Redakcja: Ewa Sadowska

Wydawca: Joanna Ziemiecka

Projekt okładki: GRAFOS

Skład i łamanie: DTP Service

© Wydawnictwo C.H. Beck 2012

ISBN 978-83-255-4900-8

Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o.
ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa

Konwersja: eLitera s.c.

Spis treści

Przedmowa

Wykaz skrótów

Wykaz literatury

Skarga kasacyjna w postępowaniu cywilnym

Część I. Komentarz

I. Skarga kasacyjna w polskim prawie cywilnym

II. System kasacyjny a system rewizyjny

III. Charakter prawny skargi kasacyjnej

IV. Cel i funkcja skargi kasacyjnej

V. Dopuszczalność skargi kasacyjnej

1. Orzeczenie istniejące

2. Orzeczenie podlegające zaskarżeniu skargą kasacyjną

3. Ograniczenia dopuszczalności skargi kasacyjnej

3.1. Ograniczenia przedmiotowe

3.2. Ograniczenia kwotowe

VI. Legitymacja do wniesienia skargi kasacyjnej

1. Podmioty uprawnione do wniesienia skargi kasacyjnej

1.1. Strony postępowania oraz podmioty, które przystąpiły do postępowania

1.2. Podmioty, którym ustawa przyznaje prawo do wniesienia skargi kasacyjnej

VII. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej

1. Żądanie doręczenia orzeczenia sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem

2. Wniesienie skargi kasacyjnej w terminie

3. Przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej

VIII. Sąd właściwy do przyjęcia skargi kasacyjnej

IX. Forma i treść skargi kasacyjnej

1. Forma skargi kasacyjnej

2. Obligatoryjne elementy skargi kasacyjnej

2.1. Wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej

2.2. Wymagania formalne zwykłe skargi kasacyjnej

2.3. Fakultatywne elementy skargi kasacyjnej

3. Treść skargi kasacyjnej

3.1. Oznaczenie zaskarżonego orzeczenia oraz wskazanie zakresu zaskarżenia

3.2. Przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie

3.3. Wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu uchylenia i zmiany

3.4. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie

3.5. Oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia

3.6. Odpisy skargi kasacyjnej

4. Skutki niezachowania wymagań konstrukcyjnych i formalnych zwykłych skargi kasacyjnej

X. Podstawy skargi kasacyjnej

1. Naruszenie prawa materialnego

2. Naruszenie prawa procesowego

3. Zakaz podnoszenia zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów

XI. Przymus adwokacko-radcowski

XII. Procedura postępowania w sprawie skargi kasacyjnej

1. Kontrola wstępna skargi kasacyjnej

2. Przedsąd kasacyjny i jego przesłanki

2.1. Przesłanka występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego

2.2. Przesłanka istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów

2.3. Przesłanka nieważności postępowania

2.4. Przesłanka oczywiście uzasadnionej skargi kasacyjnej

3. Rozpoznanie merytoryczne skargi kasacyjnej w granicach zaskarżenia i podstaw skargi

4. Orzeczenia w przedmiocie skargi kasacyjnej

4.1. Odrzucenie skargi kasacyjnej

4.2. Przyjęcie lub odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

4.3. Oddalenie skargi kasacyjnej

4.4. Uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości lub w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

4.5. Uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy

4.6. Uchylenie wydanych wyroków i odrzucenie pozwu lub umorzenie postępowania

XIII. Związanie wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy

XIV. Odpowiednie stosowanie do postępowania kasacyjnego przepisów o apelacji

XV. Koszty postępowania kasacyjnego

XVI. Relacje między skargą kasacyjną a innymi nadzwyczajnymi środkami zaskarżenia prawomocnego orzeczenia sądu

XVII. Ocena regulacji skargi kasacyjnej i dostępu do Sądu Najwyższego

Część II. Wzory pism procesowych skargi kasacyjnej

I. Wzór skargi kasacyjnej z powodu nieważności postępowania (podstawa proceduralna)

II. Wzór skargi kasacyjnej oczywiście uzasadnionej (podstawa proceduralna)

III. Wzór skargi kasacyjnej z powodu zaistnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych (podstawa materialna)

IV. Wzór skargi kasacyjnej z powodu wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego (podstawa proceduralna i materialna)

Indeks

Przedmowa

Niniejsza książka zawiera omówienie i analizę przepisów dotyczących skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym, wzory skargi kasacyjnej, wybór najnowszego orzecznictwa Sądu Najwyższego odnoszącego się do skargi oraz wiele praktycznych wskazówek ułatwiających sporządzenie skargi kasacyjnej.

Celem książki jest przystępne przekazanie niezbędnych informacji każdemu zainteresowanemu skorzystaniem ze skargi kasacyjnej. Książka jest adresowana do szerokiego kręgu odbiorców, nie tylko do prawników. Głównie jednak będzie przydatna dla adwokatów i radców prawnych oraz aplikantów adwokackich i radcowskich, gdyż to oni będą sporządzać i wnosić skargi kasacyjne.

Książka omawia całościowo problematykę związaną z wnoszeniem i rozpoznaniem skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym, ale głównie koncentruje się na aspektach praktycznych, które mają ułatwić skuteczne złożenie skargi kasacyjnej i jej merytoryczne rozpoznanie przez Sąd Najwyższy.

Tematyka skargi kasacyjnej ma ogromne znacznie w praktyce adwokacko-radcowskiej i jest szczególnie ważna, gdyż skarga kasacyjna jest często ostatnim, nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji w wielu sprawach cywilnych. Znajomość zagadnień skargi kasacyjnej jest tym bardziej istotna, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego widoczna jest tendencja do tworzenia utrudnień z korzystania ze skargi kasacyjnej. Książka w zwięzłej i przystępnej formie zawiera wszystkie niezbędne informacje ułatwiające korzystanie ze skargi kasacyjnej.

W swojej kilkunastoletniej praktyce zawodowej jako pełnomocnik procesowy wielokrotnie zajmowałam się tą tematyką, znam zarówno problemy praktyczne, jak i teoretyczne związane ze skargą kasacyjną, wiem, z jakimi trudnościami spotykają się zawodowi pełnomocnicy, którzy mają sporządzić i wnieść skutecznie skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego.

Z doświadczenia zawodowego wynika, że obraz skargi kasacyjnej w społecznym odbiorze jest zniekształcony. Skarga kasacyjna postrzegana jest zwykle jako środek zaskarżenia orzeczenia sądowego wszczynający kolejną instancję sądową, a w rzeczywistości skarga kasacyjna wnoszona jest poza tokiem instancyjnym jako nadzwyczajny środek zaskarżenia służący kontroli zgodności z prawem prawomocnych wyroków i niektórych postanowień kończących postępowanie w sprawie wydawanych przez sądy drugiej instancji. Sąd Najwyższy nie rozstrzyga po raz trzeci merytorycznie sprawy, rozpoznaje tylko wniesioną skargę kasacyjną i kontroluje legalność zaskarżonego prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji w zakresie określonym przez skarżącego w skardze.

Dostępność skargi kasacyjnej w praktyce jest znacznie ograniczona. Skarga kasacyjna nie jest środkiem prawnym przysługującym we wszystkich sprawach cywilnych. Nie w każdej sprawie cywilnej jest zagwarantowana dostępność do Sądu Najwyższego ze skargą kasacyjną. Skargę kasacyjną można wnieść tylko wtedy, gdy przewidują to przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Skarga nie dotyczy spraw typowych, nieskomplikowanych, które nie stwarzają możliwości wypowiedzenia się Sądowi Najwyższemu w kwestiach istotnych prawnie. Warto pamiętać, że w skardze kasacyjnej przeważa przede wszystkim interes publiczny, a nie indywidualny podmiotu wnoszącego skargę. Skargi kasacyjne, które rozpoznaje Sąd Najwyższy, dotyczą spraw budzących poważne wątpliwości prawne, zawierających problemy jurydyczne, które wpływają na rozwój prawa oraz umożliwiają Sądowi Najwyższemu ujednolicenie orzecznictwa i przedstawienie właściwej interpretacji przepisów prawa.

Pisząc tę książkę, dzielę się własnym doświadczeniem zawodowym z nadzieją, że ta publikacja okaże się pomocna przy sporządzaniu skarg kasacyjnych przez pełnomocników i ułatwi im skuteczne wnoszenie skarg kasacyjnych oraz w większym stopniu zapewni ich merytoryczne rozpoznanie przez Sąd Najwyższy.

W wielu sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem sądu drugiej instancji skarga kasacyjna jest ostatnią szansą, z której warto skorzystać.

W książce zostały uwzględnione stan prawny, literatura i orzecznictwo w zakresie tematyki skargi kasacyjnej na marzec 2012 r. (uwzględnia zmiany wchodzące w życie 3.5.2012 r.).

Warszawa, marzec 2012 r.

adw. Lidia Bagińska

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki