Leksykon VAT

Praktyka. Teoria. Orzecznictwo.

Redakcja naukowa
Ewa Sokołowska-Strug

Wydawnictwo C.H. Beck
Warszawa 2012

Spis treści

Wykaz skrótów

Wstęp

Aport

I. Pojęcie aportu

II. Aport na gruncie VAT

1. Aport przedsiębiorstwa bądź zorganizowanej części przedsiębiorstwa

III. Rozliczanie aportu

1. Miejsce świadczenia/opodatkowania

1.1. Aport towarów

1.2. Aport usług

1.3. Aport a WNT, import towarów oraz dostawa, dla której podatnikiem jest nabywca

1.4. Aport a import usług

2. Podstawa opodatkowania

3. Moment powstania obowiązku podatkowego

4. Dokumentowanie

IV. Stawka VAT

V. Aport a prawo do odliczenia podatku naliczonego

VI. Aport a konieczność korekty podatku naliczonego

1. Aport jako czynność podlegająca zwolnieniu od VAT

2. Aport jako czynność opodatkowana VAT

Barter

I. Barter

II. Wymiana towarowa z dopłatą do ceny

III. Czy w barterze istnieją zaliczki

IV. Darowizna a barter

Budowlane usługi

I. Definicja, klasyfikacja PKWiU, klasyfikacja PKOB

1. Definicje

2. Klasyfikacje

Klasyfikacja PKWiU

Klasyfikacja PKOB – istota i cele

II. Stawka VAT w usługach budowlanych

III. Obiekty budownictwa mieszkaniowego

IV. Infrastruktura towarzysząca

V. Usługi remontowe

1. Remont lokalu użytkowego w budynku mieszkalnym

2. Remont części wspólnych budynku, w którym są zarówno lokale mieszkalne, jak i użytkowe

VI. Obowiązek podatkowy w usługach budowlanych

VII. Prawidłowy moment wystawienia faktury

VIII. Przedwczesne wykazanie obowiązku podatkowego

IX. Rola protokołów zdawczo-odbiorczych

X. Dostawa czy usługa – sprzedaż okien/drzwi/schodów/balustrad wraz z ich montażem

XI. Usługi remontowe w garażach, miejscach postojowych, komórkach lokatorskich itp.– stawka VAT

XII. Czy usługi elektryczne/szklarskie mogą być usługami budowlanymi?

XIII. Roboty konserwacyjne

XIV. Miejsce świadczenia robót budowlanych

Czynności niepodlegające opodatkowaniu

I. Wstęp

II. Czynności niepodlegające opodatkowaniu

1. Czynności niepodlegające opodatkowaniu na mocy wyraźnego wyłączenia ustawowego

1.1. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa

Przedsiębiorstwo

Zorganizowana część przedsiębiorstwa

1.2. Czynności nielegalne a VAT

2. Czynności niepodlegające opodatkowaniu z uwagi na niespełnienie definicji opodatkowanej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług

2.1. Kary umowne

2.2. Odszkodowanie

Odszkodowanie za zniszczenie mienia

Odszkodowanie za utracone korzyści

2.3. Zdarzenia gospodarcze, w których nie występuje usługobiorca

2.4. Kradzież towaru

2.5. Specyfikacja istotnych warunków zamówienia

2.6. Bony towarowe

2.7. Emisja obligacji

2.8. Niedobory i ubytki a VAT

2.9. Czynności wykonywane poza terytorium Polski

2.10. Nieodpłatne przekazanie prezentów i towarów na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą

2.10.1. Stan prawny do 31.3.2011 r.

2.10.2. Stan prawny od 1.4.2011 r.

2.11. Nieodpłatne świadczenie usług na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą

2.12. Drukowane materiały reklamowe, próbki, prezenty o małej wartości

3. Czynności, które są wykonywane przez podmiot niedziałający w charakterze podatnika VAT

3.1. Sprzedaż własnych wierzytelności

3.2. Udziały i akcje

3.3. Sprzedaż gruntów

3.4. Udzielenie pożyczki

Darowizna

I. Pojęcie i cechy darowizny

II. Darowizna w świetle przepisów Dyrektywy VAT

III. Darowizna w świetle przepisów VATU – zagadnienia podstawowe

1. Darowizna towaru

2. Darowizna usługi

IV. W jaki sposób udokumentować darowiznę na gruncie VAT

V. Podstawa opodatkowania i stawka podatku przy darowiźnie

1. Podstawa opodatkowania

2. Stawka

VI. Obowiązek podatkowy w darowiźnie towarów/usług

VII. Nieodpłatne nabycie usługi – skutki dla obdarowanego

VIII. Opodatkowanie poszczególnych przedmiotów darowizn

1. Darowizna pieniężna

2. Darowizna bonów towarowych

3. Darowizna drobnych prezentów i drukowanych materiałów reklamowych/informacyjnych

4. Darowizna przedsiębiorstwa/zorganizowanej części przedsiębiorstwa

5. Darowizna żywności

IX. Porównanie darowizny i czynności podobnych

1. Darowizna a sponsoring

2. Darowizna z podziękowaniami dla finansującego

3. Darowizna a barter

X. Darowizna od kontrahenta z UE

XI. Darowizna w ramach importu towarów a podatek należny i naliczony

Deklaracje VAT

I. Deklaracje

II. Deklaracje podatkowe

1. Deklaracje VAT

1.1. Wzory deklaracji

1.2. Obowiązek składania deklaracji

1.3. Konsekwencje niezłożenia deklaracji i podania nieprawidłowych danych

2. Rodzaje deklaracji

2.1. Deklaracja miesięczna (VAT-7)

Transakcje trójstronne uproszczone – wykazanie w deklaracji

2.2. Deklaracje kwartalne (VAT-7K oraz VAT-7D)

Nadpłata w deklaracji kwartalnej VAT-D

2.3. Deklaracja VAT-8

2.4. Deklaracja VAT-9M

2.5. Deklaracja VAT-10

2.6. Deklaracja VAT-11

2.7. Deklaracja VAT-12

3. Przypadki szczególne

3.1. Deklaracje „zerowe”

3.2. Właściwość miejscowa organu podatkowego

Zmiana miejsca prowadzenia działalności

3.3. Liczenie terminu na złożenie deklaracji podatkowej

3.4. Deklaracje składane w formie elektronicznej

3.5. Składanie e-deklaracji, gdy zawiadomienia dokonano w stanie prawnym obowiązujący do 7.4.2009 r.

3.6. Zasada samoobliczenia podatku w deklaracji VAT

3.7. Podpisywanie deklaracji

3.8. Korekta deklaracji

3.8.1. Odsetki związane z korektą

3.8.2. Korekta dokonana przez organ podatkowy; decyzja podatkowa

3.8.3. Uzasadnienie złożenia korekty deklaracji

3.8.4. Korekta deklaracji a „czynny żal”

3.8.5. Zawieszenie prawa do korekty deklaracji

3.8.6. Korekta deklaracji złożona w trakcie czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego oraz po decyzji organu podatkowego

3.9. Skutki braku deklaracji

3.10. Odroczenie terminu do złożenia deklaracji

3.11. Deklaracja podatkowa a tytuł wykonawczy

Depozyt

I. Depozyt jako usługa

1. Depozyt prawidłowy (przechowanie)

2. Depozyt nieprawidłowy (pożyczka)

II. Pieniądze złożone w depozyt lub na rachunek powierniczy a zaliczka na poczet towaru/usługi

Dostawa towarów

I. Definicja towaru

II. Rola statystyki publicznej (symbole PKWiU)

III. Terytorialny zasięg dostawy

V. Odpłatna dostawa towaru jako czynność opodatkowana (sprzedaż)

VI. Kiedy nieodpłatna dostawa towarów zostaje zrównana z czynnościami odpłatnymi

VII. Wydanie próbek, drobnych prezentów oraz materiałów informacyjnych i reklamowych nie stanowi dostawy towarów

VIII. Częstotliwa dostawa towaru (dostawa ciągła)

IX. Kiedy leasing stanowi dostawę towarów

X. Czynności wykonywane w ramach komisu a dostawa towarów

XI. Spółdzielcze prawa do lokali – dostawą towarów

XII. Wieczyste użytkowanie gruntu

XIII. Dostawa gruntu/drogi w zamian za odszkodowanie

XIV. Przewłaszczenie na zabezpieczenie a VAT

Dotacje

I. Wstęp

II. Dotacja na działalność ogólną, wydatki inwestycyjne itp. (dotacje pośrednie)

III. Dotacje przedmiotowe

1. Stawka podatku odnosząca się do dotacji

2. Czy dotacja jest otrzymywana w kwocie netto czy brutto?

3. Dotacja – powstanie obowiązku podatkowego

IV. Dokumentowanie kwot dotacji

V. Odliczenie podatku naliczonego od zakupów sfinansowanych z dotacji

Działalność gospodarcza

I. Wstęp

II. Definicja działalności gospodarczej w świetle przepisów Dyrektywy i wyroków TSUE

III. Definicja działalności gospodarczej na gruncie polskich przepisów prawa

IV. Sprzedaż majątku prywatnego a działalność gospodarcza

V. Rejestracja działalności a opodatkowanie VAT

Eksport towarów

I. Wstęp

II. Eksport towarów

1. Pojęcie terytorium kraju oraz Unii Europejskiej

2. Definicja

3. Eksport bezpośredni i pośredni

4. Urząd celny wywozu oraz wyprowadzenia

III. Kwestia odpłatności a warunki dla zaistnienia eksportu towarów

1. Odpłatna dostawa

2. Czynność nieodpłatna

3. Nieodpłatne przekazanie materiałów reklamowych i promocyjnych a eksport

4. Wymiana towaru wadliwego na niewadliwy

5. Darowizna towaru na terytorium kraju trzeciego

IV. Obowiązek podatkowy

1. Sprzedaż na rzecz podmiotów gospodarczych

2. Zaliczka na poczet eksportu

3. Zaliczka a faktura VAT

V. Stawka VAT

1. Eksport bezpośredni

2. Eksport pośredni

3. Otrzymanie dokumentów po czasie – korekta podatku należnego

4. Zaliczka a prawo do zastosowania 0% stawki podatku

5. Brak dokumentów potwierdzających wywóza wykazana zaliczka ze stawką 0%

VI. Podstawa opodatkowania

1. Czy koszty transportu powinny zostać wliczonedo podstawy opodatkowania eksportu

2. Brak prawa do 0% („w stu” czy „od stu”)

3. Zwrot kosztów związanych z przygotowaniemprodukcji a podstawa opodatkowania

VII. Usługi bezpośrednio związane z eksportem

Ewidencje VAT

I. Wstęp

II. Forma prowadzenia ewidencji

III. Ewidencja prowadzona przez podatników zwolnionych od podatku

IV. Ewidencja towarów nabytych z UE przez podmioty zwolnione z rozliczania WNT

V. Ewidencja podatników VAT czynnych

VI. Czy w rejestrze zakupu VAT należy ujmować zakupy, od których nie odlicza się podatku naliczonego

VII. Kasy rejestrujące

VIII. Ewidencje szczególne

IX. Sankcje za brak, nierzetelną lub wadliwą ewidencję VAT

Faktura VAT

I. Wstęp

II. Faktura VAT

1. Informacje ogólne

1.1. Obowiązek wystawienia faktury

1.2. Elementy obowiązkowe faktury VAT

1.2.1. Nabywca i sprzedawca w fakturze VAT

Numer NIP nabywcy

1.2.2. Nabywca na fakturze z tytułu świadczenia usług edukacyjnych

1.2.3. Numer kolejny faktury VAT oraz jej oznaczenie

1.2.4. Data wystawienia faktury oraz data sprzedaży

1.2.5. Pozostałe dane

1.2.6. Adnotacje w fakturze

1.2.7. Zaokrąglenia kwot w fakturze

1.2.8. VAT w fakturze

1.2.9. Podpis na fakturze

1.2.10. Pozostałe informacje w fakturze VAT – przypadki szczególne

Numer rejestracyjny

Symbol PKWiU

Kwota podatku akcyzowego

1.3. Ceny urzędowe

1.4. Termin wystawienia faktury

1.4.1. Zasada ogólna

1.4.2. Zasada szczególna

1.5. Konsekwencje wadliwego i nierzetelnego wystawieniafaktur VAT

2. Zasady szczególne

2.1. Dokumenty uznawane za fakturę

2.2. Duplikat faktury

2.3. Faktura zaliczkowa

2.3.1. Kiedy odliczyć VAT z faktury zaliczkowej

Faktura proforma

2.3.2. Faktura zaliczkowa a prawo do odliczenia podatkugdy nie wykonano usługi

2.3.3. Faktura zaliczkowa oraz faktura rozliczeniowa

2.4. Anulowanie faktury

2.4.1. Kiedy można anulować fakturę wewnętrzną

2.5. Faktura korygująca

2.5.1. Kiedy ująć fakturę korygującą in minus

2.5.2. Kiedy ująć fakturę korygującą in plus

2.5.3. Zbiorcze faktury korygujące

2.6. Nota korygująca

2.6.1. Czy można skorygować symbol PKWiU notą korygującą(usługi stołówkowe i cateringowe)

2.7. Wystawienie faktury przed dostawą towaru lubwykonaniem usługi

2.8. Faktura elektroniczna

2.8.1. Podpis elektroniczny

2.8.2. Wymiana informacji EDI

2.8.3. Inne metody zapewniające przesyłanie e-faktur

2.8.4. Akceptacja a prawo do wystawienia faktury w formie tradycyjnej

2.8.5. Przechowywanie

2.8.6. Duplikaty oraz faktury korygujące jako e-faktury

2.9. Obowiązek wystawienia – szczególne rodzaje faktur

2.9.1. Faktura wewnętrzna

2.9.1.1. Otrzymanie dotacji oraz zwrot dotacji – dokumentowanie

2.9.2. Faktura VAT NP

2.9.3. Faktura VAT marża

2.9.4. Faktura VAT-MP

2.9.5. Faktura VAT-RR

2.9.6. Faktura VAT WE uproszczona

2.9.7. Faktury wystawiane przez nabywcę

Import towarów

I. Definicja importu towarów

1. Import towarów – szczególne przypadki

2. Import towarów a prawo celne

II. Podatnik z tytułu importu towarów

III. Import towarów przez Polskę

IV. Import towarów przez inne państwoczłonkowskie do Polski

V. Obowiązek podatkowy z tytułu importutowarów

VI. Zaliczka w imporcie towarów

VII. Podstawa opodatkowania w imporcietowarów

VIII. Podatek należny w imporcie towarów

1. Podatek określony w zgłoszeniu celnym

2. Podatek wykazany w deklaracji VAT

3. Rozliczenie podatku w deklaracji importowej

4. Podatek określony w decyzji organu celnego

5. Podatek pobierany przez operatora publicznegoz tytułu importu towarów doręczanych w formie przesyłek pocztowych

IX. Usługi związane z importem towarów

X. Podatek naliczony w imporcie towarów

1. Podstawa formalna oraz termin odliczenia podatku

2. Spółka cywilna jako podmiot uprawnionydo odliczenia VAT związanego z importem towarów

3. Prawo do odliczenia podatku naliczonego,gdy towary zostały nabyte (spoza terytorium UE)w sposób nieodpłatny

4. Zaniżenie lub zawyżenie VAT z tytułu importu towarów a prawo do odliczenia podatku naliczonego

XI. Import towarów zwolniony z VAT

XII. Właściwość organów podatkowychw sprawach VAT związanego z importem towarów

Import usług

I. Warunki jakie należy spełnić, aby zaistniała konieczność rozliczenia transakcjijako importu usług

II. Podatnik z tytułu importu usług

III. Miejsce świadczenia (kraj opodatkowania) usług w transakcjach transgranicznych

Informacje podsumowujące

I. Wstęp

II. Obowiązek i termin składania – stan prawny obowiązujący do 31.12.2009 r.

III. Stan prawny obowiązujący od 1.1.2010 r.

1. Podmioty zobowiązane do składania informacji podsumowujących

2. Czynności jakie należy wykazywać w informacji podsumowującej

3. Usługi objęte obowiązkiem ujmowaniaw informacjach podsumowujących

4. Termin złożenia informacji podsumowującej

5. Informacje składane elektronicznie

6. Miejsce złożenia informacji podsumowującej

7. Elementy informacji podsumowującej

8. Wzór informacji VAT UE

IV. Korekta informacji podsumowującej

V. Odpowiedzialność karna skarbowa za brak złożenia informacji podsumowującej

Kasowa metoda rozliczeń

I. Wstęp

II. Definicja małego podatnika

III. Definicja kasowej metody rozliczeń

IV. Rozpoczęcie rozliczania podatku metodą kasową

V. Rezygnacja z kasowej metody rozliczeń

VI. Zasady rozliczania podatku należnegoprzy kasowej metodzie rozliczeń

VII. Kasowa metoda rozliczeń a otrzymanezaliczki

VIII. Transakcje dokonane na pograniczuwyboru/rezygnacji z metody kasowej– rozliczenie podatku należnego

IX. Jakich transakcji nie można rozliczyć metodą kasową

X. Zasady odliczania podatku naliczonegoprzy kasowej metodzie rozliczeń

XI. Transakcje dokonane na pograniczu wyboru/rezygnacji z kasowej metody rozliczeń– podatek naliczony

XII. Dokumentowanie sprzedażyprzez podatnika rozliczającego się metodą kasową (szczególne rodzaje faktur)

XIII. Podatek naliczony u podatnikównabywających towary/usługi od podatników rozliczających podatek metodą kasową

Kasy rejestrujące

I. Wstęp

II. Kasy rejestrujące

1. Podstawowe zasady

1.1. Sprzedaż podlegająca obowiązkowi ewidencjonowaniaza pomocą kasy rejestrującej

1.2. Podatnik zwolniony podmiotowo z VAT a ewidencjaza pomocą kasy rejestrującej

1.3. Inne zwolnienia z ewidencji dokonywanej za pośrednictwem kasy rejestrującej

1.3.1. Zwolnienie z uwagi na obrót

1.3.2. Zwolnienie z uwagi na udział sprzedaży zwolnionej w stosunku do sprzedaży ogółem

1.3.3. Zwolnienie z ewidencji dla podatników opłacających podatek dochodowy w formie karty podatkowej

1.3.4. Zwolnienia przedmiotowe z ewidencji dokonywanej poprzez kasę rejestrującą

1.4. Czy sprzedaż zwolniona przedmiotowo jest wliczanado sprzedaży zwolnionej podmiotowo

1.5. Czynności, których wykonanie bezwzględnie zobowiązuje do rejestracji za pomocą kasy rejestrującej

2. Pozostałe zagadnienia związane z kasami rejestrującymi

2.1. Najem mieszkania/nieruchomości – paragon, fakturaa może rachunek

2.2. Sprzedaż na rzecz pracowników a kasa rejestrująca

2.3. Moment ewidencji na kasie rejestrującej przy sprzedaży wysyłkowej

2.4. Pośrednictwo a kasa rejestrująca

2.5. Termin na wystawienie faktury, gdy sprzedaż udokumentowana jest paragonem fiskalnym

2.6. Raporty okresowe przy braku sprzedaży

2.7. Ulga na zakup kasy rejestrującej

Warunki uprawniające do zastosowania ulgi

Okres rozliczeniowy, w którym możliwe jest skorzystanie z ulgina zakup kasy

2.8. Czy ulga przysługuje jedynie od zakupu pierwszych kas

2.9. Zwrot ulgi na zakup kasy rejestrującej

Przegląd kasy rejestrującej

2.10. Awaria kasy rejestrującej

2.11. Likwidacja kasy rejestrującej

2.12. Błędy i ich korekta

2.13. Obowiązki podatników posiadających kasę rejestrującą

2.14. Sankcja za brak ewidencjonowania sprzedażyprzy pomocy kasy rejestrującej

2.15. Okres i sposób przechowywania dokumentów kasowych

Kaucja

I. Czy kaucja gwarancyjna podlegaopodatkowaniu VAT

II. Kaucja a zaliczka

III. Kaucja jako wynagrodzenie za zrealizowaną dostawę/wykonaną usługę

Klasyfikacje statystyczne

I. Wstęp

II. Obowiązujące klasyfikacje statystyczne

1. Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług

2. Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych

3. Nomenklatura Scalona

III. Rola klasyfikacji statystycznychw rozliczaniu VAT

IV. Klasyfikacja statystyczna i jej wpływna rozliczanie usług transgranicznych

Komis

I. Pojęcie i charakterystyka transakcjidokonywanych w ramach komisu

II. Wydanie towarów w ramach umowy komisu jako dostawa towarów opodatkowana VAT

III. Obowiązek podatkowy

IV. Podstawa opodatkowania

V. Moment wystawienia faktury

1. Stan prawny obowiązujący do 31.11.2008 r.

2. Stan prawny obowiązujący od 1.12.2008 r.

VI. Komis a system rozliczania marżą

VII. Komis samochodowy

Kurs waluty

I. Wstęp

II. Faktury otrzymywane od kontrahentówzagranicznych

III. Faktury wystawiane przez podatników

IV. Zaliczka

V. Kurs waluty na fakturze korygującej

VI. Kurs waluty a import towarów

VII. Kurs waluty a eksport towarów

VIII. Błędny kurs waluty zastosowanyprzez kontrahenta

Leasing

I. Wstęp

II. Leasing jako dostawa towaru

III. Leasing jako świadczenie usług

IV. Leasing zwrotny

V. Obowiązek podatkowy

1. Leasing finansowy

2. Leasing operacyjny

VI. Podstawa opodatkowania leasingu

1. Leasing finansowy

2. Leasing operacyjny

VII. Sposób dokumentowania oraz stawka VAT właściwa dla leasingu

1. Leasing finansowy

2. Leasing operacyjny

VIII. Cross – border leasing

1. Stan prawny obowiązujący do 31.12.2009 r.

2. Stan prawny obowiązujący od 1.1.2010 r.

IX. Leasing jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru

X. Leasing nieruchomości

XI. Leasing maszyn

XII. Leasing a odliczenie podatku naliczonego

1. Leasing finansowy a odliczenia podatku naliczonego

2. Leasing operacyjny a odliczenia podatku naliczonego

3. Leasing operacyjny samochodu osobowegoa prawo odliczenia podatku naliczonego

4. Opłaty za zarządzanie i eksploatację a odliczanie podatku naliczonego

5. Wykup przedmiotu leasingu (w tym samochodu)a prawo do odliczenia podatku naliczonego

6. Odliczenie podatku naliczonego przy nabyciu przedmiotu leasingu przez leasingodawcę

XIII. Przedterminowe rozwiązanie umowyleasingu

1. Leasing finansowy

2. Leasing operacyjny

XIV. Cesja umowy leasingu

Likwidacja działalności

I. Wstęp

II. Likwidacja działalności podmiotówposiadających osobowość prawną

III. Likwidacja działalności gospodarczej osób fizycznych, spółek osobowych i spółekcywilnych

IV. Likwidacja podatnika podmiotowozwolnionego z VAT

V. Remanent likwidacyjny – towary objęteremanentem

VI. Środki trwałe a remanent likwidacyjny

VII. Inwestycje w obcych środkach trwałycha remanent likwidacyjny

VIII. Obowiązek podatkowy

IX. Podstawa opodatkowania

X. Zwrot różnicy podatku jaka powstała przy likwidacji działalności gospodarczej

XI. Zwolnienie od podatku towarów objętych remanentem likwidacyjnym

Magazyn konsygnacyjny

I. Instytucja magazynu konsygnacyjnego

II. Definicja magazynu konsygnacyjnego

III. Definicja prowadzącego magazynkonsygnacyjny

IV. Wewnątrzwspólnotowe nabycia towarówpoprzez magazyn konsygnacyjny– dodatkowe wymogi formalne

V. Obowiązek podatkowy względem towarów przemieszczonych do magazynukonsygnacyjnego

1. Magazyn konsygnacyjny – WNT

2. Magazyn konsygnacyjny – WDT

VI. Podstawa opodatkowania i stawka VAT

1. Podstawa opodatkowania

2. Stawka VAT

VII. Obowiązki ewidencyjne

1. Zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego

2. Obowiązek prowadzenia ewidencji

3. Dokumentowanie zdarzeń dotyczących towarów przemieszczonych do magazynu konsygnacyjnego

Mały podatnik

I. Definicja małego podatnika

II. Rozliczanie podatku przez małych podatników

1. Kasowa metoda rozliczeń

2. Rozliczanie podatku w formie zaliczek

Szczególna procedura (marży) przy dostawach towarówużywanych, przedmiotówkolekcjonerskich, dzieł sztukii antyków

I. Wstęp

II. Zastosowanie opodatkowania marży jako procedury szczególnej

III. Definicja dzieł sztuki, przedmiotówkolekcjonerskich, antyków

IV. Definicja towarów używanych

V. Marża jako podstawa opodatkowania

VI. Jednoczesne stosowanie zasad ogólnych oraz szczególnej procedury marży

VII. Zbiorcze ustalanie marży

VIII. Samochody rozliczane na zasadach marży

1. Nabycie krajowe

2. Nabywanie samochodów z zagranicy a rozliczenie podatku na zasadach marży

IX. Stawka VAT

X. Dokumentacja sprzedaży opodatkowanejna zasadach marży

XI. Rozliczanie marżą a kasa rejestrująca

Miejsce świadczeniadostawy towarów

I. Znaczenie dla transakcji towarowych

II. Miejsce świadczenia przy dostawie towarów

1. Miejsce świadczenia dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych

2. Miejsce świadczenia dostawy towarów,które są instalowane lub montowane

3. Miejsce świadczenia dostawy towarów niewysyłanych lub nietransportowanych

4. Miejsce świadczenia dostaw towarów na pokładach statków, samolotów lub pociągów

5. Miejsce świadczenia przy dostawie gazu

6. Miejsce opodatkowania dostawy w imporcie towarów

7. Miejsce opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru

8. Dostawy łańcuchowe

Miejsce świadczenia usługw transakcjachtransgranicznych

I. Wstęp

II. Definicja siedziby, stałego miejscaprowadzenia działalności gospodarczejoraz miejsca zamieszkania podatnika

III. Stan prawny do 31.12.2009 r.

1. Miejsce świadczenia (kraj opodatkowania)– zasada ogólna

2. Kraj opodatkowania usług związanychz nieruchomościami

3. Usługi opodatkowane w miejscu ich wykonania

3.1. Usługi kultury, sztuki, edukacji, sportu, rozrywki i podobne do tych usług

3.2. Usługi szkolenia a usługi organizacji szkolenia – miejsce świadczenia

3.3. Targi i wystawy – zasady rozliczenia transakcji

3.4. Miejsce opodatkowania usług transportowych

3.5. Usługi na ruchomym majątku rzeczowym

3.6. Kraj opodatkowania usług niematerialnych

3.7. Kraj opodatkowania usług doradczych i prawniczych

3.8. Kraj opodatkowania usług reklamowych

3.9. Kraj opodatkowania najmu maszyny

3.10. Samochód wynajęty w trakcie delegacji pracownika

3.11. Świadczenie usług telekomunikacyjnych i telewizyjnych

3.12. Usługi pośrednictwa a rozliczenie podatku – pośrednictwo w dostawie towarów

3.13. Usługi pośrednictwa a rozliczenie podatku – pośrednictwo w świadczeniu usług

Pośrednictwo w świadczeniu usług niematerialnych

Pośrednictwo w świadczeniu usług pomocniczych do usług transportowych

Pośrednictwo w świadczeniu pozostałych usług

IV. Stan prawny od 1.1.2010 r.

1. Dyrektywa Rady 2008/8/WE z 12.2.2008 r. zmieniająca Dyrektywę 2006/112/WE w odniesieniu do miejsca świadczenia usług

2. Usługobiorca jako podatnik

3. Usługi świadczone na rzecz podatników(tzw. obrót profesjonalny)

4. Usługi świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności podatnika

5. Usługi świadczone na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej

6. Usługi nabywane/świadczone na cele osobistelub potrzeby pracowników

7. Usługi transportu pasażerów

8. Usługi wynajmu środków transportu

9. Miejsce świadczenia usług restauracyjnych oraz cateringowych

10. Miejsce świadczenia usług turystycznych

11. Miejsce świadczenia usług związanychz nieruchomościami

12. Usługi wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne

13. Usługi wykonywane przez pośredników działających w imieniu i na rzecz osób trzecich

Nieruchomości

I. Wstęp

II. Rodzaje nieruchomości oraz ich klasyfikacja

III. Nieruchomości gruntowe i zasadyopodatkowania ich sprzedaży

1. Dostawa gruntów (działek ewidencyjnych) objętych jedną księgą wieczystą

2. Dostawa gruntu niezabudowanego

2.1. Przeznaczenie gruntu – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, decyzja WZiZT, ewidencja gruntówi budynków

2.2. Sposób opodatkowania dostawy gruntu niezabudowanego

2.3. Dostawa gruntu zabudowanego

2.4. Sprzedaż gruntu przez osobę fizyczną

2.5. Sprzedaż gruntu przez przedsiębiorcę (podatnika VAT)

2.6. Oddanie gruntu w zamian za odszkodowanie

2.7. Użytkowanie wieczyste – dostawa towaru czy świadczenie usługi

IV. Budynki i lokale – zasady opodatkowania ich sprzedaży

1. Stawka VAT przy sprzedaży budynków i lokali– stan prawny do 31.12.2008 r.

2. Stawka VAT przy sprzedaży budynków i lokali– stan prawny od 1.1.2009 r.

2.1. Zwolnienie z opodatkowania

2.2. Stawka preferencyjna

3. Podstawa opodatkowania przy sprzedaży budynków i lokali

4. Moment powstania obowiązku podatkowego przy dostawie budynków, budowli oraz lokali

5. Sprzedaż gruntu, na którym są posadowione budynki o różnym przeznaczeniu

6. Sprzedaż nieukończonych budynków lub budowli

Nowy środek transportu

I. Definicja i cechy nowych środków transportu

II. Wewnątrzwspólnotowe nabycie nowychśrodków transportu

1. Przepisy Dyrektywy VAT

2. Polskie przepisy o podatku od towarów i usług

III. Wewnątrzwspólnotowe nabycie nowego środka transportu – model opodatkowania

1. Nabycie dokonane przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej

1.1. Uwagi ogólne

1.2. Obowiązek podatkowy, zapłata podatku oraz złożenie deklaracji

1.3. Podstawa opodatkowania

1.4. Zaświadczenie potwierdzające uiszczenie podatku

2. Nabycie dokonane przez podatnika VAT

2.1. Obowiązek podatkowy

2.2. Deklaracja podatkowa

2.3. Zapłata podatku

2.4. Podstawa opodatkowania oraz faktura wewnętrzna

2.5. Ujęcie transakcji w deklaracji podatkowej

2.6. Prawo do odliczenia VAT naliczonego

IV. Wewnątrzwspólnotowa dostawa nowego środka transportu

1. Sprzedaż nowego środka transportu przezpodatnika VAT

1.1. Uwagi ogólne

1.2. Sprzedaż na rzecz podatnika podatku od wartości dodanej

1.3. Sprzedaż na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej

1.3.1. Podstawowe informacje

1.3.2. Dokument wywozu

1.3.3. Oświadczenie nabywcy

2. Wewnątrzwspólnotowa dostawa nowego środka transportu – model opodatkowania, gdy sprzedawcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej

2.1. Uwagi ogólne

2.2. Składanie deklaracji podatkowej oraz moment powstania obowiązku podatkowego

2.3. Prawo do odliczenia (zwrotu) podatku naliczonegow sytuacji, gdy sprzedawca dokonuje dostawy nowego środka transportu w sposób okazjonalny

Numer VAT UE

I. Wstęp

II. Rejestracja podatnika na potrzeby transakcji wspólnotowych (numer VAT UE)

III. Wykreślenie z rejestru VAT UE

IV. Potwierdzenie numeru NIP UE kontrahenta

V. Obowiązek posługiwania się numerem VAT UE

Obowiązek podatkowy

I. Wstęp

II. Obowiązek podatkowy

1. Zasady ustalania

1.1. Definicja i regulacje prawne dotyczące instytucji obowiązku podatkowego

1.2. Dostawa towarów oraz świadczenie usług

1.3. Sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej

1.4. Sprzedaż na rzecz przedsiębiorców

1.5. Faktura przed dostawą lub wykonaniem usługi – kiedy rozpoznać obowiązek podatkowy

1.6. Brak faktury lub faktura wystawiona z opóźnieniema moment powstania obowiązku podatkowego

1.6.1. Liczenie terminu powstania obowiązku podatkowego

1.7. Obowiązek podatkowy przy częściowym wykonaniu usługi

1.8. Wydanie partii towaru a obowiązek podatkowy

1.9. Szczególny moment powstania obowiązku podatkowego – jakich transakcji dotyczy

1.9.1. Dostawa budynków, budowli i lokali

1.9.2. Ustanowienie oraz zbycie użytkowania wieczystego gruntu

1.9.3. Media a obowiązek podatkowy

1.9.3.1. Refaktura mediów

1.9.4. Usługi transportowe i spedycyjne – moment powstania obowiązku podatkowego

1.9.4.1. Refakturowanie usług transportowych i spedycji

1.9.5. Usługi budowlane a obowiązek podatkowy

1.9.6. Najem, dzierżawa leasing i inne podobne usługi

1.9.6.1. Jaki termin powstania obowiązku podatkowego przyjąć w sytuacji gdy terminy płatności określone w umowie i na fakturze są różne (najem)

1.9.6.2. Termin powstania obowiązku podatkowego, gdy podatnik zapomniało wystawieniu faktury VAT (najem)

1.9.6.3. Zmiana terminu płatności, gdy zaległość rozłożono na raty (najem)

1.9.6.4. Najem powierzchni reklamowej a moment powstania obowiązku podatkowego

1.9.6.5. Najem powierzchni pod bankomat lub automat z napojami

1.9.6.6. Najem samochodu bez kierowcy a z kierowcą, najem maszyny budowlanej z operatorem lub bez niego

1.9.6.7. Usługi magazynowania

1.9.7. Dostawa oraz drukowanie gazet, magazynów, czasopism i książek

1.9.8. Sprzedaż złomu

1.9.9. Udzielanie licencji, sprzedaż praw autorskich, patentów itp.

1.9.10. Sprzedaż towarów za pośrednictwem serwisów internetowych a obowiązek podatkowy

1.9.11. Obowiązek podatkowy w dostawach realizowanychza pośrednictwem komisów

1.10. Zaliczka a moment powstania obowiązku podatkowego

1.10.1. Kiedy zaliczka nie jest zaliczką

1.10.2. Otrzymanie zapłaty od podmiotu innego niż nabywca towaru/usługi

1.10.3. Czy zadatek rodzi obowiązek podatkowy w VAT

1.10.4. Kaucja a obowiązek podatkowy

Rozliczenie kaucji na poczet ceny

Kaucja jako forma odszkodowania

1.10.5. Zaliczka wpłacana na poczet mediów a obowiązek podatkowy

1.11. Pozostałe zasady w zakresie ustalenia momentu rozpoznania obowiązku podatkowego

1.11.1. Obowiązek podatkowy w usłudze pożyczki

1.11.2. Obowiązek podatkowy w usługach ubezpieczenia

1.11.3. Usługi ciągłe a moment powstania obowiązku podatkowego

Usługi ciągłe ze szczególnym momentem powstania obowiązku podatkowego

Usługi ciągłe, w stosunku do których należy stosować ogólne przepisy

Wątpliwości związane z kwalifikacją transakcji

1.11.4. Darowizny a obowiązek podatkowy

1.12. Skutki wcześniejszego rozpoznania momentu powstania obowiązku podatkowego

Stan prawny do 31.12.2008 r.

Stan prawny od 1.1.2009 r.

Wadliwość ksiąg

Obrót

Odliczenie częściowepodatku naliczonego

I. Wstęp

II. Kto ma obowiązek podatek naliczonyodliczać częściowo

III. Sposób ustalenia proporcji/strukturyodliczania podatku naliczonego

IV. Czynności wliczane do obrotu stanowiącego podstawę obliczania struktury

V. Licznik

VI. Wartości niematerialne i prawne

VII. Mianownik

VIII. Czynności wykonywane w sposóbsporadyczny

IX. Proporcja a dotacje

X. Czynności niepodlegające opodatkowaniu (poza VAT) a proporcja odliczenia

XI. Proporcja obliczana w uzgodnieniuz naczelnikiem urzędu skarbowego

XII. Wyliczona proporcja wynosi ponad 98% lub mniej niż 2%

XIII. Korekta kwoty odliczonego strukturąpodatku naliczonego

1. Zasady ogólne

2. Korekta środków trwałych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł

3. Korekta środków trwałych, których wartość początkowa przekracza 15 000 zł

4. Korekta nieruchomości

5. Użytkowanie wieczyste a korekta podatku naliczonego

6. Sprzedaż w okresie korekty

XIV. Zmiana przeznaczenia towaru

XV. Zmiana przeznaczenia nieruchomości

XVI. Zmiana przeznaczenia środka trwałego, którego wartość początkowa wynosipowyżej 15 000 zł

XVII. Zmiana przeznaczenia środka trwałego, którego wartość początkowa wynosi mniej niż 15 000 zł

XVIII. Zmiana przeznaczenia towarówhandlowych

XIX. Kradzież towaru a podatek naliczony

XX. Zbycie przedsiębiorstwa a korekta podatku naliczonego

XXI. Korekta podatku naliczonego a podatek dochodowy

Odliczenie podatku naliczonego

I. Wstęp

II. Prawo do odliczenia a zasada neutralności

1.Wykorzystanie towaru/usługi do wykonywania czynności opodatkowanych

2. Wykorzystanie towaru/usługi do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniua odliczenie VAT

III. Podmioty wyłączone z odliczenia

IV. Dokumenty dające prawo do odliczenia

1. Faktura VAT a prawo do odliczenia

2. Faktura wewnętrzna a prawo do odliczenia

3. Dokument celny i deklaracja importowa a prawodo odliczenia

V. Moment dokonania odliczenia

1. Moment podstawowy – zakupy krajowe i import towarów

2. Modyfikacje podstawowego momentu odliczenia podatku

2.1. WNT, import usług, dostawa, dla której podatnikiem jest nabywca

2.2. Nabycie mediów

2.3. Faktura VAT-MP a odliczenie podatku

2.4. Spis z natury

2.5. Stosowanie procedury celnej uproszczonej

3. Dwa kolejne okresy rozliczeniowe

4. Odroczenie odliczenia do czasu wykonaniausług/nabycia prawa do rozporządzenia towaremjak właściciel

5. Odliczenie przy uiszczeniu zaliczki

6. Korekta deklaracji VAT-7

7. Przedawnienie a odliczenie podatku naliczonego

8. Duplikat a moment odliczenia podatku naliczonego

9. Faktury korygujące

9.1. Moment odliczenia podatku w przypadku otrzymania faktur korygujących „in minus”

9.1.1. Stan prawny obowiązujący do 30.11.2008 r.

9.1.2. Stan prawny obowiązujący od 1.12.2008 r.

9.2. Moment odliczenia VAT w przypadku otrzymania faktur korygujących „in plus”

9.2.1. Stan prawny obowiązujący do 30.11.2008 r.

9.2.2. Stan prawny obowiązujący od 1.12.2008 r.

VI. Podatek naliczony, gdy błędnie przeliczono kurs waluty

VII. Narady pracownicze a odliczenie podatku naliczonego

VIII. Imprezy integracyjne dla pracownikówa prawo do odliczenia podatku naliczonego

IX. Świąteczne paczki a prawo do odliczenia podatku naliczonego

X. Wydatki na związki zawodowe

XI. Czy można odliczać VAT od biletów PKP, PKS oraz autobusów miejskich

XII. Podróże służbowe – odliczenie VATod zakupu przejazdu autostradą oraz usługi parkingowej

XIII. Odzież dla pracowników a prawodo odliczenia podatku naliczonego

XIV. Zwrot kwoty brutto kosztu naprawy pojazdu przez ubezpieczyciela a odliczenie podatku

XV. Zawieszenie działalności gospodarczeja odliczanie VAT

XVI. Inwestycje w obcym środku trwałyma prawo do odliczenia podatku naliczonego

XVII. Kradzież lub zniszczenie towaru a prawo do odliczenia

XVIII. Prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie towarów sfinansowanychz dotacji otrzymanej z urzędu pracy

XIX. Ograniczenia w odliczeniu podatku naliczonego

1. Import usług, w związku z którymi zapłata następuje do tzw. rajów podatkowych

2. Prawo do odliczenia a wydatki niestanowiące kosztu uzyskania przychodu w podatku dochodowym

3. Chcesz odliczyć podatek – musisz posiadać dowody wykonania usługi

4. Usługi noclegowe i gastronomiczne

5. Prawo do odliczenia VAT z faktury niezawierającej pełnej nazwy firmy

6. Faktura wystawiona przez podmiot nieistniejący bądź nieuprawniony

7. Faktura wystawiona przez podmiot niezarejestrowany

8. Faktura otrzymana przez podmiot niezarejestrowany dla celów VAT

9. Gdy kwota podatku na oryginale faktury jest różna od kwoty wykazanej na jej kopii

10. Transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu lub korzysta ze zwolnieniaod podatku

11. Błędna stawka podatku a odliczenie podatku naliczonego

12. Prawo do odliczenia gdy wystawiono więcej niż jedną fakturę dokumentującą tę samą sprzedaż

13. Faktura stwierdza czynności, które nie zostały dokonane

14. Faktura podaje kwoty niezgodne z rzeczywistością

15. Darowizna z importu a podatek naliczony

XX. Zakończenie działalności a prawodo odliczenia podatku naliczonego

Opakowania zwrotne

I. Wstęp

II. Opakowania zwrotne bez pobrania kaucji

III. Opakowania zwrotne za pobraniem kaucji

1. Zwrot opakowań (zwrotnych) do sprzedawcy

2. Brak zwrotu opakowań (zwrotnych) do sprzedawcy

Stawka VAT

IV. Opakowania zwrotne a kasa rejestrująca

Paliwo

I. Paliwo a Dyrektywa VAT

II. Sprzedaż paliwa jako wyrobu akcyzowego

III. Wewnątrzwspólnotowa dostawa paliwa

IV. Paliwo przywożone do Polski w baku środka transportu

V. Odliczanie podatku naliczonego przy zakupie paliwa

1. Przesłanki realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z paliwem

2. Numer rejestracyjny pojazdu a prawo do odliczenia

3. Paliwo nabywane do samochodów ciężarowych

4. Paliwo do samochodów z homologacją ciężarową (tzw. samochody z kratką) – stan prawny obowiązujący do 31.12.2010 r. – optymalizacja podatkowa

5. Paliwo nabywane do samochodów osobowych

6. Paliwo nabywane do samochodów/pojazdów wymienionych w art. 86 ust. 4 VATU

7. Paliwo nabywane do motocykli

8. Paliwo nabywane do quadów

9. Paliwo nabywane do innych urządzeń (piły, kosy, agregaty, wózki widłowe itp.)

VI. Prawo do odliczenia VAT naliczonego przy nabyciu paliwa w 2011 r.

Podatek

I. Wstęp

II. Zobowiązanie podatkowe i podatek do zapłaty

1. Zobowiązanie wynikające z deklaracji

2. Decyzja organu podatkowego

III. Podatek płacony miesięcznie

IV. Podatek płacony kwartalnie

V. Podatek płacony w formie zaliczek

VI. Pierwszy okres rozliczeniowy w przypadku podatku płaconego w formie zaliczek

VII. Wybór formy płatności zaliczekw rzeczywistej wysokości

VIII. Odsetki przy błędnie uiszczonych(lub nieuiszczonych w ogóle) zaliczkachna poczet podatku

IX. Nadpłata z tytułu zaliczek wpłaconychw wyższej niż należna wysokości

X. Termin zapłaty podatku w przypadkuwewnątrzwspólnotowego nabycia środka transportu

1. Nowy środek transportu

2. Inny niż nowy środek transportu

XI. Termin zapłaty podatku wynikającegoz deklaracji VAT-8

XII. Termin zapłaty podatku wynikającegoz deklaracji VAT-9M

Podatnik

I. Wstęp

II. Definicja podatnika VAT

III. Działalność gospodarcza

IV. Działanie w charakterze podatnikaw kontekście konkretnej dostawy towaru/świadczenia usług

V. Sprzedaż gruntu przez osobę fizycznąa definicja działalności gospodarczej

VI. Sprzedaż gruntu przez rolnika ryczałtowego a definicja działalności gospodarczej

VII. Pożyczka a podatnik VAT

VIII. Czy osoba prawna udzielając pożyczkimoże nie być podatnikiem VAT z tytułutej konkretnej czynności

IX. Czy wykorzystywanie składników majątkuw celach zarobkowych wypełnia definicję działalności gospodarczej

X. Czy pracodawca jest podatnikiem VATz tytułu świadczeń z ZFŚS

XI. Czynności niestanowiące samodzielnejdziałalności gospodarczej

XII. Umowy o dzieło, umowy zlecenia– kiedy usługi są wykonywane w ramachsamodzielnej działalności gospodarczeja kiedy nie posiadają tego przymiotu

XIII. Członkowie zarządu oraz członkowie rady nadzorczej a działalność gospodarcza

XIV. Adwokaci i radcowie prawni a działalność gospodarcza

XV. Tłumacze i biegli wykonujący ekspertyzyna podstawie postanowienia sądua działalność gospodarcza

XVI. Czynności wykonywane przez podmioty uczestniczące w postępowaniuupadłościowym (syndyk, nadzorca sądowy, zarządca) a działalność gospodarcza

XVII. Usługi twórców i artystów a działalność gospodarcza

XVIII. Spółka jako podatnik VAT

XIX. Organ władzy publicznej czy urząd goobsługujący jest podatnikiem VAT?

XX. Czy komornik jest podatnikiem VAT?

XXI. Stowarzyszenia i fundacje podatnikiem VAT

XXII. Podatnik z tytułu sprzedaży nowegośrodka transportu

XXIII. Podatnik z tytułu importu usług

XXIV. Podatnik z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów

XXV. Podatnik z tytułu dostawy, dla którejpodatnikiem jest nabywca

XXVI. Podatnik z tytułu importu towarów

XVII. Mały podatnik

XVIII. Nowe kategorie podatników od 1.4.2011 r.

Podstawa opodatkowania

I. Wstęp

II. Obrót – definicja i znaczenie

III. Kwota należna – elementy składowepodstawy opodatkowania

IV. Zaliczki a obrót

V. Zadatek a kwota należna z tytułu sprzedaży

VI. Kiedy transport zwiększa podstawęopodatkowania przy dostawie towarów

VII. Elementy składowe wynagrodzeniaza najem lub dzierżawę

1. Podatek od nieruchomości

2. Media

VIII. Dotacje podmiotowe a obrót

IX. Dotacje przedmiotowe a podstawaopodatkowania

X. Dostawa gruntu, na którym jest posadowiony budynek/budowla

XI. Wieczyste użytkowanie gruntu, na którym posadowiony jest budynek/budowla

XII. Podstawa opodatkowania – usługi pożyczki

XIII. Zmniejszenie podstawy opodatkowania – przyczyny i zdarzenia

1. Rabaty i formy ich dokumentowania

2. Rabat potransakcyjny i moment korekty obrotu

3. Brak daty na otrzymanym potwierdzeniu odbioru faktury korygującej

XIV. Zwrot towarów a podstawa opodatkowania

XV. Zwrot towarów i zmniejszenie podstawy opodatkowania z tytułu sprzedaży,gdy paragon fiskalny zaginął

XVI. Darowizna towarów a podstawaopodatkowania

XVII. Darowizna usług a podstawaopodatkowania

XVIII. Nieodpłatne udostępnianie telefonóworaz pojazdów służbowych pracownikom a podstawa opodatkowania

XIX. Wartość rynkowa – definicja i momentzastosowania jako podstawy opodatkowania

XX. Podstawa opodatkowania w imporcietowarów

XXI. Podstawa opodatkowaniaw wewnątrzwspólnotowym nabyciutowarów (WNT)

XXII. Podstawa opodatkowania w dostawietowarów, dla której podatnikiem jestnabywca

XXIII. Podstawa opodatkowania w imporcie usług

XXIV. Podstawa opodatkowania w transakcjach komisowych

XXV. Podstawa opodatkowania u pośrednika

Premia pieniężna

I. Wstęp

II. Premia pieniężna

III. Stanowisko organów podatkowychw sprawie opodatkowania premii pieniężnej

IV. Stanowisko sądów administracyjnychw sprawie opodatkowania premii pieniężnych

V. Premia jako wynagrodzenie za usługę

VI. Konsekwencje błędnej kwalifikacji transakcji

Przedstawiciel podatkowy

I. Przedstawiciel podatkowy na gruncieDyrektywy VAT

II. Instytucja przedstawiciela podatkowegona gruncie VATU

1. Podmioty zobowiązane do ustanowienia przedstawiciela podatkowego

2. Podmioty uprawnione do pełnienia funkcji przedstawiciela podatkowego

3. Warunki umocowania przedstawiciela podatkowego

4. Kompetencje przedstawiciela podatkowego

5. Odpowiedzialność przedstawiciela podatkowego

Rabaty

I. Rabat

II. Rabat transakcyjny

1. Rabat transakcyjny a sprzedaż dokumentowana fakturą VAT

2. Rabat transakcyjny a sprzedaż niedokumentowana fakturą VAT

III. Rabat potransakcyjny

1. Sprzedaż dokumentowana fakturą VAT

2. Wystawienie faktury korygującej in minus a prawo do obniżenia obrotu

2.1. Stan prawny obowiązujący do 30.11.2008 r.

2.2. Stan prawny obowiązujący od 1.12.2008 r.

Kiedy nie trzeba posiadać potwierdzenia

3. Czy rabat zawsze musi być dokumentowanyfakturą VAT

Stan prawny obowiązujący do 30.11.2008 r.

Stan prawny obowiązujący od 1.12.2008 r.

4. Sprzedaż z zasady niedokumentowana fakturą VAT

IV. Czy obecnie obowiązujące przepisy sązgodne z Dyrektywą VAT

Rejestracja podatników VAT

I. Wstęp

II. Podmioty zobowiązane do rejestracji

III. Podmioty niepodlegające obowiązkowirejestracji

IV. Charakter prawny rejestracji

V. Formalności oraz dokumenty związane z rejestracją

VI. Rejestracja podatnika VAT czynnego/zwolnionego. Potwierdzenie zarejestrowania

VII. Moment rejestracji – chwila złożeniazgłoszenia rejestracyjnego czy dzieńwydania potwierdzenia zarejestrowania

VIII. Obowiązek posługiwania się numerem NIP

IX. Przekształcenia a rejestracja

X. Potwierdzenie rejestracji – zaświadczenie

XI. Aktualizacja danych

XII. Zaprzestanie wykonywania czynnościpodlegających opodatkowaniu

XIII. Zawieszenie prowadzenia działalnościgospodarczej

XIV. Wykreślenie z rejestru podatników przez organ podatkowy

XV. Wzory dokumentów rejestracyjnych

Reklamacje

I. Wstęp

II. Reklamacje

1. Reklamacje niepowodujące obniżenia podstawy opodatkowania – wymiana towaru wadliwegona niewadliwy, uzupełnienie świadczenia usługi

1.1. Reklamacja wykonywana w ramach dostaw krajowych

1.2. Reklamacja towarów będących przedmiotem eksportu

1.3. Reklamacja towarów importowanych

1.3.1. Wymiana towaru wadliwego na wolny od wad

Wywóz w celu wymiany

Zwrot podatku z tytułu wcześniejszego importu wadliwego towaru

Przywóz towaru wolnego od wad

1.3.2. Wywóz w celu naprawy

1.4. Reklamacja towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów

1.4.1. Wymiana towaru wadliwego na wolny od wad

1.4.2. Naprawa towaru wadliwego

1.5. Reklamacja towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów

1.6. Dokumentowanie

1.7. Odszkodowania

2. Reklamacje powodujące obniżenie podstawy opodatkowania

2.1. Prawidłowe dokumentowanie reklamacji gdy nabywcą jest przedsiębiorca, moment zmniejszenia obrotu

2.2. Dostawa krajowa

2.3. Eksport towarów i wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów

2.4. Import towarów

2.5. Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów

2.6. Zwrot wartości pieniężnych, gdy z ekonomicznego punktu widzenia nieopłacalny jest faktyczny zwrot towarów

2.7. Prawidłowe dokumentowanie reklamacji, gdy nabywcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej; moment zmniejszenia obrotu

2.8. Czy zwrot dokonywany przez osoby fizyczne może być dokonany jedynie za zwrotem paragonu fiskalnego

3. Pozostałe przypadki szczególne

Reklama i reprezentacja

I. Wstęp

II. Definicja reklamy, reprezentacji oraz informacji

III. Reklama

1. Charakterystyka czynności reklamowych

2. Charakterystyka czynności reprezentacyjnych

IV. Reprezentacja i reklama w świetle przepisów Dyrektywy VAT

V. Reklama i reprezentacja w świetle przepisów VATU – zagadnienia podstawowe

VI. Stan prawny obowiązujący do 30.5.2005 r.

1. Towary wydawane nieodpłatnie w ramach czynności reklamowych/reprezentacyjnych

2. Towary wydawane nieodpłatnie w ramach czynności reklamowych

3. Usługi świadczone nieodpłatnie

4. Ulotki, próbki

5. Prezenty o małej wartości

VII. Stan prawny obowiązujący od 1.6.2005 r. do 31.3.2011 r.

1. Towary wydawane nieodpłatnie w ramach czynności reprezentacyjnych

2. Towary wydawane nieodpłatnie w ramach czynności reklamowych

3. Znaczenie pojęcia „cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą”

4. Ulotki, próbki

5. Prezenty o małej wartości

6. Zasadność rozróżnienia prezentów o „małej”i „dużej” wartości

7. Zgodność przepisów VATU z regulacjamiDyrektywy VAT

8. Usługi świadczone nieodpłatnie

9. Wygrane w konkursach organizowanychdla kontrahentów lub konsumentów

VIII. Stan prawny obowiązujący od 1.4.2011 r.

1. Towary wydawane nieodpłatnie w ramach czynności reklamowych i reprezentacyjnych

2. Ulotki, próbki

3. Prezenty o małej wartości

4. Możliwości optymalizacji podatkowej

5. Usługi świadczone nieodpłatnie

IX. Reklama a prawo do odliczenia podatku naliczonego

X. Reprezentacja a prawo do odliczenia podatku naliczonego

1. Stan prawny do 30.11.2008 r.

2. Stan prawny od 1.12.2008 r.

XI. Wspólne przedsięwzięcie a VAT

Rolnictwo

I. Wstęp

II. Definicje

1. Działalność rolnicza

1.1. Definicja obowiązująca do 31.12.2010 r.

1.2. Definicja obowiązująca od 1.1.2011 r.

1.3. Gospodarstwo rolne

1.4. Gospodarstwo leśne

1.5. Gospodarstwo rybackie

III. Definicja produktów rolnych i usługrolniczych

IV. Zasady ogólne rozliczania usług rolniczych

V. Stawka podatku na produkty rolne i usługi rolnicze

1. Stan prawny obowiązujący do końca 2010 r.

2. Stan prawny po 1.1.2011 r.

3. Stawka 7% (po 1.1.2011 r. 8%)

VI. Nabywca produktów rolnych od rolnikarozliczającego się na zasadach ogólnych

VII. Definicja rolnika ryczałtowego

VIII. Osoba prawna jako rolnik ryczałtowy

IX. Rolnik ryczałtowy a inna niż rolniczadziałalność gospodarcza

X. Zryczałtowany zwrot podatku

XI. Uprawnienia i obowiązki rolnika ryczałtowego

XII. Czy z ryczałtu można zrezygnować

XIII. Obowiązki nabywcy produktów rolnychod rolnika ryczałtowego

XIV. Faktura VAT-RR

XV. Uprawnienia nabywcy produktów rolnychod rolnika ryczałtowego

XVI. Kompensata a zryczałtowany zwrot podatku

XVII. Zaliczka a zryczałtowany zwrot podatku

Samochody

I. Nowe środki transportu

II. Rodzaje środków transportu na gruncie VATU i skutki ich rozróżnienia

1. Nowe środki transportu a pozostałe środki transportu

2. Podział środków transportu ze względu na możliwość odliczenia podatku naliczonego

III. Sprzedaż samochodu na terytorium kraju

1. Sprzedaż pojazdu przez podatnika VAT

2. Sprzedaż pojazdu na terytorium kraju przez dealera

3. Sprzedaż pojazdu na terytorium kraju przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej

4. Sprzedaż komisowa

IV. Sprzedaż środków transportu na terytorium UE (Polska-UE)

1. Sprzedaż przez podatnika pojazdu, który zostanie wywieziony z Polski na terytorium innego kraju UE

2. Sprzedaż przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej pojazdu, który zostanie wywieziony na terytorium innego niż Polska kraju UE

3. Sprzedaż komisowa pojazdu, który zostanie wywieziony na terytorium innego niż Polska kraju UE

4. Sprzedaż środków transportu poza terytorium UE

V. Leasing środków transportu

VI. Prawo do odliczenia VATprzy zakupie, najmie (leasingu itd.) środków transportu oraz paliwa do nich – stan prawny na dzień 1.1.2011 r.

1. Środki transportu uprawniające do pełnego odliczenia VAT

2. Środki transportu uprawniające do częściowego odliczenia VAT

3. Odliczenie podatku VAT przy najmie/leasingu/dzierżawie samochodów z tzw. kratką

VII. Prawo do odliczenia VAT przy zakupie,najmie (leasingu itd.) środków transportu oraz paliwa do nich – stan prawnyna dzień 31.12.2010 r.

1. Wyrok TSUE w sprawie Magoora i jego konsekwencje

2. Dokonanie korekty VAT na podstawie wyroku TSUE w sprawie Magoora

VIII. Zmiany w pojeździe a prawo do odliczenia

IX. Montaż i demontaż kratki

X. Eksploatacja samochodu

Sankcje

I. Wstęp

II. Sankcje – charakterystyka

III. Sankcje podatkowe stosowaneprzed 1.12.2008 r.

1. Brzmienie przepisów

2. Skutki, jakie przepisy dotyczące sankcji wywoływały

3. Zgodność z Konstytucją RP

4. Zgodność z regulacjami unijnymi

IV. Sankcje wynikające z KKS

1. Sankcje za podawanie nieprawdy, zaniżenie zobowiązania, zawyżenie kwoty zwrotu

2. Brak wpłaty podatku

3. Sankcje za nierzetelne lub wadliwe prowadzenie ksiąg

4. Sankcje za wadliwe lub nierzetelne dokumentowanie sprzedaży

5. Błędy w informacji podsumowującej

6. Wyjaśnienie pojęć

Sprzedaż wysyłkowa

I. Wstęp

II. Sprzedaż wysyłkowa na terytorium Polski (obrót krajowy)

1. Obowiązek podatkowy

2. Podstawa opodatkowania

3. Kasy fiskalne

3.1. Brak obowiązku instalowania kasy rejestrującej

3.2. Towary wyłączone ze zwolnienia

3.3. Moment wystawienia paragonu

Towar wysyłany za zaliczeniem pocztowym

Przedpłata, zaliczka

Odbiór w wybranym salonie sprzedawcy

III. Sprzedaż wysyłkowa w UE

1. Sprzedaż wysyłkowa z terytorium Polski

1.1. Limity sprzedaży

1.2. Sprzedaż bez przekroczenia limitu określonego w kraju przeznaczenia

1.3. Sprzedaż po przekroczeniu limitu określonego w kraju przeznaczenia

1.4. Faktura VAT

1.5. Dokumentacja i deklaracja VAT-7

IV. Możliwość wyboru rozliczenia

V. Sprzedaż wysyłkowa z terytorium Polskiwyrobów akcyzowych

VI. Kasa fiskalna

VII. Sprzedaż wysyłkowa na terytorium Polski

1. Sprzedaż bez przekroczenia limitu 160 000 zł

2. Sprzedaż po przekroczeniu limitu 160 000 zł

VIII. Sprzedaż wysyłkowa na terytorium Polski wyrobów akcyzowych

IX. Kiedy nie mamy do czynienia ze sprzedażą wysyłkową

X. Sprzedaż wysyłkowa a eksport

XI. Kasa fiskalna

Stawka VAT

I. Wstęp

II. Rodzaje stawek przewidzianych przezustawodawcę

III. Stosowanie stawek podatkowych w okresie przejściowym

IV. Znaczenie klasyfikacji statystycznychw przypadku stosowania właściwych stawek podatkowych

V. Symbol ex przed grupowaniem PKWiU towaru lub usługi

VI. Podmiot zobowiązany do klasyfikacjistatystycznych

VII. Opinie statystyczne wydawane przez GUSi ich moc dowodowa

VIII. Opodatkowanie zestawów

IX. Stawki obniżone w przepisach VATU

X. Stawka 8%

1. Dostawa budynków mieszkalnych

2. Usługi budowlane i budowlano-montażowew budynkach mieszkalnych

3. Remont lokali użytkowych w budynkach mieszkalnych a stawka podatku

4. Usługi gastronomiczne

5. Książki, gazety i czasopisma

6. Wyroby medyczne

7. Wyroby rękodzieła ludowego

8. Towary przeznaczone na cele ochrony przeciwpożarowej

9. Usługi związane z rolnictwem, leśnictwemi rybołówstwem

10. Usługi w zakresie rozprowadzania wodyi gospodarki ściekami

11. Usługi hoteli oraz krótkotrwałego zakwaterowania

12. Usługi transportu pasażerskiego

12.1. Stawka 8%

12.2. Stawka 0%

12.3. Transport międzynarodowy

13. Usługi radia i telewizji

14. Wstęp do bibliotek, archiwów muzeów oraz wypożyczanie wydawnictw

15. Usługi w zakresie działalności obiektów sportowych

16. Usługi pogrzebowe i pokrewne

17. Usługi twórców i artystów wykonawców

18. Dostawa towarów i świadczenie usług wymienione w załączniku do rozporządzenia

19. Wieczyste użytkowanie a stawka 8%

XI. Usługi taksówkarskie rozliczane ryczałtem 4%

XII. Produkty spożywcze opodatkowane 5% stawką podatku

XIII. Stawka 0%

1. Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów

2. Eksport towarów

3. Usługi świadczone na obszarze polskich portów morskich

4. Usługi świadczone na rzecz organizacji międzynarodowych

5. Usługi świadczone na rzecz przewoźników powietrznych oraz innych podmiotów wykonujących głównie przewozy w transporcie międzynarodowym

6. Sprzedaż, najem, leasing floty powietrznej

7. Sprzedaż, najem, leasing floty morskiej

8. Usługi na ruchomym majątku rzeczowym opodatkowane stawką 0%

9. Sprzedaż sprzętu komputerowego

Świadczenie usług

I. Wstęp

II. Definicja

1. Szczególna kategoria czynności jako świadczenie usług

1.1. Przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych

1.2. Powstrzymanie się od dokonania czynności

1.3. Świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej

III. Rola i znaczenie klasyfikacji statystycznej

1. Stan prawny obowiązujący do 31.12.2010 r.

2. Stan prawny obowiązujący od 1.1.2011 r.

3. Usługi kompleksowe i sposób ich klasyfikacji oraz rozliczenia

4. Klasyfikacja statystyczna a usługi transgraniczne

IV. Odsprzedaż usług (refaktura)

1. Konstrukcja instytucji refakturowania – uwagi ogólne

2. Odsprzedaż usług a moment powstania obowiązku podatkowego

2.1. Moment faktycznego wykonania usługi

2.2. Moment otrzymania przez podmiot refakturujący faktury pierwotnej

2.3. Moment wystawienia refaktury

2.4. Moment akceptacji zakupu usługi przez kontrahenta

2.5. Stanowisko Autora

3. Odsprzedaż (refaktura) usług transgranicznych

4. Odsprzedaż (refaktura) usług, które wymagają licencji

5. Odsprzedaż (refaktura) a podstawa opodatkowania

6. Odsprzedaż (refaktura) usług, korzystającychze zwolnienia od podatku (ze względu na podmiot świadczący pierwotnie usługę)

V. Zwrot kosztów a refaktura usługi

VI. Zwrot kosztów a element kalkulacyjnywynagrodzenia za usługę

VII. Nieodpłatne świadczenie usług

VIII. Użyczenie a rozliczenie VAT

IX. Nieodpłatne wykonanie drogi przez podatnika

X. Dostawa czy usługa – wątpliwości związane z kwalifikacją określonych czynności

1. Druk folderów, książek, ulotek – dostawa czy usługa

2. Sprzedaż programu komputerowego – dostawaczy usługa

Tax Free Shopping(system zwrotu podatkupodróżnym)

I. Wstęp

II. Regulacje Dyrektywy VAT

III. Podmioty uprawnione do otrzymania zwrotu

IV. Podmioty uprawnione do dokonania zwrotu

1. Sprzedawcy uprawnieni do dokonania zwrotu

2. Inne niż sprzedawcy podmioty uprawnionedo dokonania zwrotu

V. Warunki otrzymania zwrotu

VI. Dokument Tax Free

VII. Forma zwrotu

VIII. Stawka 0%

IX. Korekta deklaracji

Towar

I. Wstęp

II. Definicja towaru

1. Rzeczy ruchome

2. Energia

3. Budynki, budowle i ich części oraz grunty

III. Towary używane – zwolnienie od podatku

1. Stan prawny obowiązujący do 31.12.2008 r.

1.1. Rzeczy ruchome

1.2. Nieruchomości budynkowe

1.3. Grunty

2. Stan prawny obowiązujący od 1.1.2009 r.

Transakcje łańcuchowe

I. Wstęp

II. Miejsce świadczenia

III. Warunki dostawy INCOTERMS

IV. Transakcje łańcuchowe – przykłady

V. Transakcje trójstronne uproszczone

VI. Przykładowe interpretacje dotyczącetransakcji łańcuchowych

Transport i spedycja

I. Wstęp

II. Definicja usług transportowych, usługspedycyjnych oraz usług logistycznych

1. Usługa transportowa

2. Usługa spedycyjna

III. Kompleksowy charakter usług transportowych

IV. Kompleksowy charakter usług spedycyjnych – czy firma spedycyjna świadczy wieledrobnych usług czy jedną kompleksową

V. Obowiązek podatkowy w przypadkuświadczenia usług transportowychi spedycyjnych

1. Moment wykonania usługi

VI. Prawidłowy moment wystawienia fakturyw przypadku świadczenia usługtransportowych i spedycyjnych

1. Faktura w przypadku świadczenia usług transportowych lub spedycyjnych na rzecz podmiotu krajowego

2. Import usług transportowych lub spedycyjnych

3. Eksport usług transportowych lub spedycyjnych

VII. Refaktura kosztów transportu

VIII. Podstawa opodatkowania przy świadczeniu usług transportowych i spedycyjnych

IX. Miejsce świadczenia usług transportowychi spedycyjnych

1. Stan prawny do 31.12.2009 r.

1.1. Transport towarów

1.2. Transport osób

2. Stan prawny obowiązujący od 1.1.2010 r.

2.1. Transport towarów

2.2. Transport osób

X. Stawka podatku

1. Świadczenie usług na rzecz podmiotu zagranicznego

2. Świadczenie usług na rzecz podmiotu polskiego

3. Dokumentacja warunkująca zastosowanie stawki 0% w przypadku usług transportu międzynarodowego

XI. Usługi kurierskie – czy są to usługi tożsame z usługami transportowymi

XII. Usługi logistyczne – czy są to usługitożsame z usługami transportowymi

Turystyka

I. Wstęp

II. Definicja usług turystycznych oraz rolaklasyfikacji statystycznej przy ich świadczeniu

1. Definicja usługi turystycznej

2. Kompleksowy charakter usług turystycznych

III. Zasady rozliczania usług turystycznych

1. Usługi turystyczne rozliczane na zasadach ogólnych

2. Procedura marży – szczególna procedura rozliczania usług turystycznych

2.1. Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego

2.2. Rozliczanie marżą – obowiązek, uprawnienie czy opcja wyboru

2.3. Zasada istotności usługi nabytej

2.4. Pracodawca również świadczy usługi turystyki rozliczanena zasadach marży

2.5. Nabycie usługi od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej – rozliczane jak usługa własna

2.6. Podstawa opodatkowania w usługach turystyki rozliczanych na zasadach marży

2.7. Miejsce świadczenia usług turystyki

Usługi turystyczne rozliczane na zasadach ogólnych

Usługi turystyczne rozliczane marżą

2.8. Stawka podatku

2.9. Usługi turystyki świadczone na terytorium państw trzecich

2.10. Moment powstania obowiązku podatkowego w usługach turystyki rozliczanych na zasadzie marży

2.11. Zaliczka na poczet usługi turystycznej

2.12. Ujemna kwota marży

IV. Prawidłowe dokumentowanie usług turystyki

1. Faktura VAT w usługach rozliczanych na zasadzie marży

2. Moment wystawienia paragonu fiskalnego

3. Dokumentowanie usług turystycznych rozliczanych na zasadach ogólnych

V. Usługi pośrednictwa w usługach turystycznych

Ulga na złe długi

I. Wstęp

II. Wierzytelność

III. Warunki skorzystania z „ulgi na złe długi”

IV. Zawiadomienie dłużnika o zamiarzeskorygowania podatku należnego

V. Ramy czasowe skorzystania z „ulgi na złe długi”

VI. Korekta podatku przez wierzyciela

VII. Korekta podatku przez dłużnika

Usługi elektroniczne

I. Definicja i charakterystyka usługelektronicznych

II. Rozporządzenie Rady zawierające definicję usług elektronicznych

III. Stawka podatku obowiązującaprzy świadczeniu usług elektronicznych

IV. Usługa edukacyjna a usługa elektroniczna

V. Miejsce świadczenia usług elektronicznych

1. Stan prawny obowiązujący do 31.12.2009 r.

1.1. Usługi elektroniczne świadczone na rzecz podatników

1.2. Usługi elektroniczne świadczone przez podatnikówspoza UE na rzecz podmiotów niebędących podatnikami posiadających siedzibę/stałe miejsce zamieszkania/miejsce zwykłego pobytu na terytorium UE

2. Stan prawny obowiązujący od 1.1.2010 r.

2.1. Usługi elektroniczne świadczone na rzecz podatników

2.2. Usługi elektroniczne świadczone przez podatnikówspoza UE na rzecz podmiotów niebędących podatnikami posiadających siedzibę/stałe miejsce zamieszkania/miejsce zwykłego pobytu na terytorium UE

Ewidencja elektroniczna

Użytkowanie wieczyste

I. Wstęp

II. Użytkowanie wieczyste – towar czy usługa

III. Użytkowanie wieczyste ustanowione/zbyte przed 1.5.2004 r.

IV. Użytkowanie wieczyste ustanowione/zbyte po 1.5.2004 r.

1. Użytkowanie wieczyste ustanowione po 1.5.2004 r.a przed 1.12.2008 r.

2. Stawka podatku w przypadku użytkowania wieczystego ustanowionego po 1.5.2004 r.,a przed 31.12.2010 r.

3. Nieodpłatne ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów niezabudowanych

V. Zbycie użytkowania wieczystego gruntuniezabudowanego

VI. Ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego

VII. Zbycie użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego

VIII. Odszkodowanie za wywłaszczeniewieczystego użytkowania gruntu

Wewnątrzwspólnotowadostawa towarów (WDT)

I. Definicja

II. Warunki dla zaistnienia wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów

1. Czy wymiana towaru w ramach reklamacji stanowi WDT

2. Nieodpłatne przekazanie materiałów reklamowych i promocyjnych a WDT

2.1. Stan prawny obowiązujący od 1.6.2005 r. do 31.3.2011 r.

2.2. Stan prawny obowiązujący od 1.4.2011 r.

3. Przemieszczenie nietransakcyjne – WDT

4. Przemieszczenie nietransakcyjne nieuznawaneza WDT

III. Obowiązek podatkowy w WDT

1. Obowiązek podatkowy przy braku wystawienia faktury

2. Obowiązek podatkowy, w sytuacji gdy podatnik wystawił fakturę

3. Obowiązek podatkowy, w sytuacji gdy podatnik wystawił fakturę z dużym opóźnieniem

4. Wystawienie faktury przed dokonaniem dostawy

5. Otrzymanie zaliczki na poczet WDT a moment rozpoznania obowiązku podatkowego

IV. Faktura VAT w WDT

1. Elementy

2. Termin wystawienia

3. Obowiązek i termin wystawienia faktury – zaliczkana poczet WDT

V. Podstawa opodatkowania WDT

1. Czy transport towaru winien zostać wliczonydo podstawy opodatkowania WDT

2. Podstawa opodatkowania – zaliczki na poczet WDT

3. Podstawa opodatkowania – przemieszczenie nietransakcyjne

VI. Stawka podatku w WDT

1. Warunki podmiotowe do zastosowania preferencyjnej stawki podatku

1.1. Status nabywcy

1.1.1. Weryfikacja numeru VAT UE nabywcy

1.1.2. Prawo do 0% stawki VAT – rejestracja nabywcy – Dyrektywa VAT

Przepisy VATU

Dyrektywa VAT

1.1.3. Błędna informacja z systemu VIES a prawo do 0% stawki VAT

1.2. Status dostawcy

1.2.1. Formularz VAT-R

2. Warunki dokumentacyjne

2.1. Dowody obligatoryjne

Zlecenie wywozu towarów przewoźnikowi/spedytorowi

Wywóz własnym środkiem transportu

Wywóz nowego środka transportu bez użycia innego środka transportu

Specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku

2.2. Dowody fakultatywne

2.3. Kopia czy tylko oryginał dokumentu daje prawo do 0%

3. Warunki czasowe

3.1. Stan prawny obowiązujący od 1.5.2004 r. do 30.11.2008 r.

3.2. Stan prawny od 1.12.2008 r. do 31.12.2009 r.

3.3. Stan prawny obowiązujący od 1.1.2010 r.

3.3.1. Rozliczenie WDT u podatnika rozliczającego się miesięcznie

3.3.2. Rozliczenie WDT u podatnika rozliczającego się kwartalnie

4. Korekta obrotu po otrzymaniu dokumentacji

5. Brak dokumentów uprawniających do zastosowania stawki 0% – „w stu” czy „od stu”

6. Jaką stawkę podatku zastosować do zaliczki otrzymanej na poczet WDT

VII. Kurs waluty

VIII. Korekta WDT

1. Faktura korygująca in plus a moment jej wykazania

Wewnątrzwspólnotowenabycie towarów (WNT)

I. Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów

II. Przesłanki przedmiotowe WNT

III. Przesłanki podmiotowe WNT

IV. Dostawa towarów pomiędzy dwoma polskimi podatnikami a WNT

V. Wewnątrzwspólnotowe przemieszczenietowarów (przemieszczenie nietransakcyjne)

1. Wewnątrzwspólnotowe przemieszczenie towarów stanowiące WNT

2. Wewnątrzwspólnotowe przemieszczenie towarów niestanowiące WNT

3. Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów poprzez magazyn konsygnacyjny

VI. Niewystępowanie WNT z uwagi na przedmiot nabycia

VII. Niewystępowanie WNT z uwagi na status nabywcy

1. Zasada ogólna

2. Wybór opodatkowania WNT

VIII. Szczególne przypadki, kiedy WNTnie występuje

IX. Darowizna towarów a WNT

X. Przywóz towaru w celu naprawy, przerobu, uszlachetnienia

XI. Miejsce opodatkowania WNT

XII. Obowiązek podatkowy z tytułu WNT– zasady ogólne

XIII. Faktura VAT wystawiona przed dokonaniem dostawy towarów

XIV. Faktura VAT wystawiona z opóźnieniema moment powstania obowiązku podatkowego

XV. Faktura VAT otrzymana z opóźnieniema moment powstania obowiązku podatkowego

XVI. Brak wystawienia faktury VAT przez dostawcę

XVII. Zaliczka a obowiązek podatkowyz tytułu WNT

XVIII. Wystawienie faktury VAT przed uiszczeniem zaliczki i dokonaniem dostawy towarów

XIX. Przemieszczenie towarów pomiędzydwoma państwami członkowskimi

XX. Ustanie okoliczności wyłączających WNTa obowiązek podatkowy

XXI. Podstawa opodatkowania WNT

1. Kwota do zapłaty

2. Koszty dodatkowe uwzględniane w podstawie opodatkowania z tytułu WNT

3. Podstawa opodatkowania WNT nietransakcyjnego

XXII. Korekta obrotu z tytułu WNT

1. Moment rozliczenia korekty in minus

2. Korekta in plus podstawy opodatkowaniaz tytułu WNT

XXIII. Kurs waluty dla celów opodatkowania WNT

XXIV. Stawka podatku w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów

XXV. Dokumentacja WNT po stronie nabywcy

XXVI. WNT samochodu

1. Wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu (innego niż nowy środek transportu) przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej – model rozliczenia

2. Wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu (innego niż nowy środek transportu) przez podatnika VAT – model rozliczenia

