Redakcja stylistyczna

Marta Bogacka
Katarzyna Pietruszka

Korekta

Barbara Cywińska

Hanna Lachowska

Zdjęcie na okładce

Copyright © Gandee Vasan/Stone+/Getty Images/Flash Press Media

Tytuł oryginału

Charon’s Landing

Copyright © Jack Du Brul, 1999

All rights reserved.

For the Polish edition

Copyright © 2011 by Wydawnictwo Amber Sp. z o.o.

ISBN 978-83-241-4317-7

Warszawa 2012. Wydanie I

Wydawnictwo AMBER Sp. z o.o.

02-952 Warszawa, ul. Wiertnicza 63

tel. 620 40 13, 620 81 62

www.wydawnictwoamber.pl

Konwersja do formatu EPUB: Virtualo Sp. z o.o.
virtualo.eu

Mojemu ojcu i bratu

za wspólną miesięczną krucjatę po Alasce,

w czasie której odwiedziliśmy każdy bar z dżinem

między Ketchikan a Point Barrow

Homer, Alaska, 17 października

Howard Small wychylił się przez burtę wynajętej łodzi i zwymiotował tak gwałtownie, że omal nie spadły mu okulary. Kwaśna treść żołądka uderzyła głośno o powierzchnię wody, zwracając uwagę załóg innych czarterowych łódek. Spojrzeli w jego stronę i wybuchnęli śmiechem. Howard splunął kilka razy, na próżno próbując pozbyć się niesmaku, po czym się wyprostował. Rękawem parki otarł gruzełkowate brązowe smugi z ust, oparł głowę o kadłub z włókna szklanego i jęknął.

– Chryste, Howard, jeszcze nawet nie odcumowaliśmy. Nie mów, że już masz chorobę morską – naśmiewał się z niego Jerry Small, kapitan łodzi rybackiej.

Byli kuzynami, ale z wyglądu różnili się jak dzień i noc. Howard, o kilka lat młodszy, przedwcześnie wyłysiał, Jerry zaś wciąż miał burzę szpakowatych włosów. Howard był delikatniejszej budowy i wyglądał na mola książkowego, Jerry miał ostrzejsze rysy i twarz ogorzałą od słońca i wiatru, a do tego solidną sylwetkę i ponad sto dziesięć kilo wagi.

– To nie moja wina, Jerry. To przez tego sadystę – odparł Howard, machając niepewnie ręką w stronę drugiego pasażera dziewięciometrowej łodzi. – Jeszcze cztery godziny temu piliśmy tequilę w Salty Dog Saloon.

Pasażer po drugiej stronie pokładu uśmiechnął się jak Kot z Cheshire. Niedbale opierał się o burtę. Jedną nogę położył na ławce, a drugą przyciągnął do piersi, obejmując zniszczonymi dłońmi zgięte kolano. Nosił wytarte dżinsy, prostą czarną bluzę i skórzaną kurtkę lotniczą. Na nogach miał porządne, ale mocno już znoszone trapery. Wyglądał, jakby spał w ubraniu, ale miał w sobie szorstką elegancję w takim stopniu, w jakim eleganckie mogą być most linowy czy wysoka tama.

Choć spał zaledwie kilka godzin i wchłonął potężną ilość alkoholu, patrzył przenikliwym i skupionym wzrokiem. Oczy miał w niezwykłym odcieniu szarości, spoglądały twardo, ale zarazem przyjaźnie i z uśmiechem. Była w nich wciągająca głębia, która przykuła uwagę Jerry’ego. Z trudem odwrócił wzrok.

– Wiem, czego ci trzeba. – Drugi pasażer spojrzał na swój zegarek TAG Heuer i zerknął na poranną zorzę. – Tak jak myślałem, w Oslo właśnie mają happy hour.

Z plastikowej lodówki na pokładzie wyjął dwie butelki alaska pale ale i rzucił jedną Howardowi.

– Nie ma to jak klinik. – Uśmiechnął się, odkręcając kapsel z najzacniejszego jego zdaniem piwa na świecie.

– O wpół do piątej nad ranem to nie klinik, tylko następna kolejka – narzekał Howard, ale otworzył piwo i pociągnął długi łyk.

– Lepiej?

– Lepiej.

– Cumy dziobowe odwiązane, tato. W drogę. – Nastoletni syn Jerry’ego Smalla wyglądał jak większa kopia ojca. Chłopiec, a właściwie już mężczyzna, miał co najmniej metr dziewięćdziesiąt i barki jak byk. Młodzieńcza twarz nieco kontrastowała z potężną sylwetką.

– Odwiązuj cumę rufową, John – odparł Small, a wielki zamontowany na rufie silnik Chevroleta ożył z warkotem.

John odwiązał ostatnią linę łączącą łódź z brzegiem i wskoczył na pokład „Morskiego Tancerza”. Jak na poobijaną łajbę, która przeżyła niejedną alaską zimę, nazwa była bardzo poetycka. Dwaj pasażerowie weszli za kapitanem i jego synem do otwartej z jednej strony kabiny, dającej jakie takie schronienie.

Jako pierwsza łódź z małej flotylli w Homer wypłynęli na poszukiwanie halibuta, ogromnej żerującej przy dnie ryby, podobnej do flądry. Choć sezon się już kończył, Jerry zapewnił swoich pasażerów, że doprowadzi ich w miejsce, gdzie będą mogli złowić trochę tych potworów. Po prawej burcie minęli jedną z największych naturalnych mierzei na świecie. Ze spokojnych wód Płycizny Cooka, gdzie prąd z zatoki Alaska napotykał prąd z Cieśniny Szelichowa, z wód morza wyłaniał się długi na półtora kilometra fragment lądu, tak wąski, że z jednego brzegu na drugi można by dorzucić piłeczką baseballową. W pobliżu tego spiczastego przedłużenia północnego wybrzeża półwyspu Kenai znajdowało się jedno z najlepszych na świecie łowisk łososia i halibuta. A na samej mierzei gniazdowało ogromne stado bielików amerykańskich, które żerowały wokół wysypiska śmieci przy sennym miasteczku.

„Morski Tancerz” opłynął wierzchołek mierzei. Po lewej w mdłym świetle przedświtu wznosił się mroczny cień gór Kenai. Słońce objawiło się zaledwie jako czerwone pasmo na horyzoncie. Temperatura wynosiła stopień poniżej zera, więc mężczyźni trzymali się blisko nawiewów grzewczych w kabinie. Wiatr był łagodny, a fale nie sięgały nawet metra – była to łagodna przejażdżka dla łodzi, która mogła wytrzymać nawet trzymetrowe fale.

– Nie wyglądasz mi na jednego z tych jajogłowych, jakich Howard zwykle przywozi na ryby – odezwał się Jerry Small do drugiego pasażera.

Mężczyzna się uśmiechnął.

– Nie, jestem niezależnym konsultantem. Zatrudniono mnie, żebym sprawdził, czy wynalazek Howarda nada się do sprzedaży.

– I?

– Co i?

– Działa to ustrojstwo mojego kuzyna?

– Jeśli Pacific Machine and Die weźmie pod uwagę moją rekomendację, to za rok doktor Howard Small będzie bardzo bogaty.

Howard uśmiechnął się mimo kaca. Po dwóch tygodniach testów terenowych na północ od Valdez oto usłyszał pierwszą pochwałę.

– Dzięki, Mercer.

– Nie ma za co. – Philip Mercer uścisnął dłoń Howarda. – To wyłącznie twoje dzieło. Dzięki twojemu wynalazkowi za dwa lata przemysł wydobywczy zmieni się nie do poznania.

Przez ostatnie trzy lata doktor Howard Small i jego zespół na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles pracowali nad minikretem, maszyną do drążenia tuneli. Wykorzystali najnowsze osiągnięcia w dziedzinie naprowadzania laserowego, hydrauliki i mikrominiaturyzacji. Ich dzieło – o nazwie Minnie – właśnie zdało pierwszy prawdziwy egzamin w najtrudniejszych warunkach dla wszelkich maszyn. Minnie wydrążyła trzykilometrowy tunel w granitowej litej skale, odchylając się od wyznaczonego kursu o zaledwie jedną dziesięciotysięczną cala. W przeciwieństwie do innych tarcz drążących Minnie była mała i ekonomiczna. Z dwudziestoosobową ekipą ta pięciometrowa maszyna mogła przez okrągłą dobę wycinać tunel o średnicy jednego i dwóch dziesiątych metra. Dla porównania, tarcze drążące tunel pod kanałem La Manche, łączącym Anglię z Francją, miały sto osiemdziesiąt metrów długości i wymagały setek ludzi do obsługi.

Koncern Pacific Machine and Die, potężny producent sprzętu, zatrudnił Mercera, by ocenił przydatność Minnie do drążenia twardych skał. Taka mała tarcza mogła wyeliminować konieczność stosowania środków wybuchowych w kopalniach, dzięki czemu co roku można by uniknąć setek wypadków, często śmiertelnych. Mercer w branży wydobywczej cieszył się niezwykłą reputacją, więc jego rekomendacja dawała pewność, że Pac Mac & Die w ciągu kilku miesięcy kupi prawa do produkcji Minnie. Lata pracy Howarda wkrótce miały zaprocentować.

Wyprawa na ryby miała obu mężczyznom pomóc się odprężyć po długich tygodniach prób. Jeszcze niedawno byli sobie całkiem obcy, a dziś odnosili wrażenie, jakby znali się od lat.

– To znaczy, że w końcu zapłacisz mi za rejs? – zapytał Jerry Small kuzyna.

– Nie licz na to.

Po godzinie od wypłynięcia z Homer Jerry przymknął przepustnicę, tak że „Morski Tancerz” leniwie sunął po falach. Wraz z synem intensywnie wpatrywali się w głębokościomierz, porównując jego odczyty z charakterystycznymi punktami na brzegu. Po chwili Small wyłączył silniki i otoczyła ich cisza alaskiego wybrzeża.

– Najlepsze łowisko na tych wodach – oznajmił i zsunął się z fotela, by przygotować grube wędki.

Kra na Oceanie Arktycznym prawie tysiąc trzysta kilometrów na północ wysysała całe ciepło słońca, które świeciło zimnym, perłowym światłem. Nad przemykającymi niskimi chmurami górował nieprzenikniony całun nieba. Taki efekt specjalny mogła stworzyć tylko natura.

Już po kilku minutach od zarzucenia przynęty Mercer wyciągnął blisko pięćdziesięciokilowego halibuta. Jerry i John za pomocą harpunów przeciągnęli rybę za burtę. Na jej płaskim, białym i gładkim ciele wyróżniały się tylko dwa guzki ochraniające oczy. Choć halibut to jedno z najbrzydszych stworzeń na świecie, wszyscy głośno gratulowali Mercerowi.

– Ale ryba.

– Piękna.

– Wygląda jak moja była. John, tylko nie mów matce, że tak powiedziałem.

Pięć minut później Mercer i Jerry pomogli Johnowi wyciągnąć prawie dwudziestokilowego halibuta, a potem przyszła kolej na Howarda – on też wyciągnął jednego potwora z głębokości sześćdziesięciu metrów. Przez godzinę sytuacja się powtarzała – każdy z mężczyzn łowił rybę zaledwie kilka minut po tym, jak haczyk dotarł do dna. Każdy wypuszczał swoją zdobycz do morza. Nie było w tym dużo ze sportu, tylko próba siły podczas wyciągania leniwych stworzeń na powierzchnię.

Jerry porównał łowienie halibutów do wyciągania wielkich materaców z dna oceanu – żadnej walki, za to ogromny ciężar. Prawdziwą atrakcją wędkowania było dobre towarzystwo. Jerry stwierdził, że aby przeżyć prawdziwą rybacką przygodę na Alasce, trzeba stanąć po biodra w lodowatej rzece, którą łososie płyną na tarło. Ryb jest wtedy tyle, że ocierają się o nogi rybaka jak o zwykłe przeszkody w wodzie. Tyle że podczas wypraw na tarlisko łososie prawie nie jedzą, więc większość wędkarzy tylko patrzy, jak przepływają im obok haczyków.

– To bardziej frustrujące niż impotencja w burdelu – stwierdził Jerry.

Howardowi kac minął na tyle, że zaczęło mu smakować piwo, które podawał mu Mercer. Jerry Small też popijał. Trzeźwy zamierzał pozostać tylko John, jeszcze za młody, by pić alkohol. Jerry wprawdzie pozwolił mu na kilka piw, ale John wyjaśnił, że trenuje przed nadchodzącym sezonem koszykarskim, i nie pił w ogóle.

Przed dziesiątą rano uznali, że łowią wciąż te same ryby, więc wyciągnęli kotwice i Jerry ruszył w stronę kolejnego łowiska, nieco dalej od Homer. Popłynęli na południe, silnik Chevroleta wył głośno i „Morski Tancerz” zostawiał za sobą spieniony kilwater. Fale nadal były niewielkie, a niebo przetarło się na tyle, że promienie słońca zza chmur błyskały w morskiej wodzie jak sygnały z heliografu.

Po dwudziestu minutach rejsu John wskazał za prawą burtę i krzyknął:

– Tato, co to?!

Jerry natychmiast przymknął przepustnicę i gwałtownie zmienił kurs. Mercer i Howard musieli chwycić się deski rozdzielczej, by nie stracić równowagi. Mniej więcej pięćset metrów od nich na niewielkich falach bujała się dziwna łódź, o sześć metrów większa od „Morskiego Tancerza”. Był to komercyjny kuter rybacki z małą kabinką za masywnym dziobem i żurawiem do wyciągania sieci na rufie.

Nawet z oddali dostrzegli wyraźnie, że na pokładzie kutra coś się stało. Był nienaturalnie głęboko zanurzony, a pociemniała nadbudówka została osmalona przez ogień. Łódź sprawiała wrażenie zapomnianego statku widma. Spowijała ją nienaturalna, grobowa wręcz cisza. Jerry podprowadził „Morskiego Tancerza” bliżej – na zrujnowanym kutrze nikt się nie poruszył ani nie odpowiedział na jego „halo”.

– Co to za łódź? – zastanawiał się na głos Jerry, dobijając burtą swojej łodzi do kutra.

– Napis na rufie ma wypalony – oznajmił syn, wywieszając osłonki za burtę „Morskiego Tancerza”. – Ale moim zdaniem to „Jenny IV” z Seward.

Mercer był gotów do skoku z cumą, kiedy łodzie stanęły burta w burtę. Szybko związał je linami. Podsycane alkoholem przekomarzanki ucichły, kiedy tylko zobaczyli łódź. Mercer działał ze spokojem profesjonalisty, jakby spalone wraki widywał codziennie.

„Jenny IV” leniwie bujała się na falach, a po jej pooranym pokładzie przelewało się od burty do burty około piętnastu centymetrów wody. Teoretycznie wodoodporne buty Mercera szybko przemiękły, kiedy tylko wskoczył na pokład kutra. Stopy zdrętwiały mu błyskawicznie. Rozejrzał się po pokładzie i odwrócił do Jerry’ego.

– Wywołaj Straż Wybrzeża i zgłoś, co znaleźliśmy. Powiedz, że nie muszą się spieszyć, nikt nie przeżył. – W głosie Mercera pojawił się władczy ton, którego wcześniej nie było.

– Skąd wiesz? – zapytał Howard, wychylając się za burtę „Morskiego Tancerza”.

Mercer spojrzał przed siebie i dopiero wtedy odpowiedział:

– Bo szalupa wciąż wisi na wysięgniku, a u stóp mam zwęglone zwłoki.

– O cholera – zaklął Jerry Small, stojąc za konsolą swojej łodzi. – John, dzwoń do Straży Wybrzeża.

Przeskoczył na „Jenny IV”, przytrzymując się dla równowagi osmalonej wyciągarki. Wtedy i on zobaczył zwłoki leżące twarzą do pokładu.

– O cholera – powtórzył.

