Michel Faber

KSIĘGA DZIWNYCH NOWYCH RZECZY

przełozył Tomasz Kłoszewski

Tytuł oryginału: The Book of Strange New Things

Copyright © Michel Faber, 2014

Published by arrangement with Canongate Books Ltd, 14 High Street, Edinburgh EH1 1TE

Copyright © for the Polish edition by Grupa Wydawnicza Foksal, MMXV

Copyright © for the Polish translation by Tomasz Kłoszewski, MMXV

Wydanie I

Warszawa, MMXV

Spis treści

- Dedykacja

- I. Bądź wola Twoja

1. 1. Czterdzieści minut później był już wysoko na niebie

2. 2. Już nigdy nie będzie w stanie patrzeć na ludzi tak jak poprzednio

3. 3. Wielka przygoda mogła poczekać

4. 4. Witam wszystkich – powiedział

5. 5. Właśnie wtedy, kiedy rozpoznał, czym były

6. 6. Całe życie prowadziło go właśnie tutaj

7. 7. Zatwierdzone, przesłane

8. 8. Weź głęboki oddech i policz do miliona

9. 9. Chór podjął pieśń

- II. Na Ziemi

1. 10. Najszczęśliwszy dzień mojego życia

2. 11. Po raz pierwszy uświadomił sobie, że ona także jest piękna

3. 12. Kiedy wspominam tę chwilę, jestem pewna, że to się stało właśnie wtedy

4. 13. Silnik zaskoczył

5. 14. Zniknął w potężnym unisono

6. 15. Bohater chwili, król dnia

7. 16. Oderwała się od ciała i poszybowała w przestrzeń

8. 17. Ciągle migotał pod słowem „tu”

9. 18. Muszę z tobą porozmawiać – powiedziała

10. 19. Nauczy się go, choćby miał paść trupem

11. 20. Wszystko będzie dobrze, jeśli nadal to potrafi

- III. Tak jak jest

1. 21. Boga nie ma, napisała

2. 22. Samotna przy twoim boku

3. 23. Nie chce się ze mną napić

4. 24. Technika Jezusa

5. 25. Niektórzy z nas mają robotę

6. 26. Wiedział, że komuś należy podziękować

7. 27. Zostań tam, gdzie jesteś

8. 28. Amen

- Podziękowania

- Przypisy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Dla Evy, jak zawsze

I
Bądź wola Twoja

1
Czterdzieści minut później był już wysoko na niebie

– Chciałem ci coś powiedzieć.

– Więc powiedz.

Milczał, uważnie obserwując drogę. Na pogrążonym w ciemnościach przedmieściu widział w oddali tylne światła samochodów, nieskończenie rozciągniętą wstęgę asfaltu i olbrzymie elementy instalacji świetlnej autostrady.

– Może zawiodłem Boga. Tym, że tak pomyślałem.

– No cóż. – Westchnęła. – On już to wie, więc równie dobrze możesz powiedzieć i mnie.

Zerknął na nią, aby ocenić, w jakim jest nastroju, ale górną część jej twarzy skrywał cień rzucany przez obramowanie przedniej szyby. Dół twarzy oświetlony był srebrną poświatą. Widok policzka, ust i podbródka – tak mu bliskich i drogich, stanowiących część jego dotychczasowego życia – sprawił mu ostry ból. Wiedział, że ją straci.

– Świat wygląda ładniej w blasku świateł, które stworzył człowiek – powiedział.

Jechali dalej w milczeniu. Oboje nie znosili ględzenia prezenterów radiowych i nie lubili słuchać muzyki z odtwarzacza. Jedna z wielu rzeczy, w których byli zgodni.

– O tym myślałeś? – spytała.

– Tak – odparł. – Nieskażona natura powinna być szczytem doskonałości, prawda? A wszystko, co stworzył człowiek, musi być gorsze, bo wprowadza chaos. Ale nie moglibyśmy nawet w połowie tak cieszyć się światem, gdybyśmy sami… gdyby człowiek… to jest istoty ludzkie…

Chrząknęła w typowy dla siebie sposób, co miało oznaczać „streszczaj się”.

– …gdybyśmy nie oświetlili go światłem elektrycznym. Światła elektryczne są naprawdę ładne. Sprawiają, że taka nocna podróż jest przyjemna. A nawet piękna. Wyobraź sobie, że jedziemy w całkowitej ciemności, bo przecież taka jest natura nocnego świata, prawda? Całkowita ciemność. Wyobraź to sobie. Jesteś zdenerwowana, bo nie masz pojęcia, po czym jedziesz, widoczność ogranicza się do kilku metrów. Jeżeli kierujesz się do miasta… chociaż w świecie bez rozwiniętej technologii pewnie nie byłoby miast… no to jeżeli udajesz się do miejsca, gdzie mieszkają ludzie, którzy prowadzą proste, zwyczajne życie, spędzając wieczory przy ogniskach, dostrzeżesz je dopiero, kiedy tam dotrzesz. Nie zobaczysz tego magicznego widoku, jaki roztacza się w odległości kilku mil od naszych miast, zwłaszcza tych położonych na zboczach wzgórz. Ich światła mrugają jak gwiazdy.

– No tak.

– Nawet we wnętrzu samochodu, zakładając, że w tym pierwotnym świecie miałabyś do dyspozycji samochód, albo w jakimś innym pojeździe, być może w wozie ciągniętym przez konie, zimową nocą jest ciemno jak w grobie. I lodowato. Tymczasem spójrz na to. – Wyciągnął jedną rękę (zawsze prowadził, trzymając symetrycznie obie dłonie na kierownicy) i wskazał na deskę rozdzielczą, gdzie jarzyły się znajome małe światełka. Temperatura silnika. Zegar. Woda w chłodnicy. Poziom oleju. Prędkościomierz. Wskaźnik paliwa.

– Peter…

– Popatrz! – Kilkaset metrów przed nimi w kałuży światła rzucanego przez latarnię stała drobna, obładowana bagażami postać. – Autostopowicz. Zatrzymam się, dobrze?

– Nie.

Ton jej głosu sprawił, że nie zaprotestował, chociaż rzadko pomijali sposobność, by okazać życzliwość obcym.

Autostopowicz uniósł z nadzieją głowę. Kiedy ogarnęły go światła reflektorów, jego ciało na moment zmieniło się z ledwie widocznego humanoidalnego kształtu w rozpoznawalną sylwetkę ludzką. Trzymał w dłoniach tabliczkę z napisem HETHROW.

– Dziwne – mruknął Peter, kiedy przemknęli obok. – Dlaczego po prostu nie pojechał metrem?

– Ostatni dzień w Anglii – powiedziała Beatrice. – Ostatnia okazja, żeby się zabawić. Pewnie chciał wydać resztę brytyjskich pieniędzy w pubie i zostawić sobie tylko trochę drobnych na pociąg. Sześć drinków później wychodzi na świeże powietrze, trzeźwieje i ma przy sobie tylko bilet lotniczy i funt siedemdziesiąt reszty.

Brzmiało przekonywająco. Ale jeśli rzeczywiście tak było, to dlaczego mieli zostawić tę zagubioną owieczkę na pastwę losu? Bea nie odmawiała nikomu pomocy, to nie w jej stylu.

Znów spojrzał na częściowo ukrytą w cieniu twarz i przestraszył się, kiedy zobaczył łzy lśniące na policzku i w kąciku ust.

– Peter… – zaczęła.

Ponownie zdjął jedną rękę z kierownicy, tym razem, by ścisnąć Beę za ramię. Przed nimi nad autostradą pojawił się znak z symbolem samolotu.

– Peter, to nasza ostatnia szansa.

– Ostatnia szansa?

– By się kochać.

Kierunkowskaz delikatnie zamrugał i zaczął tykać, kiedy Peter skręcił na pas prowadzący w kierunku lotniska. Słowa „kochać się” brzęczały mu w uchu, starały się przebić do środka głowy, chociaż nie było tam dla nich miejsca. O mało nie powiedział „chyba żartujesz”. Miała duże poczucie humoru i uwielbiała się śmiać, ale nigdy nie żartowała ze spraw, które naprawdę miały znaczenie.

Jechali dalej, a świadomość, że nie nadają na tych samych falach, że każde z nich potrzebuje czego innego w tej decydującej chwili, krępowała ich, jakby w samochodzie pojawiła się obca osoba. Wydawało mu się, że to dzisiejszy ranek był ich prawdziwym pożegnaniem, a ta podróż na lotnisko to zaledwie… postscriptum. Ten poranek był taki… jak trzeba. Wreszcie udało im się dojść do ostatniej pozycji na ich liście „rzeczy do zrobienia”. Torba była już spakowana, Bea wzięła wolny dzień, zasnęli jak kłody i obudzili się w cudownych promieniach słońca pod przyjemnie nagrzaną żółtą kołdrą. Kot Joshua leżał w komicznej pozie przy ich stopach. Zgonili go i kochali się w milczeniu, bez pośpiechu, z wielką czułością. Po wszystkim Joshua znów wskoczył na łóżko i ostrożnie oparł jedną łapę na gołej nodze Petera, jakby chciał powiedzieć „nie jedź, zostań przy mnie”. Przejmująca chwila, wyrażająca więcej niż wszystkie słowa. Może osobliwy koci wdzięk otulił futrem obnażony ludzki ból i uczynił go znośniejszym. To, co zrobił Joshua, było doskonałe. Leżeli w swych ramionach, słuchali jego gardłowego mruczenia, pot z ich ciał parował pod wpływem słońca, a tętno powoli wracało do normy.

– Jeszcze raz – powiedziała tu i teraz, przełamując dźwięk silnika na posępnej autostradzie, w drodze do samolotu, do Ameryki i o wiele dalej.

Spojrzał na zegar w desce rozdzielczej. Musiał stawić się do odprawy za dwie godziny, a na lotnisku będą za kwadrans.

– Jesteś cudowna. – Gdyby wypowiedział te słowa we właściwy sposób, być może zrozumiałaby, że nie powinni poprawiać tego, co było wczoraj, że należy zostawić wszystko tak, jak jest.

– Nie chcę być cudowna – odparła. – Chcę poczuć cię w sobie.

Jechał przez chwilę w milczeniu, starając się szybko dostosować do nowej sytuacji. Umiejętność natychmiastowej adaptacji do zmieniających się okoliczności była ich kolejną wspólną cechą.

– W okolicy lotniska jest mnóstwo tych okropnych sieciowych hoteli. Możemy wynająć pokój na godzinę. – Żałował, że użył słowa „okropny”. Zabrzmiało, jakby w zakamuflowany sposób próbował ją odwieść od tego pomysłu. A chciał tylko przypomnieć, że zawsze unikali tego typu miejsc.

– Znajdź po prostu jakiś ustronny parking. Możemy to zrobić w samochodzie.

– Chryyyzantemy! – powiedział i oboje się roześmieli.

Kiedy został chrześcijaninem, nauczył się używać tego słowa zamiast wykrzyknika „Chryste!”. Brzmiało na tyle podobnie, że mógł rozbroić bluźnierstwo, kiedy tylko zaczynało rodzić się w ustach.

– Mówię poważnie – zapewniła. – Może być byle gdzie. Nie parkuj tylko tam, gdzie ktoś może wpaść na nas z tyłu.

Jechali dalej, ale teraz widział autostradę inaczej. W zasadzie była to ta sama wstęga asfaltu, z tymi samymi instalacjami drogowymi i cienkimi metalowymi barierami, ale nagle została przekształcona przez ich pragnienia. To już nie była prosta droga na lotnisko, tylko tajemnicza strefa mrocznych objazdów i kryjówek. Kolejny dowód, że rzeczywistość jest subiektywna, zawsze podatna na transformacje i zmiany pod wpływem twojej postawy.

Rzecz jasna każdy jest władny zmieniać rzeczywistość. To była jedna ze spraw, o której Peter i Beatrice dużo rozmawiali. Uświadamianie ludziom tego faktu było męczące i dość ogłupiające, bo trudno sprawić, by wszyscy nagle zrozumieli, że świat realny nie jest mimo wszystko jedyny i oczywisty. I ciągle szukali prostszych ekwiwalentów skomplikowanych słów.

– Może tutaj?

Beatrice w milczeniu położyła dłoń na jego udzie. Skręcił i wjechał powoli na parking dla tirów. Muszą zaufać Bogu, że nie zamierza ich zgnieść na miazgę za pomocą czterdziestoczterotonowej ciężarówki.

– Nigdy czegoś takiego nie robiłem – powiedział, kiedy zgasił silnik.

– A myślisz, że ja tak? Damy sobie radę. Przejdźmy do tyłu.

Otworzyli boczne drzwi i po kilku sekundach byli obok siebie na tylnym siedzeniu. Usiedli ramię w ramię, jak zwykli pasażerowie. Tapicerka pachniała ludźmi – przyjaciółmi, sąsiadami, członkami ich kościoła, autostopowiczami. To dodatkowo zwiększało wątpliwości Petera, czy powinien, czy będzie mógł się tu kochać. Chociaż… było w tym także coś podniecającego. Wyciągnęli ramiona, próbując objąć się delikatnie, ale w ciemnościach ich ręce były dość niezdarne.

– Czy akumulator się wyładuje, jeżeli zapalimy światło? – zapytała.

– Nie mam pojęcia. Lepiej nie ryzykować. Poza tym dalibyśmy przedstawienie dla wszystkich, którzy tędy przejeżdżają.

– Wątpię – powiedziała, zwracając twarz w kierunku przelatujących obok świateł reflektorów. – Czytałam kiedyś artykuł o małej dziewczynce, która została porwana. Udało się jej wyskoczyć z samochodu porywacza, kiedy zwolnił na autostradzie. Przestępca dopadł ją, ale wyrywała się, wołała o pomoc. Sznur samochodów przejeżdżał obok i nikt się nie zatrzymał. Przesłuchiwano później jednego z tych kierowców. Powiedział: „Jechałem szybko, nie byłem w stanie uwierzyć w to, co zobaczyłem”.

– Co za okropna historia. I chyba wybrałaś nie najlepszy moment, żeby ją opowiedzieć. – Wzdrygnął się.

– Wiem, przepraszam. Jestem teraz trochę… rozkojarzona. – Roześmiała się nerwowo. – To takie trudne… stracić cię.

– Nie tracisz mnie. Po prostu wyjeżdżam na trochę. Będę…

– Peter, proszę. Już to przerabialiśmy. Próbowaliśmy najlepiej, jak się dało.

Pochyliła się i pomyślał, że zacznie płakać. Ale sięgała po coś, co leżało pomiędzy przednimi siedzeniami. Mała latarka na baterie. Włączyła ją i położyła na zagłówku fotela, ale latarka stoczyła się i spadła. Bea wetknęła ją w szczelinę pomiędzy siedzeniem a drzwiami i skierowała snop światła na podłogę.

– Miłe kameralne oświetlenie – powiedziała. Jej głos był znowu spokojny. – Tyle wystarczy, żebyśmy się widzieli.

– Nie jestem pewien, czy dam radę to zrobić.

– Spróbujmy, zobaczmy, co z tego wyjdzie – powiedziała i zaczęła rozpinać bluzkę, odsłaniając biały stanik i nabrzmiałe piersi. Pozwoliła jej zsunąć się z ramion i potrząsnęła lekko rękami, by całkowicie oswobodzić dłonie z jedwabnej tkaniny.

Jednym silnym pociągnięciem kciuków ściągnęła spódnicę razem z figami i rajstopami. Jej ruchy były naturalne i pełne gracji.

– Teraz ty.

Kiedy rozpiął spodnie, pomogła mu je zdjąć. Potem wyciągnęła się na plecach i wykręciła ręce, aby odpiąć stanik. Starał się przesunąć tak, by nie przygnieść jej kolanami, i walnął głową o dach.

– Zachowujemy się jak para niewprawnych małolatów – jęknął. – To jest…

Zbliżyła dłoń do jego twarzy i zasłoniła mu usta.

– Jesteśmy ty i ja – powiedziała. – Ty i ja. Mąż i żona. Wszystko jest dobrze.

Była teraz naga, zostawiła tylko zegarek na smukłym przegubie i sznur pereł wokół szyi. W świetle latarki naszyjnik nie przypominał już eleganckiego podarunku na rocznicę ślubu – stał się pierwotną erotyczną ozdobą.

– Pośpiesz się – szepnęła. – Zrób to.

Zaczęli się kochać. Przyciśnięci do siebie, już się nie widzieli i latarka stała się zbędna. Ich usta połączyły się, oczy zamknęły, ciała mogły należeć do jakiejkolwiek pary z tych, które istniały od początków wszechświata.

– Mocniej – jęknęła po chwili. W jej głosie zabrzmiał szorstki ton, brutalny i wyzywający, jakiego nigdy wcześniej u niej nie słyszał. Zawsze kochali się przyzwoicie i łagodnie, przepełnieni czułością. Czasami byli powściągliwi, czasem pełni wigoru, a nawet pasji, ale nigdy nie było w tym rozpaczy. – Mocniej!

Brakowało mu tchu, było tak niewygodnie. Palcami nóg uderzał w szybę, a szorstkie obicie kanapy obcierało kolana i chociaż starał się najlepiej, jak potrafił, rytm i pozycja nie były najlepsze. Nie wiedział, ile czasu jeszcze jej potrzeba i jak długo sam będzie w stanie wytrzymać.

– Nie przestawaj! Nie kończ!

Ale już było po wszystkim.

– Było dobrze – powiedziała wreszcie, wydostając się spod niego, lepka od potu. – Było dobrze.

Kiedy przyjechali na Heathrow, mieli jeszcze mnóstwo czasu. Kobieta zajmująca się odprawą obejrzała paszport Petera.

– Podróż w jedną stronę, do Orlando na Florydzie, zgadza się?

– Tak – odpowiedział.

Spytała go, czy ma jakieś bagaże. Wrzucił na taśmę sportową torbę i plecak. To nie była do końca prawda, ale logistyka jego podróży była zbyt skomplikowana i niedookreślona, by mógł zarezerwować bilet powrotny. Żałował, bo Beatrice stała obok niego i słyszała, jak jej mąż potwierdza, że ulotni się jak kamfora. Chciał, by oszczędzono jej słów „w jedną stronę”.

I oczywiście potem, kiedy już dostał kartę pokładową, ale zanim zaczęto wpuszczać pasażerów do samolotu, nie musieli się śpieszyć. Szli obok siebie, oddalając się od stanowiska odprawy, nieco oszołomieni intensywnym oświetleniem i monstrualnymi rozmiarami terminalu. Twarz Beatrice wydawała się mizerna i smutna, ale mógł to być skutek oślepiającego jarzeniowego światła. Peter objął ją ramieniem. Uśmiechnęła się, chcąc dodać mu otuchy, ale nie poczuł się pokrzepiony. ZACZNIJ WAKACJE JUŻ NA TYM PIĘTRZE! – migotały billboardy. MAMY CORAZ WIĘCEJ SKLEPÓW, MOŻE NIE BĘDZIESZ CHCIAŁ NIGDZIE WYJEŻDŻAĆ!

Wieczorem o tej godzinie lotnisko nie było zatłoczone, ale nadal znajdowało się na nim sporo ludzi; ciągnęli za sobą bagaże i myszkowali po sklepach. Peter i Beatrice usiedli w pobliżu tablicy informacyjnej, żeby zaczekać, aż pojawi się na niej numer wyjścia do samolotu. Nie patrzyli na siebie, trzymali się za ręce i obserwowali przechodzących obok podróżnych. Grupka ładnych młodych dziewcząt ubranych jak tancerki z nocnego lokalu wychodziła ze sklepu wolnocłowego obładowana torbami. Stąpały niepewnie na wysokich obcasach, z trudem unosząc swoje zdobycze. Peter nachylił się do Beatrice i szepnął:

– Po co lecą gdzieś z takimi tobołami? Pewnie kiedy dotrą na miejsce, kupią jeszcze więcej rzeczy. Tylko popatrz, ledwo idą.

Przytaknęła.

– A może właśnie o to im chodzi – ciągnął Peter. – Może to wszystko jest na pokaz, specjalnie dla pozostałych pasażerów. Przecież są absurdalne, łącznie z tymi idiotycznymi butami. Wszyscy dookoła muszą zobaczyć, że te dziewczyny są bogate i nie muszą przejmować się prawdziwym światem. Ich zamożność czyni z nich inną rasę, egzotyczne stworzenia, które nie potrafią zachowywać się jak zwykli ludzie.

Bea potrząsnęła głową.

– Te dziewczyny nie są bogate – powiedziała. – Bogaci ludzie nie podróżują w stadzie. A bogate kobiety potrafią chodzić w szpilkach. Te dziewczyny są po prostu młode i uwielbiają zakupy. Przeżywają przygodę. Popisują się przed sobą, nie przed nami. Jesteśmy dla nich niewidzialni.

Peter patrzył, jak dziewczyny chwiejnie zmierzają do Starbucksa. Ich pośladki drgały pod pomiętymi spódniczkami, głosy stały się ochrypłe, zdradzając prowincjonalny akcent. Bea miała rację.

Westchnął i ścisnął ją za rękę. Co pocznie tam bez niej? Jak da sobie radę, nie mogąc z nią porozmawiać o swoich spostrzeżeniach i przeżyciach? To ona zawsze powstrzymywała go przed wygłaszaniem bzdur, hamowała jego skłonność do konstruowania ogólnych teorii wszystkiego, ściągała go na ziemię. Mieć ją przy sobie podczas tej misji – to było warte milion dolarów.

Co prawda jego podróż kosztowała o wiele więcej. Za wszystko płacił USIC.

– Jesteś głodny? Mam ci coś kupić?

– Jedliśmy w domu.

– Może chociaż batonik?

Uśmiechnęła się, ale wyglądała na zmęczoną.

– Niczego nie potrzebuję, naprawdę.

– Tak mi przykro, że cię zawiodłem.

– Zawiodłeś?

– Wiesz… w samochodzie. To takie niesprawiedliwe, niedokończone, i to właśnie dzisiaj… Nie chcę cię tak zostawiać.

– To jest okropne – powiedziała. – Ale nie z tego powodu.

– To przez tę niewygodną pozycję, nie jestem przyzwyczajony i dlatego…

– Peter, proszę, nie musisz. Nie prowadzę rejestru ani nie robię bilansu. Kochaliśmy się. To mi wystarczy.

– Czuję, że…

Położyła mu palec na wargach, a potem pocałowała go.

– Jesteś najlepszym człowiekiem na świecie. – Znów go pocałowała, tym razem w czoło. – Jeśli chcesz wszystko rozkładać na czynniki pierwsze i przeprowadzać sekcję, to jestem pewna, że podczas misji będziesz miał lepsze okazje.

Zmarszczył brwi, ciągle czując na sobie jej usta. O co jej chodziło z tymi czynnikami i sekcją? Czy miała na myśli czekające go przeszkody i komplikacje? Czy może była przekonana, że cała misja skończy się niepowodzeniem? Śmiercią?

Podniósł się, a ona wstała razem z nim. Objęli się mocno. Do hali wtargnęła prosto z autokaru duża grupa turystów, którzy już nie mogli doczekać się podróży ku słońcu. Rozgadana, hałaśliwa rzeka pędząca w kierunku wyznaczonego jej wyjścia podzieliła się na dwa strumienie i otoczyła Petera i Beę. Kiedy wszyscy zniknęli i hol znów pogrążył się we względnej ciszy, z głośników rozległ się komunikat: „Prosimy pilnować bagaży. Pozostawione rzeczy zostaną usunięte i mogą ulec zniszczeniu”.

– Czy instynkt ci podpowiada, że… moja misja się nie powiedzie? – zapytał.

Potrząsnęła głową i uderzyła się lekko o jego podbródek.

– Nie czujesz w tym ręki Boga? – nie ustępował.

Przytaknęła.

– Czy myślisz, że On wysłałby mnie tak daleko…

– Peter, proszę cię, nie mów nic. – Jej głos był ochrypły. – Omawialiśmy to już tyle razy. Teraz to bez znaczenia. Musimy wierzyć.

Usiedli znowu, starając się usadowić jak najwygodniej. Bea położyła mu głowę na ramieniu. Myślał o historii, skrytych ludzkich pragnieniach i niepokojach leżących u źródeł wszystkich doniosłych wydarzeń. Błahe, trywialne sprawy, które prawdopodobnie dawały się we znaki Einsteinowi, Darwinowi czy Newtonowi, kiedy formułowali swoje teorie. Być może jakaś sprzeczka z gospodynią lub kłopoty z dymiącym kominkiem. Piloci, którzy zbombardowali Drezno, gryzący się jakimś zdaniem z ostatniego listu z domu. Co chciała przez to powiedzieć? A co z Kolumbem, kiedy żeglował do Nowego Świata? Kto wie, o czym myślał. Może o ostatnich słowach, które powiedział mu jego stary przyjaciel, ktoś, o kim nawet słowem nie wspominają podręczniki historii…

– Zdecydowałeś już – spytała – jakie będą twoje pierwsze słowa?

– Pierwsze słowa?

– Do nich. Kiedy ich spotkasz.

Zastanowił się.

– To zależy… – odparł niepewnie. – Nie mam pojęcia, co tam zastanę. Bóg mnie poprowadzi. Podsunie mi właściwe słowa.

– Ale kiedy to sobie wyobrażasz… spotkanie… Jak to będzie?

Popatrzył przed siebie. Pracownik lotniska w kombinezonie z jaskrawożółtymi paskami odblaskowymi otwierał drzwi, na których widniał napis NIE OTWIERAĆ.

– Nie wyobrażam sobie tego – powiedział. – Znasz mnie, nie potrafię przeżywać rzeczy, które jeszcze się nie wydarzyły. A poza tym to zawsze wygląda inaczej, nie tak, jak się tego spodziewamy.

Westchnęła.

– Ja to widzę. Mam to przed oczyma.

– Opowiedz mi.

– Ale obiecaj, że nie będziesz się śmiał.

– Obiecuję.

Zaczęła mówić ze wzrokiem spuszczonym na jego pierś.

– Widzę, jak stoisz na brzegu ogromnego jeziora. Jest noc, na niebie pełno gwiazd. Na wodzie są setki małych rybackich łódek, kołyszą się na falach. W każdej łódce siedzi co najmniej jedna osoba, w niektórych trzy lub cztery, ale nie widzę dokładnie, jest zbyt ciemno. Żadna z tych łodzi nigdzie nie płynie, każda rzuciła kotwicę, ponieważ wszyscy słuchają. Powietrze jest nieruchome, nie musisz krzyczeć. Twój głos po prostu niesie się po wodzie.

Pogłaskał ją po ramieniu.

– To taka ładna wizja. – Chciał powiedzieć „sen”, ale mogłoby to zabrzmieć lekceważąco.

Wydała dźwięk, który mógł być równie dobrze śpiewnym wyrazem aprobaty, jak i stłumionym okrzykiem bólu. Poczuł na sobie ciężar jej ciała i pozwolił, by ułożyła się wygodnie; starał się nie kręcić.

Po drugiej stronie hali, na ukos od miejsca, w którym siedzieli, był sklepik ze słodyczami. Pomimo późnej godziny ciągle panował tam duży ruch. Pięciu klientów stało w kolejce do kasy, a kilku innych oglądało towary. Peter widział, jak młoda, elegancko ubrana kobieta nabrała z półek całe naręcze produktów – wielkie pudła pralinek, podłużne kartony herbatników i czekoladę Toblerone w rozmiarze policyjnej pałki. Przyciskając to wszystko do piersi, powoli przeszła za filar, jakby chcąc sprawdzić, czy znajdzie tam jeszcze jakieś wystawione na sprzedaż smakołyki. A potem zwyczajnie odeszła, wmieszała się w tłum przechodniów i ruszyła do damskiej toalety.

– Właśnie byłem świadkiem przestępstwa – wyszeptał Peter z ustami we włosach Bei. – Też to widziałaś?

– Tak.

– Myślałem, że usnęłaś.

– Nie, też ją widziałam.

– Może powinniśmy ją ująć?

– Ująć? Chodzi ci o zatrzymanie obywatelskie?

– Albo chociaż powiadomić obsługę sklepu.

Beatrice przycisnęła mocniej głowę do jego ramienia. Obserwowali, jak kobieta znika za drzwiami toalety.

– Co by to dało?

– To mogłoby jej uświadomić, że kradzież jest zła.

– Wątpię. Gdyby wpadła, znienawidziłaby tylko ludzi, którzy ją złapali.

– I jako chrześcijanie mamy pozwolić, żeby dalej kradła?

– Jako chrześcijanie powinniśmy krzewić miłość do Chrystusa. Jeśli dobrze wykonamy naszą pracę, to stworzymy ludzi, którzy nie będą chcieli czynić zła.

– Stworzymy?

– Wiesz, o co mi chodzi. O inspirację. Nauczanie. Wskazywanie drogi. – Uniosła głowę i pocałowała go w czoło. – Dokładnie o to, co ty będziesz robił na misji, mój bohaterze.

Zarumienił się. Ucieszył się z tego komplementu jak dziecko z nowej zabawki. Nie zdawał sobie sprawy, jak bardzo był mu potrzebny, właśnie teraz. Wzruszenie rozsadzało mu piersi.

– Idę się pomodlić – powiedział. – Chcesz też pójść?

– Za chwilę. Idź pierwszy.

Wstał i pewnie ruszył w kierunku kaplicy. To było miejsce, które zawsze i bez trudu potrafił znaleźć na lotniskach Heathrow, Gatwick, w Edynburgu, Dublinie czy Manchesterze. Było to zazwyczaj najbrzydsze, najbardziej obskurne pomieszczenie w całym kompleksie dworcowych budynków, zupełne przeciwieństwo błyszczących gwarnych sklepów. Ale było obdarzone duszą.

Tym razem przeczytał uważnie tabliczkę na drzwiach. Chciał sprawdzić, czy przypadkiem nie trafił na moment, kiedy udzielano komunii. Jednak najbliższa była zaplanowana dopiero na czwartek, o trzeciej po południu. O tej porze będzie już niewyobrażalnie daleko, a dla Beatrice rozpoczną się długie miesiące samotnych nocy z Joshuą.

Ostrożnie otworzył drzwi. Trzej muzułmanie znajdujący się w środku nie zwrócili na niego uwagi. Klęczeli przed przyczepioną do ściany kartką papieru, na której wydrukowany był komputerowy piktogram, duża strzałka podobna do znaku drogowego. Wskazywała kierunek, gdzie znajdowała się Mekka. Muzułmanie skłonili się, wypinając do góry zadki, i ucałowali jaskrawokolorowe dywaniki stanowiące wyposażenie kaplicy. Byli nienagannie ubrani, mieli drogie zegarki i szyte na miarę garnitury. Obok nich leżały błyszczące lakierki. Obciągnięte skarpetkami podeszwy stóp wyginały się w takt składanych z zapałem pokłonów.

Peter zerknął za kotarę przedzielającą pomieszczenie. Tak jak się spodziewał, zobaczył tam kobietę, także muzułmankę, spowitą w szatę z szarego materiału, która odprawiała ten sam niemy rytuał co mężczyźni. Miała przy sobie dziecko, niewiarygodnie grzecznego chłopczyka ubranego jak mały lord Fauntleroy. Siedział przy nogach matki i obojętny na jej modły czytał komiks o Spidermanie.

Peter podszedł do szafki, w której przechowywano święte księgi i broszury. Biblia (wydanie gedeonitów), osobne tomy Nowego Testamentu i Psalmów, Koran, jakaś podniszczona książka indonezyjska (prawdopodobnie także Nowy Testament). Na niższej półce, obok „Strażnicy” i czasopism Armii Zbawienia, zobaczył upchnięty stos broszurek. Logo wydawało mu się znajome, więc schylił się, żeby im się przyjrzeć. Były wydane przez wielką amerykańską sektę ewangelicką, której londyński pastor także brał udział w przesłuchaniu kandydatów na misję. Peter spotkał go w holu USIC. „Banda nierobów”, wysyczał rozdrażniony pastor, kierując się do wyjścia. Peter także spodziewał się, że zostanie odrzucony, tymczasem… został wybrany. Dlaczego właśnie on, a nie ktoś z jakiegoś bogatego kościoła z silnymi wpływami politycznymi? Nadal nie mógł tego zrozumieć. Otworzył jedną z broszurek i od razu zobaczył typowe bzdury o znaczeniu liczby 666, kodach kreskowych i babilońskiej nierządnicy. Może to właśnie była odpowiedź. USIC nie potrzebował fanatyków.

Ciszę panującą w pokoju zakłócił komunikat nadany przez interkom. Głos popłynął z małego głośnika, który tkwił przy suficie jak przyczepiony do skóry kleszcz. „Linie lotnicze Allied z przykrością zawiadamiają, że zwiększyło się opóźnienie lotu numer AB31 do Alicante. Opóźnienie spowodowane jest problemami technicznymi. Następny komunikat zostanie nadany o dwudziestej drugiej trzydzieści. Pasażerowie, którzy jeszcze nie otrzymali voucherów na posiłek, proszeni są o ich odebranie. Linie lotnicze Allied jeszcze raz przepraszają za utrudnienia”.

Peterowi wydało się, że z zewnątrz dobiega chóralny jęk zawodu, ale pewnie była to tylko gra jego wyobraźni.

Otworzył księgę pamiątkową, wielką jak rejestr handlowy, i zaczął przewracać kartki. Czytał umieszczone w rzędach komentarze podróżnych z całego świata. Po raz kolejny poczuł satysfakcję; te zapiski jeszcze nigdy go nie zawiodły. Same wpisy z dzisiejszego dnia zapełniały aż trzy strony. Niektórych dokonano chińskimi znakami, innych alfabetem arabskim, ale większość była po angielsku. Pisali to różni ludzie swoimi pewnymi lub drżącymi dłońmi. Pan był tutaj, obecny w tym oceanie tuszu z długopisów i mazaków.

Zawsze, kiedy był na lotnisku, Peter uświadamiał sobie, że cały ten ogromny, nasycony sklepami obiekt jest jakby placem zabaw, rajem świeckich przyjemności, galaktyką konsumpcjonizmu, w której nie ma miejsca dla wiary i religii. Każdy sklep, każdy billboard, każdy cal tej budowli aż do ostatniego gwoździa i odpływów toalet emanował przeświadczeniem, że nikt tu nie odczuwa potrzeby obcowania z Bogiem. Tłumy stojące w kolejkach po przekąski i bezużyteczne bibeloty, nieprzerwany strumień pasażerów, których nagrywały kamery telewizji przemysłowej, stanowiły zdumiewający dowód na bezsporną różnorodność ludzkich istot. Łączyło je tylko to, że wszystkie z pozoru były pozbawione wiary – zwolnione z cła, w pełnym znaczeniu tych słów. A jednak te hordy myszkujące po wyprzedażach, tabuny ruszające w podróże poślubne, miłośnicy opalenizny, szefowie firm zajęci swoimi interesami, hipsterzy poszukujący najnowszych gadżetów… nikt by nie zgadł, jak wielu z nich zaglądało do tego pokoju i pisało płynące z głębi serca wiadomości do Wszechmocnego i do swoich braci w wierze.

Kochany Boże, proszę Cię, żebyś usunął wszystko, co złe, ze świata. Jonathan

Jakieś dziecko, domyślił się Peter.

Yuko Oyama z prefektury Hyoyo, Japonia. Modlę się za chore dzieci i pokój na świecie. I o to, żebym znalazła dobrego męża.

Gdzie jest KRZYŻ CHRYSTUSOWY naszego ZMARTWYCHWSTAŁEGO PANA? Obudźcie się!

Charlotte Hogg, Birmingham. Proszę o modlitwę, aby moja ukochana córka i wnuk pogodzili się z moją chorobą. I o modlitwę za cierpiących.

Marijn Tegelaars, Londyn/Belgia. Za moją najdroższą przyjaciółkę G, aby miała odwagę pozostać sobą.

Jill, Anglia. Proszę o modlitwę za moją zmarłą matkę, aby jej dusza zaznała spokoju. I za moją rodzinę, w której nie ma zgody, a panuje nienawiść.

Allah jest najlepszy! Bóg rządzi!

Kolejny wpis był całkowicie zamazany. Prawdopodobnie paskudna, szowinistyczna riposta na muzułmańskie słowa, usunięta przez innego muzułmanina lub przez zarządcę kaplicy.

Coralie Sidebottom, Slough, Berks. Dzięki Ci, Panie, za cuda stworzenia.

Pat & Ray Murchiston, Langton, Kent. Za naszego ukochanego syna Dave’a, który zginął wczoraj w wypadku samochodowym. Pozostaniesz na zawsze w naszych sercach.

Thorne, Frederick, hrabstwo Armagh, Irlandia. Modlę się za uzdrowienie planety i przebudzenie WSZYSTKICH ludzi.

Matka. Mam złamane serce, bo mój syn nie odezwał się do mnie od czasu, kiedy siedem lat temu ponownie wyszłam za mąż. Proszę o modlitwę za nasze pojednanie.

Okropny zapach taniego odświeżacza powietrza. Stać was na więcej.

Moira Venger, Afryka Południowa. Bóg czuwa.

Michael Lupi, Hummock Cottages, Chiswick. Może coś innego zamiast tych środków odkażających?

Jamie Shapcott, 27 Pinley Grove, Yeovil, Somerset. Proszę, żeby mój samolot British Airways się nie rozbił. Dziękuję.

Victoria Sams, Tamworth, Staffs. Ładny wystrój, ale światła ciągle migoczą.

Lucy, Lossiemouth. Proszę, żeby mój mąż wrócił szczęśliwie.

Peter zamknął księgę drżącymi rękami. Wiedział, że jest spore prawdopodobieństwo, że umrze w ciągu najbliższych trzydziestu dni, a nawet jeśli przeżyje podróż, to może nigdy nie wróci. To było jego Getsemani. Zacisnął powieki i zaczął się modlić, żeby Bóg powiedział mu, czego od niego chce. Czy nie lepiej Mu się przysłuży, jeśli chwyci Beatrice za rękę, pobiegnie z nią do wyjścia i wróci prosto do domu, zanim Joshua spostrzeże jego nieobecność?

W ramach odpowiedzi Bóg pozwolił mu wysłuchać histerycznego bełkotu – jego własnych, płynących z podświadomości słów, które zadudniły mu pod sklepieniem czaszki. Nagle Peter usłyszał za sobą pobrzękiwanie monet. Jeden z muzułmanów wstał i wkładał buty. Peter odwrócił się. Wychodząc, muzułmanin skinął mu grzecznie głową. Kobieta za zasłoną malowała usta, małym palcem wygładzała rzęsy i wciskała niesforne włosy z powrotem pod hidżab. Strzałka na ścianie zakołysała się lekko, kiedy mężczyzna otworzył drzwi.

Ręce Petera przestały drżeć. Została mu ukazana nowa droga. To nie było Getsemani, nie kroczył na Golgotę. Wyruszał na wielką przygodę, został wybrany spośród tysięcy, by zrealizować najważniejszą misję od czasów, kiedy apostołowie wyruszyli na podbój Rzymu uzbrojeni jedynie w potęgę miłości. Postanowił zrobić wszystko, co jest w jego mocy.

Beatrice nie było tam, gdzie ją zostawił. Przez chwilę myślał, że straciła nad sobą panowanie i wolała uciec z lotniska niż pożegnać się z nim po raz ostatni. Zrobiło mu się smutno i wtedy ją zobaczył. Była przy następnym rzędzie foteli, bliżej kiosku z kawą i muffinami. Klęczała na podłodze, jej twarz zasłaniały rozpuszczone włosy. Przed nią, też na czworakach, przycupnęło dziecko – tłusty berbeć w elastycznych spodenkach naciągniętych na pieluchę.

– Spójrz! Mam… dziesięć palców! – mówiła Bea do dziecka. – A ty ile masz palców?

Maluch przesunął się do przodu na rękach, prawie na nią wpadając. Pokazała mu, jak liczy swoje palce, i powiedziała:

– Sto! A wcale nie, bo dziesięć! – Chłopczyk się roześmiał. Starsze dziecko, dziewczynka, stało nieśmiało z tyłu i ssało kciuk. Odwracało się ciągle, spoglądając na matkę, ale ta nie zwracała uwagi ani na dzieci, ani na Beatrice. Była skupiona na przedmiocie, który trzymała w dłoni.

– O, cześć! – powiedziała Beatrice, kiedy zobaczyła zbliżającego się Petera. Zgarnęła włosy z twarzy i założyła je za uszy. – To są Jason i Gemma, lecą do Alicante.

– Mamy taką nadzieję – odezwała się znużonym głosem ich matka. Przedmiot w jej dłoni wydał cichy pisk, kończąc mierzyć poziom glukozy we krwi kobiety.

– Czekają tu już od drugiej po południu – wyjaśniła Beatrice. – Są wykończeni.

– Nigdy więcej – mruknęła kobieta, szukając w podróżnej torbie zastrzyków z insuliną. – Przysięgam. Biorą od ciebie pieniądze, a potem mają wszystko gdzieś.

– Joanne, to mój mąż Peter. Peter, to jest Joanne.

Joanne skinęła głową na powitanie, ale była zbyt przejęta swoimi kłopotami, by wypowiedzieć banalne, zdawkowe pozdrowienie.

– Z ulotek wydaje się, że to taniocha – stwierdziła z goryczą – ale płacisz za to zdrowiem.

– Nie przejmuj się tak – pocieszała ją Beatrice. – Będziecie mieli cudowne wakacje. Przecież nic złego się nie stało. Pomyśl, gdyby samolot miał wylecieć planowo dopiero za osiem godzin, robiłabyś to samo co teraz. Też byś czekała, tylko że w domu.

– Tylko tych dwoje byłoby wtedy w łóżku – burknęła kobieta. Odsłoniła fragment ciała na brzuchu i wbiła igłę.

Jason i Gemma poczuli się dotknięci bezpodstawnym oskarżeniem – wcale nie są senni, a tylko najzwyczajniej w świecie gnębieni. Zamierzali ponownie wpaść w złość. Beatrice znów opadła na kolana.

– Chyba zgubiłam stopy – powiedziała, rozglądając się uważnie po podłodze. Zmrużyła oczy jak krótkowidz. – Gdzie one się podziały?

– Są tutaj! – krzyknął mały Jason, kiedy odwróciła się tyłem do niego.

– Gdzie? – zapytała, odwracając się z powrotem.

– Dzięki Bogu! – westchnęła Joanne. – Freddie wraca z jedzeniem.

Pojawił się mężczyzna. Miał słabo zarysowany podbródek, ubrany był w brązową wiatrówkę, a w dłoniach ściskał kilka papierowych torebek. Wyglądał na wykończonego.

– Największy przekręt w dziejach świata – oznajmił. – Trzymają cię w kolejce po vouchery warte jakieś dwa funty. Jak po odbiór zasiłku w urzędzie pracy. Mówię ci, że jeśli za pół godziny ten cholerny…

– Freddie – odezwała się pogodnie Beatrice. – To mój mąż, Peter.

Mężczyzna położył torebki i uścisnął mu dłoń.

– Pete, twoja żona to anioł. Pewnie zawsze zajmuje się bezpańskimi psami.

– My… oboje wierzymy, że przyjaźń popłaca – powiedział Peter. – To nic nie kosztuje, a życie jest ciekawsze.

– Kiedy zobaczymy morze? – zapytała Gemma, ziewając.

– Jutro, kiedy się obudzisz – odpowiedziała jej matka.

– Czy ta miła pani też tam będzie?

– Nie, ona leci do Ameryki.

Beatrice skinęła na dziewczynkę, żeby usiadła przy jej boku. Berbeć już zasnął, rozciągnięty na wypchanym do granic możliwości płóciennym plecaku.

– Chyba nastąpił błąd na łączach – powiedziała Beatrice. – To mój mąż leci, nie ja.

– Ty zostajesz w domu z dzieciakami?

– Nie mamy dzieci. Jeszcze nie.

– Dobrze wam radzę – westchnął mężczyzna – dajcie sobie spokój.

– Na pewno tak nie myślisz – odparła Beatrice.

Peter, widząc, że mężczyzna ma ochotę odpowiedzieć jej bez ogródek, dodał:

– Żartuje.

I rozmowa potoczyła się dalej. Beatrice i Peter wpadli w zgodny rytm, połączeni jednym celem. Robili to już setki razy. Zwykła, niewymuszona konwersacja, która ma potencjał, żeby przerodzić się w coś o wiele ważniejszego, kiedy nadarzy się okazja, by wspomnieć Jezusa. Taki moment może nadejść lub nie. Możliwe, że powiedzą tylko „niech was Bóg błogosławi” na pożegnanie. I tyle. Nie każde spotkanie owocowało przemianą. Niektóre rozmowy były zaledwie przyjazną wymianą oddechów.

Ukojona pogawędką para podróżnych rozluźniła się. Już po kilku minutach potrafili nawet się roześmiać. Byli z Merton, ona cierpiała na cukrzycę, a on na depresję. Oboje pracowali w wielkim sklepie z narzędziami i oszczędzali na te wakacje przez cały rok. Nie byli zbyt bystrzy ani interesujący. Kobieta miała nieprzyjemny śmiech, a mężczyzna śmierdział okropną piżmową wodą po goleniu. Ale byli istotami ludzkimi i Bóg ich kochał.

– Zaraz będzie mój samolot – powiedział w końcu Peter.

Beatrice ciągle siedziała na ziemi z oczami szklanymi od łez. Na jej udzie spoczywała głowa córki nieznajomej pary.

– Jeżeli pójdę z tobą do bramki kontrolnej i uścisnę cię, zanim znikniesz, przysięgam, że nie będę w stanie się powstrzymać. Zepsuję to, zrobię scenę. Pocałuj mnie tutaj na pożegnanie.

Peter poczuł, jak pęka mu serce. To, co w kaplicy wydawało się wielką przygodą, teraz pogrążyło go w ogromnym smutku, jakby składał w ofierze coś najcenniejszego. Starał się myśleć o słowach Apostoła – „Ty zaś czuwaj we wszystkim, znoś trudy, wykonaj dzieło ewangelisty, spełnij swe posługiwanie! Albowiem krew moja już ma być wylana na ofiarę, a chwila mojej rozłąki nadeszła”1.

Pochylił się, a Beatrice pocałowała go szybko, przyciągając dłonią jego głowę do swoich warg. Wyprostował się oszołomiony. To spotkanie z nieznajomymi – zaplanowała je, teraz widział to jasno.

– Napiszę – obiecał.

Skinęła głową i ten ruch sprawił, że łzy potoczyły się po jej policzkach. Poszedł szybko do wyjścia dla pasażerów. Czterdzieści minut później był już wysoko na niebie.

2
Już nigdy nie będzie w stanie patrzeć na ludzi tak jak poprzednio

Szofer z USIC wyszedł ze sklepu na stacji benzynowej z butelką napoju pomarańczowego Tang i nienaturalnie żółtym bananem. Oślepiony słońcem poszukał wzrokiem swojej zatankowanej limuzyny i drogocennego ładunku. Ładunkiem był Peter, który korzystając z postoju, rozprostowywał nogi i usiłował po raz ostatni zadzwonić.

– Przepraszam – powiedział – czy możesz pomóc mi z tym telefonem?

Mężczyzna wydawał się zbity z tropu. Wyciągnął ręce, żeby pokazać, że obie są zajęte. Miał na sobie granatowy garnitur i krawat, nieodpowiedni strój na panujący na Florydzie upał. Nadal był lekko urażony tym, że samolot się spóźnił, i zachowywał się tak, jakby to Peter był osobiście odpowiedzialny za burzę nad północną częścią Oceanu Atlantyckiego.

– Co jest z nim nie tak? – zapytał, odkładając napój i banana na dach limuzyny.

– Pewnie nic – powiedział Peter i zerknął na przedmiot, który trzymał w dłoni. – Prawdopodobnie nie umiem się nim posługiwać.

Była to prawda. Nie najlepiej radził sobie z takimi gadżetami i korzystał z telefonu komórkowego tylko w wyjątkowych okolicznościach. Rzadko wyjmował go z kieszeni i po pewnym czasie okazywało się, że aparat jest już przestarzały. Mniej więcej raz na rok Beatrice kazała mu zapamiętać nowy numer, ponieważ kolejny operator stawiał zbyt uciążliwe warunki lub bankrutował. W dzisiejszych czasach firmy padały jak muchy. Bea nadążała za tymi zmianami, on nie. Wiedział tylko, że niełatwo mu zapamiętać co roku dwa nowe numery telefoniczne, chociaż bez trudu potrafił opanować długie ustępy Pisma. Nie radził sobie z technologią do tego stopnia, że kiedy naciskał guzik z symbolem słuchawki i nic się nie działo – tak jak teraz, na tej zapierającej dech w piersiach Florydzie – nie miał pojęcia, co powinien zrobić.

Szofer śpieszył się, chciał już ruszać, bo mieli przed sobą długą drogę. Odgryzł wielki kawał banana, wziął do ręki telefon i obejrzał go nieufnie.

– Czy ma porządną kartę? – wymamrotał z pełnymi ustami. – Taką, żeby się dodzwonić do… Chcesz zadzwonić do Anglii?

– Chyba tak – odpowiedział Peter. – Tak mi się wydaje.

Szofer oddał mu telefon i powiedział wymijająco:

– Mi tam wygląda, że komórka jest w porządku.

Peter wszedł w cień rzucany przez blaszany daszek znajdujący się nad dystrybutorami. Spróbował jeszcze raz wystukać sekwencję cyfr. Tym razem jego wysiłek nagrodziło staccato dźwięków – komórka zaakceptowała międzynarodowy kod kierunkowy i numer Bei. Przyłożył telefon do ucha i utkwił wzrok w bajkowo błękitnym niebie i przystrzyżonych drzewach otaczających parking dla ciężarówek.

– Halo?

– To ja – powiedział.

– …alo?

– Słyszysz mnie?

– …słyszę cię… – Głos Bei zanikał w szumie zakłóceń. Pojedyncze słowa sypały się z maleńkiego głośniczka aparatu jak iskierki z ogniska.

– Jestem na Florydzie.

– …środek… nocy – odpowiedziała.

– Przepraszam. Obudziłem cię?

– …kocham cię… jak się… wiesz, że…?

– Jestem cały i zdrowy – powiedział. W spoconej dłoni telefon zrobił się śliski. – Przepraszam, że dzwonię o tej porze, ale potem mogę już nie mieć okazji. Samolot miał opóźnienie i musimy się śpieszyć.

– …y… o …w tym… mnie… wie coś o…?

Odszedł dalej od samochodu, opuszczając cień.

– Ten facet nie ma o niczym pojęcia – powiedział cicho. Miał nadzieję, że jego słowa słychać lepiej niż odpowiedzi, które ledwo do niego docierały. – Nawet nie jestem pewien, czy pracuje dla USIC.

– …spytałe…?

– Nie, jeszcze go nie spytałem. Ale to zrobię. – Zawstydziła go. Spędził w samochodzie z tym mężczyzną już prawie pół godziny, a do tej pory nie wiedział, czy jest on pracownikiem USIC, czy tylko wynajętym kierowcą. Dowiedział się za to, że fotografia małej dziewczynki na desce rozdzielczej przedstawia jego córkę, że szofer niedawno rozwiódł się z jej matką, a jego była teściowa jest adwokatem i bardzo się stara, żeby pożałował dnia, w którym się urodził.

– Wszystko dzieje się tak szybko. Nie mogłem zasnąć w czasie lotu. Napiszę do ciebie, kiedy… wiesz, kiedy będę już po drugiej stronie. Wtedy będę miał mnóstwo czasu i dokładnie ci o wszystkim opowiem. Będzie tak, jakbyśmy podróżowali razem.
Zakłócenia wzmogły się i nie był pewien, czy Bea zamilkła, czy też jej słowa zniknęły w eterze. Podniósł głos:

– Jak się ma Joshua?

– …kilka …on tylko… o… li… stronie…

– Przepraszam, zanikasz. A ten człowiek chce, żebym skończył rozmawiać. Muszę się rozłączyć. Kocham cię. Chciałbym… Kocham cię.

– To była twoja żona? – zapytał kierowca, kiedy Peter usadowił się z powrotem w samochodzie i ruszyli sprzed parkingu dla ciężarówek.

W zasadzie miał ochotę odpowiedzieć: To nie była moja żona, tylko elektroniczny chaos, szum, który wydostawał się z tego małego metalowego urządzenia.

– Tak – powiedział jednak. Miał wręcz obsesję na punkcie rozmów telefonicznych, potrafił rozmawiać tylko twarzą w twarz, ale trudno to było wyjaśnić obcej osobie. Nawet Beatrice czasem nie mogła tego zrozumieć.

– Twój dzieciak ma na imię Joshua? – Kierowcy najwyraźniej nie krępowało, że podsłuchiwał jego rozmowę.

– Joshua to nasz kot – odpowiedział Peter. – Nie mamy dzieci.

– Mniej kłopotów na głowie.

– Jesteś kolejną osobą, która mi to mówi. Ale na pewno kochasz swoją córkę.

– Nie mam wyboru! – Szofer wykonał nieokreślony ruch ręką w kierunku przedniej szyby. Może miał na myśli swoje życiowe doświadczenie, przeznaczenie, a może coś zupełnie innego. – Co robi twoja żona?

– Jest pielęgniarką.

– Dobry fach. W dzisiejszych czasach to lepsze niż prawnik. Pomaga ludziom, a nie zatruwa im życie.

– Mam nadzieję, że pastor też potrafi pomóc.

– No pewnie – odpowiedział zdawkowo i bez przekonania.

– A ty? – zapytał Peter. – Pracujesz na stałe dla USIC czy tylko na zlecenia?

– Pracuję dla nich jako kierowca już prawie dziesięć lat. Przewożę głównie towary, czasem naukowców. USIC organizuje dużo konferencji. A od czasu do czasu trafia się astronauta.

Peter skinął głową. Przez chwilę wyobrażał sobie, jak szofer odbiera astronautę z lotniska Orlando. Dryblas z kwadratową szczęką w baniastym kombinezonie kroczący niezdarnie przez halę przylotów w stronę kierowcy, który trzyma w dłoniach tabliczkę z jego nazwiskiem. Potem zrozumiał.

– Nigdy nie uważałem się za astronautę – powiedział.

– To staroświeckie określenie – zgodził się szofer. – Używam go, bo szanuję tradycję. Świat zmienia się za szybko. Wystarczy spuścić coś z oka, a za moment już tego nie ma.

Peter spojrzał przez boczną szybę. Szosa była podobna do angielskich autostrad. Zobaczył gigantyczne metalowe tablice informujące, że w pobliżu znajdują się wspaniałe atrakcje turystyczne. Rzeka Econlockhatchee i rezerwat przyrody Hall Scott były gdzieś niedaleko, ukryte za ekranami ochronnymi ciągnącymi się wzdłuż drogi. Stylizowane obrazki na billboardach przedstawiały uroki jazdy konnej i życia na biwakach.

– Trzeba oddać sprawiedliwość USIC – powiedział kierowca. – Starają się szanować tradycję. A może doceniają wartość marki. Kupili przylądek Canaveral, wiedziałeś o tym? Teraz to ich własność, musiał kosztować fortunę. A mogli zbudować swoją bazę kosmiczną, gdzie tylko chcieli, tyle jest teraz nieruchomości do kupienia za bezcen. Ale woleli przylądek Canaveral, mają klasę.

Peter przytaknął niepewnie. Nie miał wyrobionej opinii na temat klasy – lub jej braku – międzynarodowych korporacji. O USIC wiedział między innymi to, że kupił mnóstwo pozamykanych fabryk w podupadłych miastach byłego Związku Sowieckiego. Określenie „mieć klasę” jakoś nie pasowało jego zdaniem do tego, co tam się działo. Co do przylądka Canaveral, to historia lotów kosmicznych nigdy go nie interesowała, nawet kiedy był dzieckiem. Nie wiedział, że NASA przestała istnieć. Była to bezużyteczna informacja. Beatrice wynajdywała podobne wiadomości w gazetach, które potem lądowały pod miskami Joshuy.

Zaczął już za nim tęsknić. Beatrice często wychodziła do pracy o świcie, kiedy kot spał jeszcze smacznie w łóżku. Nawet jeśli zaczynał się wiercić i miauczał, znikała szybko, mówiąc „tatuś cię nakarmi”. I oczywiście godzinę lub dwie później Peter siedział w kuchni nad słodkimi płatkami, a Joshua pałaszował swoje (słone), siedząc na podłodze obok tatusia. Potem wskakiwał na stół i wylizywał resztki mleka z miski Petera. Tego nie wolno mu było robić, kiedy mama była w pobliżu.

– Trening jest ciężki, prawda? – zapytał kierowca.

Peter wiedział, że powinien teraz opowiedzieć kilka historyjek w stylu weteranów sił specjalnych, na przykład coś o testach na wytrzymałość. Ale nie miał nic takiego w zanadrzu.

– Jest trochę ćwiczeń fizycznych – przyznał – ale przesiew kandydatów to głównie odpowiedzi na pytania.

– Tak? – zdziwił się kierowca. Po kilku chwilach włączył radio.

– …w Pakistanie – rozległ się poważny głos – siły antyrządowe… – Szofer przełączył radio na stację nadającą muzykę. Popłynęły dźwięki starego przeboju zespołu A Flock of Seagulls.

Peter oparł się na siedzeniu i przypomniał sobie pytania, które padały podczas rekrutacji. Każda sesja trwała godzinę i odbywała się w sali posiedzeń na dziesiątym piętrze szpanerskiego hotelu w Londynie. Zawsze obecna była jedna Amerykanka, elegancka drobna anorektyczka, która zachowywała się jak słynna choreografka lub była tancerka baletowa. Miała jasne oczy, mówiła nosowym głosem i zawsze podczas pracy trzymała w dłoniach kubek z bezkofeinową kawą. W przesłuchaniach pomagał jej zmieniający się co jakiś czas zespół. Słowo „przesłuchanie” nie oddawało charakteru tych spotkań, ponieważ wszyscy zachowywali się przyjaźnie. Peter miał niejasne uczucie, że kibicowali mu, chcieli, żeby odniósł sukces.

– Jak długo możesz się obejść bez ulubionych lodów?

– Nie mam ulubionych lodów.

– Jaki zapach najbardziej kojarzy ci się z dzieciństwem?

– Nie wiem. Może sosu waniliowego.

– Lubisz sos waniliowy?

– Jest dobry. Teraz zwykle jadam go z puddingiem na Boże Narodzenie.

– Z czym kojarzy ci się Boże Narodzenie?

– Z mszą, ze świętowaniem narodzin Jezusa, z obchodzonym w Rzymie świętem zimowego przesilenia, z Janem Chryzostomem, synkretyzmem, Świętym Mikołajem, śniegiem.

– Obchodzisz to święto?

– Przykładamy do niego wielką wagę w naszym kościele. Organizujemy prezenty dla niepełnosprawnych dzieci, przygotowujemy wieczerzę w naszym schronisku… Mnóstwo ludzi czuje się wtedy bardzo źle, jest tylu przygnębionych. Trzeba im pomóc przez to przejść.

– Jak ci się śpi w obcych łóżkach?

Nad tym musiał się zastanowić. Przypominał sobie tanie hoteliki, w których mieszkali z Beą, kiedy uczestniczyli w spotkaniach ewangelizacyjnych w różnych miastach, rozkładane sofy u przyjaciół. I wcześniejsze czasy, trudne decyzje, czy użyć płaszcza jako poduszki i położyć go na betonie pod głową, czy pozostawić na sobie, by nie trząść się z zimna.

– Zwyczajnie, pewnie jak każdemu – powiedział. – Jeżeli leżę w jakimś łóżku w pozycji horyzontalnej, to zazwyczaj wszystko jest w porządku.

– Czy łatwo się irytujesz, zanim wypijesz pierwszą poranną kawę?

– Nie piję kawy.

– A herbatę?

– Czasem.

– Czasem się irytujesz?

– Niełatwo mnie wyprowadzić z równowagi.

To była prawda, a te przesłuchania stanowiły najlepszy dowód. Podobał mu się ten sparing, czuł, że chcą go wypróbować, a nie osądzić. Grad pytań był ożywczą odmianą po nabożeństwach w kościele, kiedy musiał wygłaszać godzinne kazania, podczas gdy inni mogli milczeć. Chciał tej pracy, pożądał jej, ale wszystko było w ręku Boga i nic by nie zyskał, gdyby okazał zaniepokojenie, odpowiadał nieszczerze lub starał się przymilać. Postanowił, że będzie sobą, i miał nadzieję, że to wystarczy.

– Jak byś się czuł, gdybyś musiał chodzić w sandałach?

– Będę musiał?

– Być może – odezwał się mężczyzna, który miał na nogach drogie czarne lakierki, tak błyszczące, że Peter mógł się w nich przejrzeć.

– Jak byś się czuł, gdybyś przez jeden dzień nie miał dostępu do mediów społecznościowych?

– Nie korzystam z mediów społecznościowych. Przynajmniej wydaje mi się, że nie. Co dokładnie rozumiecie przez „media społecznościowe”?

– W porządku. – Kiedy pytanie było niejasne, zmieniali temat.

– Którego polityka nienawidzisz najbardziej?

– Żadnego. Nie interesuje mnie polityka.

– Jest dziewiąta wieczorem i wysiada prąd. Co robisz?

– Naprawię, jeżeli dam radę.

– Ale jak byś spędził ten czas, gdyby ci się nie udało?

– Porozmawiałbym z żoną, jeśli byłaby wtedy w domu.

– Jak sobie poradzi, kiedy nie będzie cię przez pewien czas?

– Jest bardzo niezależna i zaradna.

– Czy ty też jesteś niezależny i zaradny?

– Mam taką nadzieję.

– Kiedy ostatnio się upiłeś?

– Jakieś siedem czy osiem lat temu.

– Czy masz ochotę teraz się napić?

– Poproszę jeszcze o trochę tego soku z brzoskwini.

– Z lodem?

– Tak.

– Wyobraź sobie taką sytuację – powiedziała kobieta. – Przyjeżdżasz z wizytą do obcego miasta, a osoby, które cię zaprosiły, zabierają cię na kolację. Restauracja jest miła i pełna ludzi. Pośrodku sali stoi przeszklony kojec, w którym śliczne białe kaczuszki biegają wokół swojej matki. Co kilka minut kucharz łapie jedną kaczuszkę i wrzuca do kotła z wrzącym olejem. Po pewnym czasie serwuje ją gościom. Wszyscy są zachwyceni i w doskonałych humorach. Twoi gospodarze zamawiają kaczuszkę, mówią, że jest doskonała i musisz jej spróbować. Co robisz?

– Czy w menu jest coś innego?

– Oczywiście, mnóstwo rzeczy.

– Więc zamówiłbym coś innego.

– Mógłbyś tam siedzieć i jeść?

– To by zależało od tego, dlaczego przebywam w towarzystwie tych ludzi.

– A gdybyś się z nimi nie zgadzał?

– Zacząłbym rozmawiać o dzielących nas różnicach i szczerze wyjaśnił, dlaczego uważam, że się mylą.

– Ta historia z kaczuszkami by ci nie przeszkadzała?

– Ludzie jedzą różne zwierzęta. Szlachtują świnie, które są inteligentniejsze niż ptaki.

– Jeżeli zwierzę jest głupie, to można je zabić, tak?

– Nie jestem rzeźnikiem ani kucharzem. Zdecydowałem się robić coś innego w życiu. To był mój wybór, który świadczy też o tym, że jestem przeciwny zabijaniu.

– Ale co z kaczuszkami?

– Nie rozumiem.

– Nie chciałbyś ich uratować? Nie stłukłbyś szyby w klatce, żeby mogły uciec?

– Mógłbym to zrobić, kierując się pierwszym odruchem. Ale to pewnie nie uratowałoby kaczuszek. Gdyby to, co zobaczyłem w restauracji, później mnie prześladowało, pewnie poświęciłbym życie na przekonywanie ludzi, żeby zabijali kaczki w sposób bardziej humanitarny. Jednak wolałbym poświęcić życie na to, żeby to ludzie traktowali się nawzajem bardziej humanitarnie. Bo ludzie cierpią o wiele bardziej niż kaczki.

– Nie wiadomo, czy myślałbyś podobnie, gdybyś był kaczką.

– Nie wydaje mi się, żebym dużo myślał o czymkolwiek, gdybym był kaczką. To dzięki wyższej świadomości czujemy ból i cierpienie, prawda?

– Mógłbyś rozgnieść świerszcza?

– Nie.

– A karalucha?

– Możliwe.

– Nie jesteś więc buddystą.

– Nigdy nie twierdziłem, że jestem buddystą.

– Nie uważasz, że każde życie jest święte?

– To piękna koncepcja, ale za każdym razem, kiedy się myję, zabijam mikroskopijne stworzenia, które miały nadzieję, że znalazły sobie na mnie swój dom.

– Gdzie więc według ciebie przebiega granica? – Tym razem pytanie padło z ust kobiety. – Psy? Konie? Co by było, gdyby w restauracji smażono żywcem małe kotki?

– Pozwól, że teraz ja zadam ci pytanie – powiedział. – Czy wysyłacie mnie w miejsce, gdzie ludzie robią straszne, okropne rzeczy innym istotom?

– Oczywiście, że nie.

– To skąd takie pytania?

– W porządku, to może coś takiego: płynąłeś statkiem wycieczkowym, który zatonął. Znalazłeś się w szalupie ratunkowej z bardzo niemiłym mężczyzną, który okazuje się homoseksualistą…

I tak to się ciągnęło, dzień po dniu. Tak długo, że Bea straciła cierpliwość i zaczęła się zastanawiać, czy nie powinien powiedzieć USIC, że jego czas jest zbyt cenny, by marnować go na takie szarady.

– Nie, oni mnie potrzebują – zapewnił ją. – Czuję to.

Peter uzyskał aprobatę korporacji i teraz oddychał balsamicznym powietrzem Florydy. Odwrócił się do kierowcy i zadał pytanie, na które przez te wszystkie miesiące nie otrzymał jasnej odpowiedzi.

– Czym dokładnie jest USIC?

Szofer wzruszył ramionami.

– W dzisiejszych czasach im większa firma, tym mniej wiadomo, czym się zajmuje. Kiedyś firmy motoryzacyjne produkowały samochody, a kopalnie wydobywały surowce. To już się skończyło. Jak spytasz w USIC, czym się zajmują, to powiedzą ci, że logistyką, rekrutacją pracowników i pracami badawczo-rozwojowymi. – Kierowca wyssał resztki soku przez słomkę. Rozległ się niemiły bulgoczący dźwięk.

– Ale skąd mają na to wszystko pieniądze? – zapytał Peter. – Nie są finansowani przez rząd.

Kierowca zmarszczył brwi. Upewnił się, że jadą po właściwym pasie jezdni, i odpowiedział:

– Inwestycje.

– W co?

– W mnóstwo rzeczy.

Peter przesłonił oczy dłonią. Oślepiające światło przyprawiało go o ból głowy. Przypomniał sobie, że zadał to samo pytanie przesłuchującym go pracownikom USIC już na wczesnym etapie rekrutacji, kiedy Bea chodziła tam jeszcze razem z nim.

– Inwestujemy w ludzi – odpowiedziała elegancka kobieta. Potrząsnęła artystycznie przystrzyżoną siwą grzywką i położyła szczupłą, delikatną dłoń na stole.

– To samo mówią wszystkie korporacje – zauważyła Bea. Pomyślał, że powiedziała to zbyt szorstko.

– My naprawdę tak robimy – powiedziała stara kobieta. W jej szarych inteligentnych oczach malowała się szczerość. – Bez ludzi nie da się niczego osiągnąć. Bez wybitnych jednostek obdarzonych wyjątkowymi talentami. – Odwróciła się do Petera. – Dlatego rozmawiamy z tobą.

Uśmiechnął się nad zręcznością tej frazy. Można było potraktować ją jak pochlebstwo – rozmawiają z nim, ponieważ zaliczał się do wybrańców; mogła też usprawiedliwiać odmowę – rozmawiają z nim, ale by zachować wysokie standardy, będą musieli go odrzucić. Jedno nie ulegało wątpliwości – wszelkie próby sugestii, że razem z Beą mogliby stworzyć doskonały zespół, idealny na taką misję, spełzły na niczym.

– Zresztą jedno z nas musi zostać, żeby opiekować się Joshuą – powiedziała Bea, kiedy rozmawiali o tym później. – Byłoby okrutne zostawić go samego na tak długo. Poza tym jest kościół i dom, i wydatki. Muszę pracować. – To były słuszne zastrzeżenia, chociaż zaliczka od USIC, a nawet jej niewielka część, wystarczyłaby na mnóstwo kociego jedzenia, opiekunkę i rachunki za ogrzewanie. – Po prostu byłoby miło, gdyby nas wybrali, to wszystko.

Tak, byłoby miło. Jednak nie zmarnowali tej okazji. Peter został wybrany, inni nie.

– Jak poznałeś ludzi z USIC? – zapytał kierowcę.

– Bank zajął nam dom.

– Bardzo mi przykro.

– Cholerny bank zajął wszystkie domy w Gary. Przejął prawo własności, ale nie mógł ich sprzedać, nikt nie miał pieniędzy. A USIC zaproponował nam układ. Przejęli nasz dług, zatrzymaliśmy dom, a za to pracowaliśmy dla nich. Za drobniaki na zakupy. Niektórzy moi starzy kumple mówili, że to niewolnictwo. Ja uważam, że to… filantropia. Ci moi starzy kumple mieszkają teraz w przyczepach, a ja jeżdżę limuzyną.

Peter skinął głową. Zapomniał już, jak nazywała się miejscowość, z której pochodził ten gość, i niewiele wiedział o kondycji amerykańskiej gospodarki, ale doskonale rozumiał, co to jest ostatnia deska ratunku.

Limuzyna łagodnie skręciła w prawo; wjechali w orzeźwiający cień rzucany przez rosnące na poboczu sosny. Drewniany znak w stylu tych, jakie informowały o polach namiotowych, przydrożnych grillach czy domkach kempingowych, pokazywał, że właśnie tu należy skręcić do USIC.

– W każdym podupadłym mieście w tym kraju – ciągnął kierowca – można znaleźć mnóstwo ludzi, którzy jadą na tym samym wózku co ja. Mogą mówić, że pracują dla tej czy innej firmy, ale gdyby podrążyć głębiej, to okaże się, że zatrudnia ich USIC.

– Nawet nie wiem, co oznacza ten skrót – powiedział Peter.

– Też nie mam pojęcia. Teraz mnóstwo firm dziwacznie się nazywa. Wszystkie stare nazwy, które miały jakąkolwiek wartość handlową, zostały już sprzedane. Chodziło o prawa do znaków towarowych.

– Domyślam się, że US oznacza United States.

– Pewnie tak. Chociaż to spółka międzynarodowa. Ktoś mi nawet mówił, że zaczynali w Afryce. Jedno wiem, opłaca się dla nich pracować. Nigdy mnie nie wyrolowali. Jesteś w dobrych rękach.

„Ojcze, w Twoje ręce powierzam ducha mojego”2. „Oczywiście, pomyślał Peter, Ewangelia według świętego Łukasza, słowa wypełniające proroctwo Psalmu 31. Tylko nie do końca było jasne, w czyje ręce on sam się dostanie”.

– Ukłucie zaboli – powiedziała czarnoskóra kobieta w białym laboratoryjnym kitlu. – To będzie bardzo niemiłe. Poczujesz, jakby w twoje żyły spływało pół litra zimnego jogurtu.

– Dzięki, nie mogę się już doczekać. – Poruszył niepewnie głową. Leżał w wyłożonej plastyczną masą płytkiej kolebce przypominającej trumnę i starał się nie patrzeć na igłę. Zbliżała się do jego ramienia, na które założono opaskę uciskową.

– Nie chcemy, żebyś pomyślał, że dzieje się coś złego.

– Jeżeli umrę, powiedzcie mojej…

– Nie umrzesz. Na pewno nie od tego. Rozluźnij się i pomyśl o czymś miłym.

Wenflon utkwił w żyle, kobieta otworzyła zawór i półprzezroczysty płyn zaczął wpływać w jego ciało. Pomyślał, że ten paskudny widok to wystarczający powód, by zwymiotować. Powinni mu podać jakiś środek uspokajający. Zastanawiał się, czy jego trzej towarzysze podróży są odważniejsi. Tkwili w takich samych kolebkach jak on, w tym samym budynku, ale nie wiedział dokładnie gdzie. Spotka ich za miesiąc, kiedy się obudzi.

Kobieta, która przeprowadzała zabieg, stała spokojnie obok i obserwowała Petera. Nagle bez ostrzeżenia (ale kto miałby go ostrzec?) umalowane usta przesunęły się na jej twarzy i zaczęły płynąć po lewym policzku jak mały czerwony kajak. Dotarły do czoła i zatrzymały się ponad brwiami. Potem jej oczy, powieki i rzęsy popełzły aż na krawędź szczęki. Zamrugały, jakby nic się nie stało.

– Nie walcz z tym, poddaj się – poradziły usta na czole. – To zaraz minie.

Był zbyt przestraszony, żeby coś powiedzieć. To nie były halucynacje. Tak wygląda wszechświat, kiedy nie można go kontrolować. Wiązki atomów i promienie światła przenikały się, tworzyły efemeryczne kształty. Kiedy rozpływał się w ciemnościach, najbardziej się bał, że już nigdy nie będzie w stanie patrzeć na ludzi tak jak poprzednio.

Przekład: Tomasz Kłoszewski

Redakcja: Maria Wirchanowska

Korekta: Małgorzata Kuśnierz, Katarzyna Skwark

Projekt okładki: © Yehrin Tong

Adaptacja projektu oryginalnego: Tomasz Majewski

Skład i łamanie: Plus 2 Witold Kuśmierczyk

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-372 Warszawa, ul. Foksal 17

tel./faks (22) 646 05 10, 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

www.gwfoksal.pl

ISBN 978-83-280-2337-6

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.