Wewnątrzwspólnotowetransakcje trójstronne– procedura uproszczona

I. Transakcja trójstronna – szczególny przypadek transakcji łańcuchowej

II. Definicja WTT

III. Rozliczenie WTT na zasadach ogólnych

IV. Procedura uproszczona

V. Obowiązki drugiego w kolejności podatnika

VI. Faktura sprzedaży wystawiana przez drugiw kolejności podmiot

VII. Sytuacje szczególne a zaistnienie WTT

1. Obowiązek zarejestrowania w trzech różnych państwach członkowskich

2. Warunek przemieszczenia towarów w ramach państw UE

3. Organizacja transportu jako przesłankawystąpienia WTT

Wierzytelności

I. Definicja wierzytelności

II. Sprzedaż wierzytelności własnych

III. Zakup wierzytelności innego podmiotu

IV. Obrót wierzytelnościami

1. Podstawa opodatkowania

2. Obowiązek podatkowy

3. Stawka podatku

V. Faktoring a VAT

VI. Usługi windykacyjne a VAT

Zakładowy FunduszŚwiadczeń Socjalnych(ZFŚS)

I. Wstęp

II. Stanowisko organów podatkowych

III. Analiza tematu oraz stanowisko podatników oraz sądów administracyjnych

1. Przesłanka podmiotowa

2. Przesłanka przedmiotowa

3. Stanowisko sądów administracyjnych

4. Prawo do odliczenia podatku naliczonego

Zaliczka/zadatek

I. Wstęp

II. Zaliczka – moment powstania obowiązku podatkowego

III. Dokumentowanie zaliczki

IV. Zaliczki a szczególny moment powstania obowiązku podatkowego

V. Zaliczka na poczet eksportu

VI. Zaliczka na poczet WDT

VII. Zaliczka na poczet WNT

VIII. Zaliczka na poczet importu usług

IX. Zaliczka na poczet eksportu usług

X. Zwrot zaliczki udokumentowanej fakturą VAT

XI. Zwrot zaliczki przy sprzedaży bezrachunkowej lub udokumentowanej paragonem fiskalnym

XII. Zadatek a obowiązek podatkowy VAT

XIII. Przepadek zadatku na skutek wycofania się nabywcy z transakcji

XIV. Zwrot zadatku w podwójnej wysokości a VAT

Zawieszenie działalnościgospodarczej

I. Wprowadzenie pojęcia zawieszeniaprowadzenia działalności do SGospU

II. Warunki umożliwiające zawieszeniedziałalności gospodarczej

III. Skutki zawieszenia działalności gospodarczej przez podatnika VAT – stan prawnyobowiązujący do 10.7.2008 r.

IV. Skutki zawieszenia działalności gospodarczej przez podatnika VAT – stan prawnyobowiązujący od 10.7.2008 r.

1. Zawieszenie działalności a deklaracje VAT-7

2. Sporządzanie „spisu z natury”

V. Zawieszenie działalności a prawodo odliczenia podatku naliczonego

VI. Zawieszenie działalności a kasy rejestrujące

1. Zawieszenie działalności a likwidacja kas rejestrujących

2. Zawieszenie działalności a ulga na zakup kas rejestrujących

VII. Wznowienie działalności gospodarczej

Zwolnienia podmiotoweod podatku

I. Wstęp

II. Definicja podatnika podmiotowo zwolnionego od podatku

III. Graniczna kwota obrotu uprawniającado zwolnienia – stan prawny obowiązujący do 31.12.2007 r.

IV. Graniczna kwota obrotu uprawniającado zwolnienia – stan prawny obowiązujący do 31.12.2009 r.

V. Graniczna kwota obrotu uprawniającado zwolnienia – stan prawny obowiązującyod 1. stycznia do 31.12.2010 r.

VI. Wynagrodzenia wliczane do limitu obrotu

VII. Wynagrodzenia niewliczane do limitu obrotu

VIII. Podatnicy rozpoczynający działalnośćgospodarczą

IX. Utrata prawa do zwolnienia

X. Ponowne zwolnienie

XI. Opcja wyboru zwolnienia lub opodatkowania

XII. Podatek naliczony przy rezygnacjize zwolnienia podmiotowego – warunkii możliwości jego odliczenia

XIII. Wznowienie działalności a limit zwolnienia podmiotowego

XIV. Podatnicy, którzy nie mogą skorzystaćze zwolnienia podmiotowego VAT

XV. Czynności jakie muszą zostać opodatkowane przez podatnika zwolnionego podmiotowo od podatku

XVI. Import usług oraz dostawa, dla którejpodatnikiem jest nabywca u podatnika zwolnionego podmiotowo od podatku

XVII. Nabycie z terytorium UE przez podatnika podmiotowo zwolnionego od podatku

XVIII. Sprzedaż na terytorium UE przez podatnika podmiotowo zwolnionego od podatku

XIX. Ewidencja podatnika podmiotowozwolnionego od podatku

XX. Dokumenty wystawiane przez podatnika podmiotowo zwolnionego od podatku

XXI. Kasa fiskalna u podatnika zwolnionego podmiotowo od podatku

Zwolnienia przedmiotoweoraz przedmiotowo-podmiotowe od podatku

I. Wstęp

II. Zwolnienia wymienione w treści ustawy

1. Sprzedaż towarów używanych

2. Wymiana walut

3. Sprzedaż nieruchomości

3.1. Sprzedaż gruntów

3.2. Sprzedaż budynków, budowli i ich części

4. Czynności wykonywane na rzecz członków spółdzielni

5. Usługi zarządzania funduszami

6. Dostawa organów ludzkich, krwi, osocza

7. Usługi świadczone przez techników dentystycznych; dostawa protez dentystycznych

8. Działalność w zakresie gier losowych

9. Darowizna żywności przez jej producenta

III. Usługi pośrednictwa finansowego

1. Stan prawny do 31.12.2010 r.

2. Stan prawny od 1.1.2011 r.

IV. Usługi w zakresie wynajmowanialub dzierżawienia nieruchomościo charakterze mieszkalnym

V. Usługi w zakresie edukacji

1. Stan prawny do 31.12.2010 r.

2. Stan prawny od 1.1.2011 r.

VI. Czy usługi szkoleniowe stanowią usługiw zakresie edukacji

VII. Usługi w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej

1. Stan prawny do 31.12.2010 r.

2. Stan prawny od 1.1.2011 r.

VIII. Usługi związane z kulturą

1. Zwolnienie od podatku

1.1. Stan prawny do 31.12.2010 r.

1.2. Stan prawny od 1.1.2011 r.

2. Usługi kulturalne opodatkowane

IX. Usługi pocztowe oraz dostawa towarówściśle z tymi usługami związana

X. Usługi świadczone przez niezależne grupy osób na rzecz swoich członków

XI. Usługi w zakresie obowiązkowychubezpieczeń społecznych

XII. Inne zwolnienia

XIII. Dostawa znaczków pocztowych

XIV. Zwolnienia z tytułu importu towarów

XV. Podatkowy katalog czynności zwolnionych od VAT określony został mocą § 13 i nast. WykVATR

XVI. Zwolnienia przedmiotowe a prawodo odliczenia podatku naliczonego

XVII. Ewidencja

XVIII. Czynności przedmiotowo zwolnione z VAT a obrót 150 000 zł

Zwrot podatku

I. Wstęp

II. Nadwyżka podatku naliczonego nad należnym – wybór formy rozliczenia

III. Przeniesienie na następny okres rozliczeniowy

IV. Zwrot bezpośredni podatku

1. Termin zwrotu podatku

1.1. Podstawowy termin zwrotu nadwyżki VAT naliczonego(60 dni)

1.2. Przyspieszony termin zwrotu nadwyżki VAT naliczonego(25 dni)

1.2.1. Zapłata za towary/usługi w formie kompensaty a zwrot podatku

1.3. Zwrot nadwyżki VAT naliczonego w terminie 180 dni

1.4. Zwrot nadwyżki podatku w przypadku wykonywania czynności wyłącznie poza krajem

1.5. Weryfikacja kwoty zwrotu nadwyżki VAT naliczonego przez organ podatkowy

1.5.1. Zwrot nadwyżki VAT w trakcie jego weryfikacji; zabezpieczenie majątkowe

2. Zwrot bezpośredni przed 1.12.2008 r.

3. Termin zwrotu nadwyżki VAT naliczonego a korekta deklaracji

4. Odsetki z tytułu zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nieotrzymanego w terminie

V. Zaliczenie zwrotu nadwyżki VAT na poczet zaległości podatkowych oraz bieżącychi przyszłych zobowiązań podatkowychpodatnika

VI. Zwrot nadwyżki VAT a likwidacja działalności podatnika

VII. Szczególne regulacje dotyczące zwrotunadwyżki VAT naliczonego

Zwrot VAT podmiotomzagranicznym oraz podatkuod wartości dodanejpodatnikom krajowym

I. Wstęp

II. Zwrot VAT oraz podatku od wartości dodanej

1. Podstawowe zasady

2. Stan prawny obowiązujący od 1.1.2010 r.

2.1. Dyrektywa Rady 2008/9/WE

2.2. Trzynasta Dyrektywa Rady

2.3. Przepisy krajowe

2.3.1. Zwrot VAT

2.3.1.1. Rozporządzenie w sprawie zwrotu VAT niektórym podatnikom

2.3.2. Zwrot podatku od wartości dodanej

2.3.2.1. Rozporządzenie w sprawie zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom VAT

2.3.2.2. Preferencje poszczególnych państw członkowskich w zakresie zwrotu podatku od wartości dodanej

2.3.2.3. Pełnomocnictwo w zakresie zwrotu podatku od wartości dodanej

2.3.2.4. Wskazanie we wniosku innego rachunku bankowego niż wnioskodawcy

2.3.3. Dotychczasowe zasady zwrotu podatku od wartości dodanej (stan prawny do 31.12.2009 r.)

Suplement – zmiany obowiązująceod 1.7.2011 r.

I. Zmiany wynikające z dostosowania przepisów VATU do przepisów rozporządzenianr 282/2011

1. Definicja pojęcia „eksportu towarów”

2. Definicja pojęcia „usług elektronicznych”

3. Wybór opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów poprzez podanie dostawcy towarów numeru identyfikacyjnego VAT UE

4. Techniczne zmiany w VATU związane ze zdefiniowaniem w rozporządzeniu nr 282/2011 pojęcia siedziby działalności gospodarczej, stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, stałego miejsca zamieszkania oraz zwykłego miejsca pobytu

5. Miejsce świadczenia pojedynczej usługi, nabytej jednocześnie do celów związanych z działalnością gospodarczą, jak również wykorzystywanej do celów prywatnych

6. Uznanie za podatnika, na potrzeby stosowaniaart. 28a VATU, osoby prawnej niebędącej podatnikiem nie tylko zidentyfikowanej,ale również zobowiązanej do identyfikacji

7. Kompleksowe uregulowanie miejsca świadczenia usług transportu towarów

8. Zmiana w zakresie stosowania bezpiecznego podpisu elektronicznego w odniesieniu do podmiotów zagranicznych świadczących na terytorium UE usługi elektroniczne osobom niepodlegającym opodatkowaniu, które mają siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium UE

II. Odliczenie VAT z faktury wystawionej przez niezarejestrowanego podatnika

III. Doprecyzowanie katalogu odpadówprzetwarzalnych

IV. Wprowadzenie uproszczonej rejestracji oraz uproszczonego sposobu rozliczania dlapotrzeb podatku VAT przez firmy świadczące okazjonalne przewozy międzynarodowe

V. Zmiany o charakterze upraszczającym,dotyczące przeliczania kursów przy usługach wstępu na imprezy masowe, służącew szczególności sprawnej organizacjiEURO 2012

VI. Zmiany zawarte bezpośrednio w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 282/2011

1. Przemieszczenie nowego środka transportu

2. Wyłączenie z opodatkowania WNT

3. Uznanie za podatnika Europejskiego Ugrupowania Interesów Gospodarczych (EUIG)

4. Usługi restauracyjne i cateringowe – definicje

5. Usługi elektroniczne – definicja

6. Montaż maszyny jako usługa

7. Sprzedaż opcji – zwolnienia

8. Siedziba działalności gospodarczej – definicja

9. Stałe miejsce prowadzenia działalności – definicja

10. Stałe miejsce zamieszkania – definicja

11. Zwykłe miejsce pobytu – definicja

12. Sprzedaż wysyłkowa a miejsce dostawy towarów

13. Przewóz osób

14. Miejsce wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów

15. Identyfikacja usługobiorcy

16. Domniemanie statusu podatnika

17. Usługi na użytek prywatny

18. Działalność w jednym państwie a miejsce siedziby usługobiorcy

19. Działalność w więcej niż jednym państwiea miejsce siedziby usługobiorcy

20. Określanie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy

21. Weryfikacja informacji otrzymanych od usługobiorcy w celu określenia miejsca świadczenia usługi

22. Usługi świadczone na rzecz niepodatnika

23. Zasada, zgodnie z którą określając miejsce świadczenia usług uwzględnia się wyłącznie okoliczności występujące w momencie zajścia zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego

24. Świadczenie usług na zasadach ogólnych (transmisje meczów, świadczenie usług polegających na ubieganiu się o zwrot lub otrzymywaniu zwrotów podatku VAT, organizacja pogrzebu, usługi tłumaczenia)

25. Świadczenie usług przez pośredników

26. Definicja usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe

27. Definicja usług pomocniczych do usług wstępuna imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe

28. Określenie miejsca świadczenia usługi montażu maszyny

29. Świadczenie usług restauracyjnych i cateringowych na pokładzie środków transportu

30. Środek transportu – definicja

31. Sposób określania czasu posiadania środka transportu

32. Miejsce faktycznego oddania środka transportudo dyspozycji

33. Świadczenie usługi tłumaczenia na rzecz osób spoza Wspólnoty niebędących podatnikami

34. Opłata transakcyjna występująca przy płatności kartą kredytową lub debetową, jako część podstawy opodatkowania

35. Definicja usługi „zakwaterowania w obiektach wypoczynkowych”, do której można zastosować stawkę obniżoną

36. Definicja usług w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania

37. Prywatne środki transportu – definicja

38. Procedura szczególna dla złota inwestycyjnego

39. Procedura szczególna dotycząca podatników niemających siedziby, którzy świadczą usługi drogą elektroniczną na rzecz osób niebędących podatnikami

Zakończenie

Aport

Paweł Łabno

I. Pojęcie aportu

Na gruncie prawa handlowego pojęcie aportu powszechnie identyfikowane jest z wkładem o charakterze niepieniężnym, wnoszonym do spółki (osobowej bądź kapitałowej) w związku z jej utworzeniem bądź też powiększaniem jej majątku/kapitału zakładowego.

Jak wskazano w postanowieniu SN z 14.3.1991 r. (III CRN 14/91, niepubl.) wniesienie wkładu niepieniężnego oznacza – jeżeli umowa nie stanowi inaczej – przeniesienie na spółkę wszelkich praw do przedmiotu wkładu, a więc również własności, jeżeli przysługuje ona wspólnikowi.

Przedmiotem aportu, poza pewnymi wyjątkami, mogą być zarówno rzeczy, jak i prawa majątkowe, przy czym w każdym przypadku składniki majątkowe muszą posiadać tzw. zdolność aportową, a więc:

1) być zbywalne;

2) przedstawiać wartość ekonomiczną;

3) podlegać ujęciu w bilansie jako aktywa.

Aport stanowi czynność o charakterze odpłatnym, przy czym wynagrodzenie dla wnoszącego aport stanowią udziały/akcje otrzymywane z tego tytułu od spółki kapitałowej. Co istotne, emisja akcji/udziałów własnych nie stanowi sama w sobie czynności podlegającej opodatkowaniu VAT (por. interpretacja indywidualna Dyrektora IS w Katowicach z 13.2.2009 r., IBPP2/443W-8/09/BW).

II. Aport na gruncie VAT

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 VATU, opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 VATU). Natomiast, świadczenie usług to świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych (art. 8 ust. 1 VATU).

Skoro w ramach aportu dochodzi do przekazania na rzecz spółki towarów bądź praw majątkowych tego rodzaju zdarzenie traktowane jest jako:

1) odpłatna dostawa towarów – jeżeli przedmiotem są towary (czyli rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii – art. 2 pkt 6 VATU);

2) odpłatne świadczenie usługi – jeżeli przedmiotem jest inny niż towar składnik majątkowy (np. wartość niematerialna i prawna w postaci prawa własności przemysłowej).

Oznacza to, iż czynność wniesienia aportu podlega VAT, pod warunkiem oczywiście, że podmiot wnoszący aport, w zakresie owej czynności działa w charakterze podatnika VAT.

Przykład

Grim S.A. wnosi aport do Franx Sp. z o.o. w postaci 30 maszyn i prawa do znaku towarowego w zamian za jej udziały. Czynność wniesienia maszyn – na gruncie VATU – stanowi odpłatną dostawę 30 towarów, natomiast prawa do znaku towarowego – odpłatne świadczenie usługi.

Przykład

Osoba fizyczna nieprowadząca dotychczas działalności gospodarczej zamierza zawiązać z innymi osobami spółkę komandytową. W związku z tym wnosi aport w postaci należącego do niego samochodu osobowego. Czynność ta nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT, gdyż nie sposób przypisać osobie wnoszącej aport status podatnika VAT w rozumieniu art. 15 VATU.

1. Aport przedsiębiorstwa bądź zorganizowanej części przedsiębiorstwa

Skoro aport traktowany jest na gruncie VATU – w zależności od jego przedmiotu – jako odpłatna dostawa towarów albo odpłatne świadczenie usługi, to tym samym konieczne staje się również uwzględnienie treści art. 6 pkt 1 VATU. W myśl tego przepisu, nie podlega opodatkowaniu zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.

Ustawodawca nie zdefiniował co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Zdaniem Autora, pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do dostawy towarów w ujęciu art. 7 ust. 1 VATU, tzn. zbycie przedsiębiorstwa obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem tych czynności jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę oraz przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (czyli aport).

W konsekwencji, wniesienie aportem całego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części nie podlega w ogóle opodatkowaniu VAT (przez wzgląd właśnie na art. 6 ust. 1).

VATU nie określa w treści swych przepisów definicji pojęcia „przedsiębiorstwo”. Przedmiotową definicję zawiera art. 55¹ KC, w myśl którego przedsiębiorstwo to zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia; majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

6) tajemnice przedsiębiorstwa;

7) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 55² KC, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

W VATU zawarto natomiast definicję „zorganizowanej części przedsiębiorstwa”. W myśl art. 2 pkt 27e, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Powyższe stanowisko w pełni potwierdzają organy podatkowe, między innymi:

1) Dyrektor IS w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 24.8.2010 r. (IPPP1/443-614/10-2/AW);

2) Dyrektor IS w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 16.8.2010 r. (ITPP2/443-509a/10/AW).

III. Rozliczanie aportu

1. Miejsce świadczenia/opodatkowania

1.1. Aport towarów

Obowiązujące przepisy nie zawierają szczególnych regulacji odnoszących się do miejsca świadczenia czynności polegającej na wniesieniu aportu. Zastosowanie znajdą tutaj zatem zasady ogólne. Oznacza to, że w przypadku wniesienia aportu, którego przedmiotem są towary, miejsce świadczenia (kraj opodatkowania tego rodzaju czynności), powinno być ustalane na podstawie zasad określonych w art. 22 ust. 1 VATU.

Wniesienie aportu towarów stanowić może na gruncie VAT:

1) odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju;

2) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów;

3) eksport towarów;

4) dostawę towarów niepodlegającą opodatkowaniu VAT.

Odnośnie do pierwszego punktu, aport towaru traktowany będzie jako odpłatna jego dostawa na terytorium kraju, jeżeli – w oparciu o zasady wynikające z art. 22 VATU – miejscem dokonania dostawy będzie terytorium RP.

Odnośnie do punktu drugiego, aport towaru traktowany będzie jako WDT, jeżeli w ramach tej czynności dojdzie do jego wywozu z Polski do innego państwa członkowskiego, przy spełnieniu pozostałych warunków dla WDT.

Odnośnie do punktu trzeciego, aport towaru traktowany będzie jako eksport, jeżeli w ramach tej czynności dojdzie do jego wywozu z Polski poza terytorium UE.

Odnośnie do punktu czwartego, aport towaru traktowany będzie jako dostawa towarów dokonywana poza terytorium RP – oczywiście w sytuacji, gdy w chwili dokonywania czynności prawnej towar będzie się znajdował poza terytorium kraju.

Przykład

DFG S.A. wnosi aport do Tetra Sp. z o.o. w postaci 10 samochodów znajdujących się w Krakowie. Miejsce świadczenia tego rodzaju czynności (dostawy towarów) znajduje się zatem na terytorium RP (patrz art. 22 ust. 1 pkt 1–3 VATU).

Przykład

DFG S.A. wnosi aport w postaci 10 zestawów komputerowych do Bossi Ltd (spółka brytyjska). Komputery w ramach tej czynności opuszczają terytorium RP i są wywożone do Wielkiej Brytanii. Jeżeli zostaną spełnione pozostałe warunki wynikające z VATU, które dotyczą uznania czynności za WDT, wówczas wniesienie aportu – we wskazanym tutaj przypadku – stanowić będzie WDT.

Przykład

DFG S.A. wnosi aport w postaci 10 zestawów komputerowych do spółki białoruskiej. Komputery w ramach tej czynności opuszczają terytorium RP i są wywożone na Białoruś. Jeżeli zostaną spełnione pozostałe warunki wynikające z VATU, które dotyczą uznania czynności za eksport, wówczas wniesienie aportu – we wskazanym tutaj przypadku – stanowić będzie eksport towarów.

Przykład

DFG S.A. wnosi aport do spółki chińskiej w postaci 10 zestawów komputerowych, które znajdują się w belgijskim oddziale DFG S.A. W ramach wniesienia aportu następuje wywóz powyższych towarów z Belgii do Chin. Tego rodzaju transakcja stanowić będzie dostawę towarów niepodlegającą opodatkowaniu polskim VAT, gdyż nie sposób przypisać miejsca dokonania dostawy towarów do terytorium naszego kraju.

Przykład

DFG S.A. wnosi aport do spółki czeskiej w postaci linii technologicznej wraz z jego montażem. W ramach wniesienia aportu następuje wywóz powyższego towaru (linii technologicznej) do Czech i jego montaż przez pracowników DFG S.A. Tego rodzaju transakcja stanowić będzie dostawę towarów niepodlegającą opodatkowaniu polskim VAT, gdyż stosownie do art. 22 ust. 1 pkt 2 VATU miejscem dostawy towarów, które są instalowane lub montowane przez dokonującego ich dostawy lub przez podmiot działający na jego rzecz, jest, co do zasady, terytorium państwa, na którym dochodzi do owego montażu (tutaj: terytorium Czech).

Podsumowując, miejsce świadczenia czynności polegającej na wniesieniu aportu, którego przedmiotem jest towar (aport będący dostawą towaru) jest ustalane według zasad określonych w art. 22 VATU.

1.2. Aport usług

Również w przypadku aportu innych niż towary składników majątkowych ustawodawca nie wprowadził szczególnych regulacji prawnych. W efekcie, miejsce świadczenia – czyli kraj opodatkowania tego rodzaju czynności, (tj. aportu traktowanego jako świadczenie usługi) – powinno być ustalane na podstawie zasad określonych w art. 28b i nast. VATU.

Tym samym może zaistnieć sytuacja, że czynność wniesienia aportu nie będzie podlegać opodatkowaniu polskim VAT z uwagi na to, że miejsce świadczenia usługi stanowiącej przedmiot aportu przypadać będzie na terytorium innego niż Polska państwa (zob. przykłady).

Przykład

Gamma Sp. z o.o. wnosi do Wetix S.A. (spółka z siedzibą w Polsce) aport w postaci praw do znaku towarowego. Tego rodzaju czynność stanowi na gruncie VATU odpłatne świadczenie usługi. Zatem miejscem jej świadczenia transakcji – z uwagi na art. 28b VATU – jest terytorium RP.

Przykład

Gamma Sp. z o.o. wnosi do Speer GmbH z siedzibą w Niemczech aport w postaci praw do znaku towarowego. Tego rodzaju czynność stanowi na gruncie VATU odpłatne świadczenie usługi, przy czym miejscem jej świadczenia (krajem opodatkowania) – na podstawie art. 28b VATU – będzie terytorium Niemiec. W efekcie usługa ta (aport) nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT w Polsce.

Podsumowując, miejsce świadczenia czynności polegającej na wniesieniu aportu, którego przedmiotem jest inny składnik majątkowy niż towar (aport będący świadczeniem usługi), podlega ustaleniu według zasad określonych w art. 28b i nast. VATU.

1.3. Aport a WNT, import towarów oraz dostawa, dla której podatnikiem jest nabywca

W sytuacji gdy do spółki polskiej wnoszony jest aport towarów, w wyniku czego towary są przywożone do naszego kraju:

1) z innego państwa członkowskiego UE, a ich dostawcą (wnoszącym aport) jest podatnik podatku od wartości dodanej – wówczas polska spółka powinna zakwalifikować powyższą transakcję jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów;

2) z państwa trzeciego (tj. nienależącego do UE), zaś na polskiej spółce ciążyłby z tego tytułu dług celny – wówczas po jej stronie powyższa transakcja powinna zostać zaklasyfikowana jako import towarów;

3) wraz z ich montażem lub instalacją w Polsce przez dokonującego dostawę (wnoszącego aport) nieposiadającego w Polsce siedziby bądź stałego miejsca prowadzenia działalności (poprzez które miałby wnosić aport) lub podmiot działający na jego rzecz – wówczas po stronie ww. spółki powyższa transakcja powinna zostać zaklasyfikowana jako dostawa towarów, dla której podatnikiem jest nabywca. Podobnie rzecz będzie się miała, gdy przedmiotem aportu jest towar znajdujący się już w naszym kraju, a należący do wnoszącego aport, o którym mowa w zdaniu poprzednim. Warto przypomnieć, iż w myśl art. 22 ust. 1 pkt 2 VATU, nie uznaje się za instalację lub montaż prostych czynności umożliwiających funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru zgodnie z jego przeznaczeniem.

Przykład

Niemiecki podatnik podatku od wartości dodanej wnosi aport (którego przedmiotem są towary) do Tixol S.A. (podatnik polski). W ramach tej transakcji towary są przywożone z Niemiec do Polski. Dla Tixol S.A. otrzymanie powyższych towarów (tytułem aportu) stanowić będzie ich wewnątrzwspólnotowe nabycie.

Przykład

Rosyjski przedsiębiorca wnosi aport, którego przedmiotem są towary, do Tixol S.A. (podatnik polski). W ramach tej transakcji towary są przywożone z Rosji do Polski, co skutkuje po stronie Tixol powstaniem długu celnego. Dla Tixol S.A. otrzymanie powyższych towarów (tytułem aportu) stanowić będzie ich import.

Przykład

Francuski podatnik podatku od wartości dodanej wnosi do Tixol S.A. (podatnik polski) aport, którego przedmiotem jest linia technologiczna. W ramach tej transakcji linia technologiczna przywożona jest z Francji do Polski i tutaj montowana przez podmiot wynajęty przez podatnika francuskiego. Dla Tixol S.A. otrzymanie powyższej linii technologicznej (tytułem aportu) stanowić będzie dostawę towarów, dla której podatnikiem jest nabywca, o ile podatnik francuski nie posiada w Polsce siedziby bądź stałego miejsca prowadzenia działalności (poprzez które miałby wnosić ów aport) i nie rozliczył z tego tytułu polskiego VAT.

Podsumowując, w pewnych przypadkach otrzymanie aportu może oznaczać dla polskiego podatnika (spółki) konieczność rozpoznania WNT, importu towarów, albo dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca.

1.4. Aport a import usług

W sytuacji, gdy do spółki polskiej wnoszony jest aport stanowiący na gruncie VATU odpłatną usługę, wówczas po stronie spółki może zaistnieć obowiązek rozpoznania importu owej usługi. Stanie się tak, gdy w świetle przepisów art. 28b i nast. VATU miejscem świadczenia będzie terytorium RP, zaś wnoszącym aport będzie podatnik nieposiadający w naszym kraju siedziby, stałego miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności (poprzez które dokonywałby tych czynności).

Przykład

Batisson SARL (z siedzibą we Francji) wnosi aport do Gambit Sp. z o.o. (podatnik polski) w postaci prawa do wzoru użytkowego. Powyższa czynność stanowi odpłatne świadczenie usługi ze strony Batisson na rzecz Gambit. Miejscem świadczenia usługi, a zarazem opodatkowania, jest terytorium RP (zgodnie z art. 28b ust. 1 VATU). W konsekwencji, Gambit sp. z o.o. obowiązana jest do rozpoznania importu ww. usługi.

2. Podstawa opodatkowania

Podstawa opodatkowania dla czynności wniesienia aportu jest ustalana na zasadach przewidzianych w art. 29 ust. 1 i nast. VATU. Na mocy art. 29 ust. 1 VATU, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2–21, 30–32, 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Z kolei, stosownie do art. 29 ust. 9 VATU, w przypadku wykonania czynności, o których mowa w art. 5, dla których nie została określona cena, podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa towarów lub usług pomniejszona o kwotę podatku, z zastrzeżeniem ust. 10 i 12.

Jak wskazuje się w interpretacjach Ministra Finansów: „(...) w przypadku dokonania czynności wniesienia towaru (nieruchomości gruntowej, przeznaczonej pod zabudowę) do spółki prawa handlowego jako wkładu niepieniężnego (aportu), nie występuje kwota należna (cena) w zamian za wniesione towary, lecz formę należności stanowią udziały w spółce objęte w zamian za wniesiony aport. Stąd też, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wniesienia przedmiotowej nieruchomości gruntowej, w formie wkładu niepieniężnego do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, należy określić na podstawie art. 29 ust. 9 VATU (…)”. Wskazaną treść znajdziemy w:

1) interpretacji indywidualnej Dyrektora IS w Poznaniu z 23.3.2010 r. (ILPP2/443-137/10-4/AK) czy też

2) interpretacji indywidualnej Dyrektora IS w Bydgoszczy z 26.2.2010 r. (ITPP1/443-1203/09/AT).

W konsekwencji, organy podatkowe przyjmują powszechnie, że podstawę opodatkowania dla czynności wniesienia aportu stanowi wartość rynkowa składników majątkowych będących przedmiotem aportu pomniejszona o kwotę VAT.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że przez wartość rynkową, zgodnie z art. 2 pkt 27b VATU, rozumie się całkowitą kwotę, jaką, w celu uzyskania w danym momencie danych towarów lub usług, nabywca lub usługobiorca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa towarów lub świadczenie usług, musiałby, w warunkach uczciwej konkurencji, zapłacić niezależnemu dostawcy lub usługodawcy na terytorium kraju; w przypadku gdy nie można ustalić porównywalnej dostawy towarów lub świadczenia usług, przez wartość rynkową rozumie się:

a) w odniesieniu do towarów – kwotę nie mniejszą niż cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a w przypadku braku ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy;

b) w odniesieniu do usług – kwotę nie mniejszą niż całkowity koszt poniesiony przez podatnika na wykonanie tych usług.

Moment dostawy, o którym mowa w pkt a) utożsamiać należy z momentem przeniesienia prawa do rozporządzania towarem (przedmiotem aportu) jak właściciel.

3. Moment powstania obowiązku podatkowego

Moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu czynności wniesienia aportu powinien być rozpoznawany według zasad właściwych dla składnika majątkowego będącego jego (tj. aportu) przedmiotem.

I tak, w przypadku wniesienia towarów zasadniczo obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wystawienia faktury VAT dokumentującej tę czynność, nie później jednak niż siódmego dnia od dnia ich wydania (art. 19 ust. 4 w zw. z ust. 1 VATU). Jednak, pamiętać należy, że dla niektórych rodzajów towarów, przepisy VATU przewidują szczególne momenty powstania obowiązku podatkowego. Tego rodzaju sytuacja ma miejsce m.in. przy dostawie (aporcie) lokali i budynków (zob. przykład).

W przypadku aportu stanowiącego na gruncie VAT świadczenie usługi, obowiązek podatkowy również, co do zasady, powstanie na zasadach ogólnych, a więc z chwilą wystawienia faktury VAT dokumentującej tą czynność, nie później jednak niż siódmego dnia od dnia wykonania usługi (art. 19 ust. 4 w zw. z ust. 1 VATU). Niemniej, również i tutaj należy zwracać uwagę, czy ustawodawca nie przewidział dla danego typu usługi szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego – dotyczy to np. aportu, którego przedmiotem jest prawo do znaku towarowego (zob. przykład). W sytuacji, gdy przedmiot aportu stanowiłoby kilka usług, moment powstania obowiązku podatkowego winien być ustalany oddzielnie dla każdej z nich (przy uwzględnieniu ich rodzajów). Byłoby wówczas niezasadne przyjęcie, iż obowiązek podatkowy powstaje np. z chwilą zawarcia/zmiany umowy spółki, gdyż na gruncie VAT nie wyodrębnia się usługi w postaci „wniesienia aportu”, lecz skutki podatkowe wywodzi się bezpośrednio względem usług będących przedmiotem aportu.

Przykład

Beta Sp. z o.o. wniosła do Alfa Sp. z o.o. aport w postaci 30 urządzeń. Obowiązek podatkowy z tytułu tej czynności powstanie z chwilą wystawienia faktury VAT przez Beta Sp. z o.o., nie później jednak niż siódmego dnia od dnia wydania ww. urządzeń na rzecz Alfa Sp. z o.o.

Przykład

Beta Sp. z o.o. wniosła do Alfa Sp. z o.o. aport w postaci prawa własności do budynku zlokalizowanego w Rzeszowie oraz gruntu, na którym jest on posadowiony. Obowiązek podatkowy z tytułu tej czynności powstanie z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30. dnia, licząc od dnia wydania (art. 19 ust. 10 z zastrzeżeniem ust. 13 pkt 10 i 11 VATU).

Przykład

Beta Sp. z o.o. wniosła do Alfa Sp. z o.o. aport w postaci prawa do znaku towarowego Obowiązek podatkowy z tytułu tej czynności powstanie z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub fakturze (art. 19 ust. 13 pkt 9 VATU) (por. także: interpretacja indywidualna Dyrektora IS w Warszawie z 27.8.2010 r., IPPP3/443-639/10-4/KC).

Podsumowując, podobnie jak przy ocenie rodzaju czynności opodatkowanej, moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu czynności wniesienia aportu powinien być rozpoznawany według zasad właściwych dla składnika majątkowego będącego jego przedmiotem.

4. Dokumentowanie

W sytuacji, gdy aport stanowi odpowiednio dostawę towaru, albo świadczenie usługi – w zależności od tego co jest jego przedmiotem – czynność jego wniesienia powinna być udokumentowana fakturą VAT. Fakturę tę, co oczywiste, wystawia podatnik wnoszący aport (patrz: art. 106 ust. 1 VATU).

Termin wystawienia faktury uzależniony jest od przedmiotu aportu. Innymi słowy, termin ten powinien zostać ustalony zgodnie z przepisami przewidzianymi dla wystawiania faktur dla dostawy danego typu towaru lub usługi, która jest przedmiotem aportu. Szczegółowe zasady określone zostały w FakturVATR.

IV. Stawka VAT

Do 30.11.2008 r. aporty wnoszone do spółek prawa handlowego i cywilnego korzystały ze zwolnienia od VAT (na mocy § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 27.4.2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług¹).

Natomiast w okresie od 1.12.2008 r. do 31.3.2009 r., w przypadku wnoszenia wkładów niepieniężnych (aportów) do spółek prawa handlowego i cywilnego można było zastosować zwolnienie od ww. podatku (§ 38 rozporządzenia Ministra Finansów z 28.11.2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług²).

Wskazany powyżej przepis nie przewidywał wprawdzie zwolnienia z VAT analogicznego do obowiązującego w okresie od 1.5.2004 r. do 30.11.2008 r., niemniej stwarzał możliwość zastosowania zwolnienia aportów wnoszonych do spółek handlowych. Możliwość ta obowiązywała jedynie czasowo, tj. do 31.3.2009 r.

Innymi słowy, w okresie od 1.12.2008 r. do 31.3.2009 r. podatnik wnoszący aport do spółki prawa handlowego bądź spółki cywilnej mógł wybrać, czy czynność ta podlegać będzie zwolnieniu z VAT czy też opodatkowaniu na według stawki VAT przewidzianej dla danego składnika majątkowego będącego przedmiotem wkładu (aportu).

Natomiast od 1.4.2009 r. wniesienie aportu stanowi obligatoryjnie czynność opodatkowaną podatkiem VAT. Stawka jaką należy zastosować to stawka właściwa dla towaru/usługi będącej przedmiotem aportu.

W konsekwencji czynność wniesienia aportu może podlegać opodatkowaniu według stawki 22% (od 1.1.2011 r. – 23%), jednej ze stawek preferencyjnych, albo zwolnieniu przewidzianemu w VATU (ew. rozporządzeniu wykonawczym) odnoszącym się do składnika majątkowego będącego przedmiotem aportu.

Przykład

Ewenement sp. jawna wnosi aport w postaci 2 maszyn do Felinst S.A. Z racji tego, że dostawa maszyn podlega opodatkowaniu według stawki 23% ich aport również podlegać będzie opodatkowaniu według wskazanej tutaj stawki.

Przykład

Ewenement sp. jawna wnosi do Felinst S.A. aport w postaci maszyny, którą wykorzystywała przez okres 2 lat. Maszyna ta została otrzymana przez Ewenement sp. jawna nieodpłatnie w 2008 r., co oznacza iż względem niej nie przysługiwało spółce prawo do odliczenia VAT naliczonego. W efekcie, zważywszy na powyższe okoliczności aport wskazanej tutaj maszyny podlegać będzie zwolnieniu z VAT przewidzianemu w art. 43 ust. 1 pkt 2 VATU (zwolnienie dostawy towarów używanych).

Zaznaczmy, iż jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, zwolnienie aportu z VAT, obowiązujące do 30.11.2008 r., a opcjonalnie do 31.3.2009 r. było niezgodne z prawem wspólnotowym. W konsekwencji, sądy administracyjne traktują aport dokonany w tych okresach jako czynność de facto opodatkowaną (w świetle prawa wspólnotowego).

Tytułem przykładu wskazać można wyrok WSA w Poznaniu z 13.10.2009 r. (I SA/Po 464/09, Legalis), w którym stwierdzono, że: „(...) Skoro przepis § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 27.4.2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług³ jest sprzeczny z prawem wspólnotowym, sąd odmawia jego zastosowania w zakresie, w jakim przewiduje zwolnienie z podatku od towarów i usług czynności wnoszenia wkładów niepieniężnych (aportów) do spółek prawa handlowego i cywilnego. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy wspólnotowe, które w Dyrektywie 112 uznają aport jako czynność opodatkowaną (...)”. Powyższy pogląd sądów administracyjnych wywołuje określone konsekwencje w zakresie obowiązku korekty podatku naliczonego (vide: rozdział VI).

V. Aport a prawo do odliczenia podatku naliczonego

Prawo do odliczenia podatku naliczonego określonego w treści faktury dokumentującej wniesienie aportu, podlega odliczeniu na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 i nast. VATU. W konsekwencji, prawo to przysługuje w zakresie, w jakim składniki majątkowe nabyte w ramach aportu będą (są) wykorzystywane przez spółkę, do której wniesiono ów aport, do wykonywania czynności opodatkowanych (art. 86 ust. 1 VATU). Termin skorzystania z prawa do odliczenia VAT naliczonego wyznaczają art. 86 ust. 10–13 VATU.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie wśród organów podatkowych. Jako przykład można wskazać interpretację indywidualną Dyrektora IS w Warszawie z 24.8.2010 r. (IPPP1-443-588/10-4/PR).

VI. Aport a konieczność korekty podatku naliczonego

1. Aport jako czynność podlegająca zwolnieniu od VAT

W stanie prawnym obowiązującym do 31.3.2009 r., jeżeli czynność wniesienia aportu do spółki prawa handlowego lub cywilnego podlegała zwolnieniu od VAT, a podatnikowi przysługiwało względem składnika majątkowego będącego przedmiotu aportu prawo do odliczenia VAT naliczonego, organy podatkowe powszechnie uznawały, iż jest on obowiązany dokonać korekty wspomnianego tutaj podatku naliczonego.

Uzasadnienie stanowiska organów podatkowych zasadzało się na twierdzeniu, że w sytuacji, gdy aport podlegał zwolnieniu z VAT następowała wówczas zmiana przeznaczenia składnika majątkowego będącego przedmiotem aportu, polegająca na tym, że ów składnik de facto traktowany był jako wykorzystany do czynności zwolnionej, a nie opodatkowanej. Okoliczność ta, według organów podatkowych, zobowiązywała bezwzględnie podatników wnoszących aport do korekty podatku naliczonego według zasad przewidzianych w art. 91 VATU.

Co istotne, organy podatkowe wskazywały, że obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego dotyczy towarów i usług nabywanych po 30.4.2004 r., tj. w okresie obowiązywania VATU. Nie zachodził zatem obowiązek dokonywania korekt, w przypadku, gdy towary i usługi będące następnie przedmiotem aportu podlegającego zwolnieniu od VAT nabyte zostały przed 1.5.2004 r.

Ustalając zasady dokonywania korekty podatku naliczonego organy podatkowe zwracały również uwagę na zmianę przepisów VATU, która nastąpiła z 1.6.2005 r. W konsekwencji, korekta podatku naliczonego związanego z towarami i usługami nabytymi w okresie od 1.5.2004 r. do 1.6.2005 r. powinna być dokonywana na podstawie VATU (w szczególności art. 90–91) w brzmieniu obowiązującym przed 1.6.2005 r.

Powyższe stanowisko organów podatkowych zostało zakwestionowane w orzecznictwie sądowym. Aktualnie bowiem sądy uznają, że z uwagi na niezgodność z prawem unijnym polskich regulacji przewidujących zwolnienie z VAT aportów, podatnicy nie mieli obowiązku korygować podatku naliczonego przy nabyciu składnika majątkowego, będącego następnie przedmiotem aportu podlegającego zwolnieniu. Tytułem przykładu wskazać można wyrok WSA we Wrocławiu z 17.2.2010 r. (I SA/Wr 1786/09, Legalis), w którym stwierdzono, co następuje: „(...) Wniesienie aportu do spółki w postaci lokali mieszkalnych i niemieszkalnych, przy wytworzeniu których nastąpiło odliczenie podatku naliczonego nie rodzi obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego, zgodnie z art. 91 ust. 7 VATU. Organy mają obowiązek odmowy zastosowania normy prawa krajowego w razie stwierdzenia jej niezgodności z prawem wspólnotowym. Zgodnie z przepisami Dyrektywy 2006/112/WE czynność wniesienia aportu jest co do zasady czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT. Skoro art. 91 ust. 7 VATU ma zastosowanie wówczas, gdy zmieniło się przeznaczenie środka trwałego, to nie można mówić o zmianie przeznaczenia środka trwałego, który był dotychczas (przed dokonaniem aportu) wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych, a następnie jest wykorzystany do kolejnej czynności opodatkowanej, jaką jest wniesienie aportu. Wprowadzenie niezgodnego z prawem wspólnotowym zwolnienia nie może bowiem pozbawiać podatnika prawa do odliczenia także poprzez konieczność dokonania korekty podatku naliczonego i zmniejszenie pierwotnej kwoty odliczenia (…)” (podobnie m.in. wyrok WSA w Olsztynie z 11.3.2010 r., I SA/Ol 779/09, Legalis).

W kontekście stanowiska sądów administracyjnych, podatnicy mają obecnie możliwość odzyskania podatku naliczonego, który (niezasadnie) skorygowali w związku z wniesieniem aportu podlegającego zwolnieniu z VAT. Możliwość ta wymaga jednak dokonania korekty deklaracji VAT, w ramach której doszło do skorygowania podatku naliczonego oraz wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty VAT za okres, za który złożona została deklaracja.

Warto nadmienić, że dokonanie korekty podatku naliczonego, o którym mowa w poprzednim akapicie, nie będzie powodować obowiązku opodatkowania aportu, względem którego podatnik zastosował zwolnienie z VAT. W tej sytuacji, podatnik ma możliwość powołania się na przepisy prawa krajowego, które były wprawdzie niezgodne z prawem unijnym, lecz ich zastosowanie okazało się korzystniejsze dla podatnika (nie musiał naliczać VAT należnego). Z kolei, zgodnie z zasadami ogólnymi, organ podatkowy nie ma możliwości powołania się na regulacje Dyrektywy VAT celem wykazania, iż aport podlegał opodatkowaniu VAT.

Podsumowując, z uwagi na niezgodność polskich przepisów z prawem wspólnotowym, podatnicy wnoszący aport podlegający zwolnieniu z VAT nie mieli obowiązku dokonywania korekty podatku naliczonego związanego ze składnikiem majątkowym będącym przedmiotem owego aportu.

2. Aport jako czynność opodatkowana VAT

Z racji tego, iż począwszy od 1.4.2009 r. aport stanowi zasadniczo czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, podatnik dokonujący tego rodzaju czynności nie jest obowiązany do dokonania korekty podatku naliczonego, który odliczył przy nabyciu składnika majątkowego będącego przedmiotem owego aportu. Nie dochodzi bowiem tutaj do zmiany przeznaczenia składnika majątkowego (tzn. zostaje on wykorzystany nadal do wykonania czynności opodatkowanej).

Ewentualny obowiązek korekty może zachodzić jednak względem podatników, którzy odliczają VAT naliczony według proporcji, o której mowa w art. 90–91 VATU, jak również przy aporcie, którego przedmiotem byłby samochód uprawniający przy jego nabyciu jedynie do częściowego odliczenia VAT, o ile na moment dokonania aportu samochód spełniałby definicję towaru używanego – vide § 13 ust. 1 pkt 5 WykVATR oraz art. 43 ust. 1 pkt 2 VATU.

¹ Dz.U. Nr 97, poz. 970.

² Dz.U. Nr 212, poz. 1336.

³ Dz.U. Nr 97, poz. 970.

Barter

Karolina Gierszewska

I. Barter

Transakcje barterowe polegają na wymianie świadczenia na świadczenie bez udziału pieniądza. Fakt braku przepływu pieniężnego nie oznacza jednak, że świadczenia te pozostają neutralne na gruncie VATU. Są to czynności, które poprzez kompensatę rzeczową swoich należności stanowią de facto formę odpłatnej dostawy towarów (towar za towar) lub odpłatnego świadczenia usług (usługa za usługę, ewentualnie usługa za towar).

Prawną istotę umowy zamiany regulują przepisy prawa cywilnego, a zwłaszcza art. 603 KC. W rozumieniu KC umowa zamiany jest umową konsensualną, wzajemną i zobowiązującą, na podstawie której każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie do przeniesienia własności innej rzeczy. A zatem, ustawodawca w KC – odnosząc się do zamiany jako rodzaju stosunku zobowiązaniowego – ustalił, że przedmiotem zamiany mogą być tylko rzeczy (zarówno ruchome, jak i nieruchomości). Jednocześnie z treści art. 604 KC wynika, że do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży.

Odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju oznacza wykonanie tych czynności za wynagrodzeniem. VATU nie wskazuje na formę odpłatności, jak również nie definiuje tego pojęcia. Wynagrodzenie (zapłata) nie musi nastąpić w formie świadczenia pieniężnego. Może to być również świadczenie rzeczowe. Taki sposób rozliczania wzajemnych należności przedsiębiorców nie stanowi naruszenia dyspozycji zawartej w art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który zastrzega jedynie, że bezpośrednie przepływy pieniężne powinny odbywać się w formie bezgotówkowej. Inne sposoby wykonania zobowiązań skutkujące zapłatą nie zostały wyłączone.

Orzecznictwo TSUE wskazuje, że odpłatność ma miejsce, gdy:

1) istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem będącym świadczeniem wzajemnym;

2) dostawcę towarów lub usługodawcę łączy z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego) za dokonanie tych czynności;

3) wynagrodzenie jest wyrażalne w pieniądzu, co oznacza, że istnieje możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług.

Wynagrodzenie (zapłata) może mieć postać zarówno świadczenia pieniężnego, jak i rzeczowego (określonego w naturze) np. w przypadku dostawy towaru w zamian za świadczenie usługi czy też w sytuacji zamiany usług.

Przy czym należy wskazać, że na gruncie podatkowym nie tylko świadczenia rzeczowe mogą być uznane za transakcje barterowe. Celem umów barterowych jest niedokonywanie dodatkowych rozliczeń pieniężnych pomiędzy kontrahentami, a w konsekwencji maksymalne uproszczenie obrotu gospodarczego. Zatem barter to pojęcie bardziej pojemne niż zamiana (ujęta w art. 603 KC). Bowiem barter polega nie tylko na równoważącej się wartościowo transakcji towar za towar, lecz również: usługa za usługę, towar za usługę, lub usługa za towar. Podstawowym założeniem i istotą umów barteru jest brak konieczności ponoszenia dodatkowych świadczeń, a to, czy strony umówią się na wymianę towaru za towar, usługi za usługę czy też towaru za usługę nie ma dużego znaczenia.

Barter jest więc pojęciem szerszym, obejmującym swoim zakresem zamianę usług, zamianę towaru na usługę i usługi na towar. Instytucja ta stanowi rodzaj umowy zamiany, polegającej na równoważącej się wartościowo wymianie towaru na towar lub usługi na usługę (ewentualnie usługi na towar lub towaru na usługę), gdzie nie wchodzą w grę dodatkowe rozliczenia pieniężne między kontrahentami.

W praktyce gospodarczej pojawiają się jednak wątpliwości jakiego rodzaju przekazanie towarów/usług stanowi jedynie czynność dokonywaną na potrzeby nieodpłatnej dostawy towarów dokonanej przez kontrahenta (i tym samym nie podlega opodatkowaniu VAT), a kiedy takie przekazanie jest już traktowane jako element transakcji barterowej (towar w zamian za towar, towar w zamian za usługę czy też usługa w zamian za usługę) i jako odpłatna dostawa towarów/świadczenie usług podlega opodatkowaniu VAT.

Przykład

Paweł P. prowadzący samodzielną działalność gospodarczą otrzymał od Spółki będącej właścicielem gruntu możliwość jego bezpłatnej dzierżawy przez okres 1 roku (w miejscu dzierżawy ma zamiar prowadzić parking samochodowy). W zamian zobowiązał się do postawienia ogrodzenia wokół dzierżawionego terenu.

W analizowanej sprawie zarówno właściciel nieruchomości (Spółka), jak i druga strona umowy są stronami umowy barterowej. Wykonują bowiem na swoją rzecz ściśle określone usługi (dzierżawa gruntu – wykonanie ogrodzenia). Podmioty te nie dokonują jedynie zapłaty w postaci pieniężnej, a rozliczenie następuje dzięki wymianie świadczeń rzeczowych. W związku z powyższym, należy uznać, że oba świadczenia mają wymierny charakter, wynikają z wzajemnego zobowiązania i zawierają element odpłatności. Zatem, podlegają opodatkowaniu VAT.

Przykład

Spółka współpracuje z redakcjami i wydawcami pism branżowych. Spółka przekazuje wskazanym redakcjom produkty, których jest producentem. Produkty są przeznaczone na nagrody w konkursach organizowanych przez daną redakcję. W zamian za otrzymane od Spółki produkty publikowane są informacje, że nagrodę w danym konkursie ufundowała Spółka (czasem też zamieszczane są zdjęcia produktu będącego nagrodą wraz z krótkim opisem, eksponowane są zdjęcia produktów Spółki). Zdarzyć się również może, że Spółka przekazuje swoje produkty w zamian za reklamę prasową albo w zamian za wykonanie określonej usługi (np. druk). Spółka za swoje produkty otrzymuje od redakcji i wydawców wynagrodzenie w naturze (świadczenie ekwiwalentne) w postaci działań reklamowych ukierunkowanych na prezentację oferty Spółki osobom, które z uwagi na wykonywany zawód czy też zainteresowania mogą być odbiorcami jej produktów (np. czytelnikom branżowych magazynów).

Zatem przekazanie przez Spółkę towarów na rzecz redakcji magazynów branżowych w zamian za usługi reklamowe, stanowi odpłatną dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 VATU, podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 tej ustawy. Forma odpłatności w przedmiotowej sprawie (usługa za towar) wskazuje, że mamy tu do czynienia z transakcjami barterowymi. Zapłatą dla Spółki za przekazywane towary jest reklama prasowa/druk, które to usługi świadczone są przez odbiorcę towarów (redakcja, wydawca, organizacja).

Podobnie w danej kwestii wypowiadają się organy podatkowe. Dla przykładu Dyrektor IS w Warszawie w decyzji z 20.10.2006 r., Nr 1401/PH-I/4407/14-152/05/AŁ: „(…) czynność prawna jest odpłatna, jeżeli strona, która dokonała przysporzenia, otrzymuje lub ma otrzymać w zamian korzyść majątkową, stanowiącą ekwiwalent tego przysporzenia. Wynagrodzenie na ogół kojarzy się z zapłata pieniężną, choć może ono przybierać również inną postać (…)”.

W następstwie powyższego oraz zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 VATU, opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Obie strony transakcji dokonując tych czynności powinny je opodatkować i udokumentować fakturą VAT (zgodnie z art. 106 ust. 1 VATU). Na dokumencie tym należy wykazać stawkę podatku właściwą dla dokonanej czynności.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 VATU, podstawą opodatkowania jest obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. Jeżeli strony określiły w umowie wartość świadczonych sobie nawzajem czynności („wyceniły” je), wówczas kwoty te stanowią podstawę opodatkowania jaką należy wpisać na fakturze.

W sytuacji zaś, gdy tego nie zrobiły, wówczas za podstawę opodatkowania, stosownie do treści art. 29 ust. 3 VATU, należy przyjąć wartość rynkową przekazanych publikacji pomniejszoną o kwotę podatku. Przez wartość rynkową zgodnie z art. 2 pkt 27b VATU, należy rozumieć całkowitą kwotę, jaką, w celu uzyskania w danym momencie danych towarów, nabywca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa towarów musiałby, w warunkach uczciwej konkurencji, zapłacić niezależnemu dostawcy na terytorium kraju. W przypadku gdy nie można ustalić porównywalnej dostawy towarów, przez wartość rynkową rozumie się (w odniesieniu do towarów) kwotę nie mniejszą niż cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a w przypadku braku ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy. Najlepiej zatem w umowie wycenić poszczególne usługi/towary i ewentualnie skorygować cenę o określony rabat.

Co do obowiązku podatkowego, należy wskazać, że każdy z podmiotów uczestniczących w transakcji barterowej powinien samodzielnie rozpatrzyć moment jego powstania z uwzględnieniem rodzaju dokonanej czynności. Zastosowanie zatem znajdą tu wszystkie przepisy art. 19 VATU. Przykładowo, w stosunku do dostawy towaru i usług, do których nie stosuje się szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego aktualna będzie treść art. 19 ust. 1 i 4 VATU, zgodnie z którymi, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Przykład

Spółka zajmująca się produkcją mebli zobowiązała się wykonać regały do szkolnej świetlicy w zamian za uzyskanie nieodpłatnej reklamy na festynie organizowanym przez szkołę z okazji zakończenia roku szkolnego. Festyn odbył się 23.6.2010 r. Meble zostały zaś dostarczone 10.7.2010 r. Spółka jest obowiązana wystawić fakturę sprzedaży w terminie 7 dni od dnia wydania regałów szkole (czyli od 10.7.2010 r.). Szkoła zaś w terminie 7 dni od dnia, w którym odbył się festyn (czyli od 23.6.2010 r.). Obowiązek podatkowy winny odpowiednio rozpoznać: szkoła w czerwcu 2010 r., a Spółka w lipcu 2010 r.

II. Wymiana towarowa z dopłatą do ceny

Analizując zagadnienie barteru należy również odpowiedzieć na pytanie, co w sytuacji, gdy strony wprawdzie dokonują wymiany towarowej, ale z uwagi na znaczną różnicę wartości wymienianych produktów (ewentualnie usług) część należności wyrównywana zostaje wpłatą gotówki.

Przykład

Spółka postanowiła wymienić posiadany samochód ciężarowy. Obecny został zakupiony w 2005 r. i z uwagi na znaczną eksploatację wymagał już pierwszych napraw. Spółka zgłosiła się do dealera i zamierza nabyć nowy pojazd tej samej marki. Jednocześnie strony ustaliły, że obecny samochód zostanie wydany dealerowi w rozliczeniu. Z uwagi jednak na jego stan różnicę w cenie Spółka winna uiścić w gotówce.

Przykład

Przedsiębiorca prowadzący hurtownię płytek ceramicznych w zamian za reklamę otrzymał od jednego z producentów płytki do wyłożenia schodów przed wejściem do hurtowni. Z uwagi na fakt, że wartość płytek „nie pokryła” standardowej ceny jaką hurtownia pobiera za świadczone usługi reklamowe, różnicę producent uiścił w gotówce.

Przedstawione sytuacje również należy uznać za świadczenia rzeczowe. Obie strony transakcji dokonują bądź przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (Spółka, dealer, producent płytek) bądź też świadczą usługę (przedsiębiorca prowadzący hurtownię). Jednocześnie czynności te wykonywane są w zamian za otrzymanie innego świadczenia. Każdy z nich wykonuje zatem czynność opodatkowaną VAT (art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 VATU). Przy czym, z uwagi na znaczne różnice w cenie oferowanych świadczeń jedna ze stron transakcji musi „dopłacić” należność w gotówce.

Zasady rozliczeń rozdziału właściwych dla barteru nie ulegają zatem zmianie. Nadal bowiem mamy do czynienia z transakcjami barterowymi. Strony muszą jednak odrębnie ustalić podstawę opodatkowania wykonywanych na rzecz partnera handlowego czynności.

W przypadku dealera samochodowego oraz właściciela hurtowni podstawą opodatkowania będzie należność otrzymana w towarze (samochodów, płytki) oraz dopłata w gotówce. Natomiast, w przypadku Spółki wymieniającej samochód oraz hurtowni płytek ceramicznych – wartość wydanego w ramach barteru towaru. Ponieważ w takich sytuacjach strony posiadają zawsze wycenioną wartość wykonywanych czynności (stąd wiedzą jaką kwotę należy „dopłacić”, aby wyrównać wartość wykonywanych świadczeń), kwoty te stanowią podstawę opodatkowania jaką należy wpisać na fakturze.

III. Czy w barterze istnieją zaliczki

W transakcjach barterowych zdarza się, że świadczenia współpracujących podmiotów nie są wykonywane równocześnie.

Przykład

Spółka zobowiązała się dokonać na rzecz firmy budowlanej dostawy 5 ton piachu w zamian za usługę remontową (wymalowanie fasady budynku Spółki). Dostawa miała miejsce 23.6.2010 r. Z uwagi na natłok zleceń usługa została zaś wykonana dopiero we wrześniu 2010 r.

Pojawia się wątpliwość czy w analizowanej sytuacji nie mamy aby do czynienia z pewną formą zaliczki (czy z uwagi na inne terminy wykonania zobowiązań przez uczestników transakcji barterowej nie można uznać, że Spółka uiściła na rzecz firmy budowlanej de facto zaliczkę na poczet nabywanej usługi remontowej).

Dokładna odpowiedź znajduje się w przytoczonej interpretacji indywidualnej Dyrektora IS w Katowicach z 30.7.2009 r. (IBPP1/443-528/09/BM). Po głębszym zastanowieniu należy się z nią zgodzić. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: „Wnioskodawca wskazał, iż zawiera umowy o wzajemnej współpracy, w której każda ze stron zobowiązuje się do przeniesienia, na rzecz drugiej strony, własności rzeczy lub usługi. Wartość tych świadczeń została ustalona w ekwiwalentnej wysokości. Udokumentowaniem tych świadczeń są wystawione faktury VAT o ekwiwalentnej wartości, rozliczane drogą wzajemnej kompensaty należności i zobowiązań. Wynagrodzenie określane jest w naturze i nie podlega zamianie na świadczenie pieniężne. Zdarza się, że partner wykonuje usługę na dwa miesiące wcześniej, zanim Wnioskodawca dokona sprzedaży towarów”. W tak zarysowanych okolicznościach organ podatkowy stwierdził, że: „Należy zauważyć, że ustawodawca nie zamieścił w treści ustawy o podatku od towarów i usług definicji zaliczki ani przedpłaty. Zgodnie więc ze „Słownikiem języka polskiego PWN”, zaliczka to część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet należności. Zatem zaliczkę wpłaca się na poczet przyszłej dostawy towarów lub przyszłego wykonania usługi przed faktyczną dostawą lub faktycznym wykonaniem usługi. Natomiast przez przedpłatę należy rozumieć określoną sumę pieniędzy, stanowiącą część ceny towaru lub usługi, wpłacaną z góry w celu uzyskania gwarancji zakupu lub wykonania usługi w określonym terminie. Stosownie do powyższego, zaliczka jak również przedpłata jako zapłata na poczet przyszłej należności musi być powiązana z konkretną transakcją i oznacza płatność w pieniądzu. (…) W przypadku otrzymania zaliczki podatnik zobowiązany jest do wystawienia faktury VAT. Kwestia powstania obowiązku podatkowego uregulowana została w art. 19 ustawy o VAT. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ww. ustawy, obowiązek podatkowy, powstaje co do zasady, z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2–21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Zgodnie z art. 19 ust. 11 ww. ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części. W myśl art. 19 ust. 4 ustawy o VAT, jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy, przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do faktur za częściowe wykonanie usługi. (…) W przypadku, gdy kontrahent dokonał dostawy towaru lub wykonał na rzecz Wnioskodawcy w ramach umowy barterowej usługę np. na dwa miesiące wcześniej, zanim Wnioskodawca dokona dostawy towaru lub wykona na rzecz kontrahenta usługę (zgodnie z zawartą umową) udokumentowaną fakturą VAT, to wcześniejsze wykonanie usługi przez kontrahenta nie może być traktowane jako zaliczka na poczet niedokonanej jeszcze przez Wnioskodawcę dostawy towaru lub świadczenia usługi. Faktura stanowi bowiem potwierdzenie wykonania konkretnej dostawy bądź usługi (...). Dla potrzeb podatku od towarów i usług wielokrotne dostawy towarów lub świadczenie usług w ramach umowy barterowej winny być rozpatrywane pod kątem wywiązania się stron z zawartej umowy. W przypadku niewywiązania się chociażby jednej ze stron z obowiązku realizacji umowy – nawet w części – umowa zamiany musi być uważana za niezawartą (odstąpienie od umowy). W takiej sytuacji opodatkowaniu podlegać będą czynności faktycznie wykonane (dokonana dostawa towarów i świadczenie usługi). Czynności te zgodnie z ogólnymi zasadami, winny być udokumentowane fakturami VAT. Obowiązek podatkowy winien być określony odrębnie dla każdej ze stron zgodnie z przedmiotem dostaw towarów (świadczonych usług). Zatem w sytuacji gdy usługa winna zostać udokumentowana fakturą, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wystawienia faktury, które powinno nastąpić nie później niż 7. dnia licząc od dnia wykonania usługi (dostawy towaru). W razie niewystawienia faktury w obowiązującym terminie, obowiązek podatkowy powstanie 7. dnia licząc od ww. dnia wykonania, chyba że przepisy szczególne określają inny moment powstania obowiązku podatkowego dla danego rodzaju usługi lub towarów. W przedmiotowej sprawie nie znajduje zatem zastosowania art. 19 ust. 11 ustawy o VAT”.

Identycznie wypowiedział się Dyrektor IS w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 26.11.2009 r. (IPPP3-443-799/09-2/JF).

IV. Darowizna a barter

Działające na rynku gospodarczym podmioty podejmują różnego rodzaju akcje promocyjne. Celem tych akcji jest oczywiście skłonienie partnerów handlowych do zakupu jak największej liczby oferowanych przez sprzedawców wyrobów. Co więcej, działania te często przybierają charakter wzajemny i nieodpłatny.

W celu rozwinięcia lub zachowania sprzedaży na oczekiwanym poziomie firmy dokonują nieodpłatnych przekazań towarów lub usług. Są to bądź:

1) klasyczne nieodpłatne przekazania towaru na cele związane z działalnością firmy np. prezenty, kubki, piłki, plecaki, siatki zabezpieczające, próbki towarów itp. (które są wydawane bezpłatnie przez przedstawicieli handlowych wybranym firmom/kontrahentom/konsumentom) bądź

2) przekazania, które mają na celu wykonanie na rzecz firm określonych działań reklamowych przez ich kontrahentów (np. podatnik nabywa nieodpłatną usługę najmu powierzchni reklamowej; w celu jej wykonania dostarcza jednak świadczącemu bezpłatnie baner z logo lub litery ze styropianu, które utworzą nazwę firmy).

Zdarza się również, że w ramach nabywania takich bezpłatnych świadczeń (np. nieodpłatnego najmu powierzchni reklamowej) firmy dodatkowo bezpłatnie wykonują na rzecz kontrahenta jakąś czynność (np. na bezpłatnie przekazywanym banerze/tablicy reklamowej firma umieszcza, poza swoim logo również bezpłatnie logo/nazwę/adres najmującego jej powierzchnię kontrahenta).

W tej ilości różnych działań promocyjno-marketingowych można się pogubić. Co więcej, powstaje wątpliwość czy wszystkie te czynności należy traktować w identyczny sposób na gruncie VATU. W jaki sposób dokonać ich rozgraniczenia, aby prawidłowo rozpoznawać i rozliczać na gruncie ustawy.

1. Nieodpłatne prezenty i usługi

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 VATU, opodatkowaniu przedmiotowym podatkiem podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług dokonane na terytorium kraju. Zatem, aby móc uznać daną czynność za opodatkowaną powinna być ona, co do zasady, odpłatna. Prawodawca wprowadził jednak do analizowanej ustawy regulacje, zgodnie z którymi w pewnych przypadkach również nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług należy traktować jak czynność odpłatną – w konsekwencji opodatkowaną VAT.

Stan prawny obowiązujący od 1.6.2005 r. do 31.3.2011 r.

I tak, art. 7 ust. 2 VATU (w brzmieniu obowiązującym od 1.6.2005 r. do 31.6.2011 r.) zrównywał z czynnościami opodatkowanymi przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników,

2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny,

jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

Wykładnia literalna powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że do 31.3.2011 r.:

1) jakiekolwiek nieodpłatne przekazanie towarów na cele związane z prowadzoną działalnością nie podlegało opodatkowaniu, niezależnie od faktu czy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub części;

2) nieodpłatne przekazanie towarów na cele niezwiązane z prowadzoną działalnością, co do zasady, podlegało opodatkowaniu, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub części.

Jednocześnie, stosownie do brzmienia art. 8 ust. 2 VATU (w brzmieniu obowiązującym do 31.6.2011 r.), nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktowało się jak odpłatne świadczenie usług. Powyższa analiza przeprowadzona w zakresie nieodpłatnego wydania towarów znajdowała także zastosowanie w stosunku do nieodpłatnego świadczenia usług.

Zatem w sytuacji, gdy do 31.3.2011 r. podatnik nieodpłatnie przekazywał towary lub nieodpłatnie świadczył usługi w celach promocyjnych/reklamowych (propagując markę) i jednocześnie nie oczekiwał od osób obdarowanych nic w zamian (osoby obdarowane nie zobowiązały się na mocy pisemnego lub ustnego porozumienia do żadnych świadczeń na rzecz darczyńcy), wówczas mieliśmy do czynienia z bezpłatnym przekazaniem/świadczeniem które było neutralne na gruncie VAT (nawet wówczas, gdy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy ich nabyciu).

Stan prawny obowiązujący od 1.4.2011 r.

Od 1.4.2011 r. art. 7 ust. 2 VATU zrównuje z czynnościami opodatkowanymi przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2) wszelkie inne darowizny

– jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów.

Zatem obecnie, co do zasady, jakiekolwiek nieodpłatne przekazanie towarów (niezależnie od faktu, czy dokonane na cele związane, czy też niezwiązane z prowadzoną działalnością) podlega opodatkowaniu, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub części. W sytuacji, gdy po 1.4.2011 r. podatnik nieodpłatnie przekazuje towary i jednocześnie nie oczekuje od osób obdarowanych nic w zamian (osoby obdarowane nie zobowiązały się na mocy pisemnego lub ustnego porozumienia do żadnych świadczeń na rzecz darczyńcy), wówczas mamy do czynienia z bezpłatnym przekazaniem/świadczeniem, które zostało z równane z odpłatną dostawą, a więc czynnością opodatkowaną. W takiej sytuacji należy wystawić fakturę wewnętrzną i za jej pomocą dokonać „samoopodatkowania”.

Przy czym pamiętajmy, że poza podatkiem VAT pozostają przekazania:

– drukowanych materiałów reklamowych,

– drukowanych materiałów informacyjnych,

– prezentów o małej wartości [przy czym przez prezenty o małej wartości rozumie się przekazywane przez podatnika jednej osobie towary o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 zł – jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób; natomiast gdy ww. ewidencja nie jest prowadzona prezentem o małej wartości jest prezent, którego jednostkowa cena nabycia (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania, nie przekraczają 10 zł] oraz

– próbek (art. 7 ust. 4 VATU).

Natomiast, art. 8 ust. 2 VATU od 1.4.2011 r. brzmi następująco: za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów;

2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Z powyższego wynika, że aby po 1.4.2011 r. nieodpłatne świadczenie usługi było opodatkowane VAT niezbędnym jest, by nie miało ono związku z prowadzonym przedsiębiorstwem.

W konsekwencji, jeżeli po 1.4.2011 r. podatnik świadczy nieodpłatną usługę na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, wówczas nie ma obowiązku rozliczać tego świadczenia na gruncie VAT (niezależnie od faktu czy miał prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów/usług wykorzystywanych do świadczonej nieodpłatnie usługi). Natomiast w przypadku, gdy analizowana usługa nie jest związana z prowadzonym przedsiębiorstwem, wówczas każdorazowo musi zostać opodatkowana. I to niezależnie od faktu, czy świadczącemu je podmiotowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów/usług wykorzystywanych do świadczonej nieodpłatnie usługi czy też nie. Zatem w sytuacji, gdy po 1.4.2011 r. podatnik nieodpłatnie świadczy usługi w celach promocyjnych/reklamowych (propagując markę) i jednocześnie nie oczekuje od osób obdarowanych nic w zamian (osoby obdarowane nie zobowiązały się na mocy pisemnego lub ustnego porozumienia do żadnych świadczeń na rzecz darczyńcy), wówczas mamy do czynienia z bezpłatnym świadczeniem, które jest neutralne na gruncie VAT (nawet wówczas, gdy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy ich nabyciu).

2. Nieodpłatne wydanie w celu nabycia usługi reklamowej

Z nieodpłatnym przekazaniem towarów/nieodpłatnym świadczeniem usług niewywołujących dla przedsiębiorcy skutków w VAT mamy do czynienia w sytuacji, gdy przedsiębiorca w celu nabycia usługi reklamowej (np. najmu powierzchni reklamowej) dostarcza świadczącemu tę usługę bezpłatnie materiały z nazwą firmy lub reklamowanego towaru (np. baner ze swoim logo firmy, litery ze styropianu tworzące nazwę reklamowanego produktu).

Przykład

Właściciel hurtowni chemicznej zezwala, aby producenci towarów (np. farb) wywieszali za odpłatnością na ścianach magazynu hurtowego banery z logo firmy lub nazwą sprzedawanego w hurtowni towaru. Warunkiem uzyskania zezwolenia jest bezpłatne dostarczenie do hurtowni banerów i reklam, które mają być rozwieszone.

W przywołanym przykładzie właściciel hurtowni sprzedaje (świadczy) usługę reklamową (czynność opodatkowana VAT). Takiej czynności nie wykonuje zaś podmiot, który dostarcza sprzedawcy towary będące niejako przedmiotem usługi (banery reklamowe). Otrzymane przez właściciela hurtowni od producenta farb towary (banery z logo firmy/litery ze styropianu tworzące nazwę reklamowanego produktu) nie przynoszą podmiotowi świadczącemu usługę najmu powierzchni reklamowej/usługę reklamową (tutaj właścicielowi hurtowni) żadnych korzyści. Nie otrzymuje ich on ani w celu używania ani celem sprzedaży. Można się nawet pokusić o stwierdzenie, że nie przechodzi na świadczącego usługę prawo do rozporządzenia towarami jak właściciel.Towary te nie nadają się do innego niż reklama kontrahenta wykorzystania. Przekazane towary służą jedynie lepszej realizacji zamówionej usługi reklamowej.

Opisana transakcja nie wywoła negatywnych skutków na gruncie VATU również w sytuacji, gdy przedmiotową usługę reklamową właściciel hurtowni będzie świadczył bezpłatnie. O ile oczywiście wykaże, że usługa ta była związana z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem.

Jednocześnie nie dochodzi do czynności, które można uznać za barter (nieodpłatna usługa reklamowa świadczona w zamian za nieodpłatną darowiznę towarów), i które po stronie przekazującego mogłyby zostać uznane za czynności odpłatne. Ze strony podmiotu przekazującego baner/litery ze styropianu nie ma bowiem świadczenia wykonywanego na rzecz właściciela hurtowni.

Świadczenia wzajemne (barter)

Inaczej zaś przedstawia się sytuacja, gdy w ramach nabywania nieodpłatnych świadczeń (tutaj najmu powierzchni reklamowej magazynu) przedsiębiorcy, którzy dostarczają właścicielowi hurtowni baner z logo firmy dodatkowo „bezpłatnie” wykonują na rzecz kontrahenta jakąś czynność (np. bez dodatkowego wynagrodzenia na bezpłatnie przekazywanym banerze/tablicy reklamowej umieszczają, poza swoim logo również logo/nazwę/adres wynajmującego powierzchnię kontrahenta).

W takiej sytuacji przekazujący baner zobowiązuje się, iż na banerze, który z zasady dostarczy bezpłatnie w celu lepszego wykonania nieodpłatnej usługi najmu powierzchni reklamowej/usługi reklamowej, poza reklamą własnej firmy lub produktów, umieści również logo/nazwę właściciela powierzchni. Wówczas pojawiają się świadczenia wzajemne. Kontrahent świadczy nieodpłatną usługę najmu powierzchni reklamowej (ściany magazynu hurtowni). Natomiast przedsiębiorca nie tylko dostarcza produkt mający na celu wykonanie usługi. W tej sytuacji, ten ostatni wykonuje nieodpłatnie na rzecz kontrahenta usługę umieszczenia na swoim banerze loga i nazwy kontrahenta (czyli nic innego jak usługę reklamową). Co ważne, wymienione czynności wynikają z wzajemnego zobowiązania się stron do ich wykonania.

Realizowane przez strony świadczenia wzajemne spełniają wszelkie warunki do tego, aby uznać je za dwie niezależne od siebie usługi, z których każda podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Wskazać bowiem należy, że każda ze stron zobowiązuje się do świadczenia na rzecz drugiej strony. Kontrahent zobowiązuje się nieodpłatnego świadczenia usługi najmu powierzchni pod baner. Przedsiębiorca zobowiązuje się zaś do nieodpłatnego umieszczenia na np. banerze nazwy/logo kontrahenta. Wówczas obie strony są korzystającymi (są jednocześnie uprawnione [odnoszą korzyść] jak i zobowiązane do wzajemnych świadczeń. Zatem oba świadczenia będą podlegały opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 VATU). Wskazanych czynności nie można już bowiem uznać za bezpłatne przekazanie towaru/usługi bez wynagrodzenia. Są to czynności odpłatne, gdzie zapłatę stanowi świadczenie kontrahenta.

W konsekwencji, obie strony transakcji powinny swoje świadczenia opodatkować i udokumentować fakturą VAT. Zgodnie z art. 29 ust. 9 VATU, w przypadku wykonania czynności, o których mowa w art. 5 (odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług), dla których nie została określona cena, podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa towarów lub usług pomniejszona o kwotę podatku.

Podsumowując, kryterium rozgraniczającym czy mamy do czynienia z nieodpłatnym przekazaniem towaru/nieodpłatnym świadczeniem usługi czy też ze świadczeniami barterowymi jest ustalenie czy pojawiające się świadczenia są wykonywane w ramach wzajemnego stosunku zobowiązaniowego. Czyli, czy przedsiębiorca nabywając bezpłatne usługi jest zobowiązany świadczyć coś w zamian (i na odwrót, czy kontrahent otrzymując od przedsiębiorcy prezent jest zobowiązany wykonać na jego rzecz jakiekolwiek świadczenie). Jeżeli tak, wówczas mamy do czynienia ze świadczeniem wzajemnym. Natomiast, jeżeli przedsiębiorca przekazuje nieodpłatnie towary w celach reklamowych bądź po to, aby kontrahenci wykonali w lepszy sposób swoje świadczenia najmu, wówczas mamy do czynienia z jednostronną czynnością, której skutki podlegają odrębnym regulacjom ustawy.