Basi,

bez której nie byłoby niczego

I
Niedziela, siódmy czerwca 2015

– Je-e-e-e-e-e-e-e-st! Mamy Majstra-a-a-a-a-a! – Jakub Wilczek darł się wniebogłosy, patrząc w ekran swojego telewizora. Jego ukochany klub, Lech Poznań, zdobył tytuł mistrza Polski po raz siódmy w historii i po raz drugi, od kiedy on sam wstąpił w szeregi służb mundurowych i trafił do wydziału śledczego Komendy Wojewódzkiej Policji w Poznaniu.

To właśnie jako policjant Jakub po raz pierwszy w życiu pojawił się na stadionie. Obiekt przy ulicy Bułgarskiej dość szybko przypadł mu do gustu, podobnie gra Lechitów (choć w tym przypadku wielokrotnie zmieniał zdanie), toteż starał się pojawiać na większości meczów w Poznaniu. Tytuł „majstra”, jak mówili poznaniacy, zdobyty piętnastego maja 2010 roku był dla Wilczka wyjątkowy – po pierwsze, właśnie od tamtego sezonu zamieszkał w stolicy Wielkopolski i odkrył smak futbolu. Po drugie, w mistrzowskiej drużynie grał zawodnik, któremu Kuba skrycie z całego serca kibicował tylko i wyłącznie z powodu imienia i nazwiska – Jakub Wilk.

Od tamtej pory wiele się zmieniło: piłkarz trafił do klubu Žalgiris Wilno i słuch po nim zaginął, klub trzykrotnie zmienił trenera, a Jakub Wilczek z przeciętnego policjanta stał się nadkomisarzem i jednym z najlepszych śledczych w Wielkopolsce. Tym razem nie oglądał jednak meczu z trybun, a w zaciszu domowego ogniska, w którym od pewnego czasu znów samotnie wzniecał płomień. Wiedział, że jeśli Lech zdobędzie tytuł, tłumy kibiców wypłyną na ulice miasta – nie tylko na plac Mickiewicza, gdzie planowano fetę. Masowy exodus kiboli i ich pseudoodpowiedników upojonych zwycięstwem i grubymi procentami oznaczał dla Wilczka jedno – mnóstwo roboty w poniedziałek rano. Ten coś zdemoluje, tamten – oczywiście „niechcący” – uderzy policjanta… o nie, jutro o szóstej Kuba musi być trzeźwy. I wyspany.

Spojrzał na zegar umieszczony na cyfrowym budziku. Migotały na nim złowieszczo cztery dwójki. Wprawdzie daleko im było do trzech szóstek, ale zadziałały niemal równie złowrogo. Wilczek natychmiast wyłączył telewizor, wykonał szybką serię brzuszków, pompek i przysiadów – jeden z codziennie towarzyszących mu rytuałów, po czym rozebrał się do naga i po ekspresowym prysznicu, już w samych tylko bokserkach, wskoczył pod kołdrę, licząc, że najbliższa noc nie będzie tragiczna dla tych jego kolegów, którzy pełnili o tej porze służbę.

***

Starszy mężczyzna przesadnie westchnął, po czym włożył buty, założył psu obrożę, przypiął do niej smycz i wyszedł z czworonogiem z kamienicy. Była dwudziesta trzecia pięćdziesiąt – o tej porze zwykle odwracał się na drugi bok i donośnie chrapał, śniąc o zbliżającej się nieuchronnie emeryturze. Jeszcze tylko rok i on, Eugeniusz Chorwat, wreszcie rzuci w diabły bycie woźnym w pobliskim ogólniaku, by w całości poświęcić się swojej działce w podpoznańskich Złotnikach.

Tymczasem kibice postanowili chyba, że Poznań powinien konkurować z Rio de Janeiro o miano stolicy karnawału, bo na ulicach miasta toczyła się nieprzerwana impreza, z powodu której Chorwat nie mógł tej nocy zasnąć.

Po wyjściu z kamienicy przy Dąbrowskiego mężczyzna udał się ulicą Mickiewicza, a następnie Barzyńskiego w kierunku torów na trasie Poznańskiego Szybkiego Tramwaju, zwanego „pestką”. Tędy właśnie, ścieżką wzdłuż torów, a dalej ulicami Niską, Grudzieniec i Klin, zwykł wybierać się na spacery aż do Parku Wodziczki. Także i tym razem, mimo późnej pory i panujących na szlaku ciemności, postanowił wędrować stałą trasą. Ot, przyzwyczajenie.

Nieoczekiwanie jednak, gdy zbliżali się do tunelu pod wiaduktem kolejowym, jamnik Eugeniusza Chorwata zaczął nerwowo warczeć i ciągnąć właściciela do przodu.

– Czarek, do nogi! – zawołał, próbując uspokoić swojego nocnego towarzysza. Ten jednak, nie zważając na prośby pana, ciągnął do przodu tak uparcie, że w końcu starzec wypuścił z ręki smycz. Czarek natychmiast skorzystał z okazji i wyrwał się w stronę skarpy, po czym zaczął jeszcze głośniej ujadać.

Woźny przeszedł pod wiaduktem. W oddali dostrzegł jadącą na rowerze znajomą postać. Kiwnął ręką na powitanie, cyklista jednak albo tego nie dostrzegł, albo bardzo się spieszył, bo zostawił uprzejmy gest bez odpowiedzi. Eugeniusz Chorwat wzruszył ramionami, po czym spojrzał w kierunku psa. To, co zobaczył, nie było normalne. A już na pewno nie było odpowiednie dla jego staruśkiego, pozawałowego serca. Przerażony trzykrotnie się przeżegnał, po czym wyjął z kieszeni kamizelki telefon komórkowy i drżącą ręką, opierając się o barierki oddzielające ścieżkę od torów tramwajowych, wykręcił numer 112.

II
Poniedziałek, ósmy czerwca 2015

Kwadrans po północy dźwięk telefonu wyrwał Wilczka ze snu. Jakub otworzył oczy, wymacał ręką telefon na stoliku nocnym i odebrał zaspanym głosem:

– Słucham?

– Jakub, sorry, że Cię budzę, ale obawiam się, że pracę rozpoczniesz wcześniej niż o ósmej – rozległ się w słuchawce głos Staszka Muszyniaka, pełniącego tej nocy służbę dyżurnego w komendzie.

– A która jest godzina? – wymamrotał Wilczek, przecierając oczy, które próbowały wraz z resztą organizmu zmusić policjanta do kontynuowania drzemki.

– Paręnaście po północy, ale jesteś nam pilnie potrzebny…

– A co, wojna jest? – spytał lekko podenerwowany Jakub.

– Wojna i owszem, z pseudokibicami na Starówie. W akcji biorą udział antyterroryści i oddział konny, ale nasi i tak mają tam niezłe bajo bongo. No, ale ja dzwonię z czym innym – trupa mamy, cholera, rzut kamieniem od nas, a wnosząc z tonu głosu zgłaszającego, obawiam się, że zaraz dojdzie nam kolejny w postaci dziadka z zawałem.

– Fuck, zaraz podjadę na komisariat…

– Wal prosto na miejsce, może coś wyciśniesz jeszcze ze świadka – przerwał mu Muszyniak, po czym podał Wilczkowi adres. Ten szybko zanotował i rozłączył się. Wskoczył w walające się po podłodze „wczorajsze” ciuchy i wybiegł z mieszkania.

***

Podróż z mieszkania w jednym z bloków na osiedlu Kosmonautów zajęła mu dziesięć minut. Ulice były puste – czego nie można było powiedzieć o chodnikach, którymi wędrowały grupki podchmielonych osób, skandujących stadionowe okrzyki i przyśpiewki. Gdy dotarł na miejsce od ulicy Niskiej, minął go odjeżdżający na sygnale ambulans. Wilczek wysiadł ze swojej wysłużonej, ale niezawodnej hondy accord i podszedł do dwóch nerwowo przestępujących z nogi na nogę policjantów.

– Nadkomisarz Jakub Wilczek, wojewódzka. Dotarłem najszybciej, jak się dało, ale z tego co widzę, nie koniec trupów na dziś? – przedstawił się i zapytał jednego z funkcjonariuszy, kiwając głową w stronę, w którą odjechała karetka.

– Starszy posterunkowy Tomasz Filipko, a to posterunkowy Paweł Drozdek – zaprezentował siebie i kolegę policjant. – Na razie pogotowie wzięło dziadka… to znaczy świadka na obserwację z podejrzeniem, że doszło lub może dojść do zawału. Dmuchają na zimne, jakkolwiek to brzmi w tak dramatycznych okolicznościach. Facet wybrał się na spacer z psem, a tu prawie szlag go trafił. Psa już wzięli do schroniska – dodał, widząc minę Kuby, który sprawiał wrażenie, jakby funkcjonował na autopilocie.

Paweł Drozdek przytaknął koledze i włączył się do rozmowy.

– W chwili obecnej, panie nadkomisarzu, trup jest jeden, ale za to konkretny. Gdyby mi kiedykolwiek życie przestało być miłe, i tak nie chciałbym skończyć jak ten tam… – wskazał palcem na skarpę. Po jej odgrodzonej taśmami części poruszał się z zegarmistrzowską niemal precyzją Zenon Gilak, technik kryminalistyki, a zarazem znajomy Wilczka. Obaj pochodzili ze Śremu i to Gilak zasugerował niegdyś 18-letniemu Wilczkowi, najlepszemu koledze swojego syna, Romka, by nie wahał się wstąpić do policji.

Jakub zrobił kilka kroków w stronę skarpy, po czym zrównał się z Gilakiem, pozostając jednak po zewnętrznej stronie taśmy.

– Witam, panie Zenku. Co tym razem? Kolejny samobójca? – zapytał, wskazując na leżący w pewnej odległości kształt przypominający ciało, po czym przeciągle ziewnął, zasłaniając usta wracającą dłonią.

– Cześć, Jakub. Jeśli delikwent okaże się samobójcą, to trzeba przyznać, że za żywota wyobraźni mu nie brakowało.

– Dlaczego?

Zamiast odpowiedzieć, technik włączył reflektor i skierował go w stronę ciała.

Wilczek natychmiast otrzeźwiał.

Na zboczu leżało ciało mężczyzny ubranego w bluzę z herbem Legii Warszawa, krótkie dżinsowe spodnie i wyglądające na nowe buty z firmowym logo w kształcie charakterystycznego haczyka, zwanego przez niektórych „łyżwą”. Wyglądało na to, że denatowi zadano wiele ciosów nożem w klatkę piersiową tak, że bluza była cała w strzępach. Kibic Legii ginie po tym, jak Lech zdobywa majstra? – zamyślił się Jakub. – Ciosy w klatkę kierowano w herb klubu? Jeśli tak, na jego twarzy musiało się chyba malować zaskoczenie… Wilczek spojrzał powyżej klatki piersiowej, szukając potwierdzenia swojego toku rozumowania, jednak spotkała go niespodzianka. Mężczyzna nie miał twarzy – wyglądało na to, że albo została oblana substancją żrącą, albo jakiś pies lub inny zwierz zajął się delikwentem. Tak czy owak – bestialska śmierć.

Nadkomisarz wzdrygnął się, poprosił Gilaka o kontynuowanie pracy oraz o jak najszybszy raport, po czym wrócił do Filipko i Drozdka.

– Beznadziejny przypadek… – wymamrotał, widząc ich wyczekujące spojrzenia.

– No-o-o, i to dosłownie – przytaknął Drozdek, wskazując na jedną ze ścian wiaduktu. Obok złowieszczej, trupiej czaszki widniał ogromny napis: „Porzućcie wszelką nadzieję, wy, którzy tu wchodzicie”1.

Jakub pokręcił z niedowierzaniem głową. Wiedział, że to graffiti wymalowano już parę miesięcy temu, ale w połączeniu z innymi kibolskimi bazgrołami oraz wyglądem denata dodawało ono kolorytu całej sprawie.

Po chwili na miejsce zdarzenia dojechała czarna kia cee’d, z której pospiesznie wysiadła niska, urodziwa blondynka, a razem z nią pucołowaty, misiowaty wręcz, policjant i jego chudziutki, o wiele niższy kolega po fachu. Tym samym na miejsce zbrodni dotarli koledzy Wilczka – Agata Jakuszyk oraz Cezary Busza i Jan Chrzan, w hermetycznym policyjnym środowisku zwani poznańskimi Flipem i Flapem.

Jakuszyk podeszła do Jakuba, podczas gdy jej towarzysze zainteresowali się pracą technika.

– Właściwie czemu to na nas spadła brudna robota, a nie na nich? – delikatnym ruchem głowy wskazała mundurowych, nadal podziwiających graffiti.

– A nie widziałaś ciała? – spytał Jakub, po czym widząc jej spojrzenie, natychmiast dodał: – Wybacz, zapomniałem… Trup wygląda na fana Legii Warszawa. Nie zdziwię się, jeśli jeszcze nam kogoś ze stolycy tu dowalą do „pomocy” – skwitował, wykonując palcami gest cudzysłowu.

Podobnie jak oczywista w Poznaniu była niechęć do Warszawy i wszystkiego, co z nią związane, począwszy od futbolu, na Bogu ducha winnych mieszkańcach tego miasta kończąc, równie znany był na komendzie uraz, jaki pozostał w psychice Agaty po tym, jak pół roku wcześniej znalazła zwłoki dwójki zmaltretowanych dzieci. Jako matka dziewczynek w podobnym wieku, co małe denatki, doznała poważnego szoku. Wprawdzie terapia, której się poddała, przyniosła skutki i Jakuszyk wróciła miesiąc temu do pracy, jednak – dopóki było to możliwe – ogląd ciał zostawiała kolegom, odciążając ich w tym czasie między innymi od żmudnych rozmów z mniej lub bardziej naocznymi świadkami.

Ponieważ technik dalej wykonywał swoją robotę we współpracy z przybyłym lekarzem medycyny sądowej, a prokuratura jeszcze nie zawitała na miejsce zbrodni, funkcjonariusze zaczęli snuć domysły na temat sprawy.

– Pewnie się zagubił, to mu ktoś życzliwy pomógł zejść na właściwą drogę – skonstatował Janek.

– Zejść na pewno – zauważył jego partner. – Pytanie, która droga jest właściwa.

– Ja się raczej zastanawiam, jaką drogą będzie zmierzać wysłannik z Warszawy, jeśli faktycznie kogoś nam dowalą – dodała Agata, próbując skierować rozmowę na coś innego niż leżące za nimi zmasakrowane ciało rzekomego kibica.

– Zawsze, jakby co, mamy przewagę liczebną – zażartował Jakub. – No, ale o tym pomyśli się jutro.

Odmeldował się pozostającemu na miejscu Gilakowi, lekarzowi oraz kolegom i koleżance, zapewnił, że rano skontaktuje się z prokurator Marędziak, a następnie wsiadł do swojego wysłużonego „akordeonu” i skierował się do domu. Jedyne, co przekazywał mu w tej chwili jego mózg, to natychmiastowa potrzeba snu, jeśli jutro – a właściwie dziś, jak właśnie skonstatował – ma być choć w minimalnym stopniu komunikatywny.

1 Dante Alighieri, Boska Komedia, Piekło, 3, 9, przekł. cyt. za: Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1985, s. 726.

III
Poniedziałek, ósmy czerwca 2015

Wilczek wstał o szóstej, a następnie rozpoczął swoje poranne rytuały, które w skrócie nazywał PKP. Poranna gimnastyka, kubek kawy i przegląd prasy. Pierwsze budziło jego ciało, drugie umysł, a trzecie pomagało posiąść wiedzę, „o czym szumią wierzby”. Tym razem prasówkę rozpoczął od wydań internetowych – wiedział, że gazety nie miały dość czasu, by wydrukować choćby wzmiankę o nocnych rewelacjach. Przynajmniej o tych, które Jakuba interesowały.

Dość szybko natrafił na szczegóły starć z pseudokibicami w rejonie Starego Rynku, jednak – ku swojemu zdziwieniu – nie znalazł ani słowa na temat trupa przy trasie PST. Cóż, widocznie nadal byli co najmniej o krok przed dziennikarzami. Pytanie, w jak dużych butach.

Chwilkę po ósmej Jakub wbiegł do sali odpraw na pierwszym piętrze komendy. Wewnątrz czekała już Agata, a wraz z nią naczelnik Jacek Paproćko i prokurator Elwira Marędziak, w kuluarach komendy zwana „starą Marudziakową”, choć nijak nie pasowało to do jej przyjaznego usposobienia.

– O, pani prokurator, miałem przed chwilą do pani dzwonić, ale przez te korki i remonty w mieście… – zaczął trajkotać jednym tchem, niemal na bezdechu. Dało się odczuć, że po wyjściu z samochodu biegł co tchu.

– Dobra, dobra, nadkomisarzu. Nie chciał przyjść Mahomet do góry, to się góra do niego pofatygowała – roześmiała się Marędziak, po czym widząc zdezorientowaną minę funkcjonariusza, dodała: – A tak na poważnie, to wciąż czekamy na tę osobę z Warszawy. Jestem ciekawa, kogo i z jakim nastawieniem nam tu podrzucili. Zwłaszcza, że media już zaczęły węszyć temat i telefon pani rzecznik robi za gorącą linię w kwestii Dantego.

– Dantego? – Wilczek zmarszczył brwi.

Naczelnik Paproćko spojrzał rozbawiony na swojego podwładnego, po czym zabrał głos:

– Chwilę przed twoim przybyciem nadaliśmy roboczo taki kryptonim sprawie. Wszystko z powodu graffiti.

– Co ma Dante Alighieri do graficiarzy i naszego trupa? – zdumiał się Jakub. – I gdzie są Czarek z Jankiem?

– Chłopacy wieczorem zadeklarowali, że dziś zaczną dzień od fascynującej sekcji zwłok w Zakładzie Medycyny Sądowej. A co do Alighieri… Boską Komedię czytałeś? – zapytała Agata, po czym widząc zdezorientowanego kolegę, podjęła się tłumaczenia. – Na ścianie wiaduktu napisano: „Porzućcie wszelką nadzieję, wy, którzy tu wchodzicie”. Te słowa widnieją u Dantego na opisywanej przez niego bramie piekielnej. W oryginale, rzecz jasna, jako: „Lasciate ogni speranza, voi ch’entrate”1.

– To oczywiście nie oznacza, że będziemy teraz zamykać wszystkich pisarzy, filologów, bibliotekarzy i użytkowników bibliotek oraz blogerów książkowych i fanów opasłych tomisk, bo nikt inny nie czyta w tym kraju – roześmiał się. – Ale trzeba przyznać, że miejsce morderstwa mogło zostać wybrane nieprzypadkowo właśnie z powodu tegoż napisu. Zwłaszcza, jeśli…

Przerwało mu pukanie do drzwi, po czym do sali wkroczyli Busza i Chrzan.

– Przepraszamy za spóźnienie, ale trochę się nam przeciągnęła sekcja zwłok. Mamy za to już raport od lekarza. Wprawdzie pomarudził, że musi go pisać przy nas „na kolanie”, pod presją i w ogóle, ale cel osiągnęliśmy – Czarek uśmiechnął się i położył na stole szarą kopertę.

Wzrok wszystkich utkwił w dokumentach, które mogły rozjaśnić – lub zaciemnić – obraz obecnej sytuacji.

***

O godzinie dziewiątej trzydzieści, zgodnie z przewidywaniami, pociąg Express InterCity „Bolesław Prus”, jadący z Warszawy Wschodniej do Szczecina Głównego, z parominutowym opóźnieniem wtoczył się na stację Poznań Główny. Z przedostatniego wagonu wysiadł wysoki, niemal dwumetrowy jegomość, ubrany w stalowej barwy, prążkowany garnitur i dzierżąc w dłoni aktówkę, drugą zamachał na podjeżdżającego taksówkarza. Wskazał mu docelowe miejsce swojej podróży, po czym odprężył się, wiedząc, że czeka go w najbliższym czasie wiele roboty.

***

Wzrok wszystkich w pomieszczeniu spoczywał na leżącej na blacie kartce.

– Cóż, ekhm… Z tego, co powiedział, a następnie zapisał tu doktor Jerzy Ziębaszewski, nasz Dante to około trzydziestoletni mężczyzna, wzrost: sto siedemdziesiąt centymetrów, waga ciała post mortem: siedemdziesiąt dwa kilogramy. Otrzymał dwadzieścia dwa ciosy nożem w klatkę piersiową, co spowodowało zatrzymanie akcji serca i doprowadziło do zgonu. Nóż raczej z gatunku „typowych”, nie żadna maczeta, nie żaden mały scyzoryk, ot – taki jak do krojenia chleba, o szpikulcowatej, niezaokrąglonej końcówce. Deformacja twarzy nastąpiła później i została wywołana mocno stężonym kwasem solnym. Na ewentualną analizę zawartości żołądka trzeba będzie poczekać.

– Jedna rana co trzy kilogramy – skonstatował rezolutnie Czarek. Pozostali spojrzeli na niego lekko skonsternowani, znali jednak zboczone wręcz zamiłowanie kolegi do statystyki. Tylko nieświadoma pani prokurator z miną bazyliszka zmierzyła inspektora Buszę świdrującym wzrokiem.

W tym samym momencie otworzyły się drzwi i do pomieszczenia wkroczył stalowy garniur wraz ze swoim właścicielem. Powiało stolycą.

– Najmocniej przepraszam za spóźnienie, ale Polskie Koleje Państwowe jeszcze długo chyba pozostaną antonimem punktualności. Nadkomisarz Wojciech Gót, Komenda Wojewódzka Policji w Warszawie. Skierowano mnie w związku z tym waszym nietypowym morderstwem.

Nastąpiła nieco burzliwa fala przywitań i przedstawień, drobne żarty na temat dzisiejszego spóźnialstwa, po czym naczelnik Paproćko zreferował przybyszowi pismo od patologa i oddał głos Jakubowi, który – jak się okazało – ma poprowadzić to śledztwo, „korzystając z pomocy naszego mazowieckiego przyjaciela”.

– Cóż, przede wszystkim w oczy rzucają się trzy kwestie, wszystkie – że tak ujmę – sportowe, choć zachowanie mordercy, czy też morderczyni, raczej uznałbym za niesportowe. No, ale wracając do meritum – w śledztwie pojawia się strój legionisty na ciele ofiary, kibolske graffiti w miejscu znalezienia zwłok oraz liczba 22.

– A to nie na nią czasem wskazywał któryś z naszych wieszczów narodowych? Tak mi się coś obija po głowie – znienacka do rozmowy włączył się stalowy ganitur.

– Blisko, ale daleko – wtrąciła się Marędziak. – To był Mickiewicz, w którego Dziadach ksiądz Piotr mówi: „Z matki obcej; krew jego dawne bohatery, / A imię jego będzie czterdzieści i cztery”2.

– Dziękuję, pani prokurator. Warszawski kolega ma prawo nie wiedzieć, że liczba 22 kojarzy się jednoznacznie niemal z rokiem 1922…

– …w którym założono Lutnię Dębiec, czyli dzisiejszy Kolejowy Klub Sportowy Lech Poznań Spółka Akcyjna – wydeklamował z prędkością karabinu maszynowego Czarek, chcąc najpewniej odpokutować nieco winy i zyskać w oczach władzy sądowniczej.

– Ano właśnie. I tu pojawia się zasadnicze pytanie: kim była ofiara oraz kim jest morderca? Czy wątek sportowy jest wpleciony w główny motyw, czy może stanowi przykrywkę? Ponieważ na razie nie wiemy tak naprawdę nic, proponuję kupić wersję przesiąkniętą futbolem i skoncentrować się na działaniach, które mogą nas do niej przybliżyć lub oddalić, w zależności od efektów. Czarek, Janek – rozpytajcie mieszkańców okolicznych domów, czy nie widzieli w okolicy kogoś podejrzanego lub naszego Dantego. Agata – przedzwoń do PKP, może któryś z maszynistów, przejeżdżając pociągiem, dostrzegł coś, co mogłoby nas zainteresować. Możesz to samo uczynić z MPK i ewentualnie przejrzyj nagrania z kamer tramwajów przejeżdżających tamtędy, powiedzmy, na dwie godziny przed znalezieniem zwłok przez tego starszego jegomościa. Ja razem z kolegą Gótem udam się najpierw do szpitala, zobaczyć, jak się dziadek miewa, i w miarę możliwości wysłuchać na spokojnie jego zeznań. Później podskoczymy na stadion – kolega pozwiedza, a potem obejrzymy fascynujące nagrania z bramek wejściowych, by wyłapać kogokolwiek, przypominającego naszego legionistę.

– Świetnie, oczekuję was tu ponownie około godziny szesnastej. Omówimy wasze dokonania i spróbujemy naszkicować wstępny plan działania na następne dni – podsumował naczelnik Paproćko, po czym spojrzał na panią prokurator. Ta zaszczyciła wszystkich zaledwie skinieniem głowy, po czym wstała od stołu, dając tym samym sygnał, że spotkanie dobiegło końca.

***

Podróż z Komendy Wojewódzkiej do Centrum Medycznego HCP zajęła pasażerom „akordeonu” dwadzieścia minut, które spędzili w całkowitym milczeniu. Zdawało się, że ani Wilczek, ani Gót nie są zadowoleni z perspektywy współpracy. Dojechawszy na miejsce, Jakub zaparkował auto wzdłuż ulicy 28 Czerwca 1956 roku, po czym obaj weszli do szpitala i – po parokrotnym wylegitymowaniu się pielęgniarkom i odszukaniu odpowiedniej sali – znaleźli się tuż obok leżącego na łóżku Eugeniusza Chorwata.

Stan emerytowanego woźnego, zdaniem pielęgniarki, można było jeszcze uznać za stabilny, choć wyglądał na dość zmizerowaną istotę, która w każdej chwili może przejść na łono Abrahama. Wilczek zaczął dyskretnie:

– Dzień dobry, panie Chorwat. Jesteśmy funkcjonariuszami prowadzącymi śledztwo w wiadomej panu sprawie. Chcielibyśmy zadać panu kilka pytań, jeśli to możliwe. – Woźny skinął lekko głową, choć nadal milczał równie skutecznie, jak warszawski emisariusz. – Dobrze, zatem pierwsze pytanie: Jak się pan dziś czuje?

– Słabo – wychrypiał ledwo słyszalnym głosem mężczyzna. – Pytajcie o konkrety od razu, jeśli mam wam jeszcze jakoś pomóc na tym świecie, bo czuję kres swej drogi.

– Czy widział pan może kogoś wiadomo kiedy, wiadomo gdzie? – włączył się nagle do rozmowy nadinspektor Wojciech Gót.

– Ta-a-a-a-a-k… – przeciągnął się, ziewając, starszy pan. – Grudzieńcem przejeżdżał na rowerze Heniu Knyp, razem jeździmy zawsze na ryby. Pamiętam, jak miesiąc temu pojechaliśmy na pstrągi i złowił…

– Dobrze, o rybach porozmawiamy za chwilę, sam jestem zapalonym wędkarzem. A teraz niech się pan skupi – czy widział pan kogoś jeszcze? – przerwał Gót. Jakub był pod wrażeniem warszawskiej dyplomacji. Może jednak na coś się ona przyda?

– Ech… przepraszam, starość nie radość… Pamiętam jak przez mgłę, że dzwoniąc po pomoc, dostrzegłem na wiadukcie PST kogoś w sukni lub spódnicy, ale… ekhu, ekhu…

Chorwat zaniósł się potężym kaszlem, jakby był w co najmniej zaawansowanym stadium gruźlicy. Na domiar złego linia jego życia zaczęła powoli gasnąć. Jakub i Wojciech zostali wyproszeni z sali, postanowili zatem wybrać się na stadion. Na odchodne Gót jakimś cudem wcisnął pielęgniarce swoją wizytówkę z nieznoszącą sprzeciwu sugestią, by zatelefonowała, gdy tylko zajdą kolejne zmiany – na dobre lub na złe – w stanie zdrowotnym pacjenta. Nie omieszkał też dodać, by pamiętała o tym, że może zostać w innym przypadku oskarżona o utrudnianie śledztwa, po czym wyszedł z budynku i skierował swe kroki w stronę Wilczka uruchamiającego samochód.

***

Po wykonaniu obu zaplanowych telefonów Agata Jakuszyk wiedziała jedno – czeka ją żmudna robota. W wyznaczonym czasie przejeżdżał tamtędy zaledwie jeden pociąg. Dyżurujący przy telefonie młodzieniec zapewnił, że naświetli sytuację „górze” i oddzwoni, gdy będzie cokolwiek wiedział – choćby o tym, kto tym pociągiem kierował. O wiele więcej do zaoferowania mieli panowie z Nadzoru Ruchu MPK, którzy poinformowali policjantkę, że między godziną dwudziestą a dwudziestą drugą trasa była solidnie eksploatowana, zwłaszcza że mowa o niedzieli, kiedy gros ludzi wraca do Poznania po weekendzie.

Dodali również, że niemal każdy tramwaj zaopatrzony jest w kamerę na czole pojazdu, nagrywającą mniej więcej to, co widzi motorniczy. Jedynym minusem jest fakt, że nagrania są kasowane i zastępowane nowymi automatycznie. Cały zapis trwa w niektórych przypadkach zaledwie kilka dni, a przetarg na nowe rejestratory dopiero rusza.

To zaważyło na decyzji Agaty. Wsiadła w policyjną kię i wybrała się do nich w odwiedziny, licząc, że którekolwiek z nagrań wniesie choć odrobinę światła do tej mrocznej – można by nawet rzec „piekielnej” – sprawy.

***

Czarek Busza i Janek Chrzan przeszli się spacerem na miejsce zbrodni, skąd mieli się udać do pobliskich domostw. Rozpytywanie mieszkańców zdecydowanie nie było ulubionym zajęciem piewszego z nich, więc dość szybko postanowili, że Czarek zostanie pod wiaduktem, szukając ewentualnych śladów, które nie zostały dostrzeżone poprzednim razem. I podczas gdy komisarz Chrzan maltretował już jakąś babinkę, opartą o furtkę prowadzącą na podwórze jej domu, Busza podszedł do stoku, na którym znaleziono ciało Dantego, zamknął oczy i spróbował wyobrazić sobie działania mordercy. Akurat minął go przejeżdżający tramwaj i przeraźliwe dudnienie oraz skowyt kół trących o szyny przeszły w błogą, niczym niezmąconą ciszę. Wtem do jego uszu dobiegł cichy dźwięk, jakby trzask. Po chwili drugi, trzeci… To nie był trzask łamanych gałęzi, raczej przywodził na myśl…

Busza odwrócił się. Słuch go nie mylił – po latach pasjonowania się fotografią wyczulone uszy komisarza skutecznie zlokalizowały, skąd pochodzi dźwięk migawki: z aparatu, którym jakiś mężczyzna robił właśnie policjantowi zdjęcia. Na widok odwracającego się Czarka fotograf zamarł, po czym zaczął uciekać. Funkcjonariusz ruszył w ślad za nim, jednak nie miał szans – mężczyzna wskoczył do zaparkowanego nieopodal samochodu i odjechał z piskiem opon.

Czarek przystanął, by złapać oddech, po czym wyjął służbowy notes i wynotował wszystkie szczegóły dotyczące pojazdu i człowieka, a następnie wykręcił numer telefonu Wilczka.

***

Jakub zamierzał właśnie skręcić w ulicę Grunwaldzką, gdy rozdzwonił się jego telefon. Po krótkiej wymianie zdań z podlegającym mu Buszą zdecydował jednak zmienić pas ruchu, wystawił policyjnego koguta i ruszył z kopyta w stronę miejsca zbrodni.

– Chyba dziś stadionu nie pooglądamy – skwitował, widząc malujące się na twarzy Góta zdziwienie, po czym zreferował mu doniesienie kolegi.

Po chwili honda accord zatrzymała się nieopodal funkcjonariuszy. Kuba z Wojciechem wysiedli, po czym Czarek zaczął przedstawiać wynotowane przez siebie szczegóły.

– Mężczyzna, góra metr osiemdziesiąt, ubrany w czarne dżinsy, białe trampki i biały T-shirt. Najgorsze, że skądś tę mordę kojarzę, ale nie wiem, skąd…

– Nie wiem, na ile to istotne w tym momencie – wtrącił się Chrzan – ale jedna taka babinka, co tu niedaleko mieszka, twierdzi, że słyszała tu o dziewiątej wieczór jakieś kibolskie przyśpiewki i głośną kłótnię, ale nie pamięta jej tematu. Jest za to pewna godziny, bo skutecznie uniemożliwiło jej to wysłuchanie Apelu Jasnogórskiego.

Wilczek spojrzał na stołecznego partnera, po czym oboje skinęli głowami.

– Słuchajcie, chłopaki, sprawdźcie w bazie wszystkich znanych nam kiboli, także tych z zakazami stadionowymi. Może któryś będzie pasował do rysopisu ofiary lub tego gościa z aparatem. A nas czeka jednak wizyta na Bułgarskiej.

Wsiedli do samochodu Wilczka, po czym ruszyli w kierunku stadionu. Po paru minutach kompletnej ciszy nieoczekiwanie głos zabrał Gót.

– Słuchaj, Jakub, czy Ty masz z powodu imienia jakieś profity u dealerów hondy?

– Y-y-y-y… że co? – funkcjonariusz nieco zdębiał, że warszawiak raczył sam rozpocząć rozmowę, w dodatku kompletnie od czapy, ale postanowił zachować fason. – Nie, ten samochód kupiłem używany od jakiegoś typka na OtoMoto, a dlaczego pytasz?

Gót westchnął.

– A widzisz, był u nas w stolicy taki jeden specyficzny, nieco niepokorny dziennikarz. Też Jakub. Zimny mu bodajże było. Z tego, co pamiętam, też jeździł hondą, tyle że crx. I tak tylko pomyślałem…

Resztę drogi spędzili w milczeniu niczym kartuzi w klasztorze.

***

– Jak tak dalej pójdzie, to mi komendant będzie okulary refundował – mruknęła Agata, popijając drugą już kawę i przeglądając nagrania z monitoringu w tramwajach MPK. Jak na razie efekty były równe zeru – aż tyle dało się dostrzec, jeśli chodzi o śledztwo, a tu zegar na kościelnej wieży zaczął wybijać czternastą. Dopiła zawartość kubka z logo miejskiego przewoźnika, podziękowała uprzejmie za pomoc, po czym zrezygnowana wyszła na dwór.

Pozostałe dwie godziny do kolejnej odprawy z naczelnikiem postanowiła spożytkować na komisariacie, nadrabiając zaległą, papierkową robotę. Nieoczekiwanie po dotarciu na Kochanowskiego, na miejscu zastała już całą ekipę w komplecie. Miny mieli nie najlepsze, co świadczyło o tym, że chyba Paproćko nie będzie zadowolony z dzisiejszych postępów. Mimo to postanowili przesunąć godzinę spotkania na czternastą trzydzieści, by – po ewentualnym wytypowaniu nowych tropów – móc je podjąć jeszcze dziś. Naczelnik zapowiedział też, że w spotkaniu uczestniczyć będzie dodatkowo rzecznik prasowy – bo kto jak kto, ale ona powinna być w temacie jak najbardziej na bieżąco.

Po paru minutach stłoczyli się w salce konferencyjnej z kubkami kawy w dłoniach i tylko Gót wyróżniał się na ich tle, popijając z zielonego termosu z herbem Legii. Choć trzeba mu było przyznać, że jego „kubek” przynajmniej komponował się z klimatem śledztwa.

– To może ja zacznę – odezwał się niespodziewanie, zwracając na siebie uwagę wszystkich zebranych. – Przyznam, że – tak jak i wy – nie mam bladego pojęcia, po co mnie tu przysłano. No, ale nic… co do dzisiejszego dnia i efektów naszej pracy, to odwiedziliśmy w szpitalu tego starszego jegomościa. Właśnie, warto sprawdzić, czy nie mamy już drugiego denata, bo mu się mocno pogorszyło podczas naszej wizyty.

– To znaczy nic mu nie zrobiliśmy, sam z siebie… – wtrącił się Jakub, bo opowieść nowego kolegi mogła być różnorako interpretowana. Zajrzał do notatek i kontynuował wątek: – Póki jeszcze był na siłach, przyznał, że widział na miejscu dwie osoby. Pierwsza to wędkarz, niejaki Henryk Knyp, znajomy Chorwata. Rzekomo jechał ulicą Grudzieniec na swoim rowerze. Można by go podpytać, czy sam nic podejrzanego nie widział, z trupem na stoku włącznie. Przy drugiej osobie robi się jeszcze ciekawiej, bo, zdaniem starego, na wiadukcie PST stała jakaś kobieta.

– Ej, wcale nie mówił, że kobieta! – przerwał mu Gót.

– Mówił przecież, że…

– Zaraz posłuchasz raz jeszcze, co powiedział.

Wojciech Gót wyjął z kieszeni mały, cyfrowy dyktafon i położył go na blacie stołu.

– Odkąd miałem problemy z jednym bardzo niezdecydowanym i plączącym się w zeznaniach świadkiem, który wiecznie zmieniał zdanie, a ostatecznie okazał się sprawcą, nie rozstaję się z tym cyfrowym cudeńkiem.

Prokurator Marędziak nie kryła oburzenia.

– Czy to…

– Legalne? Nie. Skuteczne? Zdecydowanie, pani prokurator. No, ale zamiast gdybać, co wolno, a czego nie i dlaczego, lepiej wysłuchajmy pana Chorwata.

Poklikał kilka przycisków, po czym z miniaturowego głośniczka w urządzeniu dobiegł zachrypnięty głos:

– …dzwoniąc po pomoc, dostrzegłem na wiadukcie PST kogoś w sukni lub spódnicy, ale…

– Innymi słowy – podjął temat warszawiak, wyłączając dyktafon – równie dobrze mógł to być facet w kiecce. Wiem, że to niepoważne, ale taka możliwość musi być wzięta pod uwagę.

Podniósł wzrok i spojrzał na pozostałych. Ich miny wyrażały jedno – uparli się na kobietę, a on wydziwia. No trudno.

Nie pierwszy raz nadkomisarz Wojciech Gót miał wrażenie, że nikt mu nie wierzy. W stolicy napotykał na równie gruby betonowy mur – nie do przebicia, choćby nie wiadomo jak bardzo się starał. Podśmiechiwania za plecami, wytykanie palcem jako „speca od teorii spiskowych” lub pełne złośliwości komentarze typu: „Ja, ja, sehr gut, herr Gót”, czy też nawiązujące do męskiego przyrodzenia były dla niego na porządku dziennym. I musiał przyznać, że jego upór w dążeniu do prawdy i analizowaniu nawet najdrobniejszych szczegółów z niesamowitą skrupulatnością przysporzyły mu wielu wrogów w Mazowieckiej Komendzie Wojewódzkiej. Gdyby nie to, już dawno awansowałby za biurko, już dawno nie jeździłby po mieście, zajmując się byle przestępstwami – stworzony był przecież do wyższych celów. Detektywistyka przez duże D, ot co. A tak, karnie wywalili go do Poznania. No, trochę im w tym pomógł… Ale on jeszcze pokaże wszystkim, jak bardzo się mylili, wątpiąc w jego zdolności. Nadejdzie jeszcze wiekopomna chwila, kiedy to, niczym legendarne brzydkie kaczątko, zamieni się w bielutkiego łabędzia. A wtedy wszystkim oczy się otworzą i będzie jedno wielkie „zatkało kakao”. No, ale teraz jest tu, w Pyrlandii, i ma okazję udowodnić, co potrafi. Wziął głęboki oddech i zabrał ponownie głos.

– Widzę, że mi nie wierzycie. W porządku, sam przeanalizuję ewentualny męski wątek. Tymczasem, wracając do meritum, ostatecznie zlądowaliśmy na stadionie, gdzie rozpytaliśmy o ewentualnych kibiców Legii na pokładzie podczas meczu. I tu – że tak to ujmę – bieda, aż skrzypi, bo monitoring na bramkach wejściowych nie wyłapał nikogo w ten deseń. Gość od kamerek dodał też, że taka osoba nie zostałaby wpuszczona na stadion.

– Ze względów bezpieczeństwa? – dopytała rzecznik prasowa, która nagle postanowiła umilić czas nie tylko swoją fizyczną obecnością.

– Tak. Jej bezpieczeństwa…

– Ano, tak że z naszej strony twardych wyników brak – podjął dalej temat Wilczek – ale chłopaki mieli ciekawą przygodę.

Czarek Busza skinął głową na potwierdzenie słów Jakuba i zgrabnie zreferował incydent z tajemniczym fotografem, po czym dodał:

– No tośmy tu wpadli w trymiga, baza danych w obroty, ślepia jak hipopotam, kompy rozgrzane tak, że pizzę można na obudowie odgrzać… i nic, kurde, nie wyczailiśmy. Żadna tępa morda z obrazka nie przypominała ani naszego Dantego, ani Picassa… to znaczy fotografa, bo go tak dla jaj z Jankiem żeśmy nazwali – dodał, zaaferowany. – Ale ja, cholera, tego typa skądś kojarzę, gdzieś już mi się przewijał w życiorysie… – zawiesił głos i spojrzał na Agatę, oddając jej głos, niemal jakby zamierzał przy okazji wywiesić białą flagę i odtrąbić porażkę na całej linii.

Komisarz Jakuszyk westchnęła, po czym przyznała, że i z jej części śledztwa nie wyniknęło nic ponad to, że ledwie na oczy widzi. Nastała chwila ciszy, którą niespodziewanie przerwała pani rzecznik:

– Pozwolę sobie się wtrącić, a najpierw przedstawić. Izabela Malak, rzecznik prasowy. Obawiam się, że nie znam odpowiedzi na wszystkie wasze pytania, ale jedną zagadkę chyba potrafię rozwiązać.

***

– Reasumując – rzekł Wilczek po wysłuchaniu pani rzecznik – sugerujesz, że fotograf pracuje w redakcji „Całej Prawdy”? Tego marnego e-tabloidu?

– Tak, ich dziennikarz wydzwania do mnie namiętnie co jakieś pół godziny, oczekując komentarza. Ba, teraz już nawet sugeruje, że napisze po swojemu, jak mu kolejny raz odmówię. Niemniej podczas jednej z rozmów wygadał się, że jego „informator” – tu zamarkowała palcami cudzysłowy – działał w terenie, by uzyskać zdjęcia do artykułu. To by zaś oznaczało, że gościem nie mamy się hipotetycznie co przejmować. Chociaż – z drugiej strony – gdyby nie miał nic na sumieniu, toby się nie czaił jak wąż w pomidorach. No, ale szczegóły w tej sprawie zapewne odkryjemy jutro, w kolejnym numerze lokalnego szmatławca.

Czarek przytaknął:

– Jak tak was słucham, to faktycznie mógł to być jakiś fotoreporter. Przez te parę lat tylu ich się przewinęło, że mój mózg mógł rzeczywiście zapamiętać tę facjatę, choć nie skojarzył jej z żadnym miejscem lub instytucją. Tak że sorry za zamieszanie i ewentualny fałszywy alarm.

– Nic nie szkodzi – zaoponowała pani prokurator. – Lepiej w tej sytuacji wywołać zamęt o raz za dużo niż za mało. Zwłaszcza, jeśli na chwilę obecną nie mamy zbyt wielu informacji, a tak w istocie jest, niestety…

– Proponuję ustalić nasze priorytety na następny dzień – stwierdził sucho naczelnik Jacek Paproćko. – Po piewsze, trzeba faktycznie odwiedzić ponownie szpital, bo, jak mniemam, do tej pory owa pielęgniarka nie zadzwoniła? – Gót zrezygnowany skinął głową. – No trudno, w każdym razie proponuję, by ten temat kontynowali Wojciech i Jakub. Dalej, kwestia wędkarza na rowerze: dobrze by było, jakbyś, Agata, porozmawiała z nim delikatnie. Wy natomiast, chłopaki, najpewniej odwiedzicie tego fotoreportera w pracy i przyciśniecie go do muru. No, to tak bym wstępnie widział jutrzejszy plan działania. Zbierzemy się tu o ósmej i – w zależności od rewelacji prasowych lub ich braku – najwyżej zmodyfikujemy nieco nasze plany. Tymczasem ustalmy jeszcze tylko, co Iza powinna powiedzieć upierdliwym pismakom, a potem jesteście wolni.

1 Dante Alighieri, Divina Commedia, Canto III, eBooksOpen [www.ebooksopen.org], 2014, s. 13.

2 Adam Mickiewicz, Dziady, cz. III, posł. Janina Wieczerska-Zabłocka, Ossolineum, Wrocław 1984, s. 84.

Kelner

Wydanie pierwsze, ISBN: 978-83-8083-678-5

© Przemysław Garczyński i Wydawnictwo Novae Res 2017

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga pisemnej zgody wydawnictwa Novae Res.

REDAKCJA: Dominika Świtkowska

KOREKTA: Bartłomiej Kuczkowski, Małgorzata Szymańska

OKŁADKA: Seweryn Swacha

KONWERSJA DO EPUB/MOBI: InkPad.pl

WYDAWNICTWO NOVAE RES

al. Zwycięstwa 96/98, 81-451 Gdynia

tel.: 58 698 21 61, e-mail: sekretariat@novaeres.pl, http://novaeres.pl

Publikacja dostępna jest w księgarni internetowej zaczytani.pl.

Wydawnictwo Novae Res jest partnerem

Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni.