Prawo wekslowe i czekowe

Komentarz

 Marek Czarnecki
adwokat

 Lidia Bagińska
adwokat

3. wydanie

WYDAWNICTWO C.H. BECK

WARSZAWA 2013

Propozycja cytowania:
M. Czarnecki, L. Bagińska, w: Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, wyd. 6, Warszawa 2013

Wydawca: Natalia Adamczyk

© Wydawnictwo C.H. Beck 2013

Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o.

ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa

Skład i łamanie: Wydawnictwo C.H. Beck

Przygotowanie wersji elektronicznej: Wydawnictwo C.H. Beck

ISBN epub: 978-83-255-5118-6

Spis treści

Przedmowa do wydania szóstego

Wykaz skrótów

1. Prawo wekslowe

Wprowadzenie

Słownik terminów i pojęć z zakresu prawa wekslowego używanych w obrocie wekslowym

Tytuł I. Weksel trasowany

Art. 1–100

Dział I. Wystawienie i forma wekslu

Art. 1–10

Dział II. Indos

Art. 11–20

Dział III. Przyjęcie

Art. 21–29

Dział IV. Poręczenie wekslowe

Art. 30–32

Dział V. Płatność

Art. 33–37

Dział VI. Zapłata

Art. 38–42

Dział VII. Zwrotne poszukiwanie z powodu nieprzyjęcia lub niezapłacenia

Art. 43–54

Dział VIII. Wyręczenie

Art. 55–63

1. Przepisy ogólne

Art. 55

2. Przyjęcie przez wyręczenie

Art. 56–58

3. Zapłata przez wyręczenie

Art. 59–63

Dział IX. Wtóropisy i odpisy wekslu

Art. 64–68

1. Wtóropisy

Art. 64–66

2. Odpisy

Art. 67–68

Dział X. Zmiany

Art. 69

Dział XI. Przedawnienie

Art. 70–71

Dział XII. Przepisy ogólne

Art. 72–75

Dział XIII. Roszczenie z tytułu niesłusznego wzbogacenia

Art. 76

Dział XIV. Kolizja ustaw

Art. 77–84

Dział XV. Protest

Art. 85–95

Dział XVI. Weksle zaginione

Art. 96–100

Tytuł II. Weksel własny

Art. 101–104

Tytuł III. Przepisy końcowe i przejściowe

Art. 105–111

2. Prawo czekowe

Wprowadzenie

Słownik terminów i pojęć z zakresu prawa wekslowego używanych w obrocie czekowym

Dział I. Wystawienie i forma czeku

Art. 1–13

Dział II. Przeniesienie

Art. 14–24

Dział III. Poręczenie czekowe

Art. 25–27

Dział IV. Przedstawienie i zapłata

Art. 28–36

Dział V. Czek zakreślony i czek rozrachunkowy

Art. 37–39

Dział VI. Zwrotne poszukiwanie z powodu niezapłacenia

Art. 40–48

Dział VII. Wtóropisy

Art. 49–50

Dział VIII. Zmiany

Art. 51

Dział IX. Przedawnienie

Art. 52–53

Dział X. Przepisy ogólne

Art. 54–58

Dział XI. Roszczenie z tytułu niesłusznego wzbogacenia

Art. 59

Dział XII. Skutki braku pokrycia

Art. 60–61

Dział XIII. Kolizja ustaw

Art. 62–68

Dział XIV. Protest

Art. 69–77

Dział XV. Czeki zaginione

Art. 78–81

Dział XVI. Przepisy końcowe i przejściowe

Art. 82–88

Indeks rzeczowy do Prawa wekslowego

Indeks rzeczowy do Prawa czekowego

Przedmowa do wydania szóstego

To już szóste wydanie Komentarza do Prawa wekslowego i czekowego, który jest opracowaniem przeznaczonym dla szerokiego grona odbiorców, nie tylko dla przedstawicieli nauki prawa i prawników praktyków.

Łatwo zauważyć, że znajomość reguł obrotu wekslowego i czekowego nie jest powszechna. Często dostatecznej wiedzy na ten temat nie mają nawet przedsiębiorcy z długoletnim doświadczeniem. Zatem, Komentarz z uwagi na jego praktyczne znaczenie, może być przydatny także dla innych osób mających w praktyce do czynienia z wekslem lub czekiem, tj. dla bankowców, księgowych, biegłych rewidentów, syndyków, przedsiębiorców, doradców i pracowników instytucji finansowych.

Komentarz, powstał przy wykorzystaniu dorobku piśmiennictwa i najnowszego orzecznictwa Sądu Najwyższego, oraz wieloletniego doświadczenia adwokackiego autorów.

Mamy nadzieję, że Komentarz ten przyczyni się do zrozumienia jednej z najtrudniejszych dziedzin prawa jaką jest prawo wekslowe i czekowe i zachęci do korzystania z weksli i czeków w praktyce, gdyż są one instrumentami finansowymi o wyjątkowo licznych zastosowaniach, spełniających różnorodne funkcje. Weksel pozwala na dokonywanie i rozliczanie w obrocie gospodarczym wielu różnorodnych transakcji bez konieczności natychmiastowej zapłaty, może być bardzo przydatnym instrumentem prawnym właśnie w czasach kryzysu, gdyż umożliwia kredytowanie działalności kontrahenta bez udziału banku. Przyjmując weksel, to wierzyciel godzi się przez pewien czas kredytować działalność kontrahenta – dłużnika.

Liczymy na to, że Komentarz przyczyni się do zwiększenia znajomości tej dziedziny prawa, co wpłynie na wzrost popularności weksla i czeku w obrocie gospodarczym. Atrakcyjność weksla i czeku wiąże się z jego ułatwioną zbywalnością, a także możliwością łatwego i szybkiego uzyskania sądowego nakazu zapłaty wykonalnego natychmiast, przeniesieniem w postępowaniu sądowym ciężaru dowodu na pozwanego dłużnika oraz korzystną dla powoda – wierzyciela regulacją kosztów sądowych w postępowaniu nakazowym.

Warszawa, luty 2013 r.

adw. Lidia Bagińska i adw. Marek Czarnecki

Wykaz skrótów

1. Źródła prawa

KC

ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.)

KH

rozp. Prezydenta Rzeczypospolitej z 27.6.1934 r. – Kodeks handlowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.)

KK

ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.)

KP

ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.)

KPC

ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.)

KRO

ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.)

KSH

ustawa z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.)

OpłSkarbU

ustawa z 16.11.2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1282 ze zm.)

PPrywM

ustawa z 4.2.2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (Dz.U. Nr 80, poz. 432)

PrBank

ustawa z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1376 ze zm.)

PrCzek

ustawa z 28.4.1936 r. – Prawo czekowe (Dz.U. Nr 37, poz. 283 ze zm.)

PrDew

ustawa z 27.7.2002 r. – Prawo dewizowe (Dz.U. Nr 141, poz. 1178 ze zm.)

PrNot

ustawa z 14.2.1991 r. – Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.)

PrUp

rozp. Prezydenta Rzeczypospolitej z 24.10.1934 r. – Prawo upadłościowe (Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.)

PrUpN

ustawa z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.)

PrWeksl

ustawa z 28.4.1936 r. – Prawo wekslowe (Dz.U. Nr 37, poz. 282 ze zm.)

SNU

ustawa o Sądzie Najwyższym z 23.11.2002 r. (Dz.U. Nr 240, poz. 2052)

2. Organy orzekające

SA

Sąd Apelacyjny

SN

Sąd Najwyższy

SN(7)

Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów

SO

Sąd Okręgowy

3. Czasopisma

BB

Biuletyn Bankowy

BSN

Biuletyn Sądu Najwyższego

Cz.Adw.

Czasopismo Adwokatów Polskich

Cz.S.

Czasopismo Sędziowskie

Dz.U.

Dziennik Ustaw

Dz.Urz. NBP

Dziennik Urzędowy Narodowego Banku Polskiego

Gl.

Glosa

Gł.Adw.

Głos Adwokacki

Gł.Pr.

Głos Prawa

Gł.S.

Głos Sądownictwa

GSW

Gazeta Sądowa Warszawska

MoP

Monitor Prawniczy

M.P.

Monitor Polski

MPHiW

Miesięcznik Prawa Handlowego i Wekslowego

NP

Nowe Prawo

N.Pal.

Nowa Palestra

OG

Orzecznictwo Gospodarcze

OGP

Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Wydanie Prokuratury Generalnej

OSAiSN

Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych i Sądu Najwyższego

OSN

Orzecznictwo Sądu Najwyższego

OSNAUS

Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Zbiór Urzędowy. Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

OSNC

Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna (od 1995 r.)

OSNCP

Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna i Administracyjna oraz Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

OSP 

Orzecznictwo Sądów Polskich

OSPiKA

Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych

Pal.

Palestra

PB

Prawo Bankowe

PiP

Państwo i Prawo

PN

Przegląd Notarialny

PP

Przegląd Podatkowy

PPA

Przegląd Prawa i Administracji

PPH

Przegląd Prawa Handlowego

PPW

Prawo Papierów Wartościowych

Pr.Gosp.

Prawo Gospodarcze

Prok. i Pr.

Prokuratura i Prawo

Pr.Sp.

Prawo Spółek

PS

Przegląd Sądowy

PU

Przegląd Ubezpieczeniowy

PUG

Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego

Rej.

Rejent

RPEiS

Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny

R.Pr.

Radca Prawny

SI

Studia Iuridica

TH

Tygodnik Handlowy

Wok.

Wokanda

Zb. Orz. SN

Zbiór Orzeczeń Sądu Najwyższego od 1945 r.

Zb. Urz. SN

Zbiór Urzędowy Orzeczeń Sądu Najwyższego – przedwojenny

4. Piśmiennictwo

J. Bogobowicz, B. Kulikowski, Weksel w obrocie zagranicznym

J. Bogobowicz, B. Kulikowski, Weksel w obrocie zagranicznym, Warszawa 1987

T. Borkowski, Z. Jędrasiak, R. Troicka-Sosińska, Prawo wekslowe w praktyce

T. Borkowski, Z. Jędrasiak, R. Troicka-Sosińska, Prawo wekslowe w praktyce, Warszawa 2001

W. Czachórski, Zobowiązania

W. Czachórski, Zobowiązania. Zarys wykładu, rozdz. XLIII – Weksel, Warszawa 1968

A. Doliński, Komentarz

A. Doliński, Polskie prawo wekslowe, Lwów 1925

A. Glasner, A. Thaler, Komentarz

A. Glasner, A. Thaler, Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, Bielsko-Biała 1992

A. Górski, Komentarz

A. Górski, Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, Warszawa 1925

I. Heropolitańska, Czek

I. Heropolitańska, Czek w obrocie gospodarczym, Warszawa 1992

I. Heropolitańska, Orzecznictwo

I. Heropolitańska, Orzecznictwo sądowe w sprawach wekslowych, Warszawa 1996

I. Heropolitańska, Weksel

I. Heropolitańska, Weksel w obrocie gospodarczym, Warszawa 1996

M. Honzatko, Obieg weksla in blanco

M. Honzatko, Obieg weksla in blanco, Lwów 1934

S. Janczewski, Prawo handlowe, wekslowe i czekowe

S. Janczewski, Polskie prawo handlowe, wekslowe i czekowe, Warszawa 1994

R. Jastrzębski, Funkcja wekslowa w II Rzeczypospolitej

R. Jastrzębski, Funkcja wekslowa w II Rzeczypospolitej, Warszawa 2003

A. Kostecki, Prawo papierów wartościowych

A. Kostecki, Prawo papierów wartościowych, pod red. S. Włodyki, Kraków 1992

W. Łatała, Prawo papierów wartościowych

W. Łatała, Prawo wekslowe, [w:] Prawo papierów wartościowych, pod red. S. Włodyki, Kraków 1992

P. Machnikowski, Weksel własny in blanco

P. Machnikowski, Weksel własny in blanco, Warszawa 2002

W. Opalski, T. Komosa, Komentarz

W. Opalski, T. Komosa, Prawo handlowe, Prawo wekslowe, Prawo czekowe. Komentarz, Warszawa 1996

K. Piasecki, Komentarz

K. Piasecki, Prawo wekslowe i czekowe z komentarzem, Warszawa 1993

P. Popielarski, Komentarz

P. Popielarski, Obrót walutowy w praktyce. Komentarz, Kraków 1995

K. Potrzobowski, Poręczenie i wyręczenie wekslowe

K. Potrzobowski, Poręczenie i wyręczenie wekslowe, Warszawa 1970

I. Rosenblüth, Komentarz

I. Rosenblüth, Prawo wekslowe, Komentarz 1994

I. Różański, Podręcznik prawa wekslowego

I. Różański, Podręcznik prawa wekslowego wraz z wzorami weksli, Warszawa 1957

A. D. Szczygielski, Weksel in blanco

A. D. Szczygielski, Weksel in blanco, Warszawa 1934

A. D. Szczygielski, Komentarz

A. D. Szczygielski, Prawo wekslowe i czekowe, Warszawa 1936; Nowelizacja prawa wekslowego i czekowego, Warszawa 1939

T. Szente, Komentarz

T. Szente, Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, Warszawa 1974

A. Szpunar, Komentarz

A. Szpunar, Komentarz do prawa wekslowego i czekowego, Warszawa 1996

S. Wróblewski, Komentarz

S. Wróblewski, Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, Kraków 1936

A. Żabicki, Prawo wekslowe i czekowe

A. Żabicki, Prawo wekslowe i czekowe polskie i zagraniczne, Warszawa 1933

5. Inne skróty

art.

artykuł

b.r.

bieżący rok

cz.

część

czyt.

czytaj

itd.

i tak dalej

lit.

litera

m.in.

między innymi

nast.

następny

Nb (nb)

numer brzegowy

NBP

Narodowy Bank Polski

niepubl.

niepublikowane(y)

Nr

numer

od. niem.

od niemieckiego

opubl.

opublikowane

orz.

orzeczenie

pkt

punkt

por.

porównaj

poz.

pozycja

pt.

pod tytułem

r.

rok

rozdz.

rozdział

rozp.

rozporządzenie

s.

strona(y)

S.A.

spółka akcyjna

sygn.

sygnatura

t.

tom

t.j. 

tekst jednolity

tzw.

tak zwany

uchw.

uchwała

ust.

ustęp

uz.

uzasadnienie

wyr.

wyrok

w zw.

w związku

z.

zeszyt

zarz.

zarządzenie

zd.

zdanie

zm.

zmiana

zob.

zobacz

§

paragraf

1. Prawo wekslowe

z dnia 28 kwietnia 1936 r. (Dz.U. Nr 37, poz. 282)

(zm.: Dz.U. 2006, Nr 73, poz. 501; 2012, poz. 1529)

W. Andrychiewicz, Prawo wekslowe zagraniczne, Warszawa 1903; I. Baca-Chmura, Wekslowa struktura obligacyjna, Rej. 1998, Nr 7–8; M. Barzycka-Banaszczyk, Dopuszczalność zabezpieczenia wekslowego w prawie pracy, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 2009, Nr 12; M. Bączyk, Poręczenie w świetle przepisów prawa bankowego z 1997 r., PB 1999, Nr 2; tenże, Recenzja książki A. Koseckiego pt. Prawo czekowe, PB 1999, Nr 5; I. Bieńko, Poręczenie cywilne a poręczenie wekslowe, Rej. 2001, Nr 4; W. Bobiński, Wystawienie weksla, Katowice–Warszawa 1938; A. Bodek, Autentyczność podpisu na weksli w świetle orzecznictwa sądowego, N. Pal. 1934, Nr 4; J. Bogobowicz, Przyjęcie weksla, czynności zachowawcze, umorzenie weksla, Warszawa 1970; tenże, Weksel w handlu zagranicznym, Warszawa 1972; tenże, Weksel w obrocie międzynarodowym, Warszawa 1970; J. Bogobowicz, B. Kulikowski, Weksel w obrocie zagranicznym, Warszawa 1987; M. Borkowska, Zarzuty wspólne wszystkim współwystawcom weksla. Glosa do wyr. SN z 28.1.2010 r., I CSK 249/09, Gl. 2012, Nr 1; T. Borkowski, Z. Jędrasiak, R. Troicka-Sosińska, Prawo wekslowe w praktyce, Warszawa 2004; A. Budrewicz-Szturo, Charakter prawny spółki cywilnej, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku 2003, Nr 2; B. Bukojemska, Porozumienie wekslowe jako umowa cywilnoprawna, PUG 2003, Nr 3; S. Cetlin, Umorzenie weksla i czeku, MPHW 1935, Nr 1; A. Chełmoński, Recenzja pracy M. Honzatki obieg weksla in blanco, RPEiS 1935, z. 2; G. Chłopecka, K. Majerczyk-Żabówka, Weksel. Poradnik praktyczny, Warszawa 1994; W. Chojnowski, Rodzaje weksli i ich składniki, Warszawa 1969; D. Chrapoński, Charakterystyka prawna weksla in blanco, Rej. 1993, Nr 11; M. Ciemiński, Możliwość oraz skutki poddania rozstrzygnięciu sądu polubownego sporów wynikających z weksla, PPH 2005, Nr 10; J. Cybulski, Prawie wszystko o czekach, PUG 1990, Nr 10; W. Czachórski, Zobowiązania. Zarys wykładu, rozdz. XLIII – Weksel, Warszawa 1968; M. Czarnecki, L. Bagińska, Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, Warszawa 2008; J. Dauman, Wypełnienie weksla in blanco niezgodnie z wolą wystawcy, MPHiW 1935, Nr 6–7; D. Dąbrowski, Weksel in blanco, Warszawa 2003; W. Dbałowski, M. Wawrzykiewicz, Prawo wekslowe i czekowe, Warszawa 1929; A. Doliński, Polskie prawo wekslowe, Poznań 1925; P. Drapała, Odpowiedzialność odszkodowawcza pełnomocnika rzekomego, PPH 2002, Nr 9; B. Draniewicz, O podpisaniu weksla, PPH 2004, Nr 8; tenże, Odpowiedzialność wekslowa, MoP 2004, Nr 4; tenże, Terminy prawa wekslowego, MoP 2001, Nr 21; tenże, Weksel in blanco, Zestawienie tez, MoP 2001, Nr 12; T. Dziurzyński, Pocztowe protesty wekslowe (1926–1935), PN 1935, Nr 21; S. Ejsenberg, O przedawnieniu wekslowym, MPHiW 1929, Nr 1; tenże, Pojęcie posiadacza weksla w rozumieniu ust. 2 art. 70 pr.w., MPHiW 1934, Nr 5–6; tenże, Potrzeba aktu protestu przy wydaniu nakazu zapłaty z wekslu, MPHiW 1933, Nr 1; S. Esden-Tempski, O istocie i formie protestu wekslowego, PN 1934, Nr 6; Z. Fenichel, Istota zobowiązania wekslowego, PPH 1934, Nr 5; tenże, Problemy procesu wekslowego, PS 1930, Nr 12; F. K. Fierich, Prawo wekslowe w Polsce na podstawie konstytucji sejmowych 1775, 1776, 1778, 1780, Kraków 1908; H. Fisch, Obieg weksli kaucyjnych, GB 1938, Nr 10; F. Flamm, Rzecz o wekslach i czekach na tle międzynarodowym, Warszawa 1882; M. Fras, Legitymacyjna i gwarancyjna funkcja indosu wekslowego, R. Pr. 1996, z. 2; tenże, Szczególne postacie indosu wekslowego, PUG 1996, Nr 5; J. Geldwerh, Indos w zaufaniu, PS 1938, Nr 3; A. Glasner, Indos pełnomocnicy, PS 1938, Nr 5; tenże, Wekslowa suma regresowa, GSW 1937, Nr 27–28; A. Glasner, A. Thaler, Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, Kraków 1936; ciż, Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, Bielsko-Biała 1992; M. Gocłowski, Zasada walutowości, przegląd orzecznictwa, PPH 2004, Nr 4–5; M. Goldberg, Procedura uznania weksli zaginionych za umorzone, GSW 1931, Nr 29; S. Goldberger, Indos poterminowy weksla, PPH 1938, Nr 9; tenże, O uprawnieniach indosatariusza per procura, PS 1938, Nr 6; tenże, Przedawnienie w prawie wekslowym, Lwów 1937; tenże, Przedawnienie w prawie wekslowym, N. Pal. 1937, Nr 6, 7, 8; tenże, Weksle zaginione, PPH 1938, Nr 2, 3, 4; W. Goldman, Przelew praw z wekslu na rzecz dłużnika wekslowego, Pal. 1936, Nr 1; tenże Środki dowodowe przeciwko osnowie wekslu, PPC 1938, Nr 3–4; S. Goldstein, Polska ustaw wekslowa, PPH 1925, Nr 1–2; G. Gorczyński, Zasada walutowości w polskim prawie cywilnym, Rej. 2001, Nr 3; M. Górka, Prawo wekslowe i czekowe, Warszawa 2010; K. Górska, Uwagi o podpisie prokurenta, MoP 2008, Nr 2; A. Górski, Prawo wekslowe i czekowe, Warszawa 1925; tenże, Weksle podpisane z grzeczności, PPH 1925, Nr 7; tenże, Weksel z zakazem przedstawienia do przyjęcia, Kraków 1911; T. Grabowski, Odmowa wydania nakazu zapłaty na podstawie weksla nienależycie opłaconego, NP 1974, Nr 5; W. Grzegorczyk, Weksle i czeki w obrocie gospodarczym, Łódź 1993; M. Grześko, Poręczenie wekslowe, Kraków 1999; S. Grzybowski, Weksel, [w:] System Prawa Cywilnego, t. III, cz. 2, Ossolineum 1976; S. Herman, Weksle gwarancyjne w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, PUG 1970, Nr 6; I. Heropolitańska, Prawo wekslowe i czekowe. Praktyczny komentarz, Warszawa 2011; taż, Weksel w obrocie gospodarczym, Warszawa 2007; taż, Zarzuty przeciwko nakazowi zapłaty, Warszawa 2000; J. T. Hołowiński, Weksel i czeki oraz inne papiery wartościowe, Poznań 1991; M. Honzatko, Obieg weksla in blanco, Lwów 1934; tenże, Poręka wekslowa, MPHW 1934, Nr 1; M. Howorka, Polskie prawo wekslowe i czekowe, Poznań 1928; E. Iserzon, Przedawnienie wekslowe a klauzula egzekucyjna, Pal. 1930, Nr 6–7; J. Jacyszyn, A. Nowak, Wybrane elementy definicji weksla własnego w Bills of Exchange Act 1882, Rej. 1995, Nr 11; S. Janczewski, Polskie prawo handlowe, wekslowe i czekowe, Warszawa 1994; tenże, Przejście praw z weksla, Warszawa 1970; A. Janiak, Karne i cywilne aspekty fałszowania czeków, PiP 2000, Nr 11; tenże, Uzupełnienie weksla in blanco o elementy daty i miejsca wystawienia, PPH 1997, Nr 12; tenże, Weksel in blanco, a denominacja złotego, PPH 1998, Nr 8; J. Jastrzębski, Kredytowa funkcja czeku, PUG 2003, Nr 8; tenże, Protest wekslowy w prawie polskim. Geneza. Historia. Znaczenie współczesne, Studia Prawa Prywatnego 2006, Nr 3; tenże, W sprawie zmiany tekstu weksla wystawionego in blanco, PB 2006, Nr 10; tenże, Wady oświadczeń woli przy czynnościach wekslowych na tle umownej koncepcji zobowiązania wekslowego, [w:] Europeizacja prawa prywatnego, pod red. M. Pazdana, W. Popiołka, E. Rott-Pietrzyk, M. Szpunara, t. I, Warszawa 2008; tenże, Wybrane zagadnienia prawa wekslowego w orzecznictwie SN, cz. I – Rekwizyty wekslowe, indos, awal, Glosa 2005, Nr 3; tenże, Wybrane zagadnienia prawa wekslowego w orzecznictwie SN, cz. II – Weksel in blanco, Glosa 2005, Nr 4; tenże, Wykorzystanie funkcji kredytowej weksla, PUG 1998, Nr 3; tenże, Wyręczenie wekslowe, PUG 1999, Nr 10; tenże, Zastaw na wekslach, PUG 1997, Nr 5; J. Jastrzębski, M. Kaliński, Prawo wekslowe i czekowe, Warszawa 2012; R. Jastrzębski, Funkcja wekslowa w II Rzeczypospolitej, Warszawa 2003; A. Jędrzejewska, Podmiotowość prawna spółki cywilnej będącej podmiotem prawnym, PPH 1993, Nr 7; taż, Typy spółki cywilnej, PPH 1993, Nr 6; R. Jurga, M. Michalski, Dochodzenie roszczeń wekslowych w drodze przymusowej, PPH 1994, Nr 10 i 12;; M. Kaliński, Umowny charakter zobowiązania wekslowego, PPW 2000, Nr 3–4; tenże, O abstrakcyjności wekslowych czynności przysparzających, KPP 2001, z. 2; tenże, Początki indosu wekslowego, SI 1999, t. 37; tenże, Umowny charakter zobowiązania wekslowego, cz. I, PPW 2000, Nr 11; cz. II, PPW 2000, Nr 12; tenże, Wybrane zagadnienia z prawa wekslowego z orzecznictwa lat 1989–1999, cz. I; PPW 2001, Nr 2; cz. II, PPW 2001, Nr 4; cz. III, PW 2001, Nr 5; A. Kańczuga, Podpisy na wekslu, Rej. 1994, Nr 5; A. Kańczuga, Protest wekslowy, Rej. 1992, Nr 11; E. Karasiński, Praktyczne zastosowanie weksla w transakcjach eksportowych i importowych, Warszawa 1991; W. J. Katner, Sytuacja prawna spółki cywilnej na tle nowego prawa działalności gospodarczej, PPH 2001, Nr 1; A. Kawulski, Aspekty prawne poręczenia czekowego, Glosa 1995, Nr 7; J. Knap, Odpowiedzialność wekslowa, Warszawa 1970; T. Komosa, Papiery wartościowe, PPH 1995, Nr 4; tenże, Weksel według polskiej ustawy wekslowej z 1936, PUG 1991, Nr 1–4; T. Komosa, W. Opalski, Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, Warszawa 1997; H. W. Kon, Dyskonto weksli, GSW 1927, Nr 27–28; A. Kondracka, Charakter prawny zarzutów przysługujących dłużnikom wekslowym, Rej. 2001, Nr 1; taż, Zasady przenoszenia praw z weksla in blanco, Rej. 2000, Nr 5; M. Kopyściański, Indos pełnomocnicy, PPH 1995, Nr 4; I. Korczyńska, Poręczenie wekslowej, Rej. 1994, Nr 2 i 4; A. Kostecki, Prawo papierów wartościowych, pod red. S. Włodyki, Kraków 1992; tenże, Prawo czekowe, Kraków 1998; T. Kostecki, Inkaso i protest weksla, Gł. Sąd. 1934, Nr 3; tenże, Wątpliwe kwestie wekslowej legitymacji formalnej, Gł. Sąd. 1937, Nr 12; tenże, Wekslowa legitymacja formalna, Gł. Sąd. 1937, Nr 5; tenże, Wystawienie czeku bez pokrycia w prawie czekowym 1936, Gł. Sąd. 1936, Nr 9; M. Kowalewski, Kilka uwag o wekslu in blanco, MPHiW 1935; S. Kowalski, Prawo wekslowe i czekowe, Lwów 1936; M. H. Koziński, Elementy prawa wekslowego, Toruń 1992; tenże, Poręczenie wekslowe (awal) – ocena charakteru prawnego, ZNUGd 1985, Nr 13; tenże, Prawo wekslowe, Toruń 1999; tenże, Weksel, [w:] System Prawa Prywatnego, t. 18. Prawo papierów wartościowych, pod red. A. Szumańskiego, Warszawa 2005; A. Krause, Cywilnoprawna problematyka zmiany tekstu weksla, Rej. 1997, Nr 6; M. Królikowski, Brak legitymacji formalnej a uprawnienie do indosowania weksla. Glosa do wyr. SN z 21.9.2006 r., I CSK 130/06, Gl. 2012, Nr 1; K. Krzyżewski, Poręczenie długu wobec banku, PB1998, Nr 2; W. Kurowski, Przelew wierzytelności z prawie prywatnym międzynarodowym, Kraków 2005; M. Landau, Prawo przedawnienia w polskim prawie wekslowym, Kraków 1928; W. Langowski, Indos wekslowy, Kraków 1998; tenże, Klauzula domicylu w prawie wekslowym, PPH 1999, Nr 10; A. Laniewski, K. Hamerski, Zarys polskiego prawa wekslowego, Lwów 1926; L. Lewandowski, Polskie prawo wekslowe i czekowe z roku 1936, Łódź 1936; J. Lic, Skutki prawne braku podmiotowości spółki cywilnej prowadzącej działalność gospodarczą, PPH 2006, Nr 1; tenże, W sprawie realistycznego pojmowania spółki cywilnej, PPH 2008, Nr 1; tenże, Warunki prawne uznania podmiotowości spółki cywilnej, PPH 2006, Nr 3; M. Litwińska, Spółka cywilna w świetle nowych regulacji prawnych, PPH 2001, Nr 7; J. Łada, Protesty weksli po terminie ich płatności oraz przed terminem płatności, GSW 1930, Nr 9–10; W. Łatała, Prawo wekslowe, [w:] Prawo papierów wartościowych, pod red. S. Włodyki, Kraków 1992; B. Łój, T. Sójka, Prawo wekslowe i czekowe, Warszawa 1990; B. Łój, T. Sójka, B. Włodarczyk, Prawo wekslowe czekowe. Komentarz, orzecznictwo, przepisy, Zielona Góra 1992; P. Machnikowski, O niektórych zagadnieniach weksli dyskontowych, PPH 2002, Nr 3; tenże, Porozumienie wekslowe, PS 2000, Nr 6; tenże, Prawo wekslowe, Warszawa 2009; tenże, Weksel własny in blanco, Warszawa 2002; tenże, Znaczenie nowelizacji art. 495 § 2 KPC dla procesu cywilnego, PS 2003, Nr 5; J. Majewski, Wystawienie bankowego tytułu egzekucyjnego obejmującego roszczenie z poręczenia udzielonego bankowi przed 1 stycznia 1998 r., PB 2000, Nr 6; M. Manowska, Postępowanie nakazowe i upominawcze, Warszawa 2001; K. Matuszyk, W obronie tradycyjnego ujęcia spółki cywilnej, PPH 2007, Nr 6; L. Mazur, Prawo bankowe. Komentarz, Warszawa 2008; H. Medyński, Jeszcze o formalnej legitymacji wekslowej, Gł. Sąd. 1937, Nr 11; tenże, Funkcje gospodarcze czeku, PUG 1991, Nr 2 i 4; tenże, Funkcje gospodarcze czeku w świetle polskiego ustawodawstwa, PPH 1993, Nr 12 i 13; tenże, Funkcje gospodarcze weksla, PUG 1992, Nr 4; tenże, Konstrukcja pokrycia czekowego w prawie polskim, PPH 1995, Nr 1; tenże, Posiadacz weksla w rozumieniu art. 70 pr.w., GSW 1934, Nr 19; tenże, Problematyka prawna umorzenia papierów wartościowych, Gl. 1998, Nr 1; tenże, Zastosowanie czeków w rozliczeniach pieniężnych w świetle obowiązujących regulacji prawnych, PUG 1994, Nr 12; A. Miera, Czy dopuszczalne jest wystawienie weksla gwarancyjnego in blanco po przedawnieniu roszczenia ze stosunku podstawowego, PB 2001, Nr 9; A. Miera, Solidarność wekslowa, Rej. 1998, Nr 8; M. Modrzejewska, W sprawie podmiotowości prawnej i gospodarczej spółki cywilnej, PPH 1995, Nr 6; R. Mroczkowska, R. Mroczkowski, Weksel w praktyce, Gdańsk 2004; ciż, Weksel in blanco w praktyce gospodarczej, Gdańsk 2006; R. Mroczkowski, Weksel w praktyce od wystawienia do egzekucji: wzory z komentarzem, orzecznictwo i teksty ustaw, Gdańsk 2008; M. Muszkat, Przyjcie poterminowe weksla i przyjęcie po proteście, PPH 1938, Nr 1; B. Myszka, Status spółki cywilnej w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, Pr. Sp. 1994, Nr 6; J. Namitkiewicz, Konferencja Międzynarodowa Genewska, PPH 1931, Nr 3; tenże, Podręcznik prawa wekslowego i czekowego i upadłościowego, Warszawa 1927; tenże, Polskie prawo wekslowe, Warszawa 1927; P. Nazarewicz, Indos własnościowy pełny jako podstawowy rodzaj indosu wekslowego, Pal. 1997, Nr 7–8; tenże, Szczególne regulacje indosu wekslowego, Pal. 1997, Nr 9–10; tenże, Wekslowy indos pełnomocnicy, PS 2003, Nr 11–12; tenże, Wtóropisy i odpisy weksla, PPH 1999, Nr 11; tenże, Wybrane zagadnienia z zakresu prawa wekslowego, PPH 1996, Nr 7–8; R. Niemczyk, Prawo wekslowe i czekowe, Bydgoszcz 2001; G. Niewierko, Sposób wyrażenia na wekslu działania w cudzym imieniu, PS 2011, Nr 9; T. Nowak, Prawo wekslowe i czekowe, Warszawa 1992; L. Ogiegło, Charakter prawny zobowiązania wekslowego, Rej. 1995, Nr 9; S. Pałka, Odpowiedzialność wystawcy czeku in blanco bez pokrycia, Rej. 2000, Nr 6; M. Pazdan, Prawo prywatne międzynarodowe, Warszawa 2002; K. Piasecki, Prawo wekslowe i czekowe z komentarzem, Warszawa 1993; H. Piekarczyk, Weksel – poradnik praktyczny, Warszawa 1998; M. Piekarski, Aktualna problematyka wekslowa w sprawach mankowych, Pal. 1961, Nr 2; tenże, Dochodzenie należności z weksla, Warszawa 1970; R. Piotrowski, O uwzględnieniu zarzutów wekslowych, Lwów 1936; tenże, Odpowiedzialność regresowa akceptanta, Lwów 1927; E. Płonka, Nieważny weksel trasowany jako przekaz, KPP 1997, z. 4; P. Popielarski, Obrót wekslowy w praktyce, Kraków 1995; K. Potrzebowski, Poręczenie i wyręczenie wekslowe, Warszawa 1970; H. Ritterman, Weksel in blanco, Gł. Sąd. 1933, Nr 4; I. Rosenblüth, Podręcznik prawa wekslowego, Wrocław 1992; tenże, Postępowanie nakazowe w sprawach wekslowych i czekowych, PPC 1938, Nr 1–2; tenże, Postępowanie nakazowe w sprawach wekslowych i czekowych, Warszawa 1938; tenże, Prawo wekslowe. Komentarz, Warszawa 1994; I. Różański, Podręcznik prawa wekslowego wraz z wzorami weksli, Warszawa 1957; Ł. Ruciński, Polskie zastrzeżenia do konwencji genewskiej w sprawie jednolitej ustawy wekslowej, PPW 2001, Nr 8; S. Rudnicki, Odpowiedzialność z tytułu wypełnienia weksla in blanco niezgodnie z porozumieniem wekslowym, [w:] Odpowiedzialność odszkodowawcza, red. J. Jastrzębski, Warszawa 2007; A. Rydzewski, Odpowiedzialność karna na podstawie art. 61 pr.czek., PS 2001, Nr 4; R. Sadlik, Dochodzenie wierzytelności z weksla in blanco, PS 2000, Nr 9; tenże, Odpowiedzialność poręczyciela wekslowego, PPH 1995, Nr 10; tenże, Przedawnienie roszczeń wekslowych, Pr. Sp. 1997, Nr 5; tenże, Weksel in blanco, R. Pr. 1998, z. 1; W. Salmonowicz, O wekslu, Gniezno 1926; J. Skorupka, Ochrona obrotu czekowego i wekslowego w prawie karnym, próba analizy, PS 2001, Nr 1; P. Sosnowski, Prawo wekslowe i czekowe, Lwów 1925; J. Stasiak, Artykuł 15 § 1 KSH a poręczenie wekslowe, Pr. Sp. 2005, Nr 11; J. Sułkowski, O prawie zastawu na wekslu, Poznań 1925; tenże, W sprawie unifikacji prawa wekslowego i czekowego, RPEiS 1930; L. Stecki, Forfaiting, Toruń 1994; A. D. Szczygielski, Instytucja weksla in blanco na tle doktryny i orzecznictwa sądowego, GS 1934, Nr 3; tenże, Nowelizacja prawa wekslowego i czekowego, Warszawa 1936; tenże, Poręka wekslowa, Warszawa 1935; tenże, Poręka wekslowa, MPW 1934, Nr 5–6; tenże, Postępowanie nakazowe z weksla, MPHiW 1933, Nr 1; tenże, Weksel in blanco, Warszawa 1934; T. Szente, Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, Warszawa 1974; A. Szpunar, Bezpodstawne wzbogacenie w prawie wekslowym, PPH 1993, Nr 5; tenże, Kilka uwag o odnowieniu, PPH 1997, Nr 12; tenże, Kilka uwag o poręczeniu wekslowym, PS 1998, Nr 10; tenże, Kilka uwag o przekazie, PPH 1997, Nr 1; tenże, Komentarz do prawa wekslowego i czekowego, Warszawa 2001; tenże, O czeku rozrachunkowym, PPH 1995, Nr 2; tenże, O dopuszczalności zarzutów osobistych wobec nabywcy weksla, PS 2001, Nr 7–8; tenże, O legitymacji formalnej wynikającej z weksla, PPH 1995, Nr 12; tenże, O indosie wekslowym, PS 1991, Nr 4; tenże, O odpowiedzialności dłużników wekslowych, PS 1992, Nr 5–6; tenże, O pierwotnym i pochodnym nabyciu prawa podmiotowego, Rej. 1999, Nr 8; tenże, O podpisie wystawcy weksla, Rej. 1993, Nr 2; tenże, O powierniczych czynnościach prawnych, Rej.1993, Nr 11; tenże, O powstaniu zobowiązania wekslowego, PUG 1992, Nr 1; tenże, O przedstawieniu weksla do zapłaty, PPH 2000, Nr 7; tenże, O przyjęciu weksla trasowanego, PS 1993, Nr 1; tenże, O solidarnej odpowiedzialności dłużników wekslowych, PPH 2002, Nr 10; tenże, O zapłacie sumy wekslowej, PPH 1999, Nr 9; tenże, O zasadzie akcesoryjności poręczenia, Pal. 1993, Nr 11–12; tenże, O zapłacie dokonanej za pomocą czeku, PS 1993, Nr 3; tenże, Obieg weksla in blanco, PUG 1991, Nr 10; tenże, Odwołanie czeku, PPH 1994, Nr 4; tenże, Podstawowe problemy papierów wartościowych, PiP 1991, Nr 2; tenże, Poręczenie wekslowe, PiP 1992, Nr 8; tenże, Prawne aspekty dyskontowania weksli, PPH 1995, Nr 10; tenże, Przedawnienie roszczeń wekslowych, PUG 1992, Nr 5–6; tenże, Sądowe dochodzenie roszczeń z weksla, Rej. 1995, Nr 5; tenże, Sprawa własności czeku, Rej. 1994, Nr 11; tenże, Sprawa zdolności wekslowej spółki cywilnej, PS 1994, Nr 10; tenże, Umorzenie zaginionych weksli, Rej. 1994, Nr 12; tenże, Uwagi o dacie wystawienia czeku, PPH 1994, Nr 10; tenże, Uwagi o papierach wartościowych na okaziciela, PPH 1993, Nr 11; tenże, Uwagi o wykładni weksla, Rej. 1994, Nr 2; tenże, Uzupełnienie weksla in blanco zgodnie z zawartym porozumieniem, PPW 2001, Nr 3; tenże, W sprawie podpisu wystawcy weksla, PPH 1995, Nr 4; tenże, W sprawie roszczeń zwrotnych indosantów wekslowych, PPH 1997, Nr 3; tenże, W sprawie wykładni zobowiązania wekslowego, PPH 1996, Nr 4; tenże, Weksel własny, Rej. 1993, Nr 6; tenże, Wypełnienie weksla in blanco zgodnie z zawartym porozumieniem, PPW 2001, Nr 3; tenże, Zarzuty przysługujące dłużnikom wekslowym, PPH 1993, Nr 6; tenże, Zmiana tekstu weksla, Rej. 1994, Nr 6; tenże, Zabezpieczenie osobiste wierzytelności, KPP 1992, z. 1–4; Rej. 1993, Nr 10; tenże, Zabezpieczenia osobiste wierzytelności, Sopot 1997; tenże, Zabezpieczenia osobiste wierzytelności, Rej. 1993, Nr 10; A. Szpunar, M. Kaliński, Komentarz do prawa wekslowego i czekowego, Warszawa 2003; A. Szumański, Pojęcie i przedmiot aportu do spółki akcyjnej, PPH 1995, Nr 1; M. Świderska, Charakter prawny zobowiązania wekslowego w związku ze skutecznością zarzutów opartych na wadach oświadczenia woli, PPH 2010, Nr 5; tenże, Podstawa prawna obciążenia rachunku wystawcy czeku, [w:] Studia z prawa prywatnego. Księga pamiątkowa ku czci Prof. Biruty Lewaszkiewicz-Petrykowskiej, Łódź 1997; D. Tarnowska, Czek jako przedmiot poręczenia majątkowego, Prok. i Pr. 2003, Nr 2; H. Warman, Weksel i czek w obrocie i w postępowaniu sądowym, Warszawa 1937; tenże, Zarzuty przeciwko wekslowemu nakazowi zapłaty w postępowaniu nakazowym, Warszawa 1937; A. Ważbiński, Prawo wekslowe. Komentarz, Łódź 1990; P. Wąż, Zobowiązania wekslowe w prawie pracy (na tle zagadnienia odpowiedzialności materialnej pracownika), Praca i Zabezpieczenie Społeczne 2007, Nr 12; A. Wdowczyk, Poręczenie wekslowe jako dodatkowe zabezpieczenie zobowiązań pieniężnych, MoP 2003, Nr 16; tenże, Porozumienie wekslowe, MoP 2005, Nr 1; F. Wejman, Wprowadzenie do cywilistycznej problematyki ustawy o podpisie elektronicznym, PB 2002, Nr 2; I. Weinfeld, Weksle grzecznościowe i weksla gwarancyjne, TH 1936, Nr 14; K. Wielichowska-Opalska, Wątpliwości na tle stosowania zabezpieczeń wekslowych w stosunkach pracy, Monitor Prawa Pracy 2010, Nr 11; M. Wilejczyk, Weksel in blanco jako papier wartościowy inkorporujący prawo wypełnienia, PPH 1998, Nr 6; J. Wisuliński, Wystawianie bankowych tytułów egzekucyjnych przeciwko osobom ustanawiającym zabezpieczenia na rzecz banku, PB 2000, Nr 2; A. Wiśniewski, Prawo wekslowe i czekowe oraz przepisy wykonawcze i związkowe, Warszawa 1987; M. Wojewoda, Odpowiedzialność wekslowa osób niepodpisanych na wekslu, PPW 2001, Nr 1; A. Wolter, Terminy dokonania protestu z powodu niezapłacenia, PN 1936, Nr 15–16; K. Wręczycka, Status prawny spółki cywilnej, Pr. Sp. 1998, Nr 7–8; S. Wróblewski, Kilka uwag o indosie pozornym, Lwów 1935; tenże, Koszta inkasa weksla, PPH 1927; tenże, Polskie prawo wekslowe i czekowe, Kraków 1930; tenże, Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, Kraków 1936; F. Zadrowski, Czy można wydać nakaz zapłaty na rzecz indosatariusza po proteście, PPC 1935, Nr 3; K. Zawada, Umowa przelewu wierzytelności, Kraków 1990; K. Zawada, Niedostosowanie regulacji weksli i innych papierów wartościowych w Regulaminie urzędowania sądów powszechnych do unormowań ustawowych, [w:] Aurea praxis. Aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Prof. Tadeusza Erecińskiego, pod red. J. Gudowskiego, K. Weitza, Warszawa 2011; tenże, Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. K Pietrzykowskiego, Warszawa 2008; J. Zejda, Spółka cywilna, zagadnienia wybrane, Pal. 1994, Nr 6; R. Zimmermann, Poręczenie wekslowe, Sopot 1998; M. Znaniecki, Obrót wekslowy i czekowy, Kielce 1993; A. Żabicki, Prawo wekslowe i czekowe polskie i zagraniczne, Warszawa 1933; A. Żabiński, Prawo wekslowe Królestwa Polskiego, Kraków 1922.

Wprowadzenie

Dostępne w pełnej wersji książki.

Słownik terminów i pojęć z zakresu prawa wekslowego używanych w obrocie wekslowym

Dostępny w pełnej wersji książki.

Tytuł I. Weksel trasowany

Dział I. Wystawienie i forma wekslu

Art. 1. [Treść] Weksel trasowany zawiera:

1) nazwę „weksel” w samym tekście dokumentu, w języku, w jakim go wystawiono;

2) polecenie bezwarunkowe zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej;

3) nazwisko osoby, która ma zapłacić (trasata);

4) oznaczenie terminu płatności;

5) oznaczenie miejsca płatności;

6) nazwisko osoby, na której rzecz lub na której zlecenie zapłata ma być dokonana;

7) oznaczenie daty i miejsca wystawienia wekslu;

8) podpis wystawcy wekslu.

Spis treści

Nb

I.

Uwagi ogólne

1

II.

Nazwa weksel

16

III.

Bezwarunkowe polecenie zapłaty

20

IV.

Oznaczenie sumy pieniężnej

26

V.

Oznaczenie trasata

38

VI.

Oznaczenie terminu płatności

49

VII.

Oznaczenie miejsca płatności

60

VIII.

Oznaczenie remitenta

67

IX.

Oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla

78

X.

Podpis wystawcy

85

A.

Definicja podpisu

85

B.

Przesłanki ważności podpisu

90

C.

Miejsce złożenia podpisu na wekslu

94

D.

Czytelność podpisu

96

E.

Podmioty upoważnione do składania podpisu

98

I. Uwagi ogólne

Nb 1

1. Przedmiot regulacji. Przepis art. 1 określa ustawowe elementy weksla trasowanego.

Nb 2

2. Weksel. Weksel jest dokumentem formalnym, który prawnie powstaje przez ścisłe przestrzeganie wymaganych przez prawo formalności. Weksel musi być wystawiony pod rygorem nieważności w formie i według treści przepisanej prawem wekslowym.

Nb 3

3. Weksel trasowany. Weksel trasowany (ciągniony, przekazowy lub trata) jest to papier wartościowy sporządzony w formie ściśle określonej przepisami Prawa wekslowego, zawierający skierowane przez wystawcę do trasata bezwarunkowe, pisemne polecenie zapłaty określonej w nim sumy pieniężnej wskazanej osobie (remitentowi) lub innej osobie, która wykazała się nieprzerwanym szeregiem indosów oraz posiadaniem weksla w terminie płatności w oznaczonym miejscu i czasie, stwarzający bezwarunkową odpowiedzialność osób na nim podpisanych (zob. I. Heropolitańska, Weksel w obrocie gospodarczym, s. 15).

Nb 4

4. Weksel trasowany jest drugim obok weksla własnego rodzajem weksla. Weksel trasowany może być wystawiony jako weksel niezupełny.

Nb 5

5. Skutki braku chech ustawowych weksla określonych w art. 1. Każdy dokument, któremu brak choćby jednej cechy określonej w art. 1 nie jest wekslem. Przepis art. 2 wprowadza wyjątki co do terminu płatności, miejsca płatności oraz miejsca wystawienia weksla.
Prawo wekslowe w braku oznaczenia terminu płatności lub miejsca płatności, lub miejsca wystawienia wprowadza domniemania prawne.
Weksel bez oznaczenia terminu płatności uważa się za płatny za okazaniem. W braku osobnego oznaczenia, miejsce, wymienione obok nazwiska trasata, uważa się za miejsce płatności, a także za miejsce zamieszkania trasata. Weksel, w którym nie oznaczono miejsca wystawienia, uważa się za wystawiony w miejscu podanym obok nazwiska wystawcy.

Nb 6

6. Przepis art. 1 i 2 wymienia cechy ustawowe, których brak pozbawia dokument charakteru weksla i sprawia, że nie powstaje ważne zobowiązanie wekslowe. Nieważność weksla pociąga za sobą nieważność zobowiązań wekslowych wszystkich osób, które weksel podpisały.
Zarzut nieważności zobowiązania wekslowego z powodu braku ustawowo przepisanej formy oświadczenia wekslowego można przeciwstawić skutecznie każdemu posiadaczowi weksla bez względu na jego wiadomości o tej nieważności przy nabyciu weksla (orz. SN z 12.6.1934 r., C II 590/34, Zb. Orz. SN 1934, poz. 818).

Nb 7

7. Klauzule wekslowe. Weksel, poza istotnymi cechami wymienionych w art. 1, może zawierać szereg klauzul wekslowych wytworzonych przez praktykę, które nie należą do części składowych weksla, a które odnoszą się bądź do samego zobowiązania wekslowego, bądź do stosunków pozawekslowych.
Umieszczenie na wekslu zapisu o właściwości sądu dla rozpoznania roszczeń z weksla nie pozbawia dokumentu cech weksla (orz. SN z 14.2.1936 r., C III 625/34, OSP 1937, Nr 7–9, poz. 419, Zb. Orz. SN 1937, poz. 201).

Nb 8

8. Weksel niezupełny. Poza przepisem art. 2 rozluźnienie rygoru z art. 1 wprowadza również przepis art. 10. Ze sformułowania art. 10 wynika, że ustawa dopuszcza możliwość wystawienia weksla in blanco (niezupełnego) oraz późniejszego jego uzupełnienia.

Nb 9

9. Forma pisemna weksla i podpis zobowiązanego z weksla. Dla ważności zobowiązania wekslowego wymagane jest pod rygorem nieważności zachowanie formy pisemnej i własnoręczny podpis osoby zobowiązanej.
Zobowiązanie wekslowe jest zobowiązaniem pisemnym, bez pisma nie ma weksla, do ważności weksla niezbędny jest „podpis” wystawcy (orz. SN z 15.2.1933 r., C III Rw. 194/33, PS 1933, poz. 188).
Według art. 1 pkt 1 oraz art. 2 ust. 1 PrWeksl, zobowiązanie wekslowe jest z mocy prawa zobowiązaniem pisemnym, gdyż bez pisma nie ma weksla – w przepisach tych użyto słowa „dokument” (uchw. SN z 21.4.2004 r., III CZP 13/04, MoP 2004, Nr 15).

Nb 10

10. Sposób wystawienia weksla. Weksle nadal mogą być wystawiane na uprzednio nabytych blakietach wekslowych. Weksel będąc dokumentem, a więc aktem pisemnym może być napisany na maszynie, atramentem, odciśnięty pieczęcią lub wypisany ręcznie.

Nb 11

11. Możliwość wystawienia weksla w każdym języku. Weksel może być wystawiony w każdym języku europejskim lub pozaeuropejskim. Weksel może być wystawiony w języku sztucznym, o ile jest znany szerszym kręgom osób, np. esperanto (por. I. Rosenblüth, Komentarz, s. 22).

Nb 12

12. Kolejność zapisania poszczególnych elementów weksla. Ustawa nie podaje kolejności, w jakiej weksel ma być wypełniony. Kolejność wypełnienia poszczególnych elementów weksla może być dowolna. Jednak wszystkie części składowe wymagane dla ważności weksla muszą znajdować się na wekslu w chwili dochodzenia praw z weksla.
Prawo wekslowe wymieniając w art. 1 i 101 szereg klauzul wymaganych dla ważności weksla nie przepisuje wprawdzie chronologicznego porządku, w jakim te klauzule i podpisy mają być umieszczone, wymaga jednak, aby weksel w chwili, gdy wierzyciel sądownie lub pozasądownie wykona prawo z niego płynące, odpowiadał wszystkim przez prawo wymaganym warunkom (orz. SN z 8.6.1932 r., III.Rw. 1061/32, PS 1932, poz. 131; PPA 1934, poz. 358).
Weksel w chwili przedstawienia do realizacji musi zawierać wszelkie cechy ważności. W przeciwnym razie nie rodzi zobowiązania wekslowego i musi być oceniony z punktu widzenia prawa cywilnego (orz. SN z 19.12.1962 r., 2 CR 1148/61, RPEiS 1964, Nr 1, s. 386).
W razie braku istotnych cech weksla należy pozew wekslowy jako nie nadający się do postępowania odrzucić, przy czym dla oceny ważności weksla wyłącznie miarodajna jest chwila wniesienia pozwu. Późniejsze uzupełnienie cech weksla jest bez znaczenia (orz. SN z 17.10.1928 r., Rw. III 1367/28, PPA 1929, poz. 113).

Nb 13

13. Pozasądowe uznanie weksla nieodpowiadającego przepisom Prawa wekslowego nie może nadać takiemu wekslowi prawnej skuteczności (orz. SN z 23.2.1933 r., Rw. III 2338/32, PPA 1933, poz. 196).

Nb 14

14. Weksle wystawione za granicą należy oceniać na podstawie przepisów kolizyjnych. Znajdujące się w obiegu w Polsce weksle wystawione za granicą oceniać należy na podstawie przepisów międzynarodowego prawa wekslowego i przepisów kolizyjnych (art. 77–84).

Nb 15

15. Przepis art. 1 nie ma zastosowania do weksli własnych; ustawowe elementy weksla własnego określa przepis art. 101.

II. Nazwa weksel

Nb 16

1. Nazwa „weksel”. Weksel trasowany musi zawierać w tekście dokumentu słowo „weksel” w języku, w jakim weksel został wystawiony. Brak słowa „weksel” w tekście lub jego nieprawidłowe użycie czyni weksel nieważnym, chociaż z dokumentu wynikałoby, że wystawca chciał się wekslowo zobowiązać. Dokument, który ma być uważany za weksel, musi w treści pisemnego zobowiązania zawierać wyraźnie nazwę „weksel”, nie żadne inne równoznaczne lub zbliżone wyrażenie. Niedopuszczalne jest użycie jakiegokolwiek skrótu nazwy „weksel”. Nie wystarczy również użycie zwrotu „list wekslowy”, „zapis wekslowy”, „zobowiązanie wekslowe”, „dług wekslowy”, „blankiet wekslowy”. Nie jest jednak uchybieniem jeśli słowo „weksel” łączy się z innym wyrazem wskazującym na cel wystawienia weksla, np. użycie zwrotu „weksel gwarancyjny”, „weksel kaucyjny”, „weksel depozytowy”. Dopuszczalne jest także użycie słowa „weksel” w połączeniu z innym wyrazem określającym rodzaj weksla, np. „weksel trasowany”, „weksel ciągniony” lub z kolejnym numerem egzemplarza weksla, np. „secunda weksel”. Oznaczenia jak „prima weksel”, „sola weksel” są także dozwolone. Nazwa „weksel” może być użyta w jakimkolwiek przypadku, np. „zapłaci Pan po okazaniu tego weksla”. Nie wystarczy jednak użycie słowa „weksel” jako przymiotnika, np. „zapłaci Pan za tym listem wekslowym” (por. I. Rosenblüth, Komentarz, s. 23; I. Heropolitańska, Weksel w obrocie gospodarczym, s. 27).

Nb 17

2. Nazwa „weksel” w treści dokumentu. Nazwa „weksel” musi być zawarta w samej treści dokumentu, który po spełnieniu innych warunków stanie się wekslem. Ponadto, musi wiązać się z tekstem weksla i nie może stanowić tylko napisu. Oznacza to, że nie wystarczy użycie tego słowa u góry nad tekstem w nagłówku, w tytule dokumentu, czy też z boku lub pod treścią dokumentu. W przeciwnym razie można by dokument, który według założenia swego nie miał być wekslem, poprzez dopisanie wyrazu „weksel” w nagłówku lub na marginesie zmienić na weksel. Prawidłowo, jeśli nazwa „weksel” została użyta łącznie z poleceniem zapłaty, chociaż dopuszczalne jest również umieszczenie nazwy „weksel” w innym miejscu tekstu dokumentu.
Zobowiązanie zamieszczone na blankiecie wekslowym, ale niezawierające w tekście nazwy „weksel” nie jest zobowiązaniem z weksla. Blankiet wekslowy wypełniony przez posiadacza bez wymienienia w tekście słowa „weksel” nie może być uznany ani za weksel, ani (wobec wystawienia in blanco) w ogóle za dowód umowy pożyczki (orz. SN z 12/26.11.1929 r., 725/29, Gł.S. 1930, Nr 7–8; OSP 1930, poz. 293).

Nb 18

3. Nazwa „weksel” w języku, w jakim weksel został wystawiony. Nazwa „weksel” musi być napisana w języku, w jakim weksel został wystawiony. W przypadku gdy weksel został wystawiony w obcym języku, niezbędny jest obcy wyraz odpowiadający wyrazowi „weksel”. Zgodnie z art. 1 pkt 1, należy używać nazwy obcej „weksel” odpowiedniej dla języka, w którym weksel wystawiono. Jeżeli weksel zostanie wystawiony w języku niemieckim, należy użyć nazwy gezogener Wechsel, w języku angielskim bill of exchange (am. draft), w języku francuskim lettre de change, w języku włoskim lettera di cambio, w języku polskim „weksel”. W przypadku weksla wystawionego w kilku językach słowo „weksel” musi być napisane w takim języku, w jakim napisano słowo „zapłacisz” czy „zapłaci”.
Weksel wystawiony w Polsce może być wystawiony nie tylko w języku polskim, ale również w każdym innym obcym języku.
Weksel może być wystawiony także w kilku językach, częściowo w jednym języku, częściowo w innym. Sytuacja taka może wystąpić, jeżeli weksel został wypełniony na blankiecie wekslowym w jednym języku, a indosy, poręczenia umieszczone na przedłużku weksla napisane zostaną w innym języku lub gdy domicyl, aval, akcept na pierwszej stronie weksla zostanie dopisany w innym języku oraz gdy weksel zostanie wypełniony w innym języku, niż wskazuje na to blankiet wekslowy, którym się posłużono. W takich przypadkach uznać należy, że językiem, w którym weksel wystawiono, jest język, w którym zostało wyrażone bezwarunkowe polecenie zapłaty (por. S. Wróblewski, Komentarz, s. 27; I. Rosenblüth, Komentarz, s. 23; A. Szpunar, Komentarz, s. 45).

Nb 19

4. Cel zamieszczenia nazwy „weksel”. Celem umieszczenia w wekslu nazwy „weksel” w tekście dokumentu w języku w jakim go wystawiono jest zwrócenie wyrazem „weksel” uwagi podpisującego na charakter i rozmiar zobowiązania, które zaciąga. Określenie „weksel” służy dla ostrzeżenia wystawcy i zwrócenia mu uwagi na skutki jego podpisu.

III. Bezwarunkowe polecenie zapłaty

Nb 20

1. Bezwarunkowe polecenie zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej. Najistotniejszym elementem ważności weksla trasowanego jest bezwarunkowe polecenie zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej zamieszczone w treści weksla. Bezwarunkowe polecenie zapłaty stanowi podstawę weksla trasowanego i oznacza, że zobowiązanie wekslowe jest zobowiązaniem nieodwołalnym.
Bezwarunkowe polecenie zapłaty polega na tym, że wystawca weksla daje dyspozycję osobie trzeciej (trasatowi), aby zapłaciła za niego pewną kwotę pieniężną. Podstawą polecenia zapłaty jest wewnętrzny stosunek pomiędzy wystawcą a trasatem (stosunek pokrycia), na podstawie którego wystawca zleca trasatowi dokonanie zapłaty.
Polecenie zapłaty weksla nie może zawierać żadnych warunków lub zastrzeżeń (orz. SN z 19.1.1934 r., C III 46/33, Zb. Orz. SN 1934/VI, poz. 359).
Nieważny będzie weksel, w którym znajdzie się wzmianka, że zapłata ma nastąpić po spełnieniu świadczenia wzajemnego. Brak bezwarunkowego polecenia zapłaty sprawia, że dokument nie jest uważany za weksel.
Polecenie zapłaty musi istnieć na wekslu, jego brak przekreśla ważność weksla (orz. SN z 15.9.1932 r., III Rw. 1278/32, Zb. Orz. SN 1932, poz. 152).

Nb 21

2. Warunek. Warunek jest pojęciem z zakresu prawa cywilnego. Definicja warunku zawarta jest w art. 89 KC, który określa warunek jako zdarzenie przyszłe i niepewne. Warunek jest niepewną okolicznością, przyszłym zdarzeniem, od którego zaistnienia zależy skuteczność czynności prawnej. Warunek może zależeć od przypadku lub od woli stron.
Nie jest warunkiem w rozumieniu przepisu art. 89 KC warunek prawny (condicio iuris) dopuszczony przez samą ustawę, która pozwala na zawarcie w poleceniu zapłaty zastrzeżenia, np. „jeżeli zapłaty nie dokonano za inny egzemplarz” (art. 65 PrWeksl) (por. S. Wróblewski, Komentarz, s. 27; W. Opalski, T. Komosa, Komentarz, s. 15).

Nb 22

3. Sformułowanie polecenia zapłaty weksla. W praktyce polecenie zapłaty najczęściej wyrażane jest przez użycie sformułowania w trybie rozkazującym, np. „zapłaci Pan za ten weksel”. Możliwe jest również użycie zwrotu grzecznościowego w postaci „zechce Pan zapłacić za ten weksel” czy też „proszę zapłacić”. Niedopuszczalne jest zastąpienie polecenia zapłaty przyrzeczeniem wystawcy, że trasat zapłaci za weksel i użycie wyrażenia, np. „Kowalski zapłaci za ten weksel”.
Jeżeli pozwany ma na myśli, że wystawca weksla użył zwrotu grzeczniejszego niż polecenie „niech Pan zapłaci” lub „zapłaci Pan”, to należy zaznaczyć, że ustawa nie zabrania używania przyjętej w życiu potocznym w stosunkach między ludźmi formy grzecznościowej; „zechce Pan zapłacić”, nie oznacza nic innego, jak „polecam Panu zapłacić” (orz. SN z 19.1.1934 r., C III 46/33, Zb. Orz. SN 1934/IV, poz. 359).

Nb 23

4. Końcówka słowa „zapłac…” wyrażająca polecenie zapłaty. Powstaje wątpliwość, czy będzie ważny weksel wystawiony na blankiecie wekslowym, na którym wyrażenie „zapłac...” nie zostało uzupełnione końcówką. Często zdarza się, że w wekslu trasowanym, wystawca wypełniając formularz, który zawiera tylko część słowa „zapłac...” bez końcówki, nie wypełnia tej końcówki lub wypełnia ją mylnie tak, że weksel opiewa „zapłacę”, zamiast „zapłacisz”.
I. Heropolitańska uważa, że weksel taki jest nieważny, nie spełnia bowiem wymogów prawa wekslowego; art. 1 pkt 2 stanowi, iż weksel musi zawierać polecenie zapłaty. Ponieważ wyrażenie „zapłac...” jest tylko częścią wyrazu nie mającą żadnego znaczenia, a nie poleceniem zapłaty, weksel taki należy uznać za nieważny (zob. I. Heropolitańska, Weksel w obrocie gospodarczym, s. 28–29).
Odmienne stanowisko, do którego należy przyłączyć się, zajmuje I. Rosenblüth, który twierdzi, że ważności weksla nie pozbawia fakt, iż w formularzu drukowanym nie dodano końcówki do drukowanego słowa „zapłac...”, skoro końcówkę tę można w drodze interpretacji weksla uzupełnić (zob. I. Rosenblüth, Komentarz, s. 20, 23–24; W. Opalski, T. Komosa, Komentarz, s. 24).
Nie może mieć dla ważności weksla żadnego znaczenia brak w słowie „zechce” ostatniej litery „e”, jak w ogóle nie może mieć żadnego znaczenia błąd ortograficzny lub przypadkowe opuszczenie litery, jeżeli zdanie jest zrozumiałe i nie nasuwa żadnych wątpliwości (orz. SN z 19.1.1934 r., C III 46/33, Zb. Orz. SN 1934/IV, poz. 359).
Uznać należy, że jeżeli w tekście drukowanym weksla nie dopisano do słowa „zapłac” litery „ę”, fakt ten nie może pozbawiać tego dokumentu cech ważności, skoro weksel ten ma wszystkie dalsze przesłanki konieczne do uznania go za ważny (orz. SN z 22.5.1959 r., III CR 1068/58, niepubl.).
Obecnie, w związku ze zniesieniem ustawą z 16.11.2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1282 ze zm.) opłaty skarbowej od weksli zaprzestano dalszej emisji urzędowych blankietów wekslowych, które miały zastosowanie do zapłaty opłaty skarbowej. Nie powoduje to jednak wycofania z obrotu weksli wystawionych na urzędowych blankietach wekslowych. Zaznaczyć należy jednak, iż obowiązujące przepisy nie stoją na przeszkodzie wystawienia weksla na uprzednio nabytym niewypełnionym blankiecie wekslowym. Jednak nieprawidłowe wypełnienie może rodzić konsekwencje w postaci nieważności weksla.

Nb 24

5. Zastrzeżenia i dodatki a bezwarunkowe polecenie zapłaty. Weksel unieważniają wszelkie zastrzeżenia i dodatki niewymienione w ustawie lub też wymienione jako dodatki i zastrzeżenia unieważniające weksel. W praktyce istnieją zastrzeżenia tego typu, których napisanie na wekslu ustawa traktuje tak, jakby nie były napisane, nie czyniąc weksla nieważnym.
To, że polecenie zapłaty weksla musi być bezwarunkowe, nie oznacza jednak wprowadzenia zakazu umieszczania klauzul wekslowych. W pewnych sytuacjach może weksel zawierać wzmianki, które nie stanowią warunku, ponieważ nie podważają bezwarunkowego charakteru polecenia. Ustawa dopuszcza możliwość wpisania na wekslu zastrzeżenia oprocentowania, terminu, od którego liczą się odsetki, zastrzeżenia „nie na zlecenie”, zastrzeżenia co do miejsca płatności, co do waluty, co do pokrycia, klauzuli zawiadomienia, zastrzeżenia co do polecenia lub zakazu przedłożenia weksla do przyjęcia.
Informacja o tym, jakie świadczenie otrzymał wystawca weksla od wekslobiorcy za wręczony mu weksel nie narusza zakazu przewidzianego w art. 101 pkt 2 PrWeksl (orz. SN z 20.9.2001 r., II CKN 271/99, OSNCP 2002, Nr 6, poz. 76).

Nb 25

6. Bezwarunkowość polecenia zapłaty związana z abstrakcyjnością zobowiązania. Bezwarunkowość polecenia ma związek z abstrakcyjnym, niezależnym od przyczyny gospodarczej charakterem zobowiązania wekslowego.

IV. Oznaczenie sumy pieniężnej

Nb 26

1. Oznaczenie sumy pieniężnej. Suma pieniężna będąca przedmiotem zobowiązania wekslowego oznaczona jest przez podanie w sposób wyraźny kwoty i waluty. Weksel może opiewać tylko na jedną sumę pieniężną.

Nb 27

2. Sposób zapisu sumy. W praktyce kwotę wpisuje się słowami, a ponadto cyframi, co utrudnia sfałszowanie dokumentu. Jednak dla ważności weksla wystarczy jednorazowe oznaczenie sumy wekslowej w treści weksla słownie lub cyframi, ze wskazaniem waluty.
Oznaczenie sumy wekslowej musi znajdować się w zdaniu, w którym zawarte jest polecenie zapłaty (orz. SN z 30.12.1927 r., I C 1930/27, RPEiS 1928, z. 3, s. 763).
Jeżeli sumę wekslową wpisano tylko u góry dokumentu ponad osnową weksla, weksel nie jest wypełniony. Późniejsze wpisanie sumy wekslowej należy traktować jako wypełnienie weksla in blanco (orz. SN z 8.11.1932 r., III 1 Rw. 2018/32, PPH 1933, Nr 3, poz. 132).

Nb 28

3. Dwie różne sumy pieniężne na wekslu. Jeżeli w wekslu podane są dwie sumy powodujące, że zachodzi różnica w kwotach podanych w cyfrach i słownie, należy stosować przepis art. 6.

Nb 29

4. Waluta. Wskazana na wekslu waluta może być jakąkolwiek walutą mającą w chwili wystawienia weksla prawny obieg w jakimkolwiek państwie; może to być waluta krajowa lub zagraniczna.
Nieważny jest weksel, który opiewa na pewną ilość monet, które nie mają obiegu w charakterze pieniądza, lecz są jedynie towarem lub mają wartość numizmatyczną oraz weksel opiewający alternatywnie na dwie sumy pieniężne w złotych albo w walucie obcej lub na równowartość określonych towarów (por. I. Heropolitańska, Weksel w obrocie zagranicznym, s. 29).
Zasądzone świadczenie wyrażone w walucie narodowej zastąpionej przez euro podlega przeliczeniu na euro zgodnie z przepisami ustawy z 25.5.2001 r. o skutkach wprowadzenia w niektórych państwach członkowskich Unii Europejskiej wspólnej waluty euro – Dz.U. z 2001 r. Nr 63, poz. 640 ze zm. (wyr. SN z 11.2.2005 r., III CK 304/04, OSNC 2006, Nr 1, poz. 13).
Artykuł 3 ww. ustawy ma zastosowanie także do zobowiązań weksowych w których zapłata sumy wekslowej wyrażona została w nieistniejącej już walucie narodowej, także z zastrzeżeniem zapłaty rzeczywistej w tej walucie (wyr. SN z 20.1.2005 r., III CK 207/04, PB 2005, Nr 6).

Nb 30

5. Waluta polska. System pieniężny obowiązujący w Polsce reguluje ustawa z 7.7.1994 r. o denominacji złotego (Dz.U. Nr 84, poz. 386 ze zm.). Poczynając od 1.1.1995 r., została wprowadzona do obrotu pieniężnego przez Narodowy Bank Polski nowa polska jednostka pieniężna o nazwie złoty (zł) (art. 1 ust. 1 ustawy o denominacji złotego).
W związku z denominacją złotego Bank Światowy dokonał zmiany kodu walutowego dla nowej polskiej waluty. Dla obrotu międzynarodowego został wprowadzony i zaakceptowany przez Narodowy Bank Polski nowy kod walutowy PLN. Nowy kod walutowy PLN (w odróżnieniu od dotychczasowego PLZ) obowiązuje od 1.1.1995 r. i dotyczy polskiej waluty po denominacji.
Wpisanie na wekslu oznaczenia PLN jest dopuszczalne i równoznaczne z posłużeniem się oznaczeniem skrótowym zł lub słowem złotych (zob. wyr. SN z 20.7.2008 r., V CK 9/06, PS 2012, Nr 1, aprobująco S. Czarnecki, Glosa do wyroku SN z 20.7.2008 r., V CK 9/06, PS 2012, Nr 1).
Nie unieważnia weksla oznaczenie waluty sumy wekslowej podanej na wekslu dwukrotnie (słownie i cyframi) raz jako PLN, raz zaś jako zł (wyr. SN z 17.9.2004 r., V CK 60/04, OSNC 2005, Nr 7–8, poz. 144).

Nb 31

6. Skutek wskazania na wekslu samej kwoty bez podania waluty. Wskazanie na wekslu tylko samej kwoty bez podania rodzaju waluty powoduje nieważność weksla.
Brak oznaczenia waluty, w jakiej wyrażono sumę wekslową, powoduje, że dokument nie jest uważany za weksel (orz. SN z 8.9.1995 r., III CZP 105/95, OSN 1995, Nr 12, poz. 174; tak też orz. SN z 28.9.2005 r., I CK 71/05, GP 2005, Nr 190, s. 22, Rzeczpospolita 2005/232, s. C3).
Zdaniem I. Rosenblütha, weksel, który ma oznaczoną sumę wekslową tylko kwotą, bez podania waluty, można co do kwestii waluty traktować jako weksel in blanco i uzupełnić według zasad art. 10 rodzajem waluty zgodnie z porozumieniem (por. I. Rosenblüth, Komentarz, s. 25).

Nb 32

7. Skutek wskazania na wekslu kilku walut. Na urzędowych blankietach wekslowych walutę podawało się dwukrotnie, raz pisząc ją w górnej prawej części weksla obok sumy pieniężnej podanej cyfrowo, wówczas walutę podawało się przy zastosowaniu przyjętego skrótu np. USD, GBP, EUR itd., drugim razem walutę podawało się słownie z kwotą wekslową napisaną słownie. Obowiązująca ustawa z 16.11.2006 r. o opłacie skarbowej nie przewiduje objęcia weksli opłatą skarbową, co spowodowało wycofanie urzędowych blankietów wekslowych z emisji. Wyemitowane blankiety pozostają jednak w dalszym ciągu w obrocie i mogą posłużyć do wystawiania na nich weksli. By nie narazić się na zarzut nieważności weksli przy uzupełnieniu urzędowych blankietów należy kierować się przepisami prawa wekslowego. Nieważny jest weksel, który podaje kilka różnych walut.

Nb 33

8. Identyczność nazwy waluty, na którą weksel został wystawiony w kilku krajach. Jeżeli nazwa waluty, na którą weksel został wystawiony, jest identyczna w kilku krajach, np. dolary amerykańskie i dolary kanadyjskie, stosuje się przepis art. 41.
Pod oznaczeniem „dolary amerykańskie” należy rozumieć dolary Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, a nie dolary kanadyjskie (orz. SA w Poznaniu z 5.6.1928 r., PPH 1928, poz. 420).

Nb 34

9. Waluta, w jakiej wystawiono weksel. Prawo wekslowe nie nakazuje, aby weksel był wystawiony wyłącznie na walutę obowiązującą w miejscu płatności. Należy zatem uznać, że weksel może być wystawiony w dowolnej walucie.
Dla oznaczenia waluty na wekslach nie jest bowiem konieczne oznaczenie jej według ISO 4217 (por. orz. SN z 17.9.2004 r., V CK 60/04, OSNC 2005, Nr 7–8, poz. 144; wyr. SN z 7.7.2006 r., I CSK 105/06, niepubl.).
Jednak w przypadku, gdy weksel jest wystawiony i płatny w Polsce, należy uwzględnić przepisy Kodeksu cywilnego i Prawa dewizowego. Weksle wystawione i płatne w Polsce mogą być wyrażone tylko w pieniądzu polskim, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, z uwagi na obowiązującą zasadę walutowości (art. 358 § 1 KC). Zapłata w walucie obcej w Polsce jest dopuszczalna w granicach określonych prawem dewizowym.
Artykuł 41 PrWeksl w drodze wyjątku od art. 358 KC dopuszcza bez ograniczeń wystawianie w Polsce weksli opiewających na walutę inną niż krajowa. Ograniczenia w tym względzie mogą jednak wynikać z przepisów Prawa dewizowego.
Artykuł 41 PrWeksl stanowi lex specialis względem art. 358 § 1 KC.
Przepis art. 358 § 1 KC zawiera jednoznacznie sformułowaną zasadę, z której wynika, że z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, zobowiązania pieniężne na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej mogą być wyrażane w pieniądzu polskim. Uregulowanie to prowadzi więc do wniosku, iż każde zobowiązanie pieniężne powinno być wyrażone w walucie polskiej, z wyjątkiem tych zobowiązań dla których odmienną regulację wprowadzają ustawy szczególne. Zauważyć należy przede wszystkim, że brak jest w powołanym przepisie jakiegokolwiek ograniczenia dla zakresu dopuszczalnych wyjątków.
Prawo dewizowe przyjęło jako zasadę możliwość dokonywania obrotu dewizowego, czyli w istocie dopuściło określanie zobowiązań w innej walucie niż złoty polski na terenie naszego kraju. Taka regulacja prowadzi do znacznego ograniczenia zasady walutowości. Przepis, który określa wyjątki od tej zasady, został bowiem tak skonstruowany, iż pozwala on na swobodne ustalanie zobowiązań na terenie Polski, także w innych walutach, chyba że dla danego rodzaju zobowiązania wprowadzone zostało ograniczenie. Innymi słowy, tak skonstruowane prawo dewizowe wprowadza domniemanie, że aby stwierdzić, iż dane zobowiązanie może być wyrażone w walucie obcej trzeba wskazać przepis prawny, z którego taki zakaz wynika. Taka regulacja wyłącza w istocie, dla zobowiązań objętych prawem dewizowym, zasadę wynikającą z art. 358 § 1 KC.
Przepisy ustawy – Prawo dewizowe wyłączały zasadę walutowości wynikającą z art. 358 § 1 KC, także w zakresie odnoszącym się do czynności obrotu dewizowego niewymagających zezwolenia dewizowego (uchw. SN z 2.4.2004 r., III CZP 10/04, Wok. 2004, Nr 5, s. 8).
Jeżeli w Polsce są realizowane weksle wystawiane za granicą, zapłata powinna nastąpić w walucie polskiej ze względu na szczególną regulację przewidzianą w Prawie wekslowym.

Nb 35

10. Dopuszczalność zobowiązania się na terenie Polski do zapłaty w innej walucie niż pieniądz polski. Przepis art. 358 KC nie wyłącza jednak skutecznego zobowiązania się na terenie Polski do zapłaty w innej walucie niż pieniądz polski.
Zobowiązanie pieniężne w pieniądzu polskim stanowi tylko regułę, od której są możliwe wyjątki (orz. SN z 29.11.1980 r., I PRN 76/8, niepubl.).
Przepisy Kodeksu cywilnego nie zawierają żadnych ograniczeń w odniesieniu do możliwości wyrażania zobowiązań pieniężnych poza obszarem Polski w walutach obcych (zob. A. Brzozowski, Kodeks cywilny, Komentarz, t. I, s. 604).

Nb 36

11. Skutek klauzuli waloryzacyjnej uzależniającej wysokość sumy wekslowej od kursu waluty obcej. Nieważne są weksle przewidujące klauzulę waloryzacyjną uzależniającą wysokość sumy wekslowej od kursu waluty obcej. Klauzule tego typu naruszają zasadę art. 1, według której weksel musi opiewać na oznaczoną sumę pieniężną. Poza tym, w Polsce obowiązuje zasada nominalizmu (art. 358¹ § 1 KC).
Zasada nominalizmu odnosi się także do zobowiązań pieniężnych wyrażonych w obcej walucie (uchw. SN z 13.3.1992 r., I PZP 14/92, OSN 1993, poz. 160) (zob. A. Brzozowski, Kodeks cywilny. Komentarz, t. I, s. 605).

Nb 37

12. Patrz uwagi do przepisu art. 41 PrWeksl.

V. Oznaczenie trasata

Nb 38

1. Oznaczenie trasata. Dalszym wymogiem ważności weksla trasowanego jest wskazanie osoby zobowiązanej do zapłaty (trasata). Trasatem może być osoba fizyczna, osoba prawna oraz podmiot niebędący ani osobą fizyczną, ani osobą prawną, mający z mocy ustawy prawo do zaciągania zobowiązań, np. spółka jawna, spółka komandytowa.

Nb 39

2. Trasatem wystawca. Trasatem według art. 3 PrWeksl, może być również sam wystawca. Weksel taki nosi nazwę weksla trasowano-własnego. W tym wypadku trasata należy oznaczyć przez umieszczenie na wekslu zwrotu „do mnie samego”.

Nb 40

3. Przedsiębiorstwo zagraniczne. Spółka cywilna. Jako trasat nie może być wskazane przedsiębiorstwo zagraniczne w rozumieniu ustawy z 6.7.1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium PRL działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (t.j. Dz.U. z 1989 r. Nr 27, poz. 148 ze zm.). Nie jest ono osobą prawną i nie ma też zdolności do czynności prawnych. W takim wypadku jako trasat powinien być wskazany właściciel przedsiębiorstwa, tj. zagraniczna osoba fizyczna lub prawna.
Spółka cywilna również nie może być wskazana jako trasat. Jeżeli trasatem ma być spółka cywilna, należy wskazać nazwiska wszystkich wspólników tej spółki.

Nb 41

4. Niedopuszczalność wskazania jako trasata remitenta. Niedopuszczalne jest wskazanie na wekslu osoby, która jest zarazem trasatem i remitentem, ponieważ brak wówczas bezwarunkowego polecenia zapłaty.

Nb 42

5. Nazwisko trasata warunkiem ważności weksla. Jak stanowi prawo wekslowe, warunkiem ważności weksla jest umieszczenie na nim nazwiska trasata. Niedopuszczalne jest więc, określenie trasata przez wskazanie tylko jego imienia lub określenie zajmowanego stanowiska, np. Dyrektor Handlowy Mutex SA, Wojewoda Mazowiecki, Prezes Zarządu Rolimpex SA.
W odniesieniu do osoby fizycznej podane musi być tylko nazwisko. Brak nazwiska trasata należy w postępowaniu nakazowym uwzględnić z urzędu w każdym stadium sporu (orz. SA we Lwowie z 3.6.1927 r., Bc I 464/27, PPA 1929, poz. 114).
Wyraz „nazwisko” w art. 1 pkt 3 należy interpretować ściśle, nie potrzeba zatem w wekslu podawać imienia osoby, która ma zapłacić (trasata) (orz. SN z 28.11.1928 r., Rw. III 2428/28, PPA 1929, poz. 21; PS 1929, poz. 310).
Dodanie imienia jest oczywiście wskazane, ale nie jest konieczne dla ważności weksla. Wobec tego błąd co do imienia trasata nie wpływa na ważność weksla. Błąd w oznaczeniu imienia trasata (Salomon zamiast Samuel) nie odbiera wekslowi warunków ważności (orz. SN z 28.11.1928 r., III Rw. 2428/28, RPEiS 1929, Nr 2, s. 528).

Nb 43

6. Nazwa przedsiębiorstwa lub firmy. W odniesieniu do osób prawnych i podmiotów niemających osobowości prawnej nazwisko zostaje zastąpione przez nazwę przedsiębiorstwa lub firmę, na którą ciągniony zostaje weksel. Brzmienie firmy lub nazwy podmiotu napisane na wekslu musi być zgodne z brzmieniem wskazanym w odpowiednim rejestrze.
Pozbawione znaczenia są w szczególności drobne różnice w stosunku do brzmienia firmy czy też nazwy osoby prawnej.
Nieznaczne odchylenia od prawdziwej nazwy trasata, które nie wywołują wątpliwości co do jego osoby, są nieszkodliwe; wystarczy, jeżeli określenia w ogólności pokrywają się z prawdziwą jego nazwą, byleby stwierdzić się dało tożsamość osoby prawnej (orz. SN z 10.11.1932 r., III 2 C 124/32, Cz.Adw. 1933, poz. 44).

Nb 44

7. Wymienienie trasata na pierwszej stronie weksla. Trasat musi być wymieniony na pierwszej stronie weksla, ale obojętne jest miejsce, gdzie nazwisko to zostało podane. Zwyczajowo przyjęte jest, że trasata wskazuje się pod tekstem weksla, na przedniej stronie, w dolnej lewej części, w formie adresu. Tak więc, nazwisko trasata nie znajduje się w samej treści weksla.
Warunkiem ważności weksla trasowanego nie jest wskazanie miejsca zamieszkania lub siedziby trasata. Ważny będzie weksel niezawierający tego elementu lub zawierający błędne miejsce zamieszkania lub siedzibę.

Nb 45

8. Kilku trasatów. Użycie w art. 1 pkt 3 PrWeksl liczby pojedynczej przy wskazaniu trasata nie oznacza, że na wekslu może być wskazana jako trasat tylko jedna osoba. Możliwe jest podanie jako trasatów na wekslu dwóch lub więcej osób, np. wspólników spółki cywilnej.
Obojętne jest, czy kilku trasatów wymieniono kumulatywnie czy alternatywnie. Zdaniem I. Heropolitańskiej, nie jest dopuszczalne wskazanie kilku trasatów sukcesywnie, np. Kowalski, potem Nowak. Taki zapis wskazuje wyraźnie, iż najpierw należy żądać zapłaty od pierwszego trasata, a potem gdy ten nie zapłaci, od drugiego. Narusza to postanowienia art. 366 § 1 KC, który daje wierzycielowi prawo wyboru dłużnika, od którego żąda zapłaty (zob. I. Heropolitańska, Weksel w obrocie gospodarczym, s. 33).
Jeśli jako trasatów podanych jest kilka osób weksel nie może zawierać dwóch lub więcej miejsc płatności.
W przypadku wskazania na wekslu kilku trasatów będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego o wielości dłużników. Według art. 366 § 1 KC, wierzyciel wekslowy może żądać zapłaty całości lub części kwoty weksla od wszystkich trasatów, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zapłata całej kwoty weksla przez któregokolwiek z nich zwalnia pozostałych trasatów. Tak więc, jeżeli weksel wymienia kilku trasatów, weksel może być przedstawiony do przyjęcia lub zapłaty każdemu z nich. Przy wekslach płatnych za okazaniem przedstawienie weksla do zapłaty jednemu z trasatów powoduje nadejście terminu płatności.

Nb 46

9. Trasat osobą nieistniejącą. Osoba wskazana przez wystawcę jako trasat może nie istnieć. Takie weksle są nazywane wekslami piwnicznymi. Błędne określenie osoby trasata lub podanie nieistniejącej osoby fizycznej lub prawnej nie ma wpływu na ważność zobowiązania innych osób, których podpisy znajdują się na wekslu.

Nb 47

10. Akcept nie zastępuje oznaczenia trasata przez wystawcę. Akcept wekslowy umieszczony na dokumencie nie nadaje mu jeszcze charakteru weksla trasowanego, jeżeli trasata nie wymieniono w osnowie weksla (orz. SN z 7.9.1946 r., C II 248/46, niepubl.).

Nb 48

11. Wskazanie trasata nie powoduje jego odpowiedzialności. Samo wskazanie trasata na wekslu nie powoduje jego odpowiedzialności. Trasat odpowiada wekslowo dopiero po przyjęciu weksla (art. 21 PrWeksl), co czyni stosowną klauzulą na wekslu. Uznanie zobowiązania wekslowego ze strony osoby wymienionej na wekslu, jednak na nim nie podpisanej nie ma znaczenia prawnego (orz. SN z 10.5.1935 r., Zb. Orz. SN 1935, poz. 453).

VI. Oznaczenie terminu płatności

Nb 49

1. Oznaczenie terminu płatności weksla. Termin płatności oznacza wskazanie daty, w której ma nastąpić zapłata. Termin ten należy oznaczyć dniem, miesiącem i rokiem. Oznaczenie dnia, miesiąca i roku można uczynić cyframi. Rok można oznaczyć przyjętym skrótem „br.” na oznaczenie bieżącego roku. Miejsce podania w dokumencie terminu płatności jest obojętne.

Nb 50

2. Termin płatności a termin wymagalności. Termin płatności nie jest tożsamy z pojęciem terminu wymagalności. Termin wymagalności jest dniem, w którym można domagać się zapłaty. Jeżeli termin płatności weksla przypada na dzień powszedni, to termin płatności i termin wymagalności pokrywają się. Natomiast gdy termin płatności weksla przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, zapłaty można domagać się dopiero w najbliższym dniu powszednim (art. 72).

Nb 51

3. Weksel bez oznaczenia terminu płatności płatny za okazaniem. Oznaczenie terminu płatności nie stanowi koniecznej części składowej weksla. Prawo wekslowe nie traktuje weksla bez terminu płatności jako weksla nieważnego, czy też weksla niezupełnego. Weksel, który nie ma oznaczonego terminu płatności uważany jest za weksel płatny za okazaniem (art. 2 ust. 2).

Nb 52

4. Cztery rodzaje terminów płatności weksla. Prawo wekslowe zna cztery rodzaje terminów płatności weksla. Weksel może być płatny za okazaniem, w pewien czas po okazaniu, w pewien czas po dacie lub w oznaczonym dniu.

Nb 53

5. Skutek oznaczenia weksla innym terminem płatności. Nieważny jest weksel z innymi terminami płatności, np. z terminem płatności „w razie śmierci” albo zastrzegający płatność w razie nadejścia zdarzenia, którego nadejście jest wprawdzie pewne, lecz czas jego nadejścia nie jest pewny. Nie uważa się bowiem takich wypadków za równoznaczne z płatnością za okazaniem.
Nieważny jest również weksel, w którym płatność weksla zależy od zdarzenia niepewnego. Nieważny jest weksel, w którym data płatności wskazuje na dzień, który rzeczywiście nie istnieje, np. wskazanie dnia 31 listopada, skoro listopad ma tylko 30 dni.

Nb 54

6. Jeden termin płatności dla całęj sumy wekslowej. Termin płatności musi być jeden dla całej sumy wekslowej. Nieważne są weksle, których suma wekslowa jest płatna ratami (art. 33 ust. 2) albo gdy weksel posiada dwa lub kilka terminów płatności.
Płatność ratami dopuszczalna jest w krajach, w których obowiązuje anglosaski system wekslowy, a weksle wystawione z takimi terminami w tych krajach należy w Polsce uznać za ważne (art. 78).

Nb 55

7. Wykładnia roku płatności. Przyjmuje się, że ważne są weksle, w których nie podano roku płatności, jeżeli go można ustalić na podstawie towarzyszących okoliczności (zob. S. Wróblewski, Komentarz, s. 176; A. Szpunar, Komentarz, s. 49–50).
Jeżeli nie podano cyfrą roku, to należy interpretować weksel w tym kierunku, że weksel jest płatny w najbliższym miesiącu tej nazwy, jaka przypada po dacie wystawienia. Jeżeli w tym przypadku data wystawienia również nie zawiera roku, weksel jest nieważny (zob. I. Rosenblüth, Komentarz, s. 27). Nieważny będzie weksel, w którym podano tylko dzień i miesiąc płatności.

Nb 56

8. Płatność weksla oznaczona na początek, na środek lub na koniec miesiąca. Jeżeli płatność weksla jest oznaczona na początek, na środek lub na koniec miesiąca, rozumie się przez to pierwszy, piętnasty lub ostatni dzień miesiąca. Termin oznaczony w dniach kończy się z upływem dnia ostatniego. Określenie „osiem dni” lub „piętnaście dni” wyraża nie jeden lub dwa tygodnie lecz okres całych ośmiu lub piętnastu dni. Określenie „pół miesiąca” oznacza piętnaście dni. Prawo wekslowe nie definiuje połowy tygodnia ani połowy roku, w związku z tym takie określenia nie mogą być na wekslu napisane (art. 36).

Nb 57

9. Obliczanie terminu płatności. Termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniu terminu, a gdyby takiego dnia w danym miesiącu nie było – w ostatnim dniu danego miesiąca.
Przy obliczaniu terminów płatności stosuje się postanowienia art. 36 i 73 PrWeksl oraz przepisy art. 111 i 112 KC.

Nb 58

10. Prolongata terminu płatności weksla. Termin płatności weksla można prolongować. Najczęściej prolongata następuje poprzez wydanie nowego weksla o identycznej treści ze zmienionym jedynie terminem płatności.
Wydanie weksla prolongacyjnego nie stanowi odnowienia uprzednio istniejącego zobowiązania wekslowego, lecz oznacza jedynie zmianę dotyczącą czasu spełnienia świadczenia (orz. SN z 29.4.1946 r., C III 932/45, Zb. Orz. SN 1948, poz. 32).

Nb 59

11. Znaczenie terminu płatności. Termin płatności ma znaczenie przy ocenie, czy protest został złożony w odpowiednim czasie (art. 44 PrWeksl) oraz przy ocenie przedawnienia (art. 70 PrWeksl).

VII. Oznaczenie miejsca płatności

Nb 60

1. Oznaczenie miejsca płatności weksla. Osobne oznaczenie miejsca płatności nie jest warunkiem ważności weksla. Wystarczy, jeżeli w wekslu trasowanym jest podane miejsce obok nazwiska trasata, bo wówczas to miejsce uważa się za miejsce płatności weksla (art. 2 ust. 3). Pośredni sposób oznaczenia miejsca płatności jest dopuszczalny tylko wówczas, jeżeli nie ma w wekslu osobno podanego miejsca płatności.
Weksel jest nieważny, jeśli na wekslu nie ma osobnego oznaczenia miejsca płatności, ani żadnego miejsca nie wymieniono obok nazwiska trasata.

Nb 61

2. Miejscowość miejscem płatności weksla. Przez oznaczenie miejsca płatności należy rozumieć konkretną miejscowość, faktycznie istniejącą, w której weksel ma być przedstawiony do zapłaty. Weksel unieważnia podanie fikcyjnej, nieistniejącej miejscowości.
Nie dyskwalifikuje weksla wpisanie jako miejsca jego płatności sedziby spółki oznaczonej skrótem w wersji obcojęzycznej, jeśli nie powoduje to wątpliwości, co to za miejsce (orz. SN z 24.6.2005 r., V CK 780/04, MoP 2005, Nr 14, s. 669; MoP 2006, Nr 9, s. 491).
Podając miejsce płatności nie wystarczy podać tylko ulicy, ale należy wskazać miejscowość. Podanie ulicy, domu, lokalu nie jest warunkiem ważności weksla. Miejsce płatności należy oznaczyć pełną nazwą; niedopuszczalne jest używanie skrótów, np. W-wa itp. Jeżeli są dwie identyczne miejscowości podanie bliższego określenia jest wskazane, lecz nie konieczne dla ważności weksla.

Nb 62

3. Skutek wskazania kilku miejsc płatności weksla. Nieważny jest weksel, w którym podano więcej niż jedno miejsce płatności, np. płatny w Warszawie lub w Krakowie. Wymienienie kilku miejsc płatności kumulatywnie także unieważnia weksel.
Weksel, w którym oznaczono kilka miejsc płatności, należy uznać za zobowiązanie nie noszące charakteru weksla i pozbawione rygorów wekslowych (orz. SO w Warszawie z 26.4.1930 r., II 3 C 939/29, PPH 1930, poz. 615).

Nb 63

4. Potencjalne miejsca płatności weksla. Według art. 4, weksel może być płatny w miejscu zamieszkania lub w siedzibie osoby trzeciej (u domicyliata) lub w miejscowości, w której trasat ma miejsce zamieszkania lub w innej miejscowości.

Nb 64

5. Sposób oznaczenia miejsca płatności. Obojętne jest, w której części weksla podano miejsce płatności. W praktyce miejsce płatności oznacza się na przedniej stronie weksla, po lewej stronie, u dołu weksla. Oznaczenie miejsca płatności nie musi łączyć się z treścią weksla.
Ważny jest weksel, w którym miejsce płatności oznaczono słowami „w miejscu”, bo oznacza to zapłatę w miejscu wystawienia. Użycie zwrotu „tutaj”, zdaniem S. Wróblewskiego dostatecznie jasno wskazuje miejsce wystawienia jako miejsce płatności; zwrot „płatny u wystawcy” można, jego zdaniem, uznać za wystarczający (zob. S. Wróblewski, Komentarz, s. 31).

Nb 65

6. Skutek oznaczenia miejsca płatności. Miejsce płatności decyduje o walucie (gdy w kilku krajach jest ta sama nazwa waluty, domniemywa się, że chodzi o walutę miejsca płatności), o właściwości miejscowej sądu (art. 37¹ KPC), a także o zastosowaniu kalendarza (art. 37 PrWeksl). Miejsce płatności weksla ma znaczenie przy ocenie skutków zobowiązania wekslowego akceptanta weksla w wypadku kolizji ustaw (art. 79 PrWeksl) oraz w innych wypadkach kolizji ustaw (art. 82, 83, 84 PrWeksl) i w wypadkach złożenia protestu (art. 87 PrWeksl).
Powództwo przeciwko zobowiązanemu z weksla wytoczyć można przed sąd właściwy według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd miejsca płatności. Kilku zobowiązanych z weksla można łącznie pozwać przed sąd miejsca płatności, bądź według przepisów o właściwości ogólnej dla akceptanta albo wystawcy weksla własnego.
Dłużnik wekslowy podpisując weksel musi mieć już wówczas pewność, jakie zobowiązanie zaciąga także co do poddania się w razie sporu orzecznictwu sądowemu i też ustawa wekslowa daje mu całkowitą pewność pod tym względem, gdyż według art. 1 pkt 5 i art. 101 pkt 4 PrWeksl oznaczenie miejsca płatności jest wymogiem ważności weksla (orz. SN z 18.10.1927 r., Rw. III 2094/27, PPA 1928, poz. 41).

Nb 66

7. Miejsce płatności weksla miejscem wypełnienia zobowiązania. Miejsce płatności jest miejscem wypełnienia zobowiązania dla trasata. W miejscu wykonania zobowiązania następuje przedstawienie weksla do zapłaty oraz protest z powodu niezapłacenia. Natomiast przedstawienie weksla do przyjęcia następuje w miejscu zamieszkania trasata (art. 21 PrWeksl), które może być odmienne od miejsca wykonania zobowiązania; tam też ma nastąpić protest z powodu nieprzyjęcia weksla.
Dla zwrotnie zobowiązanych miejscem wypełnienia świadczenia jest ich miejsce zamieszkania w chwili wykonania przeciwko nim zwrotnego poszukiwania.

VIII. Oznaczenie remitenta

Nb 67

1. Oznaczenie remitenta. Warunkiem ważności weksla trasowanego jest, żeby weksel zawierał oznaczenie osoby, na której rzecz lub na zlecenie zapłata ma być dokonana (remitenta). Konieczność oznaczenia remitenta wynika z tego, że weksel jest papierem wartościowym na zlecenie.
Dokument, w którym brak nazwiska osoby, na której rzecz lub na której zlecenie zapłata ma być dokonana, nie jest wekslem i nie może być podstawą wydania nakazu zapłaty (orz. SN z 25.5.1928 r., Rw. III 941/27, OSP 1928, poz. 378).
Nie stwierdza zobowiązania, które mogłoby usprawiedliwić roszczenie, weksel, w którym osoba, na rzecz której został wydany, nie została wskazana (orz. SO w Warszawie z 30.4.1930 r., II C. 4 325/30, PPH 1930, poz. 596).

Nb 68

2. Podmiot wskazany jako remitent. Remitentem może być osoba fizyczna, osoba prawna oraz podmiot niebędący ani osobą fizyczną, ani osobą prawną, jeżeli ma zdolność do nabywania praw.
Remitentem może być wystawca weksla trasowanego, w myśl art. 3 ust. 1. Weksel taki nazywany jest wówczas wekslem trasowanym na zlecenie własne. Remitentem może być także domicyliat (art. 4).
Sporna w doktrynie jest kwestia, czy trasat może być jednocześnie remitentem. Zdaniem I. Heropolitańskiej niedopuszczalne jest, aby remitentem był trasat; weksel taki jest nieważny (por. I. Heropolitańska, Weksel w obrocie gospodarczym, s. 42). W doktrynie reprezentowany jest też pogląd odmienny, według którego remitentem może być także trasat przed przyjęciem weksla, skoro ustawa w art. 11 ust. 3 zezwala na indosowanie na rzecz trasata i zezwala trasatowi dalej indosować (por. A. Glasner, A. Thaler, Komentarz, s. 22; I. Rosenblüth, Komentarz, s. 30).
Należy zgodzić się z poglądem i przyjąć, że nieważny jest weksel, w którym trasat i remitent jest jedną osobą, bo brak wówczas warunku z art. 1, czyli bezwarunkowego polecenia zapłaty.
Unieważnia weksel podanie jako remitenta trasata (orz. SN z 14.10.1931 r., Rw. III 1592/31, OSP 1931, poz. 543, PPH 1932, poz. 885).

Nb 69

3. Remitent w spółce cywilnej i przedsiębiorstwie. Remitentem nie może być spółka cywilna, ponieważ nie posiada osobowości prawnej, ani nie ma zdolności do nabywania praw. Remitentami mogą być w przypadku spółki cywilnej jedynie wspólnicy spółki cywilnej, którzy powinni być wskazani na wekslu poprzez napisanie ich nazwisk.
Dla umożliwienia uprawnionego realizowania praw z weksla przez spółkę cywilną niezbędnym jest wypełnienie weksla w sposób zapewniający jego ważne wystawienie, co przy określeniu spółki cywilnej jako remitenta wymaga wskazania nazwisk wspólników tej spółki. Weksel, który zawiera pośrednie określenia remitenta jest nieważny (orz. SN z 27.11.2001 r., II CKN 531/99, niepubl.).
Z tych samych powodów remitentem nie może być przedsiębiorstwo zagraniczne w rozumieniu ustawy z 6.7.1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium PRL działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (t.j. Dz.U. z 1989 r. Nr 27, poz. 148 ze zm.). Jako remitent może być wskazany właściciel tego przedsiębiorstwa, tj. zagraniczna osoba fizyczna lub prawna.
Nie unieważnia weksla, jeżeli obok nazwiska wspólnika spółki cywilnej lub właściciela przedsiębiorstwa zagranicznego zostanie podana nazwa spółki lub przedsiębiorstwa zagranicznego, np. Jan Kowalski i Zbigniew Molski wspólnicy S.C. Vitmex.

Nb 70

4. Weksel komisowy. Weksel może być wystawiony nie tylko na rzecz osoby lub na zlecenie osoby, której zapłata ma być dokonana, ale także na rachunek tej osoby (art. 3 ust. 3), przez co powstaje weksel komisowy.

Nb 71

5. Osoba nieistniejąca jako remitent. Remitentem może być także osoba nieistniejąca; w takim przypadku, gdy trasat weksel przyjmie, wystawca będzie mógł dochodzić praw z weksla. Do formalnej ważności weksla wystarczy, aby weksel zawierał jakiekolwiek nazwisko, choćby nieistniejącej osoby jako remitenta. Tak więc, mimo tego, że osoba taka nie istnieje, zobowiązania wystawcy, akceptanta innych osób podpisanych na wekslu są ważne (art. 7).

Nb 72

6. Kilku remitentów. Remitentów może być kilku. Użycie liczby pojedynczej w art. 1 pkt 6 nie oznacza, że na wekslu może być wskazana tylko jedna osoba jako remitent.
W braku odrębnych postanowień Prawa wekslowego należy stosować przepis art. 367 KC, który przewiduje wielość wierzycieli. Według art. 367 KC, możliwe jest wskazanie na wekslu kilku remitentów kumulatywnie lub alternatywnie, np. wspólników spółki cywilnej. Nie jest natomiast dopuszczalne wskazanie kilku remitentów sukcesywnie, ponieważ w tym przypadku dłużnikowi nie przysługiwałoby prawo wyboru wierzyciela, do rąk którego zapłaci, gdyż dłużnik byłby zobowiązany zapłacić we wskazanej na wekslu kolejności.
Współremitentom służy formalna legitymacja wekslowa jedynie łącznie, chociażby tylko jeden z nich był w posiadaniu weksla lub każdy z nich z osobna był pod względem materialnoprawnym uprawniony do żądania zapłaty (orz. SN z 22.2.1934 r., C II Rw. 3122/33, Zb. Orz. SN 1934, poz. 596; PS 1935, poz. 319).
Jednak przepis art. 381 § 1 KC uzasadnia odmienne rozwiązanie.
Jeżeli jest kilku wierzycieli uprawnionych do świadczenia niepodzielnego (jakim jest zobowiązanie z weksla), każdy z nich może żądać spełnienia tego świadczenia. Jednak w razie sprzeciwu chociażby jednego z wierzycieli, dłużnik zobowiązany jest świadczyć wszystkim wierzycielom łącznie albo złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego (art. 381 KC).
Jeżeli kilku remitentów zostało wymienionych alternatywnie na wekslu, formalnie każdy z nich ma prawo wykonywania praw z weksla przez indosowanie, w rzeczywistości jednak legitymację z weksla ma ten z remitentów, który posiada oryginał weksla i przedstawi go do zapłaty, ponieważ zapłata następuje tylko za zwrotem weksla.
W przypadku wskazania na wekslu kilku remitentów kumulatywnie niezbędne jest współdziałanie wszystkich remitentów. Mogą oni tylko łącznie dochodzić wierzytelności wekslowej, a do przeniesienia praw z weksla konieczny jest indos wszystkich remitentów.

Nb 73

7. Oznaczenie remitenta przez wskazanie nazwiska. Oznaczenie remitenta jest wystarczające przez podanie samego nazwiska. Niewskazanie zatem imienia remitenta, oznaczenie imienia skrótem lub pierwszą literą lub błąd w imieniu remitenta nie powoduje nieważności weksla. Unieważnia natomiast weksel określenie remitenta poprzez wskazanie tylko samego imienia.
Pseudonim może spełniać rolę nazwiska, jeżeli jest przez daną osobę powszechnie używany (zob. I. Rosenblüth, Komentarz, s. 31).
Przez nazwisko osoby prawnej należy rozumieć jej firmę (nazwę). Jeżeli remitentem jest przedsiębiorca, np. spółka należy przestrzegać brzmienia art. 43² KC i nast., a przy osobach prawnych nazw statutowych.
Unieważnia weksel inne określenie remitenta niż wskazanie nazwiska, firmy lub nazwy, niewymienienie w ogóle remitenta, wpisanie w miejscu przeznaczonym dla określenia remitenta zwrotu „na zlecenie okaziciela”, „okazicielowi” lub innego wyrażenia równoznacznego, podanie jako remitenta trasata, użycie w wekslu sformułowania „zapłacicie nie na zlecenie”, ponieważ w tym wypadku nazwisko remitenta nie zostało określone w sposób niewątpliwy (orz. SN z 14.10.1931 r., Rw. III 1592/31, OSP 1931, poz. 543; PPH 1932, poz. 885).

Nb 74

8. Sposób oznaczenia remitenta. Miejsce, w którym na wekslu ma być wymienione nazwisko remitenta, jest obojętne.
Nazwisko remitenta musi jednak być oznaczone na pierwszej stronie weksla i musi być pokryte podpisem wystawcy. Oznaczenie remitenta powinno być wyraźne i dokładne. Nie wystarczy wskazanie zajmowanego stanowiska przez remitenta, np. burmistrz gminy Płock. Weksel, który zawiera pośrednie określenie remitenta, jest nieważny.
Oznaczenie remitenta może przybrać jedną z następujących form: „zapłacisz Pan na zlecenie Jana Pałki”, „zapłacisz Pan Janowi Pałce”, „zapłacisz Pan Janowi Pałce, lecz nie na jego zlecenie”, „zapłacisz Pan na zlecenie moje własne”, tj. na zlecenie wystawcy. Natomiast zwrot „zapłacisz nie na zlecenie Jana Pałki” powoduje nieważność weksla, bo brak w tym przypadku oznaczenia remitenta (zob. I. Rosenblüth, Komentarz, s. 30).
Zamieszczenie w dokumencie, który według intencji stron ma być wekslem, słów: „nie na zlecenie” odbiera dokumentowi charakter weksla (orz. SN z 9.11.2000 r., II CKN 311/00, PPW 2001, Nr 9, s. 38 z glosą M. Kalińskiego).

Nb 75

9. Miejsca zamieszkania lub siedziby remitenta. Prawo wekslowe nie wymaga określenia miejsca zamieszkania lub siedziby remitenta. W związku z tym należy uznać, że weksel nie zawierający tego elementu lub wskazujący błędne miejsce zamieszkania lub siedzibę będzie ważny.
Dodanie innych cech identyfikacyjnych remitenta poza nazwiskiem lub firmą jest wskazane ponieważ zwiększa bezpieczeństwo obrotu wekslowego.

Nb 76

10. Skutek wystawienia weksla bez oznaczenia remitenta. Weksel bez oznaczenia remitenta jest nieważny, ponieważ byłby papierem na okaziciela. Pomimo tego, że weksel na okaziciela jest nieważny, to zastosowanie indosu in blanco umożliwia osiągnięcie tego samego celu w sposób okrężny. Posiadacz weksla może go przenieść na inną osobę bez wypełniania indosu in blanco i bez dalszego indosowania (art. 14).

Nb 77

11. Zakaz indosowania. Formuła „na zlecenie” oznacza, że remitent może weksel indosować (art. 11) Remitent jest pierwszym indosantem, od niego powinien rozpoczynać się nieprzerwany ciąg indosów wymagany do legitymacji formalnej (art. 16).
Remitent wekslowy przez przeniesienie weksla w drodze indosu na inną osobę staje się dłużnikiem wekslowym.

IX. Oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla

Nb 78

1. Oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla. Oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla jest wymogiem formalnej ważności weksla. Miejsce i data wystawienia musi być jedna dla całego weksla. Brak wskazania daty i miejsce wystawienia weksla unieważnia cały weksel.

Nb 79

2. Data wystawienia. Data wystawienia oznacza dzień, miesiąc i rok wystawienia weksla. Data wystawienia weksla może być tylko jedna, nawet jeżeli wystawców jest kilku.
Prawo wekslowe nie stawia wymogu, aby miesiąc w dacie wystawienia był napisany słownie. Możliwe jest zatem cyfrowe oznaczenie daty wystawienia weksla.
Data wystawienia musi się różnić od daty płatności; data wystawienia musi być wcześniejsza od daty płatności, inaczej weksel należy uznać za nieważny.
Oznaczenie na wekslach daty wystawienia o kilka dni później od daty zgonu wystawcy skutkuje samo przez się nieważność weksla (orz. SN z 4.5.1928 r., C 474/27, OSP 1928, Nr 7, poz. 411).
Jeżeli data nie zawiera roku wystawienia, a tylko dzień i miesiąc, weksel jest nieważny (zob. I. Rosenblüth, Komentarz, s. 33).
Brak formalny weksla w postaci nie wskazania roku w dacie wystawienia weksla nie może być usunięty na podstawie okoliczności towarzyszących wystawieniu weksla, niewynikających z jego treści (wyr. SN z 18.1.2012 r., II CSK 296/11, BSN 2012, Nr 2).
Jeżeli weksel został wręczony jako weksel in blanco, wówczas powinien być wystawiony z datą, w której wystawca wręczył weksel remitentowi.
Artykuł 1 PrWeksl ustanawia wymóg opatrzenia weksla datą wystawienia. Jest to wymóg formalny, zatem weksel byłby nieważny, gdyby daty takiej nie zawierał. Natomiast okoliczność, że jest to data nieodpowiadająca rzeczywistemu momentowi wręczenia niezupełnego weksla pozwanemu nie powoduje jego nieważności (zob. orz. SN z 8.1.2004 r., I CK 21/03, niepubl.).
To, że wystaca weksla zapomni przekreślić dwie cyferki, nie oznacza jescze, iż data wystawienia weksla przypadnie za dwieście tysięcy lat.
O wykładni treści weksla decyduje także logiczne pojmowanie całości jego tekstu i wizerunku. W przypadku weksla, którego treść interpretowana jest w pierwszych latach XXI w. naniesioną na nim pismem ręcznym liczbę „2002” nie należy – ustalając rok wystawienia weksla – wiązać z wydrukowaną na formularzu weksla liczbą „19”, oznaczającą pierwsze dwie cyfry roku przypadającego w XX w. Interpretacja treści weksla nieuwzględniająca tej oczywistości doprowadza do nielogicznego i absurdalnego wniosku, że „weksel został wydany w dniu 19 września 200219 r.”, a zatem prawie dwieście tysięcy lat później, niż data jego wykupienia oraz data, w której sąd dokonał wykładni treści weksla. Logika oraz sens tekstu weksla uzasadniają tezę, że wydrukowaną na urzędowch blankietach wekslowych liczbę „19”, oznaczjącą pierwsze dwie cyfry roku przypadającego w XX w. należy potraktować – dokonując wykładni treści weksla w zakresie daty jego wystawienia, pochodzącej z XXI w. i wpisanej pismem ręcznym – jako nieistniejący element tekstu weksla (orz. SN z 25.5.2005 r., I CK 741/04, niepubl.; wyr. SA w Poznaniu z 16.4.2008 r., I ACa 235/08, Legalis; zob. także wyr. SN 17.9.2004 r., V CK 60/04, OSNC 2005, Nr 7–8, poz. 144; wyr. SN z 10.8.2005 r., I CK 111/05, niepubl.; wyr. SN z 20.7.2008 r., V CK 9/06, PS 2012, Nr 1).

Nb 80

3. Znaczenie daty wystawienia weksla. Data wystawienia ma znaczenie przy ocenie, czy osoba, która podpisała weksel, była zdolna wekslowo do skutecznego zaciągania zobowiązania wekslowego w chwili składania na wekslu podpisu i wydania weksla oraz ustalenia, jakie prawo jest właściwe dla danego stosunku wekslowego w przypadku zmiany prawa po wystawieniu weksla, tj. do oceny, które prawo wekslowe stosować należy dawne, czy nowe (art. 109). Data wystawienia ma znaczenie dla określenia rocznego terminu do przedstawienia do przyjęcia weksla płatnego w pewien czas po okazaniu, terminu płatności weksla w pewien czas po dacie, dla określenia rocznego terminu, w którym weksel płatny za okazaniem powinien być przedstawiony do zapłaty, terminu początkowego, od którego należy liczyć odsetki, jeśli nie oznaczono innego terminu w przypadku zastrzeżenia oprocentowania (art. 5), również przy ocenie zdolności do zaciągania zobowiązań przez wystawcę, np. w razie upadłości wystawcy.
Uzupełnienie weksla in blanco poprzez wpisanie nieprawdziwej daty wystawienia weksla (antydatowanie) przez remitenta nie powoduje nieważności weksla, z przyczyn, iż wystawca będący osobą prawną nie posiadał osobowości prawnej na dzień wpisany na wekslu, jeśli możliwe jest ustalenie, że w dniu powstania zobowiązania wekslowego, tj. zawarcia porozumienia wekslowego i wręczenia niezupełnego weksla, wystawca posiadał zdolność wekslową, a uzupełniony weksel był płatny nie za okazaniem, lecz w oznaczonej dacie. Antydatowanie weksla płatnego, po uzupełnieniu, w dacie oznaczonej nie wpływa na jego ważność ocenianą pod kątem zdolności wekslowej, o ile chwila wystawienia i wręczenia weksla niezupełnego nastąpiła, gdy wystawca miał podmiotowość prawną (orz. SN z 5.5.2005 r., III CK 520/04, GP 2005, Nr 88, s. 25; MoP 2006, Nr 9, s. 490; OSNC 2006, Nr 4, poz. 67; R.Pr. 2006, Nr 3, s. 111; Rej. 2006, Nr 4, s. 183; Rzeczpospolita 2005, Nr 105, s. C2).

Nb 81

4. Miejsce wystawienia weksla. Miejsce wystawienia jest to miejsce wskazane na wekslu, w którym weksel został wystawiony. Miejsce wystawienia może być tylko jedno, choćby wystawców było kilku. Jeżeli na wekslu jest kilku wystawców, a obok każdego z nich podane zostało inne miejsce, wówczas weksel taki w braku odrębnego oznaczenia miejsca wystawienia będzie nieważny.
Miejscem wystawienia może być jakiekolwiek miejsce na świecie. Warunkiem ważności weksla jest, aby miejscowość wskazana na wekslu jako miejsce wystawienia faktycznie istniała.
Dopuszczalne jest używanie skrótów nazw miejscowości, przy założeniu, że chodzi o skróty powszechnie używane i dostatecznie identyfikujące określoną miejscowość (wyr. SN z 20.7.2008 r., V CK 9/06, PS 2012, Nr 1).
Nieważny jest weksel, który zawiera nieistniejące miejsce, czyli nieistniejącą miejscowość.
Brak oznaczenia miejsca wystawienia weksla nie czyni weksla nieważnym, ani niezupełnym, gdyż art. 2 ust. 4 zawiera domniemanie co do miejsca wystawienia weksla. W braku osobnego oznaczenia miejsca za miejsce wystawienia weksla uważa się miejsce podane obok wystawcy. Jeżeli występuje brak oznaczenia miejsca wystawienia obok nazwiska wystawcy, wówczas zachodzi brak oznaczenia miejsca wystawienia; w tym przypadku weksel będzie nieważny.

Nb 82

5. Sposób wpisania na wekslu daty i miejsca wystawienia. Obojętne jest, w której części weksla umieszczono datę i miejsce wystawienia. Data i miejsce wystawienia muszą być zamieszczone na pierwszej stronie, bo tylko treść przedniej strony pokrywa podpis wystawcy.

Nb 83

6. Nieprawdziwość daty i miejsca wystawienia. Z punktu formalnej ważności weksla obojętne jest, czy data i miejsce wystawienia są prawdziwe. Nieprawdziwość daty lub miejsca nie wpływa na ważność weksla. Domniemywa się wówczas, że miejscem wystawienia jest miejsce wskazane na wekslu.
Jeżeli na wekslu zostanie podana nieprawdziwa data lub nieprawdziwe miejsce wystawienia weksla, dłużnik może poprzez wniesienie zarzutu podnieść nieprawdziwość tych elementów. Na nim jednak spoczywa ciężar udowodnienia, iż data lub miejsce wystawienia weksla były w rzeczywistości inne niż te, które zostały umieszczone na wekslu zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 KC.
Zarzutem niepełnoletności jako zarzutem przedmiotowym (in rem) wystawca weksla własnego może się bronić względem wszystkich wierzycieli z weksla; jednak nie może on przeciwko trzeciemu nabywcy w dobrej wierze, który nabył weksel niezupełny po wypełnieniu datą wystawienia, zasłaniać się zarzutem, iż w chwili wydania i podpisania weksla in blanco był niepełnoletni i że data wystawienia wypisana została niezgodnie z rzeczywistością później, gdy był już pełnoletni. Zarzutem takim mógłby się jedynie zasłaniać wobec wekslobiorcy, a wobec trzeciego nabywcy tylko w przypadku, gdyby ten nabył go w złej wierze przed wypełnieniem (art. 10 PrWeksl) (orz. SN z 29.11.1934 r., I C 1216/34, PPH 1935, poz. 1391; Zb. Orz. SN 1935, poz. 217).

Nb 84

7. Znaczenie miejsca wystawienia. Miejsce wystawienia decyduje o tym, jakiego państwa prawo stosuje się do danego stosunku wekslowego oraz o formie oświadczenia wekslowego (art. 78).
Miejsce wystawienia ma znaczenie przy ocenie kolizji ustaw i decyduje o ewentualnym zastosowaniu obcego prawa (art. 77–81).

X. Podpis wystawcy

A. Definicja podpisu

Nb 85

1. Podpisu wystawcy weksla. Pojęcie podpisu wystawcy weksla wobec braku w prawie polskim definicji legalnej podpisu wywołuje w praktyce wątpliwości o istotnym znaczeniu z punktu widzenia prawidłowości i jednolitości stosowania prawa. Stanowisko doktryny, zwłaszcza przedwojennej przyjmuje, iż podpis oznacza szereg znaków graficznych, które według prawideł pewnego systemu pisania tworzą obraz brzmienia danego nazwiska, a które zamieszczono na dokumencie za pomocą techniki oddającej indywidualne właściwości piszącego, może nie odpowiadać wymaganiom nowoczesnego obrotu prawnego.
W obowiązującym ustawodawstwie nie ma wyraźnego wskazania, jaka ma być treść podpisu i w jaki sposób powinien on być wykonany.

Nb 86

2. Podpis. O podpisie jest mowa nie tylko w art. 1 pkt 8 i art. 101 pkt 7 PrWeksl, lecz także w innych przepisach Kodeksu cywilnego, Kodeksu spółek handlowych, Kodeksu postępowania cywilnego, ustawy z 28.4.1936 r. – Prawo czekowe (Dz.U. Nr 37, poz. 283 ze zm.), ustawy z 14.2.1991 r. – Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.), a także ustawy z 18.9.2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. Nr 130, poz. 1450 ze zm.) oraz w przepisach innych aktów normatywnych wchodzących w skład systemu prawa cywilnego.

Nb 87

3. Własnoręczny podpis na wekslu obejmujący treść oświadczenia woli. Według art. 78 KC, do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Do zawarcia umowy wystarcza wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron lub dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany. Oświadczenia woli złożone w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu jest równoważne formie pisemnej. Według art. 78 KC, forma pisemna może być zachowana w dwojaki sposób: poprzez złożenie własnoręcznego podpisu albo podpisu zaawansowanego. Skutki złożenia podpisu zaawansowanego są równoznaczne skutkom złożenia podpisu własnoręcznego, ale podpis zaawansowany nie może zastąpić podpisu własnoręcznego. Tak więc, skutki złożenia na wekslu podpisu zaawansowanego nie są równoznaczne skutkom złożenia podpisu własnoręcznego ponieważ przesłanką konieczną zachowania formy pisemnej w prawie wekslowym jest złożenie podpisu własnoręcznego, na wekslu. Także na wekslu in blanco podpis własnoręczny nie będzie mógł być zastąpiony przez podpis zaawansowany. Pomimo tego, że weksel in blanco nie posiada wszystkich elementów, które występują w wekslu zupełnym musi być na nim złożony co najmniej podpis własnoręczny.
Do uznania podpisu za własnoręczny konieczne jest, aby podpisujący znał o tyle litery, składające się na jego imię i nazwisko, żeby swe imię i nazwisko mógł z pamięci nakreślić (orz. SN z 23.3.1932 r., III 1 Rw. 515/32, PPA 1932, poz. 233).
Z treści art. 79 KC, a także z treści stanowiącego lex specialis w stosunku do tego przepisu art. 75 PrWeksl wyprowadzić należy wniosek, że podpis złożyć może jedynie osoba umiejąca i mogąca pisać. Tak kwestię tę ujmuje również art. 92 § 2 PrNot, który stwierdza, że jeżeli w akcie bierze udział osoba, która nie umie lub nie może pisać, notariusz stwierdza, że osoba ta aktu nie podpisała i podaje z jakich powodów. To daje podstawy, aby przyjąć, że podpis musi stanowić wytwór pisania. Można więc przyjąć, że podpisem jest wyłącznie znak napisany. Takie rozumienie interpretowanego pojęcia odpowiada wynikowi analizy semantycznej słowa „podpis”, w którym akcent trzeba położyć na określonej w nim czynności – pisać.
Nie jest więc podpisem tuszowy odcisk palca, z którym ustawa, przy zachowaniu pozostałych wymagań, określonych w art. 79 KC, wiąże jedynie skutki prawne przewidziane dla podpisu. Wobec warunku własnoręczności nie jest również podpisem, a jedynie jego kopią faksymile, podpis przy pomocy pieczęci, który może być odciśnięty na dokumencie przez inną osobę lub podpis za pomocą maszyny do pisania. Ustawodawca sankcjonuje wprawdzie niekiedy mechaniczne odtwarzanie podpisu, co uczynił np. w art. 921¹⁰ § 2 KC w odniesieniu do podpisu dłużnika na dokumencie stanowiącym papier wartościowy na okaziciela, „...chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej”, czy art. 328 § 2 KSH w odniesieniu do podpisu zarządu na akcji. Wymienione przepisy świadczą jednak o tym, że mechaniczne odtworzenie podpisu może być jedynie uznane za równoważne z podpisem.
Immanentną cechą podpisu jest własnoręczność. Cecha ta umożliwia funkcję identyfikacyjną, gdyż tylko własnoręczny podpis, który zawiera w sobie osobiste cechy charakteru pisma podpisującego (ukształtowanie liter, ich łączenie) pozwala na stwierdzenie za pomocą graficznej ekspertyzy pisma, że jest on autentyczny (zob. orz. SN z 30.12.1993 r., III CZP 146/93, OSN 1994, Nr 5, poz. 94).
Wyjątek od zasady własnoręczności podpisu wprowadza przepis art. 75 PrWeksl.

Nb 88

4. Podpis oznacza nazwisko. Składając podpis na dokumencie obejmującym oświadczenie woli, podpisujący wyraża wolę wywołania określonych skutków prawnych i daje jednocześnie wyraz temu, że dokument zawiera ostateczną, a nie jedynie projektowaną treść danego oświadczenia, że oświadczenie to jest zupełne oraz że pochodzi od osoby podpisanej.
Skoro podpis jest napisanym znakiem ręcznym określonej osoby, to powinien on wskazywać tę osobę, a więc przedstawiać nie tylko jej charakter pisma, ale i dane, które ją indywidualizują. Należą do nich imię i nazwisko, przy czym funkcję indywidualizującą pełni przede wszystkim nazwisko. Z punktu widzenia semantyki podpis oznacza „nazwisko (imię), rzadziej inicjały, napisane zwykle własnoręcznie”, natomiast podpisać się to „napisać własnoręcznie swoje nazwisko (imię), rzadziej inicjały; zaświadczyć, stwierdzić coś swym podpisem” (por. Słownik języka polskiego, t. 2, s. 743).
W mowie potocznej słowo „podpis” jest używane w dwóch różnych znaczeniach. W stosunkach rodzinnych lub towarzyskich przez podpis rozumie się każde zakończenie pisma przez osobę, od której pismo pochodzi, np. tylko imię i to także zdrobniałe. Jeżeli chodzi o podpisy składane w stosunkach urzędowych, zwłaszcza na pismach mających charakter czynności prawnej, przyjmuje się powszechnie, że podpis oznacza imię i nazwisko lub co najmniej nazwisko podpisującego. Przeświadczenie takie utrwaliło się w społeczeństwie ze względu na funkcję nazwiska, która polega na ustaleniu tożsamości osoby fizycznej.
W braku wyraźnego ustanowienia terminologicznego użyte w ustawie wyrazy rozumie się w takim znaczeniu, w jakim są one powszechnie i stale używane w mowie potocznej. Są zatem argumenty na rzecz tezy, że podpis w rozumieniu ustawy powinien obejmować co najmniej nazwisko podpisującego (uz. orz. SN z 30.12.1993 r., III CZP 146/93, OSN 1994, Nr 5, poz. 94).

Nb 89

5. Wymagania dotyczące podpisu. Analiza części składowych weksla trasowanego nasuwa spostrzeżenie, że art. 1 przewiduje wymaganie wskazania nazwiska w odniesieniu do osób trasata i remitenta, a jeśli chodzi o wystawcę – wymaganie jego podpisu. Podobnie ma się rzecz w wypadku weksla własnego, który musi zawierać nazwisko osoby, na której rzecz lub na której zlecenie zapłata ma być dokonana, czyli remitenta. Co się zaś tyczy wystawcy, to weksel musi zawierać jego podpis. Zestawienie tych wymagań w wypadku weksla trasowanego z brzmieniem art. 2 zd. ostatnie, a jeśli chodzi o weksel własny z brzmieniem art. 102 ust. 4, prowadzi do wniosku, że ustawodawca implicite przyjmuje, że podpis wystawcy weksla powinien obejmować jego nazwisko. Gdyby treść podpisu wystawcy mogła być inna, a więc nie obejmować jego nazwiska, przepisy art. 2 ust. 4 i art. 102 ust. 4, byłyby pozbawione praktycznego znaczenia.
Również w doktrynie wyrażony został i to w sposób jednoznaczny pogląd, że podpis wystawcy weksla powinien obejmować co najmniej nazwisko wystawcy. Podpis nie musi natomiast obejmować imienia. Przepisy nie przewidują wymagania wskazania imienia również w odniesieniu do osób remitenta (art. 1 pkt 6 i art. 101 pkt 5) oraz trasata (art. 1 pkt 3), mimo że ułatwiłoby to ich identyfikację. Pominięcie imienia w podpisie lub umieszczenie go w formie skróconej lub w postaci inicjału nie unieważnia weksla. Nieważny będzie natomiast weksel podpisany przez wystawcę wyłącznie imieniem. Unieważnia także weksel umieszczenie na nim zamiast podpisu wystawcy parafy, inicjału będącego pierwszymi literami imienia i nazwiska.
Przez podpis wystawcy weksla według art. 1 i 101 rozumieć należy własnoręczne umieszczenie nazwiska przez wystawcę (orz. SN z 12.5.1933 r., C II Rw. 603/33, RPEiS 1934, s. 780; Zb. Orz. SN 1934, poz. 33).
Prawo wekslowe będące ius strictum wymaga dla powstania zobowiązania podpisu, a ten pojęciowo jest nazwiskiem danej osoby napisanym przez nią samą (orz. SN z 5.11.1930 r., III 1 Rw. 615/30, Zb. Orz. SN 1930, poz. 232).

B. Przesłanki ważności podpisu

Nb 90

1. Przesłanki ważności podpisu. Z zestawienia art. 1 pkt 8 z art. 2 wynika, że podpis wystawcy należy do istotnych części składowych weksla trasowanego, co oznacza, że stanowi przesłankę jego ważności. Podpis wystawcy weksla jest istotnym i najważniejszym wymogiem ważności weksla. Podpis stanowi najważniejszą część składową weksla i ma znaczenie formalne.
Dokument pozbawiony podpisu wystawcy nie będzie uważany za weksel, choćby zawierał pozostałe istotne części składowe weksla (art. 2 ust. 1). Podpis wystawcy jest nie tylko elementem formy weksla, lecz także zobowiązania wekslowego wystawcy. Ważność tego zobowiązania podlega ocenie z jednej strony przez pryzmat przesłanek formalnych, z drugiej zaś materialnych.

Nb 91

2. Przesłanki materialne i formalne ważności podpisu. Zachowanie formy weksla nie oznacza jednak ważności zobowiązania wekslowego wystawcy, gdyż o ważności tej decydują równocześnie przesłanki materialne. Jeżeli okaże się, że osoba, która podpisała weksel jako wystawca, nie miała zdolności wekslowej, jej zobowiązanie wekslowe mimo ważności weksla nie powstanie. Należy więc odróżnić formalne przesłanki od materialnych przesłanek ważności podpisu.
Stosownie do art. 7 wyrażającego zasadę samodzielności podpisów, jeżeli na wekslu znajdują się podpisy osób niezdolnych od zaciągania zobowiązań wekslowych, podpisy fałszywe, podpisy osób nieistniejących albo podpisy, które z jakiejkolwiek innej przyczyny nie zobowiązują osób, które weksel podpisały lub których nazwiskiem weksel został podpisany, nie uchybia to ważności innych podpisów. Trzeba dodać, że tym samym nie uchybia to ważności weksla. Tak więc, weksel może być ważny, mimo że podpis jego wystawcy, oceniany przez pryzmat przesłanek materialnych będzie nieważny.
Z punktu widzenia art. 1, jak i art. 101 dla ważności weksla nie jest istotne, czy podpis wystawcy jest własnoręczny; wystarczy, że stanowi on napisany znak ręczny, który swoim wyglądem przedstawia się jako własnoręczny. Weksel z podrobionym podpisem wystawcy może być wekslem ważnym.

Nb 92

3. Podpis złożony na wekslu warunkiem odpowiedzialności wekslowej. Warunkiem odpowiedzialności wekslowej wystawcy jest, aby podpis złożony na wekslu rzeczywiście pochodził od niego, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 75 i żeby wystawca w chwili złożenia podpisu i wręczenia weksla miał zdolność do czynności prawnych.

Nb 93

4. Dwukrotne podpisanie się na wekslu przez wystawcę. Dwukrotnie podpisanie się na wekslu przez wystawcę nie pozbawia dokumentu charakteru weksla (orz. SN z 21.2.1929 r., III Rw. 69/29, PS 1930, poz. 12).

C. Miejsce złożenia podpisu na wekslu

Nb 94

1. Miejsce złożenia przez wystawcę podpisu na wekslu. Podpis wystawcy musi obejmować treść weksla, tak więc nie wystarczy, że nazwisko wystawcy znajduje się w tekście weksla. Ustawa wymaga, aby podpis był umieszczony na pierwszej stronie weksla i obejmował całą treść weksla. Podpis musi być złożony poniżej polecenia zapłaty sumy wekslowej. Podpis wystawcy umieszcza się zwykle po prawej stronie weksla u dołu. Zamieszczenie podpisu w innym miejscu, np. w poprzek dokumentu powoduje nieważność weksla.
Wymienienie trasata, jego adresu, miejsca płatności poniżej poziomu podpisu nie powoduje nieważności weksla.
Podpis nie może zawierać dodatków określających inaczej rolę podpisującego, np. jako poręczyciel. Dodatki pozbawiają podpis charakteru wystawcy i unieważniają weksel.
Jeżeli podpis wystawcy został skreślony, weksel staje się nieważny. Jeżeli skreślono podpisy tylko niektórych z wystawców, weksel jest ważny, jeżeli pozostał podpis choćby jednego wystawcy.
Uznanie zobowiązania wekslowego ze strony osoby wymienionej na wekslu, jednak na nim nie podpisanej nie ma znaczenia prawnego.

Nb 95

2. Niemożność kwestionowania przez dłużnika autentyczności podpisu. Dłużnik nie może kwestionować autentyczności podpisu na wekslu, który wręczył wierzycielowi jako „swój”, tzn. przez siebie podpisany, co powinno sprowadzić takie same skutki, jak gdyby podpis był skreślony własnoręcznie (orz. SN z 13.10.1938 r., C I 1479/37, RPEiS 1939, Nr 2, s. 416).

D. Czytelność podpisu

Nb 96

1. Czytelność podpisu. W praktyce obrotu prawnego, obok podpisów czytelnych spotyka się i to znacznie częściej podpisy niezupełnie czytelne, a także podpisy nieczytelne.
Ustawodawca, stawiając w przepisach art. 1 i 101 określone warunki formalne, miał na względzie sprawność i bezpieczeństwo obrotu wekslowego. Z punktu widzenia instytucji prawa wekslowego oraz funkcji weksla byłoby więc pożądane, aby z weksla wynikało nie tylko nazwisko, ale i imię oraz adres wystawcy. Jeżeli brak jest adresu, to kolejny posiadacz weksla napotyka przeszkodę w wypełnieniu obowiązku notyfikacji, przewidzianego w art. 45 PrWeksl
W razie nieczytelnego podpisu wystawcy, banki mogą nie przyjąć weksla do dyskonta. W praktyce tak podpisany przez wystawcę weksel może nie spełniać należycie funkcji kredytowej. Trzeba również brać pod uwagę to, że mimo instytucjonalnych gwarancji przewidzianych w przepisach Prawa wekslowego dla ułatwienia obiegowości weksla, weksel z niedającym się odczytać podpisem wystawcy może w praktyce nie spełniać należycie także funkcji obiegowej, gdyż osoby trzecie mogą nie przyjąć go od remitenta. Przytoczone przykładowo ograniczenia funkcji weksla z nieczytelnym podpisem wystawcy mogą wystąpić w praktyce z uwagi na wątpliwości co do osoby wystawcy. Wątpliwość taka, która zrodzić się może również w razie złożenia podpisu w sposób niezupełnie czytelny, nie czyni jednak weksla nieważnym, bo podpis wystawcy jakkolwiek nieczytelny, ale istnieje, a wątpliwość może być usunięta innymi środkami dowodowymi. Samo przyjęcie weksla z nieczytelnym podpisem wystawcy zawsze będzie pozostawione do uznania remitenta. Również w doktrynie przeważa stanowisko, że mniejsza lub większa czytelność podpisu wystawcy nie wpływa na ważność weksla, gdyż przy jej ocenie chodzi jedynie o zewnętrzny wygląd dokumentu, nie zaś o to, czy osoba, którą wskazuje podpis zaciągnęła zobowiązanie wekslowe (uz. orz. SN z 30.12.1993 r., III CZP 146/93, OSN 1994, Nr 5, poz. 94).
Prawo wekslowe nie wymaga dla ważności weksla, aby podpis był czytelny. Podpis nieczytelny powinien jednak być złożony w formie zwykle używanej przez wystawcę (orz. SN z 30.12.1993 r., III CZP 146/93, OSNC 1994, Nr 5; orz. SN z 12.2.2004 r., V CK 183/03, niepubl.; uchw. SN z 21.4.2004 r., III CZP 13/04, MoP 2004, Nr 15).
Jeszcze na tle przepisów rozp. Prezydenta Rzeczypospolitej z 14.11.1924 r. o Prawie wekslowym (Dz.U. RP Nr 100, poz. 926) w orzecznictwie SN utrwaliło się stanowisko, że pojęcie podpisu mieści w sobie własnoręczne umieszczenie na wekslu imienia i nazwiska lub co najmniej nazwiska podpisującego (por. w szczególności orz. SN z 19.3.1928 r., Rw. 2483/27, OSP 1928, poz. 419; orz. SN z 22.5.1930 r., Rw. 2663/29, OSP 1930, poz. 323; orz. SN z 5.11.1930 r., III.1.Rw. 613/30, Zb.Urz. 1932/II, poz. 232; z 12.5.1933 r., C II 603/33, Zb.Urz. 1934, poz. 33).
Podpis na wekslu nie musi być zupełny, wystarczy to, co jest potrzebne do zindywidualizowania wystawcy (orz. SA w Poznaniu z 30.12.1930 r., II U 311/30, PPH 1932, poz. 873).
Ze względu na obiegowość weksla, który w większości przypadków może być indosowany na osoby nieznające wystawcy, w obrocie wekslowym stosuje się zasadę, że jeżeli wystawcą jest osoba fizyczna, wymaga się, aby obok podpisu nieczytelnego, napisała czytelnie swoje nazwisko.

Nb 97

2. Parafa, inicjały. Przyjmując, że podpis wystawcy weksla może być wykonany w sposób niedający się odczytać, trzeba rozważyć, czy oznacza to, że może on przybrać dowolną postać pisanego znaku ręcznego i czy tym samym podpisem są również parafy, skrót podpisu lub inicjały. Jeżeli chodzi o zakres użytych pojęć nie budzi wątpliwości, że inicjały to początkowe litery imienia i nazwiska. Parafa oznacza „skrót podpisu zwykle urzędowego; inicjały podpisującego dokument, list” (por. Słownik języka polskiego, t. 2, s. 601).
Należy jednak odróżnić pojęcie parafy od skrótu podpisu. Przez parafę, jeśli chodzi o formę, należy rozumieć znak ręczny składający się z inicjałów, a przez skrócony podpis należy rozumieć pominięcie niektórych liter w celu uczynienia go krótszym. Parafę odróżnia od podpisu przede wszystkim funkcja. Parafa stanowi sposób sygnowania dokumentu mający świadczyć o tym, że jest on przygotowany do złożenia podpisu. Nawet wówczas, gdy parafujący zamiast inicjałów zamieści na dokumencie swój pełny podpis, jego znak zachowa jedynie znaczenie przygotowania dokumentu do złożenia na nim podpisu. O merytorycznym znaczeniu znaku przesądza w takim wypadku treść dokumentu.
Podpis wystawcy weksla musi obejmować co najmniej nazwisko. Z wymagania tego wynika, że nie chodzi o dowolną postać pisanego znaku ręcznego, lecz o napisane nazwisko. Wymaganie podpisania nazwiskiem to wymaganie napisania swojego nazwiska. Nazwisko to może być skrócone; pomijanie niektórych liter, zwłaszcza samej końcówki nazwiska jest w praktyce obrotu prawnego powszechne. Ma ono zresztą charakter względny, gdyż podpis, obejmujący w intencji podpisującego pełne nazwisko może swoim wyglądem przedstawiać się jako skrócony. Nie można zatem formułować ogólnych wskazań co do długości lub kształtu podpisu, poza tym, że ma on stanowić napisane nazwisko, niekoniecznie czytelnie, ale w sposób charakterystyczny dla osoby podpisanej. Istotne jest bowiem to, aby napisany znak ręczny przy całej tolerancji co do kształtu własnoręcznego podpisu stwarzał w stosunku do osób trzecich pewność, że podpisujący chciał podpisać się pełnym swoim nazwiskiem oraz że uczynił to w formie, jakiej przy podpisywaniu dokumentów stale używa. Takiej pewności nie stwarzają same inicjały, czyli parafa, toteż nie mogą być one uznane za podpis wystawcy weksla. Podpis nieczytelny stanowi wyraz woli napisania nazwiska jedynie wówczas, gdy podpisujący w taki właśnie sposób pisze swoje nazwisko, składając podpisy na dokumentach. Dlatego też podpis nieczytelny powinien być złożony w formie zwykle używanej przez wystawcę weksla, a więc w formie, która jest tym samym znana szerszemu kręgowi osób. Tak wykonany podpis, choć nie daje się odczytać, wyraża napisane nazwisko, a zarazem pełni funkcję identyfikacyjną.
W razie złożenia przez wystawcę weksla podpisu w powyższej formie spełnienie wymagania przewidzianego w art. 1 pkt 8 lub w art. 101 pkt 7 nie będzie budzić wątpliwości osób, którym taka właśnie forma podpisu wystawcy jest znana. Dla pozostałych osób podpis nieczytelny będzie natomiast podstawą domniemania, że został złożony w formie zwykle używanej przez wystawcę (uz. orz. SN z 20.12.1993 r., III CZP 146/93, OSN 1994, Nr 5, poz. 94).

E. Podmioty upoważnione do składania podpisu

Nb 98

1. Podmioty upoważnione do składania podpisu. Wystawcą może być osoba fizyczna mająca zdolność do czynności prawnych, osoba prawna oraz podmiot niebędący ani osobą fizyczną, ani osobą prawną, mający z mocy przepisów ustawy zdolność do zaciągania zobowiązań, np. spółka jawna.
Ten, kto nie ma zdolności do czynności prawnych, nie ma też zdolności do zaciągania zobowiązań wekslowych (orz. SN z 31.3.1993 r., III CZP 176/92, OSN 1993, Nr 10, poz. 171).

Nb 99

2. Składanie podpisu. Osoba fizyczna podpisuje weksel sama lub przez przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis wystawcy jako osoby fizycznej obejmuje co najmniej jej nazwisko napisane własnoręcznie, z wyjątkiem art. 75 PrWeksl. Dla bezpieczeństwa i pewności obrotu wekslowego wskazane jest, aby osoba fizyczna obok imienia i nazwiska podała adres zamieszkania.
Osoby prawne działają poprzez swoje organy powołane do reprezentacji (art. 38 KC) i pełnomocników, prokurentów. Podpis wystawcy jako osoby prawnej obejmuje firmę (nazwę), tj. pieczęć firmową oraz podpisy osób upoważnionych do zaciągania w imieniu tego podmiotu zobowiązań wekslowych. Częstym zjawiskiem występującym w praktyce jest używanie skróconej nazwy firmy, która w wielu wypadkach nie jest uwidoczniona we właściwym rejestrze. Jeżeli skrót nie jest przewidziany w umowie lub statucie oraz nie jest uwidoczniony we właściwym rejestrze, podmiot powinien używać pełnej nazwy (firmy). Dla bezpieczeństwa i pewności obrotu wekslowego wskazane jest aby obok firmy (nazwy) została podana siedziba osoby prawnej.
Na ważność weksla nie wpływa natomiast fakt zmiany przez wystawcę weksla nazwiska, nazwy (firmy) po wystawieniu weksla.

Nb 100

3. Spółka jawna. Do podpisywania weksla są upoważnieni w spółce jawnej: wspólnik spółki jawnej uprawniony do zaciągania w imieniu spółki zobowiązań wekslowych w sposób określony w rejestrze przedsiębiorców i w umowie spółki, prokurent spółki w zakresie umocowania, likwidatorzy, gdy jest to potrzebne do ukończenia dawnych interesów spółki.

Nb 101

4. Spółka komandytowa. W spółce komandytowej do podpisywania weksla upoważniony jest wspólnik spółki komandytowej, niebędący komandytariuszem, uprawniony do zaciągania zobowiązań wekslowych w imieniu spółki w sposób określony w rejestrze przedsiębiorców i umowie spółki. Komandytariusz może podpisać weksel, o ile posiada pełnomocnictwo do zaciągania zobowiązań wekslowych, prokurent spółki w zakresie umocowania, likwidatorzy, gdy jest to potrzebne do ukończenia dawnych interesów.

Nb 102

5. Spółka z o.o. W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością uprawniony jest zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w sposób określony w rejestrze przedsiębiorców, prokurent spółki w zakresie umocowania, likwidatorzy, gdy jest to potrzebne do ukończenia dawnych interesów.

Nb 103

6. Spółka akcyjna. W spółce akcyjnej uprawniony jest zarząd spółki akcyjnej w sposób określony w rejestrze przedsiębiorców, prokurent spółki w zakresie umocowania, likwidatorzy, gdy jest to potrzebne do ukończenia dawnych interesów.

Nb 104

7. Przedsiębiorstwo państwowe. W przedsiębiorstwie państwowym uprawniony jest dyrektor w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów. Zastępcy dyrektora i pełnomocnicy przedsiębiorstwa, tzw. rejestrowi muszą mieć do podpisania weksla pełnomocnictwo szczególne.

Nb 105

8. Fundacja. W fundacji upoważnieni do podpisania weksla są członkowie zarządu fundacji wpisani do rejestru fundacji w sposób określony w tym rejestrze.

Nb 106

9. Stowarzyszenie. W stowarzyszeniu uprawnieni są członkowie zarządu stowarzyszenia posiadającego osobowość prawną w sposób określony w rejestrze stowarzyszeń.

Nb 107

10. Spółdzielnia. W spółdzielni upoważniony jest zarząd spółdzielni w sposób określony w rejestrze przedsiębiorców i w statucie spółdzielni, likwidatorzy spółdzielni, gdy jest to potrzebne do zakończenia dawnych interesów.

Nb 108

11. Przedsiębiorstwo zagraniczne. Wystawcą weksla nie może być przedsiębiorstwo zagraniczne z powodu braku zdolności do czynności prawnych. Wystawcą weksla może być jedynie właściciel tego przedsiębiorstwa, tj. zagraniczna osoba fizyczna lub prawna.
Przedsiębiorstwo zagraniczne w rozumieniu ustawy z 6.7.1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium PRL działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne niebędące osobą prawną nie ma zdolności wekslowej (uchw. SN z 23.4.1993 r., III CZP 7/93, Wok. 1993, Nr 8, s. 7; Rej. 1993, Nr 12, s. 136).

Nb 109

12. Spółka cywilna. Wystawcą nie może być również spółka cywilna, która nie jest osobą prawną i która nie ma zdolności do zaciągania zobowiązań. Wystawcą weksla mogą być wyłącznie wspólnicy spółki cywilnej.
Spółka cywilna nie ma zdolności wekslowej (uchw. SN z 31.3.1993 r., II CZP 176/92, Wok. 1993, Nr 7, s. 2; PiŻ 1998, Nr 35).

Nb 110

13. Ogłoszenie upadłości likwidacyjnej. Po ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej upadły nie może zobowiązać się w stosunku do mienia stanowiącego masę upadłości. Czynności prawne upadłego dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości, wobec którego upadły utracił prawo zarządu są nieważne. Po ogłoszeniu „likwidacyjnej” upadłości osobą właściwą do podpisania weksla jest syndyk masy upadłości.
Jeżeli została ogłoszona upadłość z możliwością zawarcia układu, a zarząd mieniem wchodzącym w skład masy upadłości sprawuje upadły (zarząd własny), to upadły uprawniony jest do dokonywania czynności zwykłego zakupu. Na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda nadzorcy sądowego. Zaciąganie zobowiązań wekslowych przekracza zakres zwykłego zarządu.

Nb 111

14. Osoby niepiśmienne lub niemogące pisać. Za osoby niepiśmienne lub niemogące pisać może podpisać się na wekslu inna osoba, której podpis powinien być uwierzytelniony przez notariusza lub urząd gminy, miasta z zaznaczeniem, że osoba ta podpisała się na życzenie niepiśmiennego lub niemogącego pisać. Uwierzytelnienie musi być umieszczone na wekslu lub na przedłużku.

Nb 112

15. Kilku wystawców weksla. Wystawcą może być jedna osoba lub też z uwagi na brak odmiennych unormowań w prawie wekslowym kilka osób. Dopuszczalne jest wskazanie kilku wystawców kumulatywnie. Przepis art. 366 § 1 KC, który dopuszcza wielość dłużników stwierdzając, że wierzyciel wekslowy będzie mógł żądać zapłaty całości lub części kwoty weksla od wszystkich wystawców, od kilku z nich lub każdego z osobna, a zapłata kwoty wekslowej przez któregokolwiek z nich zwalnia pozostałych wystawców.
Nie jest natomiast dopuszczalne wystawienia weksla przez kilku wystawców wskazanych alternatywnie lub sukcesywnie.
Wystawca może być równocześnie remitentem (art. 3 ust. 1), a w pewnych sytuacjach sam trasatem (art. 3 ust. 2 PrWeksl).
Jeżeli wystawców jest kilku, ich odpowiedzialność jest solidarna (art. 47 PrWeksl) w stosunku do posiadacza weksla. Natomiast ich stosunek między sobą, w szczególności prawo regresu, normuje nie prawo wekslowe, lecz prawo cywilne.

Nb 113

16. Podpis weksla przez pełnomocnika. Zarówno osoba fizyczna, jak i prawna oraz podmiot niebędący ani osobą fizyczną, ani osobą prawną, mający jednak z mocy przepisów ustawy zdolność do zaciągania zobowiązań, np. spółka jawna, może podpisać się przez pełnomocnika.
Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe), np. rodzice wobec dziecka albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo). W obu tych przypadkach stosować należy przepisy Kodeksu cywilnego.
Pełnomocnictwo do zaciągania zobowiązań wekslowych musi być udzielone w formie pisemnej. Pełnomocnictwo musi być rodzajowe lub szczególne, musi zawierać wyraźne upoważnienie do zaciągania zobowiązań wekslowych, np. „upoważniam do podpisania w dniu 15.10.2007 r. weksla na kwotę 100 000 zł”. Pełnomocnictwo ogólne nie upoważnia do zaciągania zobowiązań wekslowych, np. zastępcy dyrektora i pełnomocnicy wpisani do rejestru, pełnomocnicy ustanowieni przez zarząd spółdzielni nie mogą bez osobnego upoważnienia podpisywać weksli. Do podpisywania weksli upoważnia prokura.
Poprawna forma podpisywania weksla przez pełnomocnika powinna zawierać własnoręczny podpis pełnomocnika oraz wskazywać na stosunek pełnomocnictwa, np. „X jako pełnomocnik Y”, a w wypadku osób prawnych oraz spółki komandytowej i jawnej podpisy przedstawicieli powinny być złożone pod stemplem firmowym. Stempel firmowy może być zastąpiony napisaną odręcznie lub maszynowo nazwą (firmą) podmiotu. Wymogi te są niezbędne ze względu na obiegowy charakter weksla, osoba bowiem, która otrzyma weksel w drodze indosu musi mieć całkowitą jasność, kto jest wobec niej zobowiązany do zapłaty weksla.
Podpisanie weksla przez pełnomocnika działającego w granicach umocowania i w sposób określony przez prawo wekslowe pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.
Nie zobowiązuje wekslowo osoby reprezentowanej podpisanie weksla przez pełnomocnika tylko jego własnym nazwiskiem, gdy z weksla nie wynika, że podpisał on weksel jako przedstawiciel innej osoby; w tym wypadku pełnomocnik odpowiada sam wekslowo. Pełnomocnik nie zobowiązuje wekslowo mocodawcy także wtedy, jeśli napisze na wekslu tylko jego nazwisko bez złożenia swego podpisu.
Podpis własnoręczny na wekslu jest istotną przesłanką zobowiązania wekslowego, z weksla zatem nie odpowiada osoba, którą na wekslu podpisała osoba inna, choćby z jej upoważnienia (orz. SN z 13.3.1928 r., Rw. III 508/28, PPH 1929, poz. 386).
Osoba, która nie podpisała weksla własnoręcznie, lecz upoważniła do podpisu zastępcę, nie odpowiada wekslowo, jeżeli zastępca zamieścił na wekslu tylko podpis osoby zastąpionej bez uwidocznienia stosunku zastępstwa (orz. SN z 19.5.1928 r., Rw. 2483/27, RPEiS 1928, s. 1033).
Niezależnie od tego, czy chodzi o osobę fizyczną, prawną, czy podmiot nieposiadający osobowości prawnej, podpis złożony na wekslu nie zobowiązuje osoby reprezentowanej, jeżeli osoba składająca podpis w jej imieniu nie była umocowana do działania w jej imieniu. Zgodnie bowiem z art. 8, kto podpisał weksel jako przedstawiciel innej osoby nie będąc umocowanym do działania w jej imieniu, odpowiada sam wekslowo. Dotyczy to przypadków, gdy osoba podpisująca weksel w imieniu innej osoby nie posiadała właściwego pełnomocnictwa uprawniającego do podpisywania weksli, pełnomocnictwo wygasło, gdy ktoś podpisuje weksel jako przedstawiciel osoby nieistniejącej, przedstawiciel przekroczył granice swego umocowania, np. osoba, która podpisała weksel miała pełnomocnictwo do zaciągnięcia zobowiązania wekslowego do 800 zł, a podpisała weksel na 1000 zł, przedstawiciel podpisał weksel sam, podczas, gdy był upoważniony do podpisywania weksli tylko łącznie z drugą osobą.
Podpisanie weksla przez prokurenta uprawnionego do podpisywania firmy jedynie łącznie z innym prokurentem lub łącznie ze wspólnikiem firmy nie rodzi zobowiązania wekslowego po stronie firmy nawet w wypadku późniejszego uznania tego roszczenia ze strony uprawnionych przedstawicieli firmy (orz. SN z 10.5.1935 r., C II 354/35, Zb. Orz. SN 1935, poz. 433).
Przedstawiciel, który przekroczył granice umocowania, odpowiada za zapłatę całej sumy wekslowej, jednak może żądać od reprezentowanego zwrotu tej części sumy wekslowej, do wysokości której miał prawo zaciągać w jego imieniu zobowiązania wekslowe. Jeżeli przedstawiciel wykupi podpisany przez siebie weksel, ma takie same prawa, jakie miałaby osoba, której jest rzekomo przedstawicielem. Dotyczy to zarówno przedstawiciela, który podpisał się za inną osobę nie mając do tego w ogóle upoważnienia, jak i tego, który przekroczył granice swego umocowania. W szczególności rzekomy pełnomocnik ma prawo żądać zapłaty weksla od wszystkich osób podpisanych na wekslu przed osobą rzekomo reprezentowaną na zasadach określonych w przepisach o zwrotnym poszukiwaniu. Rzekomy przedstawiciel nie ponosi odpowiedzialności wobec osoby, która wiedziała w chwili przyjęcia weksla o braku umocowania (art. 103 § 3 KC w zw. z art. 104 KC). Nie ma natomiast znaczenia dla odpowiedzialności rzekomego przedstawiciela, czy on sam wiedział, czy też nie o braku swego umocowania (zob. I. Heropolitańska, Weksel w obrocie gospodarczym, s. 52).