Tytuł oryginału

THE AUTUMN THRONE

Copyright © Elizabeth Chadwick 2016

All rights reserved2013

First published in Great Britain in 2016 by Sphere

Projekt okładki

Michał Andruch

Zdjęcie na okładce

© Jill Battaglia/Trevillion Images; Kryuchka Yaroslav/Shutterstock.com;

Designed by Freepik.com

Redaktor prowadzący

Joanna Maciuk

Redakcja

Joanna Habiera

Korekta

Grażyna Nawrocka

ISBN 978-83-8123-637-9

Warszawa 2018

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

ul. Gintrowskiego 28, 02-697 Warszawa

www.proszynski.pl

Do Czytelnika

W powieści nazywam Eleonorę Alienor, gdyż tak mówiłaby o sobie i tak nazywano ją w kronikach. Uznałam, że wypada to uszanować.

1

Pałac w Sarum, Wiltshire, kwiecień 1176

Alienor, księżna Akwitanii i Normandii, hrabina Anjou, małżonka Henryka II króla Anglii, rozejrzała się po nagiej komnacie, która od blisko dwóch lat służyła jej za celę. Blade wiosenne światło sączyło się przez sklepione łukiem okna i kładło złotą plamą na deskach posadzki. Kominek wymieciono do czysta, a mizerny dobytek spakowano na wóz bagażowy oczekujący na dziedzińcu.

Jej twarz musnął chłodny powiew. Wiatr hulał po okolicy całą zimę, wyjąc dokoła bielonych murów pałacu niczym wygłodniały wilk. Stawy jej zesztywniały, a myśli zmętniały jak szlam na dnie zamarzniętego stawu. Ciężko było się ruszyć, dobudzić i stawić czoło światu. Zdrętwiała kończyna zawsze mrowi nieznośnie, odzyskując żywotność. Alienor wyciągnęła ręce przed siebie i bardziej zmartwiło ją ich drżenie aniżeli plamy na grzbietach dłoni.

Zalśniła ślubna obrączka. Wciąż ją nosiła, na przekór cierpieniu, które jej zadał, gdyż dopóki zdobiła palec, dopóty nadawała Alienor status królowej i księżnej. Tytuły zachowywały swą ważność nawet na smaganym wichrem wzgórzu, gdzie umieścił ją Henryk z właściwą sobie bezwzględnością. Życie płynęło dalej, lecz ona znalazła się poza nawiasem, ponieważ ośmieliła się sprzeciwić jego woli i popsuć mu szyki. Zarzucił jej zdradę, ale to on ponosił winę za największe zdrady.

Strzępy informacji docierały do niej za pośrednictwem jej strażników; mówili niewiele i nic, co mogłoby ją ucieszyć. Teraz jednak wezwał ją na wielkanocne sądy w Winchester, więc podejrzliwie dociekała jego pobudek. Przebaczenie z okazji zmartwychwstania Jezusowego? Bardzo wątpliwe. Kolejna kara? Na pewno czegoś od niej chciał, nawet jeśli chodziło jedynie o pokazanie jej swoim baronom na dowód, że nie kazał pozbawić jej życia. Nie może pozwolić sobie na kolejne oskarżenie tej wagi – nie po tym, jak arcybiskup Canterbury został zadźgany przy ołtarzu własnej katedry przez czterech nadwornych rycerzy Henryka.

Gdy z sąsiedniej komnaty dobiegł ją odgłos kroków, stanęła twarzą do drzwi, maskując lęk królewską godnością. Pragnęła opuścić to miejsce, lecz perspektywa powrotu do świata budziła jej obawy, niepewna, co tam zastanie ani jak długo potrwa ułaskawienie.

Spodziewała się swojego strażnika, Roberta Maudita, toteż zdumiała się na widok najstarszego syna w progu, skąpanego w blasku wiosennych promieni słońca padających z okienka nad schodami. Jasnobrązowe włosy miał rozwiane od wiatru, a na osłoniętym rękawicą nadgarstku trzymał wspaniałego białozora.

– Spójrz, mamo – powitał ją z szerokim uśmiechem. – Czyż nie jest piękna?

Ścisnęło ją w piersi i straciła dech.

– Harry – westchnęła i kolana się pod nią ugięły.

Natychmiast przypadł do boku matki i zaprowadził ją do wnęki okiennej.

– Myślałem, że cię uprzedzili. – W jego oczach malowało się czułe zatroskanie. – Mam wezwać twoje dwórki?

– Nie… – Potrząsnęła głową i nabrała powietrza w płuca. – Nic mi nie mówią. – Głos jej się załamał. – Oślepłam, to ponad moje siły. – Zasłoniła oczy drżącą ręką.

Otoczył ją ramieniem i wtuliła się w niego, wdychając woń zdrowego, męskiego ciała, czując jego wigor i siłę – cechy, które lata zmagań, a następnie zamknięcia jej zrabowały.

Białozór zatrzepotał skrzydłami, wprawił w drżenie srebrne dzwoneczki na swoich łapach, po czym wydał serię ostrych, przenikliwych okrzyków.

– Już dobrze. – Te słowa mogły być skierowane zarówno do niej, jak i do ptaka. – Spokojnie.

Zanim doszła do siebie i podniosła wzrok, białozór również się uspokoił i z werwą przeczesywał pióra.

– Ojciec polecił mi sprowadzić cię do Winchesteru.

Spojrzała na ptaka uwięzionego na rękawicy. Nie poleci, dopóki Harry go nie wypuści, bez względu na siłę, która czai się w jego skrzydłach.

– Do czego jestem mu potrzebna, prócz udowodnienia dworzanom, że nie umarłam?

Uśmiech Harry’ego przygasł.

– Mówi, że chce z tobą porozmawiać… zawrzeć pokój.

– Czyżby? – Alienor wezbrał w gardle śmiech pełen rozgoryczenia. – A czemu ma to służyć?

Unikał jej wzroku.

– Tego mi nie zdradził.

Rozejrzała się po pustej komnacie. Co oddałaby za wolność? A co bardziej istotne – czego by nie oddała?

– Oczywiście. – Opanowała emocje na myśl o tym, co by było, gdyby Harry obalił ojca przed trzema laty. – Żałuję wielu rzeczy, ale niemożność pojednania z Henrykiem do nich nie należy. Najbardziej żałuję tego, że mnie pojmano. Powinnam była być ostrożniejsza.

– Mamo…

– Miałam sporo czasu na roztrząsanie przeszłości i wciąż sobie wyrzucam, że zbyt długo zwlekałam i zabrakło mi impetu. – Dźwignęła się z wysiłkiem, aż ptak zatańczył nerwowo na przegubie Harry’ego. – Jeśli ojciec przysłał cię po mnie, musieliście się pojednać, i niechaj to będzie naszym punktem wyjścia. Jestem doprawdy uradowana twoim widokiem. – Stał przed nią dwudziestojednoletni młodzieniec, jego ojciec w tym wieku zasiadł już na angielskim tronie. – Kto jeszcze ma przyjechać do Winchesteru?

– Wszyscy. – Harry głaskał ptaka, póki ten się nie uspokoił. – Ryszard, Gotfryd, Jan, Joanna. – Jego kpiący uśmiech nie sięgał oczu. – Żony, bękarty, krewni i przyjaciele, wszyscy żyjący ze sobą za pan brat, sama wiesz. Żadnych zwad, tylko pełen wachlarz możliwości.

Jednym słowem, od klęski głodowej do klęski urodzaju, za jednym zamachem. Serce truchlało jej na myśl o opuszczeniu komnaty, więzienia, a zarazem azylu.

– No cóż. – Zasłoniła się lekkim tonem jak tarczą. – Chodźmy, nie godzi się zmarnować okazji.

Cały jej dobytek z pozbawionego wygód Sarum zmieścił się na jednym wozie, który miał go zawieźć do oddalonego o dwadzieścia mil Winchesteru. Harry przybył z licznym orszakiem rycerzy, głównie z ojcowskiej świty, a także z garstką własnych; wśród nich znajdował się jego nauczyciel fechtunku, Wilhelm Marshal, który oczekiwał królowej przy spokojnym, srebrzyście nakrapianym stępaku.

– Pani. – Przykląkł i skłonił głowę.

Widok jego silnej, niezłomnej postaci i gest oddania prawie wycisnął Alienor łzy z oczu.

– Wilhelmie! – Dotknęła jego ramienia, żeby wstał, a gdy to uczynił, wymienili porozumiewawcze spojrzenia. Przed ośmiu laty jako młody rycerz ocalił ją z zasadzki, lecz sam został pojmany, gdy odpierał atak. Wykupiła go z niewoli i oddała mu na naukę najstarszego syna. Nic nie mogło złamać ich przymierza.

– Dobrze wyglądasz, pani.

Skarciła go wzrokiem.

– Grzeszysz pochlebstwem, mój panie. Wiem, jak wyglądam po dwóch latach więzienia.

– Królowa w każdym calu – oznajmił szarmancko i pomógł jej dosiąść konia, kiedy mrugała gęsto, żeby odzyskać ostrość widzenia. Siodło okazało się skierowane w bok, z miękkim oparciem z tyłu i podpórką dla stóp, w sam raz dla damy, w stylu, którego zawsze unikała na rzecz jazdy okrakiem. Wygodne siedzisko narzucało wolniejsze tempo i odbierało poczucie władzy nad wierzchowcem. Mogła się spodziewać, że Henryk upokorzy ją na oczach ludzi.

– Pani, na dworze powiadają, że niedomagasz i odpoczywałaś w Sarum – rzekł Wilhelm taktownie neutralnym tonem.

Zebrała wodze, krzywiąc się ze wzgardą.

– Przypuszczam, że taka wymówka zamyka wszystkim usta.

Milczał, ale wyczytała odpowiedź z jego oczu, zanim odwrócił się do swojego konia.

Podjechał Harry na kasztanowym rumaku, który prężył szyję i tańczył w miejscu.

– Papa uznał, że tak będzie dla ciebie najwygodniej, ponieważ dawno nie jeździłaś.

– I ponieważ to mu odpowiada. Nie straciłam rozumu ani umiejętności jeździeckich, tylko wolność.

Harry zdobył się na przyzwoitość i zrobił rozgoryczoną minę, ale zaraz się rozpogodził i posłał jej rozbrajający uśmiech.

– Za to świeci słońce, piękny dzień na przejażdżkę, nieważne, bokiem czy okrakiem.

Alienor darowała sobie ripostę, że jeszcze piękniej byłoby móc zdecydować samej. W przeciwieństwie do niej Harry umiał żyć powierzchownie – fruwał jak motyl i cieszył się chwilą, dopóki trwała.

Podał matce rękawicę i zręcznie przełożył białozora na jej nadgarstek.

– Ty ją weź, mamo.

Ptak zaciążył jej na przedramieniu i wpił się szponami w rękawicę; odwzajemniła jego zawzięte, atramentowe spojrzenie.

Harry z aprobatą pokiwał głową.

– Teraz wyglądasz jak prawdziwa królowa i księżna.

Łzy ponownie zapiekły ją pod powiekami. Dawniej zawsze trzymała białozora w swojej komnacie i czerpała szczerą radość ze wspólnych polowań. Samice były większe i silniejsze od samców. Podarowała jedną Henrykowi z okazji ślubu i dzisiaj tego żałowała.

– Jak się zwie? – zapytała.

– Alienor – odpowiedział Harry.

Przygryzła wargę, żeby się nie rozpłakać.

– Będę myśleć o tym, jak wysoko szybuje – rzekła, odzyskawszy mowę.

Gdy orszak wyruszał z Sarum, wiatr pędził białe obłoki po niebie w odcieniu bladego, kwietniowego błękitu. Skowronki śpiewały nad nimi, wicher szumiał śród traw, a serce Alienor rozsadzało cierpienie.

Zanim o zmierzchu dotarli do Winchesteru, Alienor słaniała się z bólu i wyczerpania. Wątpliwości Henryka co do jej umiejętności jeździeckich zrodziły się z chęci zemsty. Więziona w Sarum przez dwa lata, pozbawiona ruchu i towarzystwa opadła z sił i podupadła na duchu.

Kilka mil wcześniej białozór wrócił do klatki, a symbolika jego odosobnienia nie uszła uwagi Alienor, ale najbardziej zmartwiło ją to, że prawie zazdrości mu azylu i bezpieczeństwa, które zapewniał.

Gdy przejeżdżali pod arkadami i mijali wrota pod strażą, aby w końcu stanąć na ciemnym dziedzińcu, resztką sił zachowała pozory królewskiej obojętności. Służba pospieszyła z latarniami, które kołysały się w mroku złotymi plamami roztańczonego światła. Wilhelm Marshal zwinnie doskoczył do królowej, pomógł jej zsiąść, a następnie podtrzymał, kiedy się zachwiała. Uczepiła się go na mgnienie oka, po czym się wyprostowała. W oczach postronnego obserwatora istotnie mogła uchodzić za chorą, a przybycie o zmroku utwierdzało w tym przekonaniu. Bez fanfar i barwnego pochodu przez miasto na cześć przyjazdu wspaniałej, pełnej życia królowej; zakradła się niczym cień kobiety, pod osłoną nocy.

Odwróciła się do Harry’ego, który odprawiał ludzi wśród żartów i poklepywania po plecach.

– Już późno. – Głos odmówił jej posłuszeństwa. – Mu… muszę się położyć.

– Oczywiście, matko, nie pomyślałem. – Natychmiast oprzytomniał, wydał kilka pospiesznych rozkazów i niebawem sługa z latarnią prowadził ją do komnaty, którą zawsze tu zajmowała.

Przełknęła łzy, kiedy powitało ją miękkie światło wiszących lamp z grubego, zielonego szkła, ściany obwieszone barwnymi makatami i łoże posłane narzutą z obszytego futrem jedwabiu. Na ławie z odchylanym siedzeniem leżały dwie książki w oprawie ze skóry i kości słoniowej, a szachownica tkwiła na stole obok kryształowej karafki i pucharów. W powietrzu unosiła się subtelna woń kadzidła, kaganki wypełnione rozżarzonymi węgielkami zapewniały przytulne ciepło. Luksusy, których nie doceniała, zanim ją uwięziono. Henryk dosadnie dawał jej do zrozumienia, co może dać i co odebrać; po dwóch latach aresztu ta świadomość niemal zaślepiła ją gniewem.

Ledwie usiadła na łożu, zjawili się służący z chlebem, winem i serem. Inni wnieśli jej bagaż pod nadzorem Amirii, pokojowej, owdowiałej siostry barona Shropshire. Liczyła sobie lat trzydzieści parę i sumiennie wypełniała swoje obowiązki, pobożna, cicha i unikająca intryg – dlatego Henryk uznał ją za odpowiednią. Podręczna Alienor nie mogła być podstępna, chyba że znajdowała się na jego usługach.

Amiria uklękła i zdjęła ze stóp królowej trzewiki z bydlęcej skóry do jazdy konnej, po czym wsunęła jej na stopy miękkie pantofle z owczej skórki.

Harry wślizgnął się do komnaty w ślad za tragarzami i rozejrzał się z miną właściciela.

– Odpowiada ci, mamo? Potrzebujesz czegoś?

Ze znużeniem potrząsnęła głową.

– Jedynie tego, czego nie mogę mieć.

– Wiesz, że ofiarowałbym ci to, gdybym mógł.

Amiria skończyła i Alienor wsunęła stopy pod siebie.

– Tak, oboje mamy swoje ograniczenia.

Nalał wina i podał jej kielich.

– Dobre – oznajmił. – Ode mnie, nie z zasobów papy.

Ostrożnie wypiła łyk. Wino na dworze przeważnie miało smak octu, lecz to było gładkie, o aksamitnym bukiecie, smakowało domem i było słodko-gorzkie z tego powodu.

– Zawołać resztę?

– Nie dzisiaj – odrzekła z dreszczem niepokoju. – Najpierw muszę się wyspać. – Pragnęła uściskać pozostałe dzieci, lecz nie mogły ujrzeć jej w takim stanie, wykończonej, bliskiej płaczu i przytłoczonej, zwłaszcza Ryszard. O Henryku w ogóle nie czuła się na siłach myśleć, gdyż nienawiść dławiła ją w gardle. – Ty również się połóż.

Zasmuciła ją ulga na jego twarzy, ponieważ dzieci odnoszą się tak do podstarzałych krewnych, wobec których mają zobowiązania.

– Dopilnuję, żeby nikt nie zakłócał ci spokoju, mamo.

Po jego wyjściu legła na łożu i poleciła Amirii zasunąć kotary. Następnie zwinęła się w kłębek i zapadła w sen, nie dbając o odzienie.

2

Zamek Winchester, kwiecień 1176

Rankiem, kiedy otworzyła oczy, potoczyła wokół siebie zdezorientowanym wzrokiem i próbowała przypomnieć sobie, gdzie się znalazła. Była sztywna i obolała, czuła przykrą suchość w ustach. Powoli oprzytomniała ze spojrzeniem utkwionym w srebrne gwiazdki na baldachimie, po czym zebrała się w sobie, aby wstać i stawić czoło światu. Za kotarą Amiria szeptała coś do drugiej pokojówki; Alienor przypuszczała, że jest późno. Ale po cóż w ogóle ma wstawać? Czy nie lepiej tak leżeć, a czas niech przecieka przez palce?

Zabrzmiał kolejny głos, łagodny, a zarazem stanowczy. Po chwili rozsunięto kotary i w prostokącie światła stanęła Izabela z Warenne, szwagierka Alienor, z kielichem w dłoni.

– Odesłałam wczorajsze wino i przyniosłam ci wodę źródlaną – oznajmiła. – Masz też świeży chleb z miodem i kazałam przygotować ci kąpiel.

Zaskoczona Alienor wzięła puchar i wypiła. Woda okazała się chłodna i orzeźwiająca, a widok Izabeli tchnął otuchę w jej zbolałe serce, gdyż miała przed sobą prawdziwą i wierną przyjaciółkę.

– Wczoraj dowiedziałam się od Harry’ego, że przyjechałaś, nalegał jednak, żeby ci nie przeszkadzać, inaczej przyszłabym od razu.

Alienor odstawiła kielich i rozpostarła ramiona. Izabela padła jej w objęcia i wybuchnęła płaczem, a po chwili szlochały już obie.

– Niemądra. – Alienor pociągnęła nosem, wytarła oczy i się odsunęła. – Widzisz, do czego mnie doprowadzasz.

– Nic na to nie poradzę. – Izabela przetarła oczy rękawem.

– Masz zbyt miękkie serce – zganiła ją Alienor. – Dlatego nie zniosłabym wczoraj twojego widoku. Nie mam pewności, czy teraz go zniosę. – Ponownie sięgnęła po kielich. – Och, Izabelo, tak trudno porzucić szarość i znów zanurzyć się w świecie pełnym kolorów. Nie masz pojęcia, co on mi zrobił.

Pokojówki przydźwigały balię i wiadra z gorącą wodą.

– Możliwe, ale pragnę pomóc.

Alienor zdusiła grymas. Izabela miała talent do umilania życia uciśnionym i zapewne tak postrzegała Alienor.

– Nie waż się litować nade mną – ostrzegła.

Izabela z wyrzutem rozwarła piwne oczy.

– Nie śmiałabym! Co ty mi zarzucasz? – Wyjęła fiolkę olejku różanego i wpuściła do parującej balii kilka cennych kropel, a cudny zapach rozszedł się po komnacie.

– To silniejsze od ciebie. – Alienor złagodziła te słowa uśmiechem, choć Izabela nadal spoglądała na nią z urazą.

Rozebrana przez Amirię weszła do balii i zanurzyła się w gorącej wodzie różanej, wydając przy tym jęk na poły bólu, na poły rozkoszy.

Izabela ponownie napełniła jej kielich.

– Jana i Joannę bardzo ucieszył twój przyjazd – oznajmiła.

Alienor tęsknota ścisnęła w gardle. Odgradzając ją od świata za bunt, Henryk odgrodził ją również od dzieci. Izabela, która wyszła za jego przyrodniego brata Amelina, na pewien czas wzięła je do siebie na wychowanie, co stanowiło szczęście w nieszczęściu.

– Jak się miewają?

– Doskonale, sama zobaczysz – odrzekła z czułością Izabela. – Joanna wyrosła na śliczną młodą damę, a Jan zaprzyjaźnił się z moim Wilhelmem.

– Świadomość, że są bezpieczni pod twoją opieką, była mi wielką pociechą.

Izabela zbyła jej słowa machnięciem ręki, lecz wyglądała na zadowoloną.

– To dla mnie zaszczyt. Oboje są tacy mądrzy. Nigdy nie widziałam, żeby ktoś radził sobie z liczydłem tak jak Jan, a Joanna czyta na głos bez zająknięcia.

Alienor poróżowiała z dumy na tę pochwałę, lecz zaraz poczuła ukłucie urazy. Sama powinna wychwalać bystrość ich umysłów, zamiast słuchać tego z ust innej kobiety, nawet przyjaciółki i szwagierki. Szybko jednak otrząsnęła się z ponurego nastroju, jakby słońce rozproszyło mgłę. Przywrócono ją z powrotem do życia i nie ma odwrotu.

– Czy wiesz, po co Henryk sprowadził mnie do Winchesteru? – zapytała, gdy Amiria pomagała jej włożyć czystą koszulkę i suknię ze szkarłatnej wełny. – Harry twierdzi, że chodzi o zawarcie pokoju, ale mam obawy, że nie odbędzie się to z korzyścią dla mojej osoby.

Izabela pokręciła głową.

– Amelin nie poruszał tego tematu.

Alienor spojrzała na nią ostro.

– Nie wie czy ci nie mówi?

Izabela spuściła wzrok.

– Tego też nie wiem.

I woli nie pytać: Alienor znała jej niechęć do widzenia przykrych spraw w ich prawdziwej postaci.

– Mam nadzieję, że się pogodzicie – dodała Izabela niepewnie. – W Sarum nie ma dla ciebie życia.

Alienor wydęła usta.

– Sarum to środek nacisku Henryka. Więzi mnie tam przez dwa lata, odmawia kontaktu z dziećmi oraz światem i pozbawia wszelkich wygód, a teraz sprowadza do Winchesteru i obsypuje tym, czego mnie pozbawił. Ale zapewniam cię: nigdy nie dostanie Akwitanii, jeśli taka jest jego cena. Wolę wrócić do Sarum. Wolę umrzeć.

– Alienor… – Izabela błagalnie wyciągnęła rękę.

– Nie patrz tak na mnie! – burknęła Alienor, po czym wzięła głęboki oddech, żeby się uspokoić. – Chwała ci za to, żeś mnie zbudziła – dodała łagodniej. – Może nie jestem gotowa na spotkanie z Henrykiem, ale dzieci pragnę ujrzeć niezwłocznie.

Właśnie zjadła chleb z miodem na śniadanie, gdy zjawili się Jan z Joanną i piastunkami oraz dzieci Izabeli, ich czworo kuzynów. Serce zadrżało Alienor w piersi, gdyż z trudem rozpoznała syna i córkę, których pożegnała w Sarum przed dwoma laty. Mieli odpowiednio lat dziewięć i dziesięć, co nadal czyniło ich dziećmi, ale już tylko krok dzielił ich od dorosłości.

Jan pierwszy wystąpił naprzód i ugiął kolano.

– Pani matko – powiedział. Joanna dygnęła i wymamrotała to samo. Włosy miała zaplecione w lśniący warkocz, jasnobrązowy, przetykany kasztanowym odcieniem ojcowskiej rudości.

Atmosfera była napięta do granic wytrzymałości. Tknięta nagłym porywem Alienor porzuciła oficjalny ton i przygarnęła dzieci do serca.

– Ależ wyrośliście! – Łzy cisnęły się nieubłaganie. – Tyle czasu minęło, ale codziennie o was myślałam i modliłam się, by znów was zobaczyć!

– My również się modliliśmy, mamo – rzekł Jan z otwartym i niewinnym wyrazem twarzy.

– To prawda – potwierdziła Izabela. – Nigdy nie musiałam im przypominać.

Alienor wytarła oczy mankietem, po czym zaciągnęła Jana i Joannę do wnęki okiennej, żeby ochłonąć. Wreszcie poczuła się na siłach powitać ze spokojem syna i trzy córki Izabeli, ta gromadka także bardzo wyrosła. Wilhelm, rówieśnik Jana, zawarł z nim przyjaźń, która wiązała się z ciągłymi przepychankami, umacniającymi ich więź przeciwko całemu światu. Bella, najstarsza córka Izabeli, w podobnym do Joanny wieku, odziedziczyła alabastrową cerę i piękne zielone oczy po dziadku Gotfrydzie, hrabim Anjou, słynącym z urody.

– Złamie niejedno serce. – Alienor się uśmiechnęła. – Już ją zaręczyliście?

Bella pokraśniała na taki komplement, lecz nadal stała ze skromnie spuszczonym wzrokiem.

– Chcemy, żeby jeszcze podrosła i dokonała wyboru.

Alienor uniosła brwi.

– A jeśli zakocha się w podkuchennym lub złotoustym minstrelu bez grosza przy duszy?

Izabela machnęła ręką.

– Są pewne granice, rzecz jasna, ale nie odbierzemy jej prawa głosu. Z jej siostrami postąpimy podobnie.

– Co na to Amelin?

– Przyznaje mi rację. Zostało mnóstwo czasu, poza tym jeszcze nikt nie złożył nam propozycji nie do odrzucenia.

Alienor milczała. Jak na swoje przywiązanie do konwenansów, w kwestii rodziny i serca Izabela bywała uparta i krnąbrna. Niektórzy nazwaliby ją odważną i wierną własnym przekonaniom, inni – pobłażliwą i głupią. Rozumiała, dlaczego Amelin nie oponował. Przyrodni brat Henryka rządził w domu łagodną ręką, ale władzę miał absolutną i nie kwapił się tego zmieniać, wydając córki za mąż w młodym wieku i narażając na wpływ innych mężczyzn. Córki Alienor znalazły mężów, jeszcze zanim weszły w wiek dojrzewania, w imię sojuszy politycznych; na Izabeli i Amelinie ciążyła mniejsza odpowiedzialność.

Posłyszała podniesione męskie głosy i po chwili do komnaty wpadli jej starsi synowie z ojcem, wnosząc świeży zapach z dworu, aż zaiskrzyło w powietrzu. Wszyscy czterej zaśmiewali się do rozpuku, ponieważ ulubiony terier Henryka porwał zdobioną klejnotami futrzaną czapkę biskupa Ely, by następnie rozerwać ją na strzępy za stajnią.

Spojrzenie Alienor powędrowało do Ryszarda, jej następcy. Kochała wszystkich synów, ale Ryszard zajmował szczególne miejsce w jej sercu. Hrabia Poitou, przyszły książę Akwitanii. Jego złocistorude włosy zdawały się wręcz płonąć, oczy nosiły barwę bławatków i był najwyższy spośród nich wszystkich.

Spoważniał i przykląkł u stóp matki, aby ją powitać i przyjąć pocałunek pokoju. Alienor odprawiła ten rytuał, aby zachować godność, choć uczucia wezbrały w niej niczym spieniony nurt rzeki. Wymienili spojrzenia pełne spraw, o których nie ważyli się mówić w obecności Henryka i pozostałych.

Ryszard wstał i ustąpił miejsca swemu bratu Gotfrydowi, o rok młodszemu, o brązowych włosach i drobniejszej budowie. W przyszłości miał rządzić Bretanią, z której dziedziczką Konstancją był zaręczony. Z natury skryty, na swej otwartej z pozoru twarzy skrywał myśli, płynące pod spodem.

– Pani matko. – Ujął jej dłoń i przycisnął sobie do czoła. Zachowywał się ujmująco, ale wzrok miał czujny i nieprzenikniony.

Harry serdecznie ucałował matkę i krzepiąco uścisnął jej dłoń.

– Lepiej ci, mamo?

– Nałożyłam zbroję – odpowiedziała w przypływie dobrego humoru. Czy lepiej się czuła? Może inaczej: była gotowa do boju.

– To dla ciebie. – Wysypał jej na dłoń pół tuzina barwnych klejnotów, w tym sporej wielkości ametyst z dwiema przewierconymi dziurkami; z jednej zwisały strzępy wiewiórczego futerka. – Resztki łupu, tylko nie mów biskupowi Ely. – W oczach zatańczyły mu roześmiane iskierki.

Alienor ścisnęła je w dłoni: wiedziała, że są cenne i mogą się przydać. Henryk nie odważy się ich odebrać na oczach tylu świadków, na tym polegał fortel. Schowała dar w szkatułce, po czym odwróciła się sztywno, by stanąć oko w oko z mężem, który rozmyślnie puścił synów przodem, aby obserwować jej reakcję. Nie dygnęła, a on się nie skłonił.

– Mam nadzieję, że spokój i samotność wyszły ci na dobre, pani. – W jego oczach błysnęła stal.

– W rzeczy samej. Miałam czas przemyśleć wiele spraw i ujrzałam je w innym niż dotąd świetle.

– Miło mi to słyszeć. Jak widzisz, doszedłem do porozumienia z naszymi synami i nie widzę przeszkód, abyśmy mogli żyć razem w pokoju.

Alienor widziała istotne przeszkody, ale zmilczała.

Wyciągnął rękę.

– Dwór oczekuje cię w wielkiej sali, jeżeli nie masz nic przeciwko temu.

– A gdybym miała?

– Chyba oboje znamy na to odpowiedź – odpowiedział uprzejmie, wciąż z tym samym nieprzejednanym spojrzeniem.

Nie chciała go dotykać, zmusiła się jednak, aby oprzeć mu dłoń na rękawie i ruszyć u jego boku ze świadomością, że jemu również ta bliskość doskwiera, chodzi mu tylko o pokazanie swojej władzy. Postanowiła podjąć grę, dopóki nie odkryje, co on knuje, a potem się zastanowi.

CIĄG DALSZY DOSTĘPNY W PEŁNEJ, PŁATNEJ WERSJI

PEŁNY SPIS TREŚCI:

Do Czytelnika

1. Pałac w Sarum, Wiltshire, kwiecień 1176

2. Zamek Winchester, kwiecień 1176

3. Zamek Winchester, sądy wielkanocne, kwiecień 1176

4. Zamek Winchester, sądy wielkanocne, kwiecień 1176

5. Zamek Winchester, sądy wielkanocne, kwiecień 1176

6. Zamek Winchester, sądy wielkanocne, kwiecień 1176

7. Pałac w Sarum, sierpień 1176

8. Zamek Winchester, wrzesień 1176

9. Pałac w Sarum, lipiec 1177

10. Pałac w Sarum, zima 1178

11. Zamek Winchester, kwiecień 1179

12. Pałac w Sarum, listopad 1179

13. Pałac w Sarum, czerwiec 1180

14. Zamek Lewes, Sussex, lipiec 1181

15. Zamek Winchester, listopad 1181

16. Zamek Winchester, wrzesień 1182

17. Zamek Winchester, kwiecień 1183

18. Katedra w Rouen, wrzesień 1183

19. Rouen, wrzesień 1183

20. Zamek Winchester, lipiec 1184

21. Zamek Windsor, styczeń 1185

22. Warownia w Domfront, Boże Narodzenie 1185

23. Woodstock, sierpień 1186

24. Zamek Winchester, kwiecień 1187

25. Pałac w Sarum, jesień 1188

26. Pałac w Sarum, lipiec 1189

27. Opactwo Amesbury, sierpień 1189

28. Westminster, wrzesień 1189

29. Nonancourt, Normandia, marzec 1190

30. Pampeluna, Nawarra, wrzesień 1190

31. Alpy, zima 1190–1191

32. Reggio, Italia, marzec 1191

33. Bures, Normandia, Boże Narodzenie 1191

34. Pałac westminsterski, Boże Narodzenie 1192

35. Pałac westminsterski, luty 1193

36. Pałac westminsterski, lato 1193

37. Southampton, grudzień 1193

38. Zamek Winchester, kwiecień 1194

39. Opactwo Fontevraud, lato 1194

40. Opactwo Fontevraud, kwiecień 1199

41. Opactwo Fontevraud, kwiecień 1199

42. Rouen, lato 1199

43. Pałac w Poitiers, zima 1199

44. Burgos, Hiszpania, wiosna 1200

45. Opactwo Fontevraud, lato 1200

46. Opactwo Fontevraud, czerwiec 1202

47. Zamek Mirebeau, Poitiers, czerwiec 1202

48. Opactwo Fontevraud, kwiecień 1203

49. Opactwo Fontevraud, kwiecień 1204

Epilog. Opactwo Fontevraud, kwiecień 1205

Posłowie

Wybrana bibliografia

Podziękowania