużo poważniejszy, był misją. Wróciłam, żeby Matkę wyciągnąć z paraliżu. Żeby jeszcze sobie pożyła. Po policzku zaczęły mi płynąć łzy.

To nie tak ma być, że będę miękka, to nie tak. Weszłam do łazienki, w dłonie nabrałam zimnej wody, spryskałam oczy, wytarłam nos. Wstydziłam się łez, nie jest rozsądnie pokazywać światu słabość, to już wiedziałam. Puściłam mocniej strumień, ochlapałam twarz, a nawet włosy. Osuszyłam się zielonym ręcznikiem z azteckim wzorem (lubię zielony kolor, optymistyczny jest, wprawia mnie w lepszy nastrój). Jeszcze raz przyłożyłam ręcznik do oczu. Było dużo lepiej, mogłam się rozejrzeć.

Wówczas doznałam szoku. Ściany w łazience zostały wyrównane i pomalowane brzoskwiniową farbą! Były idealnie równe! Nie czułam zapachu wrogości, którą latami chłonęły. Nie zauważyłam też absolutnie żadnego pająka czy śladów pajęczej nici. Muszla klozetowa nowa. Czysta. I umywalka też. W wannie ktoś zamontował nowy syfon i bielusieńkie sitko. Wypucowana terakota odzyskała miodowy kolor. Odetchnęłam; pachniało jabłkiem, piękna woń. Stałam jak posąg, albo nie: jak klinkierowy filar, to brzmi lepiej, bo generalnie lubię klinkier. Zmiana była tak nieprawdopodobna, że musiała być prawdziwa. Poszłam do kuchni. Rękoma oparłam się o stół.

Czekałam na karetkę. Lekarz zatroszczył się o wszystko, miał nie ujawniać mojego udziału. Czas płynął. Tik-tak, tik-tak. Nasłuchiwałam, opierając się o stół, aż zdrętwiały mi nadgarstki. Na stole ktoś postawił papierową torbę. Zajrzałam. To gryka z mojego tobołka pod głowę. Miała podobno powstrzymywać zwyrodnienia kręgów szyjnych. Tak pisali. Bujda! Obok torby leżała wyprasowana żółta powłoczka, a przy niej kartka.

„Nie wsypuj, Elżuniu, gdy wrócę, to Ci pomogę. Wszystkie bibeloty umyłem, nie martw się, nie zginęły, są w piwnicy. Wieczorem możemy je razem poustawiać w kredensie. Rozpoczniemy nowy rozdział. Bogdan”.

1 Fragment tekstu Edwarda Stachury Wędrówką życie jest człowieka.

Pandemonium

Było pół godziny później. Sanitariusze wepchnęli wózek do domu. Mieli wprawę, ale zasapali się straszliwie, bo prowizoryczne wejście utrudniało jakikolwiek manewr. Bogdan wskazywał drogę, otwierał drzwi. Pies plątał się pod nogami, piszczał i wskakiwał na wózek. Lizał jej pomarszczone ręce.

Głowę miała opuszczoną, popielaty beret zsunięty na oczy. Sam się zsunął, czy ona to zrobiła, żeby mnie nie widzieć? Poprawiłam go delikatnie. Łza powoli spływała po jej policzku. Musnęłam jej pomarszczoną rękę, była chłodna i obojętna. Nie czułam bliskości, tylko ziąb. Westchnęła. Ja też, głośniej. O losie mój przewrotny! Losie niesprawiedliwy… Ech! Potem, przy pomocy sanitariuszy, położyliśmy ją na łóżku. Beżowy sweter pozwijał się pod jej plecami. Nic to, potem poprawię – pomyślałam, szukając koszuli nocnej w szafie.

– Musi czuć potrzebę współdziałania, wtedy szybciej wyjdzie z paraliżu. Udar nie uszkodził mowy, jednak ruchowo nie jest najlepiej – rzucili na odchodnym sanitariusze. Podziękowałam. Wcisnęłam im w dłonie po dwadzieścia złotych. Strach przed spotkaniem z matką gdzieś zniknął, a i niepewność co do wzajemnych relacji odpłynęła w dal. Wpadłam w rytm prozaicznych czynności, nic nie czułam, tylko zmęczenie, ciężar, obowiązek. To mnie zaskoczyło, przyniosło ulgę.

Pandemonium wybuchło chwilę później.

Karetka odjechała, a ja usiłowałam zmienić matce pieluchę i założyć nową nocną koszulę. Było to bardzo trudne, z wysiłku i pośpiechu spuchła mi szczęka. Rzuciłam zmoczonego pampersa na podłogę, obmyłam matkę, potem Boguś zapiął nowego. Szaki obwąchiwał wszystko: nas, ją, łóżko. Biegał podniecony i odurzony nową, trudną do zniesienia wonią. Kręcił się wokół własnego ogona, jakby zwariował albo dostał czymś w łeb. Są jednak takie widoki, których nawet pies nie powinien oglądać.

Przykryłam ją kołdrą. Uczesałam rzadkie, pogniecione włosy, spojrzałam w zrezygnowane oczy. Nie grała! Czułam, że jest dużo słabsza, bardziej nieporadna, że może da sobie wreszcie pomóc. Jak to „da sobie pomóc”?! To JA sprawię, że przyjmie tę opiekę! JA! Przypatrywałam się zmęczonej twarzy starej kobiety. Westchnęła, zamrugała, podniosła powieki, ale potem rzuciła mi znajome spojrzenie, od którego każde mleko musiałoby skisnąć. A ja? Byłam już kimś innym. Ta „nowa ja” była opanowana, obojętna i pragmatyczna. Uśmiechnęłam się do siebie, bo przecież wróciłam, żeby ją ratować. Siebie zresztą też.

Szaki kręcił się po pokoju.

– Idź stąd! Sio! – zasyczałam. Zrazu nie zareagował, spojrzał na mnie bezczelnie, przystanął koło oparcia kanapy i znowu łypnął na mnie. Potem na matkę. I znowu na mnie. Jeszcze raz na nią. Pokręcił się wokół własnego ogona, po czym przystanął obok nogi bordowej kanapy, popatrzył na mnie. A potem podniósł nogę i siknął! Siknął na mebel! Uczucie tonięcia w rodzinnym bagnie powróciło z podwójną mocą, ale w inny sposób, dużo bardziej motywujący do działania. Nareszcie!

– Idź stąd, natychmiast! – krzyknęłam do psiny. Łypnął na mnie okiem i warknął. Na mnie warczeć?!

– Marsz mi stąd! – powtórzyłam. Pies wycofywał się z pokoju.

– Przez ciebie miałam udar. Po co wróciłaś? Domu i tak ci nie przepiszę. Agusia w nim zamieszka, przyjedzie do mnie, bo mnie kocha. – Znad łóżka dobiegł mnie zachrypnięty głos matki. A potem szloch.

– Przestań już, to do niczego nie prowadzi!

– I nie rządź psem. Szaki jest mój. – Jej głos nabrał zimnej, starczej tonacji.

Tupnęłam nogą. Nie! Tym razem nie ustąpię.

– Mamo, dziesięć lat straciłyśmy na walkę. Na obwinianie się. Całą dekadę. Czy ty to rozumiesz? Ten dom jest tak samo mój jak i twój, i żaden pies nie będzie już sikał w nim na kanapy.

Że jesteśmy

Tak. Tutaj już na pewno nie będzie nieświeżo, bo to jest mój dom – myślałam godzinę później. Dodam mu duszy, wybuduję kominek tak wielki, że zmieści się w nim metrowe polano. W mroźny dzień usiądę przed nim i usłyszę trzask palącego się drewna. Może być nawet sosnowe, chociaż nie doradzają, ale pachnie pięknie. Wokół kominka, na podłodze, poukładam baranie skóry z długim włosem. Białe albo prawie białe. Jaśmin w donicach posadzę. Julian lubił ciepło i rośliny. Tak, bardzo lubił.

W głowie roiło mi się wiele pomysłów.

Boguś wyszedł z łazienki. Nie patrzyłam na niego, omijałam wzrokiem, odkąd wróciłam. Stanął za mną, poczułam jego ręce obejmujące mnie w pasie i oddech na swojej szyi. Objął mnie mocniej, przyciągnął do siebie, moje ciało odebrało jego tęsknotę i radość, ale nie odwzajemniałam tych uczuć. Z trudem powstrzymywałam szloch, pełen dziecięcej rozpaczy.

– Ślicznie pachniesz i pięknie wyglądasz! Wróciłaś do swoich ciemnych włosów. Schudłaś… Wyglądasz ładniej niż Wolszczak. Taką cię pokochałem… Już mi stoi! Dotknij.

Tak?! Najpierw mi spieprzyli kilkadziesiąt lat życia, a teraz? Co teraz niby ma być? Rodzina? Miłość? Bzykanie?

– Usmażyłem dla ciebie zraz zawijany i melona kupiłem. – Mówiąc to, całował mnie w kark.

Moje życie zataczało właśnie wielkie koło. Czy było warto? Na pewno tak, pokochałam przecież, uwierzyłam w siebie. Doświadczyłam innego świata.

Westchnęłam ciężko. Wyrwałam się z uścisku i wyszłam.

Wieczorem siadłam w zagraconej stróżówce po Marcinie, włączyłam muzykę i wyjrzałam przez okno. U sąsiadów na dachu utworzyła się wielka zaspa. Na ogromnej choince przed ich domem paliły się kolorowe światełka. Kilka złotych łańcuchów przywołało wspomnienie mego macierzyństwa, tych wspaniałych, mlecznych dni, kiedy miałam się na kim oprzeć, mogłam się kimś nacieszyć. Krzysiek i Marcin byli tacy spontaniczni! Oni dali mi dom, poczucie, że gdzieś jest moje miejsce. Teraz im się odwdzięczę, stworzę prawdziwy zajazd rodzinny, żeby przyjeżdżali, żeby nigdy nie zbaczali z drogi. I niechby wreszcie przestali się wstydzić!

Na czubku naszej choinki przed domem jarzyły się zielone kule, niżej żółte, mniejsze światełka, a jeszcze niżej niebieskie sople. Na samym dole wielkie czerwone bombki. Bogdan stanął na wysokości zadania. Jednak mógł!

Nadal z nieba spadały wielkie płaty śniegu, przykrywając parapet z rozbiórkowej cegły klinkierowej, tworzyły coraz grubszą warstwę. Boguś w kufajce po moim ojcu odgarniał śnieg, fioletowa szufla śmigała szybko. (Dobrze, że ją kupiłam, stara zardzewiała i źle by o nas świadczyła). Sypał chodnik piaskiem, musiało być bezpiecznie – obok naszego płotu wiodła droga do kościoła i sklepów. Szaki wariował, szczerzył kły, warczał to na szuflę, to na Bogdana, unosił fafle, na wszystko się denerwował. W końcu zrezygnował i zaczął bawić się śnieżnymi płatkami. Wyciągał język, żeby je złapać, skakał, merdał ogonem. Wszystko, co za oknem, było niezwykłe i malownicze, jak z amerykańskiego obrazka albo jak z mojego dzieciństwa u dziadków.

W telewizji zapowiadali dalsze śnieżyce, ostrzegali, że w górach zejdą lawiny, a ślizgawica będzie właściwie wszędzie, że zawieje mocno… Tak mówili. A ja byłam w swoim domu, daleko od pogodowej zawieruchy, samotna, smutna, ale bezpieczna.

Matka spała, porcję lekarstw przyjęła bez zgryźliwego komentarza. Zgasiłam światło, wcale nie pytałam, czy mogę. Zawsze oszczędzała prąd, lubiła żyć w mroku. Tak przynajmniej mówiła.

Pies skrobał w drzwi, ale nie tak brutalnie, jak mogłoby na to wskazywać jego wcześniejsze zachowanie. Gdy go wpuściłam, zaczął biegać po korytarzu i otrząsać się ze śniegu. Z podłogi odpadło kilka kolejnych klepek.

– Tu, leżeć! – Moje komendy były oschłe. W bezokoliczniku. Prawdziwa tresura taka właśnie powinna być. Za dużo słów ogłupia psa. Może się uda… Przywołany do porządku (a może wyczuł powagę mojego dialogu wewnętrznego?), położył się karnie przy drzwiach wejściowych. Czyżby rozumiał, że moje życie to jedna wielka kupa popiołu? Że mam już tego dość? Los Szakiego został przesądzony – weterynarz, potem psi fryzjer, a dopiero na końcu koszyk z nowym posłaniem. I nowa miska.

Rozsiadłam się w fotelu, do komputera włożyłam płytę z ariami Walewskiej. Zamknęłam oczy. Zrosłam się z muzyką, dzięki niej oddalając się od galimatiasu, w jakim dawno temu ugrzęzłam.

Nie słyszałam, że wrócił. Poczułam jego zmarznięte ręce na swojej twarzy. Skostniałą dłonią próbował zmazać mi łzy. Niechętnie otworzyłam oczy. Stał przede mną nieporadnie, jak małe, oczekujące klapsa dziecko. Był kimś innym. Wychudł, wyciszył się; bardzo krótko obcięte ciemne włosy ujawniły, jak ładny ma kształt głowy. Włożył mój ulubiony granatowy sweter z szetlandzkiej wełny i wąskie dżinsy. Patrzyłam na niego jak na przedmiot przywieziony z renowacji. Postawił na stole talerz z kawałkami melona.

– Dziękuję, kochana… – powiedział cicho.

– Za co? – Wzruszyłam ramionami.

– Że jest sylwester… że jesteśmy… że śpiewa Walewska…

Siedziałam nieruchomo z niewypowiedzianymi słowami na końcu języka, potem powoli opuściłam głowę. Nic jeszcze nie wiedziałam. Zastanawiałam się, czy ze swoim dotychczasowym życiem właśnie się żegnam, czy może dopiero na nie godzę.

Muszę tę historię koniecznie opowiedzieć, ale nie wiem, od czego zacząć… Może od środka? Tak chyba będzie najlepiej.

Ciąg dalszy w wersji pełnej