Kuter wyglądał nie najlepiej – osmalony i przeciekający – ale zwłoki na pokładzie znajdowały się w o wiele gorszym stanie. Ktokolwiek to był, nie zginął od razu. Sądząc po ułożeniu ciała, zdołał wydostać się z kabiny. Leżał wyciągnięty na pokładzie, jakby przed śmiercią próbował odczołgać się od ognia. Górna część ciała zachowała się nieźle, ofiara miała na sobie pomarańczowy kapok na flanelowej koszuli w kratę, ale od miednicy w dół nie zostało nic poza poczerniałymi kikutami kości udowych wystających bezwstydnie z bioder. Ręce miał powykręcane jak szpony. Woda przelewająca się po pokładzie obmywała osmalone kości i poszarpane skrawki ciała.

Mercer nie miał ochoty odwracać zwłok, by się przekonać, co pożar zrobił z twarzą zmarłego.

Niezwykły stan ciała tylko pogłębiał tajemnicę, jaką skrywał porzucony kuter. Mercera już zaczął niepokoić wygląd łodzi. Na pokładzie zdarzył się jakiś wypadek i wybuchł pożar, który zaskoczył ofiarę. Ale jak wyjaśnić fakt, że pożar wygasł, choć łódź nie zatonęła? Gdyby ugasili go ludzie z jakiegoś innego statku, to przecież nie zostawiliby na wraku zwłok. Nic nie trzymało się kupy.

– Wracaj na swoją łódź – polecił Jerry’emu. – Potrzebna mi latarka i toporek.

Jerry z wdzięcznością wrócił na pokład „Morskiego Tancerza” i podał Mercerowi obie rzeczy. Jerry oparł się o burtę i z niepokojem patrzył, jak Mercer kontynuuje dochodzenie.

– Nie uważasz, że powinniśmy zaczekać na Straż Wybrzeża?

Howard ma rację, pomyślał Mercer, ale coś z tym pożarem nie dawało mu spokoju i nie miał zamiaru czekać, aż zjawią się władze i rozwikłają zagadkę.

– Za chwilę wracam.

Nieco dalej w stronę dziobu znajdowały się krótkie schodki prowadzące do sterówki. Drzwi obok wiodły do pomieszczenia poniżej. Sterówka, choć tknięta przez ogień, nie była tak zniszczona jak pokład, więc Mercer poszedł do drzwi i spróbował je otworzyć. Drewno wygięło się od żaru tak mocno, że niemal natychmiast drzwi się zaklinowały. Mercer zamachnął się kilka razy toporkiem, aż posypały się drzazgi. Połowa drzwi spadła z pluskiem na pokład.

Włączył silną latarkę i omiótł światłem ciasne pomieszczenie pod sterówką. Po lewej znajdował się mały kambuz, a obok dwie ławki i stolik do jedzenia. Wszystko okropnie popalone. Po prawej widać było trzy koje. Dwie puste, jeśli nie liczyć gładkich warstw popiołu po materacach i kocach. Na trzeciej leżał kolejny szkielet, spalony tak doszczętnie, że na kościach nie zachował się nawet skrawek ciała. Puste oczodoły patrzyły na Mercera niemal oskarżycielsko, aż przeszył go zimny dreszcz. Choć miał ochotę czym prędzej zmykać, postanowił jednak zachować spokój i szukać dalej.

Podejrzewał, że trzeci załogant „Jenny IV” musiał uciec przed piekłem pożaru za burtę. Mercer położył rękę na stalowej grodzi i stwierdził, że metal jest lodowaty. Poprzednia noc była przenikliwie zimna, więc nie sposób stwierdzić, kiedy dokładnie wybuchł pożar, póki kryminolodzy nie zbadają zwłok.

Sufit kajuty był osmalony przez płomienie, ale najwyraźniej drewno nie zdążyło się przepalić na wylot. Obok drzwi, przez które Mercer wtargnął do środka, znajdowały się kolejne; za nimi krył się krótki korytarzyk prowadzący do ładowni. Z drzwi nie zostało nic, futryna zaś i pobliska gródź zostały wyrzucone dalej przez wybuch. To wyjaśniało, czemu ogień nie strawił kutra całkowicie. Wybuch musiał pozbawić płomienie tlenu i ugasić to piekło.

Mercer zastanawiał się, jakiż to ładunek kutra mógł wywołać taki wybuch.

Silniki znajdowały się na rufie, więc zbiorniki paliwa powinny być gdzieś w pobliżu. Poza tym ślady takiego wybuchu widać byłoby na pokładzie. I z pewnością kuter musiałby po nim zatonąć. To musiało być coś innego.

Kiedy Mercer skierował latarkę w stronę ładowni, błysnęła ciemnozielona woda. Zapach spalonego drewna i plastiku nie mógł stłumić przejmującego smrodu ryb przewożonych tu od lat. Na powierzchni wody unosiła się gruba warstwa szlamu, a w nielicznych wolnych od niego miejscach połyskiwały tęczowo plamy paliwa. Mercer zrobił ostrożny krok do zalanej ładowni. Schodził, szukając oparcia dla stóp. Przez cienki materiał spodni woda wysysała całe ciepło z jego ciała.

Stojąc zanurzony po uda, zdał sobie sprawę, że bez sprzętu do nurkowania niczego nie zdziała. Już miał się odwrócić i wyjść, kiedy snop światła z latarki odbił się od czegoś w wodzie o krok od miejsca, w którym stał.

Jęknął, sięgając pod wodę, by wyjąć ów przedmiot. Zanurzył rękę aż do barku. W dłoni trzymał kawałek błyszczącej nierdzewnej stali długości około dwudziestu pięciu centymetrów i szerokiej na piętnaście. To, co wybuchło na pokładzie, rozerwało stal jak papier – jej krawędzie przypominały krawędzie szrapnela. Mercer podniósł znalezisko do latarki i zobaczył po jednej stronie napis „Roger”. Ostatnia litera znajdowała się w miejscu, gdzie stal się rozerwała.

Wsunął metalowy element do kieszeni kurtki i wrócił na pokład. Stojąc w przymglonym słońcu, wykonał kilka głębokich oddechów. Nagle dotarło do niego, że od chwili wejścia na pokład kutra oddychał płytko.

– Coś znalazłeś?! – zawołał Jerry.

– Nie – odparł Mercer. Dopiero teraz zauważył, że zniszczeniu uległ żuraw do wyciągania sieci.

Górna część dźwigu zniknęła, jakby ktoś odciął ją palnikiem. Przyjrzał się bliżej dwóm stalowym kikutom – tylko tyle pozostało z żurawia – i stwierdził, że cięcie było czyste i ostre. Bez śladu wybuchu. Żuraw został po prostu obcięty. Dziwne, pomyślał, a kiedy odwrócił się, zobaczył, że anteny radiowe na „Jenny IV” także zostały odłamane mniej więcej trzydzieści centymetrów od dachu sterówki.

Nie miał pojęcia, jak to wytłumaczyć.

– Wezwaliście Straż Wybrzeża?

– Tak. Wysyłają kuter z Homer. Powinien się zjawić za jakąś godzinę.

– Świetnie. – Mercer rozejrzał się raz jeszcze po kutrze i wskoczył z powrotem na „Morskiego Tancerza”. – Nie ma sensu przy nim cumować. Dół jest zalany i kuter może w każdej chwili pójść na dno.

Jerry uruchomił silnik, a syn odwiązał liny. Kiedy odpłynęli jakieś pięćdziesiąt metrów od „Jenny IV”, Jerry wrzucił jałowy bieg i utrzymywał stały bezpieczny dystans od wraku. Wypalony kuter i jego trupia załoga kryli jakąś tajemnicę, której nie dało się wyjaśnić wybuchem silnika, i wszyscy czterej doskonale o tym wiedzieli. Milczeli przez wiele długich, niepokojących minut, obserwując cichą jak śmierć „Jenny IV”, która kołysała się na falach. Zwłoki na pokładzie nie były w stanie odpowiedzieć na żadne ich pytania.

– No to chyba koniec z łowieniem na dziś. – Głos Jerry’ego zabrzmiał nienaturalnie głośno.

Mercer odwrócił się do niego i uśmiechem zamaskował własny niepokój.

– Nic to, łowienie ryb to tylko jeden z powodów, żeby się napić. A akurat do tego nikt nie musi mnie szczególnie namawiać.