Spis treści

Okładka

Strona tytułowa

Strona redakcyjna

I

1

2

3

4

5

6

7

8

9

II

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

III

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

IV

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

Przypisy końcowe

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki

Tytuł oryginału: INLAND

Redakcja językowa: Agnieszka Niegowska

Projekt okładki: © Miroslav Šokčić

Zdjęcie na okładce: © Adobe Stock

Adaptacja okładki: Magdalena Zawadzka

Korekta: Beata Wójcik

Redaktor prowadzący: Małgorzata Głodowska

Copyright © Arne Dahl, 2017

Published by agreement with Salomonsson Agency

Copyright for the Polish edition © by Wydawnictwo Czarna Owca, 2018

Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark).

Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku.

Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.

Wydanie I

ISBN 978-83-8015-527-5

Wydawnictwo Czarna Owca Sp. z o.o.
ul. Alzacka 15a, 03-972 Warszawa
www.czarnaowca.pl
Redakcja: tel. 22 616 29 20; e-mail: redakcja@czarnaowca.pl
Dział handlowy: tel. 22 616 29 36; e-mail: handel@czarnaowca.pl
Księgarnia i sklep internetowy: tel. 22 616 12 72; e-mail: sklep@czarnaowca.pl

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.

I

1

Do komisarz Desiré Rosenkvist

Po raz pierwszy ten dźwięk pojawił się dwa miesiące temu. Trudno go opisać. Brzmi, jakby ktoś siedział w ścianie. Nie dobiega ani z wewnątrz, ani z zewnątrz i nie wydaje go człowiek. Teraz, kiedy minęło już trochę czasu i zdołałam to przetrawić, aluzja pary młodych policjantów, którzy mnie odwiedzili przed kilkoma tygodniami, jest dla mnie obraźliwa. Wtedy nazwa spuszczel pospolity nic mi nie mówiła.

Teraz już wiem, co to takiego.

Larwy spuszczela pospolitego żyją bardzo długo – aż do dziesięciu lat – w suchym drewnie drzew iglastych, zanim się przeobrażą w poczwarkę i wyjdą na zewnątrz. Drewno staje się przez to zupełnie wydrążone, choć z zewnątrz wygląda na zdrowe. Jedynym sposobem na zwalczenie larw spuszczela pospolitego jest spalenie zaatakowanego drewna albo rozpylenie w budynku trującego gazu.

Larwy wydają dźwięki. Wyraźnie słychać, jak podgryzają zaatakowane deski. Dźwięk nie dobiega ani z wewnątrz, ani z zewnątrz. Dobiega z mroku.

Ale to nie był ten dźwięk. Chyba że we mnie też mieszka wrogo nastawiony spuszczel. Bo naprawdę mam wrażenie, że ktoś chce mnie dorwać.

Mieszkam na uboczu. Nikt tu nie przychodzi sam z siebie, nie ma żadnych zagubionych obozowiczów, żadnych ciekawskich spekulantów handlujących nieruchomościami czy kadr zarządzających, które udają, że zawody triathlonowe to świetny sposób na odprężenie. Są za to zwierzęta. Oczywiście najpierw pomyślałam, że to zagubiony ren, a może nawet łoś, przedostał się przez ogrodzenie i grzebie w moich przystosowanych do naszego klimatu roślinach wieloletnich. Wiem jednak, że ani ren, ani łoś nie przejdzie przez ogrodzenie – w czasie budowy zależało mi na dopasowaniu ogrodzeń właśnie pod tym kątem.

Nie może więc chodzić o żadne inne zwierzę, tylko o człowieka. Ludzie też potrafią być nieludzcy. Można się zastanawiać, czy ze wszystkich milionów gatunków zwierząt to nie my dzierżymy palmę pierwszeństwa, jeśli chodzi o nieludzkość. Chociaż uchodzimy za wzorzec czegoś wręcz przeciwnego.

Poza tym naukowcy ustalili, że odkryliśmy najwyżej połowę żyjących na świecie gatunków zwierząt.

A jednak ten ktoś, kto się na mnie zasadził, może być tylko człowiekiem. Na pewno nie znalazł się (zakładam, że to mężczyzna) na moim płaskowyżu w żadnym innym celu. Niedawno spadł śnieg. Po zbadaniu pokrywy śnieżnej nie udało mi się znaleźć żadnych dowodów ani choćby śladów kogokolwiek oprócz mnie. A przecież wiem, że to trwa. Trwa przez cały czas.

Ktoś mnie szpieguje.

Jestem w Mroku.

W dziewiętnastym wieku wszystkie zamknięte w ośrodkach, spragnione wolności i sprawiedliwości kobiety były uznawane za histeryczki. Niestety od tamtego czasu nie posunęliśmy się zbytnio do przodu. Wiem, że policja od dawna uznaje mnie za histeryczkę, choć dobrze ukrywacie to przekonanie za pojęciami w stylu „paranoiczka” czy „zwolenniczka teorii spiskowych” i na pewno macie już pod ręką jakąś praktyczną diagnozę neuropsychiatryczną. Życzę wam powodzenia i mam nadzieję, że zeżrecie sobie tę diagnozę, kiedy będziecie stać pochyleni nad moimi zmasakrowanymi zwłokami.

Ten człowiek nie chce mojego dobra.

Naprawdę mi przykro, że nikt nie wierzy w to, co mówię. Albo, co jeszcze gorsze, wszyscy uważają mnie za wariatkę. Słyszałam ton tych posterunkowych, kiedy tu byli. Słyszałam ich głosy dobiegające z radiowozu, kiedy rżeli ze „spuszczela pospolitego”. Jakbym nie potrafiła usłyszeć różnicy między szkodliwym potomstwem chrząszcza a wrogo nastawionym człowiekiem. Jakbym myliła ze sobą wydawane przez nich dźwięki.

Próbowałam tak wiele razy, ale nikt mnie nie słucha. Naprawdę jestem w mroku.

Wiecie równie dobrze jak ja, że Operacja „Gladio” to nie fikcja, a firmy tytoniowe ze Stanów Zjednoczonych naprawdę dodawały do papierosów substancje uzależniające. CIA rzeczywiście dysponuje pistoletem, który wywołuje atak serca i nie zostawia żadnych śladów, a scjentolodzy przeprowadzili Operację „Snow White”, choć nikt w to nie wierzył.

Sama podkreślałam, że Victora Gunnarssona widziano na Luntmakargatan tuż po zabójstwie Olofa Palmego – to jest na piśmie – i osobiście rozmawiałam z policjantem, który przyznaje, że dwóch niezależnych świadków owego lipcowego wieczoru zauważyło biały sportowy samochód miejscowego funkcjonariusza policji kryminalnej na drodze nieopodal kawiarni na Kinnekulle.

Poza tym dobitnie próbowałam dać wam do zrozumienia, że DNA Essama Qasima jest zupełnie inne niż to na nożu znalezionym w studzience ściekowej w Strömstad i że Penny Grundfelt trzy lata przed zamordowaniem Andersa Larssona była aktywna na forum Flashback i pisała hejterskie posty jako DeathStar. O śladzie długopisu na pośladku Lisy Widstrand wspomniano nawet w lokalnej prasie, ale policja się tym nie przejęła – to pozwala spojrzeć z pewnej perspektywy na winę Karla Hedbloma. Dotarłam też do maili, które pisali do siebie bracia Abubakirowie – wspominają tam wprost o amunicji do rugera mini-14, która urwała głowę Sanchezowi.

Ale was to nie interesuje.

Zacznę was interesować dopiero jako ofiara mordercy. Dopiero jako trup.

Tak, piszę na maszynie. Przestałam korzystać z komputera, jak tylko poznałam prawdę o NSA. To dlatego Edwarda Snowdena nie można namierzyć w Rosji – nie używa komputera. Zwłaszcza on powinien poważnie odczuć skutki abstynencji, ale mimo wszystko da się je opanować. Ja surfuję po sieci z tabletu, dobrze ukrytego, nigdy nie piszę ani słowa na komputerze. Został na zawsze w wielkiej chmurze i można go powielać w nieskończoność. Gdyby na przykład bliźniacy Abubakirowie mogli przeczytać, co wiem, byłabym w strasznych opałach.

Znów słyszę ten dźwięk, dokładnie w tej chwili. O Boże…

Najgorsza jest pewność, że on zabierze tę kartkę. Poplamioną moją krwią. A potem się jej pozbędzie, wiele nad tym nie myśląc, jakby nic nie znaczyła.

Piszę własną krwią.

Zewnętrzna ściana, w kierunku piwnicy. Przemieszczający się dźwięk, jakby naprawdę coś się ruszało w ścianie, głęboko w mroku. Oczywiście wiem, że on jest na zewnątrz, że brnie przez śnieg okrywający rabatki. Nie wiem tylko, czego chce.

Czyżbym zdradziła w sieci jakieś niewygodne informacje, zanim przestałam korzystać z komputera? Czy to jednak przestępca, który pozostaje na wolności i czuje się zagrożony przez to, co wiem? A może to tylko zwyczajny prosty sadysta, który nie ma żadnych głębszych motywów? Włamywacz, gwałciciel, zawodowy morderca – w zasadzie mam gdzieś kto to. Chcę tylko wiedzieć dlaczego.

Chcę wiedzieć, dlaczego zginę.

Nie zamierzam wstać, nie zamierzam przerwać pisania. Zapadł już zmrok, ostatnio dzieje się to coraz wcześniej i podejrzewam, że niebo zasnuwają chmury, bo za mrokiem czai się jakby kolejny mrok.

Znowu ten dźwięk. Przemieścił się. Nagły, rozwlekły, przeciągły, rozchodzący się wzdłuż ściany, bez wątpienia bliżej głównych drzwi.

Gdyby to były larwy spuszczela pospolitego…

Mój wzrok nie chce się oderwać od kartki. Mimo to czuję, że naprawdę muszę poszukać wyjścia. Płomień świecy drży lekko w ciemności, jakby zaraz miał zgasnąć. Słychać tylko stukot mojej maszyny do pisania – dźwięk, który w innej sytuacji pomógłby mi uspokoić skołatane nerwy.

Ale nie teraz.

Teraz znów słyszę ten odgłos. Szybkie szuranie, energiczne drapanie. Nigdy nie był tak blisko.

Dwa miesiące z czymś takim… Czasami codziennie, czasami z upiorną kilkudniową przerwą. Teraz, kiedy słyszę dźwięk przy schodach na werandę, jest to niemal piękne. Nie zniosłabym już zbyt długo tej niepewności.

Dwa lata temu przestałam korzystać z piwnicy – od tamtej pory nawet w niej nie byłam. Patrzę w stronę wiodących tam drzwi i nagle czuję w sypialni powiew lodowatego wiatru. Maleńki płomień świecy zostaje zdmuchnięty i w tej samej chwili słyszę.

Dwa lata temu przestałam korzystać z piwnicy – od tamtej pory nawet w niej nie byłam. Patrzę w stronę wiodących tam drzwi i nagle czuję w sypialni powiew lodowatego wiatru. Maleńki płomień świecy zostaje zdmuchnięty i w tej samej chwili słyszę.

2

Czwartek 12 listopada, godz. 14:17

Nazywał się Berger. Sam Berger.

Nic więcej nie wiedział. Poza tym, że musi się wydostać.

Uciec.

Położył dłoń na oknie w kuchni. Było tak zimne, że miał wrażenie, iż pot zaraz sklei mu koniuszki palców z szybą. Gwałtownie oderwał rękę. Odciski były bardzo wyraźne – pomyślał, że w dużej mierze składają się ze skóry.

Pierwszym, co zobaczył w szybie, był on sam. Uniósł prawą rękę i wyprostował palec wskazujący i środkowy, tak że dłoń przypominała dwulufowy rewolwer.

Strzelił do siebie.

Za oknem wszystko było białe. Całkiem białe.

Gruba pokrywa śnieżna leżała płasko. Pod nią było pole, które zdawało się ciągnąć w nieskończoność. W oddali, jeszcze w zasięgu wzroku, dostrzegł jakiś ruch. Wytężył wzrok do granic możliwości i odniósł wrażenie, że rozciągnięty ruchomy prostopadłościan to autobus.

Musiał się tam dostać.

Tam była droga. Wyjście. Ucieczka.

Drzwi jego pokoju po raz pierwszy były uchylone, udało mu się wymknąć w idealnym momencie poobiedniej senności i dotarł do kuchni, w której, o ile dobrze pamiętał, nigdy wcześniej nie był.

Personel kuchenny przygotował popołudniową kawę – kilka termosów stało na wózku obok talerza cynamonowych bułeczek przykrytych folią. Przy wózku wisiało kilka białych fartuchów.

Znów wyjrzał przez okno, z bliska. Poczuł zimno na twarzy. Opuścił wzrok i spojrzał na siebie. Poniżej tego, co w innych okolicznościach można by pomylić ze spodniami dresowymi, dostrzegł bose stopy. Szybko pokiwał palcami i poczuł się tak, jakby one same uznały, że nigdy nie dotrze do drogi bez butów.

Mimo to musiał wyjść. Musiał uciec. Za długo już tu siedział.

Za długo był nieobecny.

Wyszedł do spiżarni. W odległym rogu stała para chodaków. Były co najmniej o trzy numery za małe, ale mimo to je włożył. Palce zgięły się wpół, ale mógł chodzić. A może nawet biegać.

Kiedy wrócił do kuchni, usłyszał krzyki biegnące od kuchennych drzwi w kierunku głównego korytarza. Drzwi były zamknięte, ale wiedział, że nie potrwa to długo.

Zgarnął wszystkie trzy białe fartuchy wiszące przy łóżku i pokonał krótki dystans dzielący go od mniejszych drzwi do kuchni. Ból w zgiętych palcach sprawiał, że miał się na baczności.

Włożył pierwszy biały fartuch, potem drugi i miał już włożyć trzeci, kiedy stwierdził, że hałas jest zbyt blisko głównego wejścia do kuchni. Ostrożnie nacisnął klamkę i wymknął się do bocznego korytarza. Zamknął za sobą, tak cicho jak potrafił, i usłyszał odgłos otwieranych głównych drzwi. Biegnąc coraz ciemniejszym korytarzem, narzucił na siebie trzeci fartuch. Przez chodaki jego zazwyczaj szybki bieg przypominał powolne i niezdarne człapanie wariata.

Zazwyczaj? Tak naprawdę nie było żadnego „zazwyczaj”. I z całą pewnością żadnego biegu. Miał wrażenie, jakby się obudził w zupełnie pustym, całkowicie białym świecie.

W świecie bez właściwości.

To, co sprawiało wrażenie wspomnień, było tylko bólami fantomowymi duszy, niczym więcej. Wszystko było odległe, zostało odcięte. Jakby umysł świadomie zatarł za sobą ślady.

Mimo to rozpoznawał te drzwi, a nawet szczelinę, która sprawiała, że ostatnie ciemne metry korytarza spowijał obłok chłodu.

Berger otworzył drzwi. Weranda była duża, wręcz ogromna, jak w królewskim zamku, ale tylko mały kwadrat najbliżej progu był odśnieżony. Leżało tam pełno niedopałków papierosów.

Poczuł, że na pewno był w tym kwadracie i palił, kiedy nadal przebywał w mroku. Tak musiało być. Jak inaczej by tu trafił?

Czy aby nie rzucił palenia?

Za odśnieżonym kwadratem na werandzie zalegała metrowa warstwa śniegu. Był zgarniany całymi płatami, tak że utworzył stromy, zbity stopień, sięgający do śniegowego płaskowyżu. Od poręczy werandy dzieliło go sześć metrów, od ziemi – nie wiadomo ile.

Nie wiedział, jak daleko jest do drogi. Do wyjścia.

Do ucieczki.

Rzucił się w głęboki śnieg. Był pokryty szrenią i nawet jego teraz nieproporcjonalnie małe stopy w chodakach nie mogły się przez nią przebić. Udało się dopiero wtedy, kiedy walka o dotarcie do poręczy zmieniła się w walkę o to, aby w ogóle się przemieszczać. Sięgnął poręczy i w tej samej chwili usłyszał za sobą dźwięki dobiegające od strony drzwi werandy.

To, co uznał za rozległe pole, było dobre pięć metrów niżej. Pokrywa śnieżna wyglądała na grubszą niż na werandzie, ale wiedział, że jeśli okaże się równie twarda, połamie sobie nogi. Nie miał jednak wyboru.

Nie oglądając się za siebie, przerzucił jedną nogę, a potem drugą nad poręczą werandy. Trzy warstwy fartuchów łopotały wokół niego jak dziwaczne białe skrzydła. Łopotały bardzo długo.

Opadł na śnieg, zapadł się. Tak, zapadł się, a śnieg stłumił jego upadek. Poleciał do przodu, zrobił salto prosto w ponadmetrową pokrywę śnieżną. Poczuł śnieg w ustach, nie mógł oddychać.

Trwało to trochę za długo i ogarnęła go panika. Lawinowa panika. Po chwili jednak dał radę wstać, a nogi się pod nim nie ugięły. Pluł śniegiem, smarkał śniegiem, wymiotował nim, ale mimo to biegł dalej przez pole. W kierunku drogi. Nieznośnie wolno. Jakby stąpał po ruchomych piaskach.

Po kilkunastu metrach spojrzał przez ramię. Dwaj barczyści mężczyźni stali przy poręczy i na niego patrzyli. Zaraz potem zniknęli.

Biegł dalej. Pokrywa śnieżna była jednocześnie puszysta i zbita, łatwa do przebycia w pionie, trudna w poziomie. Walczył z żywiołem. Mimo trzech warstw szpitalnych fartuchów było mu nieprawdopodobnie zimno.

Zaczął padać śnieg. Duże płatki powoli sypały z ciemniejącego nieba. Słońce zdążyło już zajść, kiedy usłyszał inny dźwięk niż własny zwierzęcy oddech. Zatrzymał się, popatrzył w niebo, czuł, jak płatki śniegu opadają mu na twarz niczym pocięta na kawałki maseczka. Wstrzymał oddech, nasłuchiwał.

Intensywnie nasłuchiwał.

W słabym, głuchym dźwięku, który towarzyszył zachodowi słońca, usłyszał ruch, w oddali. W końcu zobaczył również kształt. Sunący w bieli prostopadłościan.

Figura się zbliżała. Berger przyśpieszył, zrobił nadmiernie entuzjastyczny krok, który okazał się fałszywy, zamachał rękami, żeby się nie przewrócić do przodu, zamiast tego poleciał płasko w tył. Nogi nadal tkwiły w śniegu. Nie wstał, czuł, jak tańczące płatki śniegu układają się na rogówkach jego oczu, a oczy zachodzą łzami.

Naprawdę nie wstał.

Musiał szukać bardzo głęboko, żeby znaleźć w sobie rozżarzony punkt woli, dobrze ukryty zapas energii. Kawałek mocno zbitej wściekłości. Wstał z wrzaskiem, śnieg fruwał wokół niego, płaszcze powiewały, jakby mocno trzepotał skrzydłami. Był upadłym śnieżnym aniołem, ale dał radę znów powstać.

Popędził dalej. Autobus nadjeżdżał, jego boki były całkowicie oblepione śniegiem, dało się dostrzec tylko fragmenty szyb. Kierowca włączył reflektory i z prostopadłościanu wystrzeliły stożki światła. Pomruk silnika był coraz głośniejszy.

Paradoksalny dźwięk wolności.

Widział teraz drogę, krętą, jakby zatopioną w białej pokrywie. Zaczął biec, nagle okazało się to możliwe, śnieg nie stawiał już takiego oporu. Widział manewrujący autobus, coraz bliżej i bliżej. Do skraju drogi zostało mu dziesięć metrów. Upadł na kolana, wstał. Od autobusu dzieliło go już tylko kilka metrów. Podniósł ręce i zaczął gwałtownie machać. Kierowca na pewno nie przeoczył białego skrzydlatego stworzenia, otoczonego aureolą śnieżnego pudru.

Biegł i machał dalej, dotarł do rozwidlenia dróg, zebrał resztkę sił na skok przez rów. Autobus nadjechał, przez chwilę Berger miał wrażenie, że patrzy kierowcy w oczy.

On jednak nie zwolnił.

Autobus nie zwolnił.

Berger wyciągnął rękę w stronę pokrytego śniegiem boku i zakrzywił palce, jakby chciał zatrzymać wielotonowy pojazd siłą woli. Autobus z hukiem przejechał mu przed nosem, ani odrobinę nie zwalniając. Kiedy lekko skręcił, Berger wyraźnie zobaczył pięć nieregularnych kresek na boku – ślady własnych palców.

Przyglądał się przemarzniętej prawej dłoni, zakrwawionym opuszkom, ale nie czuł nic. Zupełnie nic. Opadł na kolana. Nie miał nawet siły krzyczeć.

Autobus zniknął w oddali, zostawiając za sobą nieprzeniknioną chmurę. Berger znalazł się w samym środku burzy sypkiego śniegu. Powoli, powoli się uspokajała.

Zza śnieżnej mgły zaczęło coś wyzierać. Dostrzegł ruchy, odniósł wrażenie, że chodzi o niego. Pojawiły się dwie istoty, dwaj barczyści mężczyźni w ruchu. Jeden z nich nadal odpędzał gestem autobus, jakby czas całkiem wypadł z ram.

Drugi przeciął drogę, uniósł zaciśniętą pięść i zdzielił go prosto w twarz. Cios padł w momencie, kiedy Berger był przekonany, że już jest nieprzytomny.

Zdążył jeszcze usłyszeć spadające z nieba płatki śniegu.

3

Czwartek 12 listopada, godz. 17:48

Biała powierzchnia. Nic tam się nie działo, nie sposób było dostrzec choćby jednego kształtu.

Jednak w miarę jak rozszerzało się pole widzenia, w biel wkraczały dwie równoległe świetlówki. Jedna z nich mrugała, słabo, lecz szybko, roztaczając na białym suficie nerwowo pulsującą poświatę.

Rozpoznał ją. Już ją kiedyś widział. A jednak nie dało się tego nazwać wspomnieniem.

Pierwsza świadoma myśl: jakie to dziwne być tak opróżnionym ze wszystkiego. Mieć tylko ciało. Była w tym groteskowa wolność. Wolność od przeszłości.

Po chwili pojawiło się też zupełnie inne uczucie. Jakby w jego mózgu uchylały się jedne drzwi po drugich. Jakby naprawdę po raz pierwszy chciał pamiętać.

Nagle usłyszał urzędowy męski głos:

– Mocne wychłodzenie, ale żadnych odmrożeń.

Odwrócił wzrok od sufitu. Ubrany na biało mężczyzna, obdarzony bujną białą czupryną, nasunął opatrunek z powrotem na jego prawą dłoń i przykleił dwoma kawałkami taśmy. Potem spojrzał mu w oczy.

Parzył długo, z namysłem, spod zmrużonych powiek, a potem oznajmił:

– Jestem doktor Stenbom. Poznajesz mnie, Sam?

Berger pokręcił głową. Nie rozpoznawał mężczyzny w bieli. Coś mu jednak mówiło, że powinien.

– Dłoń w każdym razie wygląda dobrze – powiedział doktor Stenbom i, nie bez pewnej czułości, położył ją z powrotem na jego udzie. – Bandaż nie ma nic wspólnego z odmrożeniami. Po prostu twoje palce mocno ucierpiały, kiedy próbowałeś rozciąć paznokciami bok lokalnego autobusu. Owinęliśmy każdy palec osobno. Wiem, że autobus jechał z prędkością ponad osiemdziesięciu kilometrów na godzinę, co by tłumaczyło postać tych obrażeń. Ale przez tydzień wszystko się zagoi. Pamiętasz, że próbowałeś złapać autobus, Sam?

Ku swojemu zdziwieniu skinął głową. Rzeczywiście pamiętał. Pamiętał całą tę szaloną wędrówkę. Kuchnię, kwadrat palarni, werandę, pole. Śnieg wpadający mu do ust. Pamiętał autobus. Pamiętał dwóch barczystych mężczyzn.

– Nie do końca rozumiem, skąd się wzięły te obrażenia na twarzy – doktor Stenbom wskazał je ręką.

Ale ja rozumiem, pomyślał Berger i przelotnie się uśmiechnął. Do siebie. Poczuł, że twarz dziwnie się napina. Dotknął jej. Cała głowa była chyba obandażowana.

– Pamiętasz, jak się nabawiłeś tych obrażeń twarzy? – spytał lekarz.

Berger pokręcił głową.

Za to doktor Stenbom powoli skinął, jakby bardziej zmartwiony.

– Jeszcze przed chwilą miałem wrażenie, że twoje spojrzenie nabrało przytomności, ale teraz pamięć najwyraźniej cię zawodzi. Wiesz, jaki mamy dzisiaj dzień?

Berger pokręcił głową. Nie był nawet pewien, czy zna nazwy wszystkich dni tygodnia. Zdaje się, że jest ich siedem, zastanawiał się.

– Poniedziałek – oznajmił.

– Niezupełnie – doktor Stenbom zmarszczył czoło.

– Wtorek – mówił dalej Berger. – Środa, czwartek, piątek, niedziela.

– Zapomniałeś o sobocie, Sam.

Berger spojrzał z powrotem na sufit. Zapomniał o sobocie. Nie potrafił nawet policzyć do siedmiu.

– Doznałeś wstrząśnienia mózgu – oznajmił lekarz. – Raczej to jest przyczyną, a nie… twój wcześniejszy stan. Możesz powiedzieć, jak się nazywasz?

– Sam Berger.

– Dobrze. A pamiętasz, jak się tu znalazłeś?

Poczuł delikatne ruchy w środku – bliżej karku niż ciemienia. Czyżby w rdzeniu kręgowym? Zobaczył przed sobą śnieg uderzający dziko o szybę, przelotne odbicie w tej samej szybie, burzę włosów. Po chwili obraz zniknął.

Berger pokręcił głową. Doktor Stenbom skinął.

– Ale pamiętasz, że próbowałeś uciec?

Berger pokiwał głową.

– Jasne, że próbowałem uciec – odparł. – Nie wiem, gdzie jestem. Na biegunie północnym?

Doktor Stenbom wybuchnął śmiechem, ale zaraz znowu spoważniał.

– Pamiętasz, kto cię tu przywiózł?

Znów stanęły mu przed oczami niewyraźne wspomnienia, niekompletne obrazy, jak podarte fotografie. Pokręcił głową.

– Pamiętasz, czy to był mężczyzna, czy kobieta?

– Kobieta – odparł od razu, ku własnemu zdziwieniu.

– Dobrze, Sam. Pamiętasz, jak wyglądała?

– Blondynka.

– Mamy obraz z kamery monitoringu przed głównym wejściem – oznajmił doktor Stenbom. – Zgadza się w zupełności, była tam blondynka. Tyle że zostawiła cię na zewnątrz, na śniegu. Musieliśmy wyjść i wnieść cię do środka. Kim ona była, Sam?

Czuł, jak mruga. Po każdym mrugnięciu bandaż się naprężał. Czyżby cała głowa była owinięta?

– Nie wiem – odparł.

– My też nie wiemy – powiedział doktor Stenbom i rozłożył ręce. – Nie mamy żadnego krewnego, z którym moglibyśmy się skontaktować teraz, kiedy zaczynasz zdrowieć.

– Zaczynam zdrowieć?

– Mimo wszystko tak sądzę – lekarz uśmiechnął się i wstał. – Myślę, że jesteśmy na dobrej drodze, Sam.

– Nie mam pojęcia, na jakiej drodze jestem.

– Śpieszmy się powoli, Sam. Jeśli nie wiesz, dokąd idziesz, to prawdopodobnie nie musisz się tam śpieszyć.

– Co teraz robisz?

– Ponownie nastawiam kroplówkę, która pracuje już od dwóch tygodni. Tę samą dawkę. Potem możemy zacząć ją zmniejszać.

– Ale co to takiego?

– Przede wszystkim składniki odżywcze – wyjaśnił doktor Stenbom. – Nie byłeś w stanie przyjmować pokarmu w inny sposób. Ale także środki uspokajające. Bardzo ich wtedy potrzebowałeś i co najmniej w równym stopniu potrzebujesz ich teraz, kiedy rzeczywistość powoli do ciebie wraca.

Przyjrzał się plastrom w zgięciu lewej ręki. Wieńczyła je żółta końcówka. Lekarz wetknął tam rurkę połączoną z woreczkiem znajdującym się na stojaku nad jego głową. Wziął się pod boki i obserwował pacjenta. Zmarszczywszy brwi, kontynuował:

– Uciekłeś, Sam. Gdyby personel tego nie zauważył, na tym mrozie spotkałaby cię pewna śmierć. Normalnym postępowaniem byłoby teraz przywiązanie cię do łóżka, dla twojego dobra. A jednak tego nie zrobię, bo myślę, że rozumiesz: to nie od nas uciekasz, lecz od rzeczywistości, od własnych wspomnień. Sądząc po tym, co ja i reszta personelu słyszeliśmy w ciągu tych tygodni, kiedy wspomnienia powrócą, nie obędzie się bez bólu. Chcę, żebyś o tym pomyślał, Sam, może nawet to zapamiętał. Nie obędzie się bez bólu.

Doktor Stenbom wstał i przez jakiś czas go obserwował. Na koniec posłał mu badawcze spojrzenie i wyszedł. Być może zamek kliknął, kiedy zamknęły się za nim drzwi.

Berger obserwował żółtą końcówkę wystającą mu z ręki. Zaczął powoli odklejać paski taśmy chirurgicznej, które ją utrzymywały.

Miejsce, w którym została wbita gruba igła, było nie tylko sine, ale też pełne mniej lub bardziej zagojonych śladów po wcześniejszych wkłuciach – nie ulegało wątpliwości, że leżał tu już od jakiegoś czasu. Dwa tygodnie, tak mówił doktor fucking Stenbom, a może i znacznie dłużej. Na razie czas był pozbawiony wszelkiego znaczenia.

Wyrwał igłę. Ze zgięcia ręki trysnął strumień krwi, dość słaby – jakby w żyłach nie było już ciśnienia. Strumień przeszedł w strużkę. Berger wyszarpnął sobie poduszkę spod głowy, zdjął powłoczkę i podłożył poduszkę pod łokieć. Krew powoli spływała po niej krętym strumieniem i tworzyła coraz większą plamę.

Zaczął zginać grubą igłę. To było trudniejsze, niż się spodziewał. W końcu nadał jej kształt lekkiego łuku. Podniósł ją pod światło i dokładnie obejrzał. Potem wbił w rękę i zaczął dłubać we wciąż krwawiącej ranie, szukając dojścia do żyły.

Ból wprowadził go w stan czujności.

Przyjrzał się skórze. Kilka centymetrów poniżej rany spostrzegł niewielkie wybrzuszenie. Wcisnął igłę mocniej – wybrzuszenie się powiększyło. W końcu skóra pękła. Krew wypłynęła z obu ran – wlotowej i wylotowej.

Zobaczył dziurę, dziurę po postrzale. Obraz przelatywał mu przed oczami, próbował się utrzymać. Był uporczywy.

Został jednak odegnany przez przezroczysty płyn pośród cieknącej krwi. Płyn sączył się z czubka wygiętej igły. Kap, kap. Płyn infuzyjny. Nie wpływał już do jego żył, nie zatruwał ciała.

I duszy.

Nakleił taśmę z powrotem na ranę, zrobił w niej mały tunel i czekał, aż pierwsza przezroczysta kropla wypłynie z niego na poduszkę. Kiedy to się stało, umocował żółtą końcówkę i wszystko wyglądało jak przedtem.

Położył zaplamioną krwią poduszkę po drugiej stronie łóżka, jakby chciał, żeby wyschła, przerzucił nogi nad krawędzią łóżka i usiadł. Następnie przeniósł ciężar ciała i wstał. Lekko się zachwiał, głowę przeszyły mu błyskawice bólu, ale utrzymał równowagę. Zrobił pierwszy, niepewny krok, a potem drugi. Fakt, chwiał się na nogach i był mocno oparty na stojaku od kroplówki, ale stał.

Na drugim końcu sali o nagich ścianach tkwiła umywalka z lustrem. Pokuśtykał w tamtą stronę. Zobaczył osobliwą twarz mumii i pomyślał, że to dość logiczne. Człowiek bez pamięci, człowiek bez twarzy. To nie było odbicie Sama Bergera. Przeciągnął lekko palcami po bandażu. Miał wrażenie, że w lustrze widzi kogoś zupełnie innego.

Kogoś zupełnie innego. Odbicie zupełnie innego człowieka. Nagle lustro stało się szybą, być może w samochodzie, i w jednej chwili nie było już wyraźne i czyste, lecz pokryte zawijasami. Spostrzegł płatki śniegu – duże, płaskie płatki wirujące w tańcu w kierunku szyby, jakby samochód penetrował kłębowisko prędko pęczniejących śnieżnych drobin. W tym przelotnym odbiciu zobaczył coś innego. To nie było odbicie jego – Sama Bergera. Zobaczył burzę jasnych włosów. Nie było twarzy, tylko włosy. A potem wszystko zniknęło. Została jedynie dziwnie gapiąca się mumia. Nie w szybie, tylko w lustrze w nieubłaganie nagim pokoju w środku czegoś, co mimo wszystko musiało być placówką służby zdrowia.

Odszedł od lustra, nie chciał widzieć nic więcej. Pokuśtykał do okna. Wyjrzał na zewnątrz. Pole, wcześniej tak białe, było teraz zupełnie czarne. Nic nie było widać, ani księżyca, ani choć jednej gwiazdy, tylko nieprzeniknioną czerń. Nie dało się nawet stwierdzić, czy śnieży.

Ale przecież musiało śnieżyć.

Nie potrafił uciec od swojego odbicia. Znów zobaczył mumię. Tym razem jednak mumia uczyniła gest Sama Bergera – uniosła zabandażowaną prawą rękę i strzeliła do siebie z dwulufowego rewolweru.

Zupełnie znieruchomiał. Jak postać przy stole.

Poczuł błysk dezorientacji. Stół? Postać?

Straszliwe wrażenie pamiętania czegoś, czego wcale się nie pamięta. Dokładnie tej pustej przestrzeni.

Stał przy oknie czarnym jak węgiel. Widział swoje odbicie, to zmumifikowane. W tle ukazywały się rzeczy, formowały się na jego oczach. Pokój. Duży, niemal pusty dom. Deszcz bijący ciężko o szyby. Postać siedząca w pokoju na krześle. Pustka, bezruch, którego nie można porównać z niczym innym. Stopniowo pojawiające się umeblowanie – czy raczej jego brak. Prawie zupełnie nieumeblowane wnętrze. Krzyk niewiadomego rodzaju, wznoszący się ku stosunkowo wysokiemu sufitowi. Ale nic więcej. Nic więcej. Chociaż…

Burza włosów. Burza jasnych włosów. Cały mózg zaczął wirować.

Siedząca postać. Wszystko niewyraźne.

Czterolistna koniczyna. I nagła eksplozja krwi. Krwi i przemocy. Dom wypełniony bólem. Wszędzie dziury po kulach. W podłodze.

Dziury po kulach w podłodze.

Siedząca postać. Kobieta. Bezruch.

A potem piwnica, ciemne schody. Tam nie dał rady pójść. Mózg stawiał opór.

Wirowanie się rozpoczęło, nie miał pojęcia, gdzie miało swój początek. Dwaj ludzie, coraz bardziej oddaleni, jakby obserwował ich z dużej odległości. Zarówno w czasie, jak i w przestrzeni. Najpierw szli, a potem siedzieli nieruchomo, bardzo blisko.

Wszystko dziko wirowało.

Może to właśnie była rzeczywistość: księżyc wysunął się z chmury, rozświetlając z wolna wirujące płatki śniegu. Nie wpadały na szybę, raczej dotykały jej w tańcu. Można było śledzić każdy płatek, nietknięty przez czas i przez prędkość.

Prędkość nie istniała. Była w nim i nigdzie więcej. Ruch wewnątrz niego był szybki.

Słabość pamięci była niepojęta: wszystko się wymykało. Już miał pochwycić jakiś obraz, kiedy ten mu uciekał.

Znowu zobaczył tych dwoje – jedna postać duża, a druga mała. Dobrany duet. Zmusił się, aby ich unieruchomić, choć szli w kierunku stołu. Większą postacią był on – Sam Berger – a obok niego szła kobieta. Nie blondynka, lecz brunetka, raczej drobna, ostrzyżona na pazia. Bezskutecznie próbował przypomnieć sobie jej imię. Desiré?

Tak, zgadzało się i nie zgadzało jednocześnie. Było jeszcze inne imię, może przydomek? Tak. Deer. Chyba się zgadza? Nagle zobaczył ich z zewnątrz. Sam i Deer, dobrany duet.

Policjanci.

Potem siedzieli po tej samej stronie stołu w pokoju przesłuchań. On po lewej, a Deer po prawej. Rosenkvist. Desiré Rosenkvist.

Zobaczył własną minę – była ponura. Spojrzał na Deer – na jej twarzy malowała się zachęta. Good cop, bad cop. Zobaczył szyderczy gest Sama Bergera.

Znajdowały się tam trzy kobiety. Jedna siedziała nieruchomo na krześle w pokoju bez mebli. Deszcz bębnił o szyby, a na podłodze widać było krew i ślady po kulach.

A może cztery kobiety?

Albo jeszcze więcej?

Po chwili wszystko zniknęło.

Nagle. Jakby niewyćwiczony, wytrzęsiony mózg dostał za dużo bodźców i po prostu się wyłączył.

Berger krzywo postawił nogę. Rozległ się zgrzyt stojaka na kroplówkę. Poczuł naprężenie rany, w której tkwiła igła. Przyjrzał się plastrom. Wyglądały normalnie. Czekał. W końcu z małego tunelu z plastrów wypłynęła kropla przezroczystego płynu.

To wciąż działało.

Odwrócił się i omiótł pokój wzrokiem. Zostawił za sobą ślad na podłodze. Nie krwi, lecz pojedynczych przezroczystych kropel. Ślad kropelkowy. Ślad infuzyjny. Miał nadzieję, że wyschnie, zanim do jego pokoju wejdzie ktoś z personelu.

Pokuśtykał w stronę łóżka. Leżała tam poduszka, bez powłoczki, ale z wyraźną plamą krwi. Dotknął jej. Nadal była mokra. Położył powłoczkę obok i postanowił, że zaczeka z jej naciąganiem, aż krew zakrzepnie.

Żeby nie zostawiać za sobą śladów. Śladów krwi.

Okrążył łóżko i wrócił do punktu wyjścia. Usiadł na brzegu łóżka, podciągnął nogi i położył się płasko na plecach.

Popatrzył w sufit. Za nerwowo pulsującym blaskiem był zupełnie biały. A mimo to nie brakowało mu właściwości. Właściwości, które obudziły wspomnienia.

Wiedział, że powinien zrobić przerwę. Ponownie opróżnić mózg, podłączyć go do ładowarki. A potem zacząć pamiętać.

Naprawdę pamiętać.

4

Piątek 13 listopada, godz. 7:33

W pokoju nie było okien. Było za to więcej ludzi. I jeszcze więcej ekranów. Czuł się tak, jakby byli pod ziemią. A w każdym razie poniżej jej poziomu.

W rogu wielkiego, pełnego gorączkowej aktywności pokoju było dwóch mężczyzn, jakby na uboczu. Siedzieli po dwóch stronach i obserwowali swoje twarze niemal równie często jak ekrany komputerów. Jeden z nich wpatrywał się w ścianę, drugi obserwował pokój. Zmieniali się, bo każdy z nich wolał widok pokoju.

Wyrośnięty mężczyzna, który w tym tygodniu wyciągnął pusty los i musiał patrzeć w ścianę, zerkał na tani zegarek do nurkowania, który miał na grubym nadgarstku. Jakby właśnie się wynurzył i sprawdzał, na jak długo udało mu się wstrzymać oddech. Wziął kilka głębokich wdechów i znów zanurkował. Głęboko w komputerowe morze.

Przy komputerze stała mosiężna tabliczka informująca, że nazywa się Roy Grahn.

Poczuł na sobie szybkie spojrzenie z przeciwka. Żaden nie chciał się do tego przyznać, ale między nimi trwała ciągła walka o to, kto pierwszy osiągnie oficjalny status i zostanie awansowany na pracownika wewnętrznego.

Na razie obaj byli zaliczani do zasobów zewnętrznych.

Obok ekranu odwróconego do ściany stała w zasadzie identyczna mosiężna tabliczka, tyle że z napisem Kent Döös. Kent Döös zanurzył się w komputerowym świecie, wyposażony mniej więcej w te same parametry wyszukiwania co Roy Grahn, i sprawdzał, czy pojawiło się coś nowego.

Jak zwykle było to trudne. Jeśli ktoś z poszukiwanych wbrew oczekiwaniom pojawiłby się w przestrzeni publicznej, to tylko w wyniku błędu. Właśnie takiego błędu szukali Roy i Kent: użycia karty debetowej, pojawienia się w sieci, wszelkiego rodzaju omyłkowych ujawnień tożsamości.

Kent Döös myślał: Molly Blom.

Roy i Kent już z nią pracowali, robiła niesamowite wrażenie. Nigdy nie popełniłaby błędu tego typu. Należała do zasobów wewnętrznych, była jedną z najbardziej cenionych, niemal legendarnych wtyczek. Miała upoważnienie do używania kilku tajnych tożsamości, których nie znała nawet policja bezpieczeństwa, Säpo. Mogłaby pozostawać poza zasięgiem radarów w nieskończoność. To jej partner, o ile można go tak było nazwać, były policjant z wydziału kryminalnego, Sam Berger, był słabym ogniwem. Prawie całą energię wkładano w szukanie jego ewentualnych potknięć. Ale od dwóch tygodni także on nie dawał znaku życia.

Albo był pod pełną kontrolą Molly, albo zapadł się pod ziemię na własną rękę. To drugie mimo wszystko wydawało się nieprawdopodobne. Pieprzony Sam Berger musiał popełnić jakiś błąd, to nieuniknione. Należało tylko cierpliwie czekać. Z drugiej strony, cierpliwość nie była mocną stroną ani Kenta, ani Roya.

Zajęli się zwyczajowym wyszukiwaniem. Należało znaleźć najbardziej ustronne miejsca, o których nie ma wielu informacji w sieci. Hotele z systemem manualnej rejestracji gości, objęte tajemnicą ośrodki zdrowa, obozy treningowe celowo organizowane w odludnych miejscach, bilety lotnicze z podejrzanymi danymi osobowymi, które zbyt późno zaalarmowały służby, przejścia graniczne, z których raporty spływają wyjątkowo ociężale, ledwo widoczne miejsca w całej strefie Schengen, w których w ogóle się nie przeprowadza kontroli tożsamości. No i oczywiście tereny poza strefą. Jednak najbardziej prawdopodobne było, że Berger i Blom są na terenie Unii, w strefie Schengen, zapewne gdzieś, gdzie w paskudnym listopadzie jest najlepiej.

Hipoteza o ucieczce za granicę nie do końca przekonywała Kenta. Długo współpracował z Molly Blom. Nie wierzył, że uciekła za granicę. Skupiał się na Szwecji. Na jej najbardziej niewidocznych zakątkach. Może gdzieś w głębi kraju?

Roy Grahn i Kent Döös nie mieli dostępu do najbardziej tajnych informacji. Nie wiedzieli dokładnie, czym zawinili Molly Blom i Sam Berger, ale wiedzieli, że są na szczycie listy poszukiwanych przez Säpo.

Kent wiedział, że minutę później będzie gorzko żałował swojego kilkusekundowego zawieszenia, ale nie był w stanie powstrzymać paradoksalnych wspomnień. Wyraźnie pamiętał szaloną walkę, kiedy Berger włamał się do mieszkania Blom. Bił się jak trzykrotny recydywista, trzeba go było uśpić. Potem przypomniał sobie Blom przesłuchującą Bergera – była nieustępliwa. Nagle z niejasnych powodów nagranie się urwało. Na koniec przypomniał sobie, co się działo w koszmarnym mieszkaniu w Sollentunie. Berger i Blom byli tam razem i wspólnie przeprowadzili bohaterską akcję ratunkową.

Kent nie potrafił sprawić, żeby te wspomnienia do siebie pasowały.

Ale przypomniał sobie, z lekkim uśmieszkiem, że Roy wymiotował. W przeciwieństwie do niego.

Kiedy na ekranie pojawił się wynik, nie był całkiem gotowy. Nie wiedział, jak długo mrugało okienko na ekranie, ale kiedy już je zobaczył, wszystko zaczęło się toczyć szybko. Przeklikał się przez kilka rejestrów, prześlizgnął przez parę firewalli, złamał kilka haseł i już miał wejść najgłębiej, kiedy zobaczył coś, czego absolutnie nie chciał widzieć. Rękę.

Rękę na ekranie. A na niej tani zegarek do nurkowania. Palce wskazujący i środkowy tworzyły kształt litery V.

Roy szybko wstał i wrzasnął:

– Arjeplog!

Był już w połowie drogi do drzwi, kiedy Kent z niesmakiem spojrzał na wynik wyszukiwania. Na ekranie ukazał się napis: „Sam Berger: dom opieki Lindstorp, gmina Arjeplog”.

* * *

Jak zwykle minęła dobra chwila, zanim drzwi wydały leniwy pomruk zwiastujący dostęp do tego, co najświętsze. Zanim to nastąpiło, ponad minutę dreptali w korytarzu. Kent, chcąc nie chcąc, zadawał sobie pytanie, co szef wydziału wywiadu Säpo zawsze robi przez tę minutę. Czy rzeczywiście był to tylko pokaz siły?

Roy otworzył drzwi i wszedł do środka. Szef wydziału August Steen siedział za biurkiem wyprostowany jak struna. Miał krótko ostrzyżone siwe włosy bez śladów łysiny, a jego jasnoszare oczy przypominały zmrożone kamienie.

– Mamy go – oznajmił Roy.

August Steen szerokim gestem zdjął okulary do czytania, postukał nimi w stół i spytał:

– Kto kogo ma?

– Bergera – odparł Roy. – Sama Bergera. Mamy go. W domu opieki nieopodal Arjeplog.

Brwi Steena zmarszczyły się na sekundę. Poza tym na surowej twarzy nie drgnął żaden mięsień. I ani jedno słowo nie padło z jego ust.

– Mogę zaproponować najszybszy transport? – ciągnął Roy. – Każda sekunda to większe ryzyko ucieczki.

August Steen bacznie go obserwował. Potem spojrzał na Kenta. To nigdy nie było zbyt przyjemne.

Skinął głową.

Roy i Kent w pół sekundy wyszli z pokoju. Steen obserwował drzwi, które się za nimi zamknęły. Obserwował je długo.

W końcu wyprostował szyję, która donośnie strzyknęła, i wysunął jedną z najniższych szuflad biurka. Przez chwilę w niej grzebał, aż w końcu wyciągnął wiekowy telefon. Z nieobecnym wyrazem twarzy czekał, aż powoli się włączy. Potem wziął go do ręki i użył.

* * *

Roy Grahn myślał, że „najszybszy transport” będzie oznaczał pokonanie całej drogi helikopterem. Nie miał jednak pojęcia, że z komisariatu w Sztokholmie do Arjeplog jest dziewięćset czterdzieści kilometrów.

Na szczęście zdążyli na poranny lot. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, na lotnisku Arvidsjaur powinien na nich czekać śmigłowiec, którym przelecą ostatnie sto pięćdziesiąt kilometrów.

Kiedy wysiedli z prawie pustego samolotu, powitała ich śnieżyca. Dużo silniejsza niż przy lądowaniu – prawdopodobnie się wzmagała. Poza tym niepokojąco wiało.

Wsiedli do maleńkiego helikoptera. Wiatr rzucał ich tam i z powrotem przez białą pustkę i tylko czasami pozwalał dostrzec bezkresne masywy górskie. Wiedząc, że Berger, choćby i w ograniczonym zakresie, potrafi walczyć wręcz, sprawdzili broń – dwa solidne glocki i w zapasie dwie łatwo dostępne strzykawki z grubymi igłami w celu szybkiego podania substancji, na przykład do tętnicy szyjnej.

Ledwo dało się dostrzec jakby zamarznięte małe miasto, kiedy je mijali, a znów znaleźli się nad wsią. Kent dostrzegł maleńki prostopadłościan przesuwający się po wężowatym kształcie, w którym po bliższych oględzinach rozpoznał drogę. A prostopadłościan zapewne był autobusem.

Zza śniegu wyrastał budynek, a przed nim rozpościerało się płaskie pole z odśnieżonym okrągłym lądowiskiem dla helikoptera. Doświadczony, choć małomówny pilot z wprawą wylądował w okręgu i wszystko zrobiło się białe. Silnik i śmigło już dawno ucichły, kiedy wzniecony śnieg wreszcie opadł. Pośród śnieżycy dało się dostrzec trzy osoby w grubych kurtkach. Drzwi się otworzyły, Kent i Roy, w zbyt cienkich ubraniach, poczuli uderzenie zimna. Powinni byli się domyślić, że Arjeplog w połowie listopada będzie mroźną częścią kraju. Powinni.

Siwy mężczyzna idący przodem wyciągnął do nich rękę na powitanie.

– Doktor Stenbom – przedstawił się. – Witajcie w Lindstorp.

– Roy Grahn, Säpo – odparł Roy i podał mu rękę. – I Kent Döös.

– Też z Säpo – dodał Kent.

Doktor Stenbom nie zawracał sobie głowy przedstawianiem dwóch idących za nim mężczyzn. Nie było zresztą takiej potrzeby. Kent i Roy dobrze znali ten typ. Pielęgniarze. Strażnicy więzienni. Doktor się odwrócił i poprowadził gości niedbale odśnieżoną ścieżką w stronę budynku, który przypominał gospodarstwo.

– Sam Berger, tak? – odezwał się lekarz, kiedy szli przez śnieg. – Nie wiem, czy wiecie, że wczoraj próbował uciec. Namierzyliśmy go w ostatniej chwili, jeszcze trochę i by zamarzł.

– Uciec? – odparł Roy. – Przebywa teraz w zamknięciu?

– Tak, tymczasowo – oznajmił doktor Stenbom. – Trafił do nas w fatalnym stanie. Zostawiła go niezidentyfikowana osoba. Był bardzo zdezorientowany i agresywny, musieliśmy podać mu leki uspokajające, po których usnął. Kiedy się obudził, był wściekły, rzucał groźby, wykazywał objawy głębokiego niepokoju. Tak rozrabiał, że postanowiliśmy go uśpić.

– Kiedy to było?

– Mniej więcej dwa tygodnie temu.

– Trzymaliście go pod narkozą przez dwa tygodnie?

– Wprawdzie jesteśmy ośrodkiem specjalizującym się w zaawansowanej opiece psychiatrycznej, ale nie mamy środków, które pozwalałyby pilnować więźniów okrągłą dobę. W tym okresie co jakiś czas zmniejszaliśmy dawki leków i badaliśmy jego stan. Dopiero wczoraj rano wydawał się wystarczająco spokojny, aby odstawić mu leki. Ale najwyraźniej spokój wynikał jedynie z zamiaru przygotowania ucieczki. Dość szalonej, pozwolę sobie podkreślić. Próbował chwycić autobus gołymi rękami.

– Jak teraz wygląda sytuacja?

– Przy okazji nabawił się obrażeń, więc postanowiliśmy wrócić do maksymalnej dawki. Porządnie go uśpiliśmy.

– Obrażeń? – odparł Kent i się wzdrygnął. – Chodzi o odmrożenia?

– Nie przede wszystkim – oznajmił doktor Stenbom. – Jak wspominałem, próbował złapać autobus gołymi rękami. Prawdopodobnie został potrącony przez ten autobus i doznał obrażeń twarzy. Jest obandażowany.

– Obandażowany?

– Tak. Owinęliśmy mu głowę gazą.

Wreszcie dotarli do czegoś, co wyglądało jak tylne drzwi. Doktor Stenbom wstukał kod, przeciągnął kartę wstępu przez czytnik i powiedział:

– Tak więc obawiam się, że nie będziecie mogli teraz przesłuchać Bergera. O cokolwiek jest podejrzany…

Roy i Kent zignorowali jego ciekawość i otrzepali cienkie kurtki ze śniegu. Korytarz był zupełnie pusty, świetlówki na suficie rzucały zimne, surowe światło na ich zaniepokojone twarze. Skręcili w większy korytarz. Szła nim tylko pielęgniarka z wózkiem medycznym. Nie widzieli ani jednego pacjenta.

W końcu doktor Stenbom przystanął przed jednymi z identycznych drzwi i wyciągnął pęk kluczy. Włożył jeden z nich w coś, co najprawdopodobniej było zamkiem antywłamaniowym. Kent i Roy zobaczyli, jak marszczy czoło – trwało to tylko krótką chwilę, ale było niedwuznaczne. Jak na dany znak obaj rozsunęli zamki błyskawiczne w kurtkach i odpięli kabury. Doktor Stenbom otworzył drzwi… które wcale nie były zamknięte na klucz.

W samotnym łóżku, przy ścianie daleko od drzwi, leżał człowiek całkowicie przykryty kocem.

Roy wyciągnął pistolet i szybko zabezpieczył pokój. Kent pokonał biegiem kilka metrów dzielących go od łóżka i również wyciągnął glocka. Odsunął koc i kołdrę.

Zobaczyli smacznie śpiącą postać.

Ubraną na biało.

To była pielęgniarka.

Z pustą strzykawką wystającą z ramienia. Stenbom szybko ją zbadał i uznał stan jej zdrowia za zadowalający.

– Do jasnej cholery! – krzyknął Roy i odwrócił się w stronę dwóch pielęgniarzy, którzy wolnym krokiem weszli do sali. Odpowiedzieli wzruszeniem ramion.

Na prześcieradle, po stronie śpiącej pielęgniarki, widniała duża mokra plama.

– Co to jest, do diabła? Ten gnojek się zeszczał? A może pielęgniarka?

Doktor Stenbom nachylił się nad plamą i lekko wciągnął powietrze. Pokręcił głową i odwrócił się w kierunku stojącej przy łóżku kroplówki. Chwycił rurkę i podążył przez całą długość aż do końcówki, która powinna była tkwić w ramieniu Sama Bergera. Żółtej i pokrytej świeżą krwią. Doktor Stenbom przyjrzał się igle. Była wygięta.

– Infuzja się nie przyjęła – oznajmił.

– Mów pan po ludzku! – wrzasnął Roy.

– Wygiął igłę – odparł doktor Stenbom z namysłem. – Płyn infuzyjny wyciekł. Berger nie jest pod narkozą. Kiedy przyszła pielęgniarka, żeby mu podać…

– Był przygotowany – przerwał Kent i wskazał pielęgniarzy. – Uciekał wczoraj. Dokąd?

Pielęgniarze patrzyli po sobie. Trochę za długo.

– Mówcie, do cholery! – krzyknął Roy.

– Kuchnia – odparł większy pielęgniarz. – Potem na taras. I dalej na pole i do drogi.

– No to ruchy! – wrzasnął Roy.

Pobiegli korytarzem.

– Całkiem świeża krew na igle – wydyszał doktor Stenbom. – Minęło niewiele minut.

Wbiegł po schodach i skręcił w kolejny korytarz. Jeden z pielęgniarzy otworzył drzwi do kuchni. Na wózku kelnerskim stało kilka termosów i półmisek cynamonowych bułeczek przykrytych folią. Poza tym było pusto.

– Szukajcie! – zawołał Roy.

Pracownicy ośrodka posłuchali i nieco nieporadnie zaczęli przeczesywać obskurną kuchnię.

– Tutaj – odezwał się mniejszy z pielęgniarzy.

Podeszli do okna, przy którym stał. Przez uświnioną szybę widać było helikopter. Pilot stał w śnieżycy i palił papierosa. Chmura dymu zdawała się być przechwytywana przez płatki śniegu i partiami wsysana ku ziemi.

– Tutaj – powtórzył pielęgniarz i wszyscy przenieśli wzrok z okna na zlewozmywak. Do jednego z czterech nieumytych kubków po kawie skapnęła kropla krwi i przybrała kształt gwiazdy.

Krew była świeża.

Kuchnia miała dwoje drzwi. Roy podbiegł do jednych z nich i otworzył. Ukazała się spiżarnia. Pusta.

– Sprawdźcie to – krzyknął i pobiegł do drugich drzwi.

Otworzył. W obu kierunkach rozciągał się posępny korytarz. Roy wyszedł i usłyszał za sobą krzyk:

– Tu też jest krew!

Roy prędko się zastanowił, gdzie jest helikopter, i pobiegł korytarzem w lewo. Po kilkunastu metrach stanął i popatrzył na smutną plecioną tapetę beżowego koloru. Kent go dogonił i zobaczył, jak jego wskazujący palec zbliża się do słabego czerwonego śladu na ścianie.

– Ma zawroty głowy – stwierdził Roy. – Wbiegł w ścianę.

Biegli jeden przy drugim w stronę drzwi na końcu korytarza. Otworzyli je i poczuli zamieć na twarzach. Dopiero po chwili mogli znów oddychać, a jeszcze dłużej potrwało, nim cokolwiek zobaczyli. Śnieg wirował we wszystkich możliwych kierunkach.

Znajdowali się na czymś w rodzaju werandy. Nie więcej niż dwa metry kwadratowe były odśnieżone, jakby tworzyły miejsce do stania, może palarnię. W grubszej warstwie śniegu dostrzegli świeże ślady kroków. Prawdopodobnie w pobliżu była poręcz lub balustrada, może też coś w rodzaju zejścia na pole. Daleko po lewej, bardzo niewyraźnie widzieli helikopter.

Roy uniósł pistolet, jakby biorąc coś na celownik, miał lepszą widoczność, ale to tylko sprawiło, że Kent zyskał przewagę. Brnął przez grubszą warstwę śniegu, balansował na zlodowaciałej pokrywie, choć wszystko wskazywało na to, że zaraz ją sforsuje. Podszedł do krawędzi i przeskoczył nad zaśnieżoną balustradą. Wpadł głęboko w śnieg, wydostał się z niego i ruszył w kierunku coraz bardziej nieprzeniknionej śnieżycy. Szalejący żywioł wyglądał tak nietypowo, że w każdej innej sytuacji zatrzymałby się i zaczął go podziwiać. Teraz jednak był na tropie, musiał więc mieć oczy dookoła głowy. Nic nie mogło ujść jego uwadze.

Nawet anioł.

Bo tak właśnie wyglądał. Rozprostował skrzydła, białe na tle obejmującej wszystko bieli. Wydawało się, że postać w każdej chwili może oderwać się od ziemi i na przekór prawom natury po prostu wystrzelić w górę ku śnieżnej zamieci, triumfalnie przelecieć po gniewnym niebie, zanurkować ku niemu i z owym zwycięskim uśmiechem Bergera minąć o włos jego wyciągniętą rękę, odlecieć i zniknąć.

Tak się jednak nie stało.

Postać, którą miał przed sobą, była coraz bliżej. Nie, to on sam, Kent, pokonywał teren i był już tak blisko, że miał ją w zasięgu wzroku. Zobaczył cienki, rozciągnięty ślad na śniegu, przez który właśnie brnął. Był tak blisko, że niemal mógł dotknąć trzepoczącego się człowieka.

Szybko ocenił sytuację. Pomyślał, że będzie miał szansę, jedną szansę. Szukał chwili, w której będzie mógł się rzucić na uciekiniera, ale akurat kiedy się zaparł nogami, w Bergera wstąpiła nowa energia i znalazł się poza jego zasięgiem. Odwrócił się i Kent zobaczył białą, rozmazaną twarz. Berger patrzył, jakby nigdy wcześniej go nie widział i nigdy nie bił go bezwzględnie w mieszkaniu przy Stenbocksgatan we wciąż jeszcze kompletnie bezśnieżnym Sztokholmie. Jak zupełnie inna istota. Mumia.

Mumia uniosła obandażowaną rękę, jakby chciała zastrzelić go palcami.

To był fałszywy krok. Chwila nadeszła. Kent po raz kolejny zaparł się stopami w groteskowym śniegu, wyskoczył, chwycił szamoczącą się postać za ramię i obalił na śnieg, który natychmiast ustąpił pod ich ciężarem. Głęboko w śniegu znalazł się z nią oko w oko, zastosował zabroniony chwyt wykręcania ramion do tyłu i wcisnął gnojka w miękkie podłoże.

Oczy spoglądały na niego zza warstw gazy, przez ramię. Niebieskie, krnąbrne, lekko spanikowane. Kent go obrócił, przycisnął kolanami przedramiona. Chwycił opatrunek gdzieś na karku. Zaczął go odwijać. Zobaczył policzek, który był jedną wielką powierzchowną raną, i brodę z kilkoma zadrapaniami.

Znienawidzoną twarz Sama Bergera miał wypaloną w pamięci. Nadszedł czas zapłaty za poniżenie, jakiego doznał w ostatnich tygodniach. Chciał zobaczyć, jak rozkrwawione, przerażone oblicze powoli zmienia się w twarz pokonanego Bergera.

Odwijał powoli, upajając się tą czynnością. Kawałek po kawałku zza bandaża wyłaniała się skóra. Wielkie płatki śniegu opadały na nią i się topiły.

Zawartość zwycięskiego pucharu zaczynała jednak mieć gorzki posmak. Już po odsłonięciu szczęki Kent poczuł, że coś jest nie tak. Nie mógł tego dłużej przeciągać. Zaczął odwijać jak najszybciej.

Puchar wypełnił się trucizną.

Kent dobrą chwilę patrzył na poranioną, posiniaczoną twarz.

A potem wrzasnął z całej siły:

– Ja pierdolę, to nie jest Sam Berger!

5

Środa, 18 listopada, godz. 10:28

Śnieg już nie padał. Po prostu leżał. Spokojny, nieruchomy. Świat miał biały kolor. Przypominało to pokonywanie dziewiczych terenów.

Coś przedzierało się przez biel. Kobieta.

Jej wytężony krok tworzył pierwsze oznaki cywilizacji. Oznaki walki, przetrwania. Oporu wobec opłakanych warunków.

To była długa noc, dopiero rankiem śnieżyca przesunęła się dalej na południe. Ścieżka nie była już tak dobrze odśnieżona.

Kobieta pokonała wierzchołek wzniesienia, zobaczyła domek w nowych białych szatach, rzuciła okiem na komórkę. Miała dwie minuty – dużo czasu.

Wtedy go zobaczyła. Brnął w śniegu, otulony intensywnie czerwoną puchową kurtką.

Przystanęła, gwałtownie podniosła głowę ku błękitnemu niebu i pobiegła za nim. Jego ślady były głębokie i wyraźne, jej kroki hamowała gruba pokrywa śnieżna. Raczej się wlokła przed siebie niż biegła, a on toczył się na przedzie. Zygzakowaty ślad, który za sobą zostawiał, również świadczył o jego stanie psychicznym.

Mimo to była coraz bliżej. Wyciągnęła telefon komórkowy. Nie miała pojęcia, jak długo wskazywał dziesiątą dwadzieścia dziewięć. Godzina mogła się zmienić w każdej chwili, a wtedy na wszystko byłoby już za późno.

Kiedy przebiegała ostatnie metry, bardziej niż kozicę górską przypominając pług śnieżny, rozpięła długą, białą pelerynę. Wypełniona wiatrem przypominała spinaker na morzu w czasie sztormu. Berger się odwrócił. Był zdezorientowany, pierwotny strach promieniował z jego oczu, nieprzerwanie wyzierających znad dziko rozrośniętej, posiwiałej brody.

Wylądowała na nim, wcisnęła cały czerwony kształt w śnieżne masy, poczekała, aż śnieżnobiały spinaker go przykryje, i rzuciła okiem na komórkę. W tej samej chwili godzina zmieniła się na dziesiątą trzydzieści.

Znaleźli się oko w oko w naprędce rozbitym obozie. Wpatrywał się w nią. Uniosła palec do ust, syknęła. Posłuchał bez słowa.

Dziwnie było go widzieć w takim stanie. Jakby się zmienił. To, że broda się rozrosła ponad wszelkie pojęcie, nie było tak dziwne jak to, że zmieniła kolor. Jego ciemne włosy też posiwiały – jakby dwa tygodnie na szwedzkim biegunie niedostępności uczyniły go innym człowiekiem.

Nadal trzymała palec przy ustach, on w dalszym ciągu milczał i leżał nieruchomo, nagle skłonny do współpracy. Patrzyła na telefon, a czas płynął. Słychać było tylko ich dyszące oddechy, w dwóch zupełnie różnych tempach.

Leżała na nim. Jego ciało wydawało się zwiotczałe. W śnieżnej grocie, utworzonej pod jej szeroką białą peleryną, nawiązała z nim kontakt, praktycznie po raz pierwszy od czasu wydarzeń w hangarze na łodzie. Oczy zerkające znad plątaniny zarostu już bardzo dawno nie były tak przytomne.

Ostatni raz rzuciła okiem na telefon. Było już w porządku, już po wszystkim. Powoli wstała, peleryna przestała odgrywać rolę kamuflażu i zdumiewająco ciasno opinała jej wyprostowaną sylwetkę. Jego czerwona puchowa kurtka leżała rozciągnięta na śniegu.

Pomału się podniósł, stanął obok niej, oko w oko.

– Satelita – oznajmiła. – Jeden z wielu.

Mocno zamrugał, jakby fizycznie próbował odpędzić resztki dezorientacji. Otworzył usta, jak gdyby chciał coś powiedzieć, ale komunikacja wciąż jeszcze była niemożliwa. Chwyciła go pod rękę i z precyzją zaprowadziła z powrotem do domku.

Biegun niedostępności to miejsce znajdujące się najdalej jak tylko się da od rubieży cywilizacji. Istnieje na przykład oceaniczny biegun niedostępności zwany punktem Nemo, znajdujący się na południowym Pacyfiku, najdalej od lądu ze wszystkich punktów na oceanie.

Również każdy kraj posiada własny biegun niedostępności. Szwedzki znajduje się przy południowo-wschodniej zatoce jeziora Kåbtåjaure, w Parku Narodowym Padjelanta w gminie Jokkmokk, zaledwie kilka metrów od pośpiesznie utworzonej groty śnieżnej, którą oboje chwilę wcześniej opuścili.

Kiedy otworzyła drzwi do małego domku, przeciąg uniósł jej jasne włosy.

Łóżko było puste, prześcieradło i kołdra wyglądały jak kłębowisko. Na nocnym stoliku leżały tabletki. Podłużne pudełko na zegarki było otwarte po raz pierwszy od ich przyjazdu, złocona klamra lśniła delikatnie w przefiltrowanym przez szybę zimowym słońcu.

Mężczyzna przecisnął się obok niej, opadł na podłogę za prymitywną toaletą i się skulił. Plecami dotykał ściany, obejmował kolana, wpatrywał się w przestrzeń. Na jego nadgarstku pierwszy raz od dawna był zegarek.

– Minęły ponad dwa tygodnie, Sam – powiedziała kobieta. – A mimo to nie jesteśmy do końca pewni. – Mam schemat ukazujący, kiedy mogą przelatywać satelity. Wtedy należy unikać przebywania poza domem.

Popatrzył na nią, potarł potężny zarost, rozprostował kark i odwróciwszy wzrok, powiedział:

– To gówno musi się teraz skończyć.

– W tym okresie nie byłeś przesadnie kontaktowy Sam. Skończyłeś brać leki?

Pokręcił głową.

– Molly, do jasnej cholery!

Przycupnęła obok niego. Siedzieli tak przez chwilę, ona w kucki, on oparty o ścianę. Słychać było tylko burczenie kaloryfera.

– Myślę, że to się wyczerpuje – oznajmił Sam Berger i wskazał akumulator samochodowy.

– Jeśli nie liczyć satelity, twoje wybudzenie miało dobry timing – powiedziała Molly Blom. – To daje trochę nadziei na przyszłość.

– Nie mam pojęcia, o czym mówisz.

– Racja – odparła Blom i wstała. – To twój piąty akumulator i właśnie się wyczerpuje. Powoli nadchodzi czas na ucywilizowanie. Dopóki będziemy pamiętali, że nie możemy się swobodnie poruszać. Ukrywamy się. Polują na nas. Pamiętasz, prawda?

Berger jej się przyglądał. Napotkała jego spojrzenie. Było jak róg obfitości wypełniony pytaniami.

– Tyle koszmarów i halucynacji – powiedział. – Wciąż wraca do mnie twarz zupełnie bez wyrazu. Strzała nie żyje? Została zabita przez Säpo? Skończyła z pieprzoną skarpetą w pysku?

Blom obserwowała Bergera. Był tak wychudzony.

– Naprawdę mam nadzieję, że nie przesadziłam z faszerowaniem cię lekami. Ale w żaden sposób nie można było cię opanować. Nic nie pamiętasz?

– Pamiętam, że dorwaliśmy mordercę z dalekiej przeszłości. Pamiętam, że uwolniliśmy sporo zakładniczek. Pamiętam, że wyrzucono nas z policji. Pamiętam, że płynęliśmy łódką i snuliśmy plany na przyszłość. Dalej mój mózg nie chce współpracować.

Blom nachyliła się w kierunku podłogi obok Bergera, chwyciła brudną kuchenkę polową i postawiła ją na stole. Potem wysunęła jedno z rozchybotanych krzeseł i usiadła. Do poobijanego rondla nalała wody ze stojącej obok plastikowej butelki i zapaliła gaz. Płomień zagłuszył kaloryfer.

– Musisz jeść – powiedziała.

– Co ja, u diabła, mam na sobie? – wymamrotał, z wysiłkiem wstał z podłogi i popatrzył na siebie.

Przemakająca czerwona puchowa kurtka, gówniane spodnie z polaru? Czyżbym obrabował bezdomnego? – pomyślał.

– Musieliśmy kupić ciuchy po drodze – wyjaśniła Blom. – W sklepach, w których na pewno nie ma monitoringu. To ograniczyło wybór. Ale w przyszłości nie wkładaj tej czerwonej kurtki, masz jeszcze białą.

Blom wyjęła mały woreczek z kieszeni białej peleryny, lekko nim potrząsnęła i podniosła.

– Zupa mięsno-warzywna?

Berger wzruszył ramionami i usiadł po drugiej stronie stołu. Blom dostrzegła w jego oczach zagubienie, ale wreszcie towarzyszyła mu chęć, aby wiedzieć. Nie uciekać, lecz wiedzieć.

Skonfrontować się.

– Wiem, że cholernie długo mieszkałem w tej surowej chacie. Kilka razy dziennie chodziłem do tej cuchnącej toalety kompostującej, piłem gotowaną wodę z jeziora, którą z czasem zastąpił roztopiony śnieg, często rozrobiony z jakąś śmieszną zupką z proszku. Ani razu nie brałem prysznica. Wiem to wszystko. Ale nic poza tym. Gdzie jesteśmy?

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki