Piotr Saternus

e - LEKSYKON
URBANISTYKI
I PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO

Wydawnictwo Poraj, Batorz 2013

 Motto:

Jeśli użyjemy nowych słów w starych okolicznościach

lub dawnych pojęć w nowym kontekście i otoczeniu,

to jesteśmy o krok od stworzenia nowej, innej jakości.

Kreacja ładu przestrzennego zaczyna się od słowa.

Instrukcja obsługi:

Aby szybko dotrzeć do szukanego terminu, utworzono Słownik, gdzie można znaleźć odwołania do głównych liter w kolejności alfabetycznej oraz do wszystkich pierwszych haseł na każdej stronie „e-Leksykonu”. Tutaj zastosowano formułę alfabetyczną. Żeby znaleźć się na właściwej stronie z szukanym hasłem, wystarczy podświetlić podkreślony wyraz lub wyrażenie, kliknąć na niego i odszukać właściwy termin na wyszukanej stronie.

Będąc w „e-Leksykonie”, posłużono się formułą słów kluczowych, które po ich wybraniu, kierują do innych terminów (akapitów), poszerzających znaczenie szukanego hasła.

PRZEDMOWA

Leksykon, według definicji, to specjalistyczny, encyklopedyczny zbiór haseł, terminów i pojęć wraz z objaśnieniami ich znaczeń i opisami, zawierającymi skondensowane wiadomości dotyczące danej dziedziny.

Hasła uporządkowano alfabetycznie, przy czym wiele z nich ma kilka różnych lub zbliżonych definicji, dających się podzielić na dwie grupy: powszechnie stosowane i legalne. Pierwsze to te, które zostały zaczerpnięte z różnych publikacji, literatury i opracowań specjalistycznych, a także z codziennej praktyki zawodowej. Definicje legalne zaś to takie, które prawnie obowiązują i przywołano ich treść bezpośrednio ze słowniczków aktualnych aktów prawnych (ustawy, rozporządzenia, zarządzenia itp.), z pominięciem jednak stosowanych tam sformułowań typu: „rozumie się przez to”, „oznacza to”, „należy rozumieć, jako” itp. w trosce o zachowanie oryginalności, w definicjach tych nie użyto funkcji odsyłania do innych haseł, nie zmieniano liczby mnogiej na pojedynczą lub odwrotnie, nie poprawiano interpunkcji ani użytej formy gramatycznej. Przy definicjach legalnych, każdorazowo umieszczanych na końcu objaśniania danego pojęcia, podano oznaczenie (skrót literowy) przepisu prawnego, z którego zaczerpnięto jego znaczenie i tak, np. indeks (uop) oznacza, że treść definicji pochodzi z Ustawy o ochronie przyrody. Wykaz źródeł definicji powszechnych i legalnych umieszczono na końcu książki, przy czym grupę źródeł legalnych podzielono na podstawowe, tj. wynikające z aktów prawnych dotyczących planowania przestrzennego i urbanistyki oraz uzupełniające, tj. zawarte w przepisach dziedzin pokrewnych, lecz teoretycznie i praktycznie ściśle związanych z urbanistyką i planowaniem.

Leksykon niniejszy nie zawiera ilustracji, rysunków i tabel, a obszerność zbioru haseł i odpowiadających im definicji wynika z przyjętej metody ich kwalifikacji, zgodnej z zakresem merytorycznym urbanistyki i przypisanemu jej ośmiu czynników miastotwórczych, tj.: przyrody, gospodarki, zdrowia, kompozycji, prawa, komunikacji, obronności i historii, ustalonych przez prof. Tadeusza Tołwińskiego:

Schemat 1. Mapa czynników urbanistycznych według prof. T. Tołwińskiego (interpretacja autora).

Autor e-Leksykonu dokonał jednak reinterpretacji tego klasycznego zestawienia, wprowadzając czynnik ludności (cóż znaczy urbanistyka bez pierwiastka sprawczego), rozszerzając czynnik przyrody do pojęcia geografii, a historię i kompozycję zastępując odpowiednio szerszymi dziedzinami, tj. nauką i kulturą.

Schemat 2.1. Mapa czynników urbanistycznych - reinterpretacja autora.

Takie ujęcie problematyki znakomicie uzasadnia zakres teorii i praktyki urbanistycznej oraz zakres wyboru haseł. Przy ich selekcji dodatkowo uwzględniono niektóre elementy składowe mianowicie: ludność (populację, demografię, socjologię, etnografię), bezpieczeństwo (kraju, domu, osobiste, mienia, zdrowia), geografię (geomorfologię, geodezję, klimat, zasoby naturalne, środowisko), komunikację (łączność i transport wraz z urządzeniami i obiektami), gospodarkę (finanse, budownictwo, nieruchomości, energetykę), prawo (własności, władzę, prawo cywilne, administracyjne, miejscowe), naukę (filozofię, statystykę, informatykę, historię, antropologię) i kulturę (architekturę, sztukę, zabytki, wypoczynek). Wszystkie te dziedziny po części wpływają i współtworzą urbanistykę i planowanie przestrzenne, w tym także planowanie transgraniczne włącznie, stąd pojawia się pewna ilość haseł dotyczących Unii Europejskiej.

Według tego właśnie klucza dokonano wyboru haseł i pojęć, uwzględniając jeszcze jeden aspekt: każde hasło, nawet takie, które pozornie nie mieści się w wyżej wymienionych czynnikach miastotwórczych, musi mieć oczywisty, lub co najmniej potencjalny wpływ na sposób wykorzystania i zagospodarowania terenów oraz na jakość ładu przestrzennego. Dokonany dla „e-Leksykonu…” wybór terminów i haseł stanowi widomy dowód wielodyscyplinarności i uniwersalności dziedzin, które obejmuje.

„e-Leksykon” polecany jest nie tylko urbanistom i specjalistom od planowania przestrzennego, lecz także wszystkim tym, którzy interesują się przestrzenią i środowiskiem człowieka, a mają na jakikolwiek wpływ. Warto tutaj przypomnieć, że każda jakość urbanistyki i zagospodarowania przestrzennego tworzona jest nie tylko przez ludzi wykonujących zawód planisty przestrzennego, ale także, a może przede wszystkim przez tych, którzy podejmują decyzje (i to nie tylko przestrzenne), a więc polityków, przedstawicieli władz rządowych i samorządowych, zarządców (publicznych i prywatnych) oraz wszystkich właścicieli i zarządców nieruchomości. Im to właśnie, między innymi, „e-Leksykon…” ten jest dedykowany.

Zastosowane skróty i kwalifikatory:

dawn. - przestarzałe, odnosi się do haseł dawnych, rzadko dzisiaj używanych;

por. - porównaj z innym, zbliżonym znaczeniowo hasłem;

pot. - potocznie, odnosi się do wyrazów używanych w życiu codziennym;

zob. - zobacz i przeczytaj więcej o pokrewnym temacie z innej dziedziny;

(…) - odnosi się do haseł zdefiniowanych w akcie prawnym, oznaczonym skrótem według wykazu;

[…] - słowa lub wyrażenia w definicjach legalnych użyte przez autora jako domyślne;

(proj. …) - odnosi się do haseł zdefiniowanych w projekcie aktu prawnego, oznaczonego skrótem według wykazu;

→  przejdź do…

podkreślenia - umożliwiają interaktywne przemieszczanie się po całym "e-Leksykonie".

Występujące w niektórych definicjach nazwy obcojęzyczne oraz ustawy i rozporządzenia - zaznaczono kursywą.

* * *

„e-Leksykon” ma postać interaktywną, to znaczy, że aby poszerzyć zakres informacji o jakimś pojęciu lub zapoznać się z jego definicją w innym miejscu, należy kliknąć dwa razy na oznaczone podkreślone słowo lub wyrażenie, co umożliwi automatycznie odnaleźć szukane hasło. Dobór wyrażeń kierujących do pokrewnego hasła został dokonany na zasadzie bezpośrednich skojarzeń, podstawowych znaczeń merytorycznych i bliskoznacznych, czyli tak zwanych słów kluczowych (tagów), które z kolei umożliwiają łatwe i niekończące się podróżowanie po całym e-Leksykonie.

Dla ułatwienia w wyszukiwaniu haseł udostępniono skrócony spis haseł (Słownik), które rozpoczynają każdą stronę, co eliminuje uciążliwe przewijanie całego tekstu e-Leksykonu, pozwalając natychmiast znaleźć się w bezpośrednim (alfabetycznie rzecz biorąc) sąsiedztwie szukanego terminu lub frazy.

Słownik (wybrane hasła)

A, addycja, administracja samorządowa, aedicula, aglomeracja monocentryczna, agroturystyka, aktor społeczny, akty prawne Unii Europejskiej, alpinarium, amplifikacja, antena, apartamentowiec, archeologia przemysłowa, architektura oporu, arsenał, AU, autochtoniczny drzewostan, awanport;

B, badania ruchu osób, bank danych, basen portowy, baza danych relacyjna, benchmarking, biedabudownictwo, bindaż, bioremediacja, bomba demograficzna, brama triumfalna, budowla, budowla inżynierska, budowla naziemna, budownictwo kanadyjskie, budynek gospodarczy, budynek jednorodzinny wolnostojący, budynek średniowysoki, bungalow;

C, CDI, cele publiczne, certyfikacja wydatków, chutor, CIPA, Crossborder Cooperation, cztery wolności;

D, dach pilasty, dane ewidencji dotyczące ulic i placów, decyzja o ustaleniu lokalizacji, degradacja,delfinarium, dewastacja, dobra naturalne, dojazd niewydzielony, dokumentacja konserwatorska, dom kościelny, dominanta urbanistyczna, dotacja celowa, droga bita, droga kolejowa, droga pożarowa, drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych , Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej, dywersyfikacja, działania społeczne, działka sąsiednia, dzielnica, dźwig linotorowy;

E, efekt szklarniowy, ekologiczne usługi, ekosystem, eksploatacja, elektrownia orbitalna, elewacja alternacyjna, energetyka alternatywna, EQUITY, ESDP, Europejska Infrastruktura Danych, Europejski Portal Obserwacyjny, ewaluacja, ewidencja gruntów i budynków;

F, fala powodziowa, ferma heliotermiczna, fizjonomia miasta, forum społeczności lokalnej, fryz arkadkowy, Fundusze Strukturalne: Zasady;

G, gabaryt, galeriowiec, gaz łupkowy, gąsior, Geodezyjna Ewidencja Sieci, geografia człowieka, geoinformacja, georeferencja, gleba antropogeniczna, gleby orne klasy IV, globalny monitoring, Główny Inspektorat, gonty, gospodarka lokalna, gospodarka terenami, gospodarstwo rodzinne, granica ustalona, gromadzenie danych, grunt leśny, grunty pokryte wodami, grupa domowa;

H, halowy kościół, hierarchia, historyczny układ ruralistyczny, horyzontalizm, hurtownia danych;

I, IFHP, informacja geologiczna, infrastruktura ekonomiczna, infrastruktura techniczna,innowacja, instalacja odbiorcza, instytucje Unii Europejskiej, Instytut Rozwoju Miast, inteligentny budynek, interkolumnium, inwestor bezpośredni, inwestycja główna, inżynieria środowiska, izbica;

J, jakość środowiska, jednostka osadnicza, jednostka publiczno-prywatna, JESSICA, język prawniczy;

K, kamienica attykowa, kanał burzowy, kanał żeglowny, kapliczka przydrożna, Karta Wenecka,kataster gospodarki wodnej, kazamata, kibuc, klasa społeczna, klasyfikacja, klęska naturalna, kładka,kokosznik, kolektor słoneczny, koło wodne, komisja urbanistyczno-architektoniczna, kompleks wodonośny, komunikacja indywidualna, koncepcja urbanistycznav, kondygnacja strychowa,konstruktywizm, kontrapas, konwencje, kopuła, korytarze i płaty, kozuba, krajobraz zdewastowany,krok schodowy, KSI, kubba, kwadratura;

L, lampa uliczna, las zielony, latarnia miejska, lesistość, liczba ludności, linia komunikacyjna, linia średnicowa, listwa, lokal socjalny, lokalny program, lotnisko kontrolowane;

Ł, łącznica, łuk architektoniczny;

M, magistrat, maksymalne dopuszczalne ciśnienie pracy, mapa bonitacyjna, mapa przeglądowa, MapInfo,materiały planistyczne, megamiasto, metadane, miasto, miasto na prawach powiatu, miasto-sypialnia,miejscowość niezamieszkana, miernictwo, mieszkaniowy zasób gminy, Międzynarodowe Zrzeszenie,mikropolis, moc obowiązująca, moduł, monastyr, monotypizacja, morze pełne, multipleks;

N, nadświetle, Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego, naświetle, neofityzacja, nieruchomość,nieruchomość komercyjna, nieważność czynności prawnej, norma prawna, normy prawnej przymusowość;

O, obiekt inwestycyjny, obiekty małej architektury, obrys, obszar chroniony, obszar kontynuacji zabudowy, obszar ochrony sanitarnej, obszar rozwoju zabudowy, obszary chronione, ocena oddziaływania przedsięwzięcia, ochrona ex situ, ochrona przeciwpożarowa, ocios, oddzielenie przeciwpożarowe, odpady komunalne, odpady promieniotwórcze, odzysk energii, ogrodzenie, ogród francuski, ogródek różany, opinia publiczna, opłata prolongacyjna, organ administracji, orzeczenie,osadnik gnilny, osiedle willowe, osoba trzecia, oś symetrii, ośrodek usługowy, ozonowanie;

P, pałac, parafia, park kulturowy, park przemysłowo-technologiczny, parking przyuliczny, partnerzy społeczni i gospodarczy, pas ochronny, pasy leśne, penthouse, PHARE ESD, piętro, plac ćwiczeń, plan regionalny, plan zagospodarowania przestrzennego, planowanie integralne, planowanie transgraniczne, plomba, pływy morskie, podatek katastralny, poddasze, podnóżek, podszyt, podziemne składowisko odpadów, pojazd używany do celów specjalnych, pole golfowe, polityka krajobrazowa, polityka rozwoju, polityka w zakresie krajobrazu, pomieszczenia przynależne, pomnik nagrobny, pompownia przeciwpożarowa, porozumienie komunalne, porządek architektoniczny, postępowanie cywilne, potok ruchu, powierzchnia terenu biologicznie czynna, powolne miasto, poziom wodonośny, prace geodezyjne, prawa szczególne lub wyłączne, prawo flamandzkie, prawo międzynarodowe, prawo rzeczowe ograniczone, prawo zabudowy, prędkość komunikacyjna, produktywność gleby, program rolno-środowiskowy, projekt planu miejscowego, proporcje, przebieg, przedmurze, przedsięwzięcie termo-modernizacyjne, przejazd dla rowerzystów, przelotowość drogi, przepisy odrębne, przepust kanalizacyjny, przestrzeń urbanistyczna,przetwarzanie danych, przeznaczenie podstawowe, przyłącze gazowe, przystanek, punkt bazowy, PZITB;

R, radiestezja, reambulacja, region inteligentny, regularny przewóz lotniczy, rekonstrukcja, relief terenu, renta planistyczna, restytucja zabytku, rezerwat, RIF, rodzimy drzewostan lub źródło nasion,rolnictwo, ropociąg, rozgraniczająca linia, rozprawa administracyjna, równowaga przyrodnicza, ruch drogowy bezkolizyjny, rurociąg przesyłowy dalekosiężny, rynna terenowa, rząpie, rzeźba monumentalna;

S, sala sportowa, samorząd regionalny, san-epid, scenariusz ekologiczny, schronisko, SEIS, sieci,sieć kanalizacyjna, siedliska i obszary przyrodniczo jednorodne, sięgacz ekologiczny, skansen, skład,skrajnia drogi, skrzyżowanie z innymi obiektami, służebność bierna, socjologia, sozografia, specjalne strefy ekonomiczne, społeczeństwo geoinformacyjne, społeczeństwo przemysłowe, spójność przestrzenna, stacja kolejowa, stacja sanitarno-epidemiologiczna, stan wody, stanowisko dokumentacyjne, statek Ziemi, stodoła, Stowarzyszenie architektury Krajobrazu, strategiczna ocena oddziaływania, strefa "B" ochrony uzdrowiskowej, strefa ochronna, strefa podmiejska, strefa zamieszkania, struktura fizjonomiczna, strukturalne bezrobocie, studnia abisyńska, substancje płynne lub półpłynne, suwnica bramowa, system certyfikacji budynków, system transportowy, szczegółowy plan zagospodarowania, szkolnictwo, szpital, sztuki wodne;

Ś, ścianka szczelna, ścieżka dydaktyczna,śmiertelność, światło;

T, tabor, targowisko, telebim, teren, tereny funkcyjne, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, tereny zieleni, terytorium, topologia, township, transeuropejska sieć, transport multimodalny, trotuar,trzęsawisko, turystyka biznesowa, tympanon;

U, ugoda administracyjna, układ kompozycyjny, układ współrzędnych płaskich, umowa infrastrukturalna, uniwersytet, URBAN II, urbanizacja, urwisko, urządzenia przeciwpożarowe, US,usługi ekologiczne, usługi turystyczne, uwarunkowania rozwoju, uzgodnienie planu, użytki zielone,użytkowanie ziemi;

V;

W, warstwa fotyczna, wartość katastralna nieruchomości, warunki ładu przestrzennego, wejście na cudzy teren, węzeł kolejowy, wiejskie gospodarstwo domowe, wieś placowa, więzi sąsiedzkie, wjazd na drogę publiczną, własność czasowa, właściciel lasu, wnętrze urbanistyczne, woda przeznaczona do spożycia, wodozbiór, wola, wskaźnik rozwoju miasta, wskaźniki zagospodarowania, wspólnota mieszkaniowa, współpraca transgraniczna, wycena nieruchomości,wykonawca, wypalanie traw, wysokość elewacji, wywłaszczenie;

Z, zabezpieczenie hipoteką, zabudowa śródmiejska, zabytek nieruchomy, zagospodarowanie turystyczne, zakład, zalecenie, zanieczyszczenie, zapora przeciwrumowiskowa, zarządca nieruchomości, zasada komplementarności, zasady zrównoważonego rozwoju, zasoby operatywne,zastrzeżenie własności, zbiornik wodny, zbycie, zdrój czerpalny, zespół zabytkowy, zieleń ochronna,zjazd, ZN, zrównoważony rozwój, związki międzygminne;

Ź, źródło termalne;

Ż, życie społeczne;

LITERATURA PRZEDMIOTU

Borodo A., Słownik finansów samorządowych, Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora”, Toruń 2007;

Borucki M., Słownik Unii Europejskiej, Wydawnictwo Mada, 2004;

Chmielewski J. M., Teoria urbanistyki w projektowaniu i planowaniu miast, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2001;

Couet J.F, Davie A., Kompendium wiedzy o socjologii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006;

Dubrow A. P., Ekologia i radiestezja a zdrowie człowieka, Dom Wydawniczo-Księgarski KOS, Katowice 1998;

Gaździcki J., Leksykon geopatyczny, Polskie Towarzystwo Informacji Przestrzennej/Wieś Jutra, Warszawa 2002;

Goras E., Waltz A., Metoda budowy baz danych o drogowym ruchu miejskim, Instytut Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej Oddz. Kraków, Kraków 2000;

Kennedy D. D., Feng shui, Świat książki, Warszawa 2006;

Kienzler I. Leksykon Unii Europejskiej, Świat Książki, Warszawa 2003;

Kopaliński W. Słownik wydarzeń, pojęć i legend XX wieku, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999;

Kozak M., Pyszkowski A., Szewczyk R., Słownik Rozwoju Regionalnego, Polska Agencja Rozwoju Regionalnego, Warszawa 2001;

Krajewski K., Mała encyklopedia architektury i wnętrz, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław-Warszawa- Kraków–Gdańsk 1974;

Kubalska-Sulkiewicz K., Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969;

Kubalska-Sulkiewicz K. (red.), Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 2007.

Leksykon naukowo-techniczny, oprac. zespół redaktorów Działu Słownictwa Technicznego WNT, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1989;

Siwiński W., Tauber R. D. Leksykon turystyki i rekreacji, Polskie Stowarzyszenie Naukowe animacji Rekreacji i Turystyki, Poznań 2008;

Kurzątkowski M. Mały słownik ochrony zabytków, oprac., Ministerstwo Kultury i Sztuki, Ośrodek Dokumentacji Zabytków, Warszawa 1989;

Zwolanowskiej B. Mały słownik urbanistyczny, pod red., Instytut Urbanistyki i Architektury, Warszawa 1970;

Narodowy Plan Rozwoju 2004-2006. Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 14.01.2003r. Warszawa 2003;

O partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym, Praca zbiorowa, Warszawa 2007;

Strategia Rozwoju Województwa Dolnośląskiego do 2020 roku – słownik, Urząd Marszałkowski, Wrocław 2005.

Szaponar A., Fizjografia urbanistyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003;

Szolginia W., Ilustrowana encyklopedia dla wszystkich (architektura i budownictwo), Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1982;

Szydarowski W., Słowniczek terminów związanych z monitoringiem i oceną efektywności wydatkowania funduszy pomocowych Unii Europejskiej w Polsce, Warszawa 2002;

Tołwiński T., Urbanistyka, Warszawa 1947;

Zabłocka-Kos A., Słownik terminów architektonicznych i urbanistycznych, Instytut Historii Sztuki 2005-2010;

Prace zbiorowe, Zeszyty seminariów szkoleniowych Zachodniej Okręgowej Izby Urbanistów, Wrocław, 2003 -2011

Praca zbiorowa, Polsko-niemiecki leksykon pojęć z planowania przestrzennego, Hanover-Waszawa 2001;

Praca zbiorowa, Polsko-szwedzki podręcznik pojęć z zakresu planowania przestrzennego, Nordregio, 2001.

USTAWY i ROZPORZĄDZENIA (podstawowe): 

(upzp) - Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z roku 2003 Nr 80, poz. 717 z późn. zm.);

(rsukr) - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. U. z roku 2004 Nr 118, poz. 1233);

(rzmpzp) - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z roku 2003 Nr 164, poz. 1587);

(ruwnz) - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z roku 2003 Nr 164, poz. 1588).

USTAWY (uzupełniające tematykę);

(udp) - Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007r. Nr 19 poz. 115);

(ufwi) - Ustawa z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji, Dz. U. z 2002 r., Nr 41, poz. 363, nr 141, poz. 1177 oraz Dz. U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1537);

(ugg) - Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z roku 2011 Nr 163, poz. 981);

(ugk) - Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027);

(ugn) - Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z roku 2004 Nr 261, poz. 2603 ze zm.);

(ugnrSP) - Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z roku 2004 Nr 208, poz. 2128 z późn. zm.);

(uidp) – Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z roku 2005 Nr 64, poz. 565, z późn. zm. m.in. z dnia);

(uiip) – Ustawa z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (Dz. U. z roku 2010 Nr 76, poz. 489);

(ukur) - Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z roku 2003 Nr 64, poz. 592 i tekst jednolity);

(ukwh) - Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z roku 2001 Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.);

(ul) - Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z roku 2005 Nr 45, poz. 435 z późn. zm.);

(ulmr) - Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o leśnym materiale rozmnożeniowym (Dz. U. 2001 Nr 73, poz. 761 z późn. zm.)

(ulu) - USTAWA z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z roku 2005 Nr 167, poz. 1399);

(uo) - Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z roku 2007 Nr 39, poz. 251 z późn. zm.);

(uogrl) - Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z roku 2004 Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.);

(uokś) - Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z roku 1980 Nr 49, poz. 196);

(uomam) - Ustawa z dnia 21 marca 1991r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. Nr 273, poz. 2703 z późn. zm.)

(uop) - Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z roku 2004 Nr 92, poz. 880 z późn. zm.);

(uoppoż) - Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z roku 2002 Nr 147, poz. 1229 z późn.zm.);

(uothoz) - Ustawa z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady (Dz. U. z roku 1999 Nr 41, poz. 412 z późn. zm.);

(uow) – Ustawa z dnia 10 lipca 2009r. o odpadach wydobywczych (Dz. U. z 2009r. Nr 138, poz. 865);

(upb) - Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z roku 2006 Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.);

(upe) - Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z roku 2006 Nr 89, poz. 625 z późn. zm.);

(upgg) - Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z roku 2005 Nr 228, poz. 1947 z późn. zm.);

(upl) – Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z roku 1974 Nr 14, poz. 84 z późn. zm.);

(uplot) - Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z roku 2002 Nr 130, poz. 1112 z późn. zm.);

(upoś) - Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z roku 2006 Nr 129, poz. 902 z późn. zm.);

(upoś-zm) – Ustawa z dnia 13 kwietnia 2012 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm. m.in. w roku 2012 Dz. U. Nr 0, poz. 460);

(upp-p) - Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. z roku 2005 Nr 169, poz. 1420)

(uprd) - Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z roku 2005 Nr 108, poz. 908 z późn. zm.);

(upt) - Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z roku 2004 Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.);

(upw) - Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z roku 2005 Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.);

(urd) - Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z roku 2005, Nr 108, poz. 908 z późn. zm. m.in. z dnia 13 kwietnia 2012, Dz. U. Nr 0, poz. 472);

(uskż) - Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz. U. z roku 2002 Nr 62, poz. 558);

(usm) - Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z roku 2003 Nr 119, poz. 1116 z późn. zm.);

(usp) - Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z roku 1995 Nr 88 poz. 439 z późn. zm.);

(uswg) - Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z roku 2003 Nr 178, poz. 1749 z późn. zm.);

(utk) - Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z roku 2007 Nr 16, poz. 94);

(uucg) – Ustawa z dnia 17 lutego 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2005 r. Nr 236, poz. 2008 z późn. zm. m.in. w roku 2012 Nr 0, poz. 391);

(uucp) - Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z roku 2005 Nr 236, poz. 2008);

(uuiś) - Ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.);

(uunm) - Ustawa z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (D.U. z roku 2003 Nr 166, poz. 1612);

(uut) - Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (tj. Dz. U. z roku 2004 Nr 223, poz. 2268 z późn. zm.);

(uwl) – ustawa z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z roku 2000 Nr 80, poz. 903);

(uwoh) - Ustawa z dnia 11 maja 2007 r. o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych (Dz. U. z roku 2007 Nr 127, poz. 880);

(uzk) - Ustawa z dnia 24 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z roku 2007 Nr 89, poz. 590 z późn. zm.);

(uzop) - Ustawa z dnia 3 października 2008r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008r. Nr 201, poz. 1237);

(uzp) - Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2006r. Nr 164, poz. 1163 z późn. zm.);

(uzplup) – Ustawa z dnia 12 lutego 2009r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. z 2009r. Nr 42, poz. 340);

(uzppr) - Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z roku 2006 Nr 227, poz. 1658 z późn. zm.);

(uzul) - Ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o lasach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z roku 1997 Nr 54, poz. 349 z późn. zm.);

(uzun) - ustawa z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 238, poz. 2390 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 85, poz. 727);

(uzutk) - Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z roku 2006 Nr 12, poz. 63);

(uzwtb) – Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2009r. Nr 56, poz. 461);

(uzzwzdś) - Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z roku 2006 Nr 123, poz. 858 z późn. zm.);

(użś) - Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z roku 2006 Nr 123, poz. 857 z późn. zm.).

ROZPORZĄDZENIA (uzupełniające tematykę):

(regb) - Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z roku 2001 Nr 38, poz. 454);

(remua) - Rozporządzenie Ministra administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z roku 2012 Nr 0, poz. 125);

(rgezud) - Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej (Dz. U. z roku 2001 Nr 38, poz. 455);

(rkg) - Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. z roku 1956 Nr 19, poz. 97);

(rlozgl) - Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 sierpnia 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu uznawania lasów za ochronne oraz szczegółowych zasad prowadzenia w nich gospodarki leśnej (Dz. U. z roku 1992 Nr 67, poz. 337);

(rnzzt) - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z roku 2003 Nr 164, poz. 1588);

(robol) - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska (Dz. U. z roku 2003 Nr 130, poz. 1192 z późn. zm.);

(roggm) – Rozporządzenie Ministra administracji i Cyfryzacji z dnia 14 lutego 2012 r. w sprawie osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych (Dz. U. z roku 2012 Nr 0, poz. 352);

(roppożb) - Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z roku 2006 Nr 80, poz. 563);

(rppsg) - Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci gazowych, ruchu i eksploatacji tych sieci (Dz. U. z roku 2004 Nr 105, poz. 1113);

(rpsop) - Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 2000 r. w sprawie państwowego systemu odniesień przestrzennych (Dz. U. z roku 2000 Nr 70, poz. 821);

(rtblc) – Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 31 sierpnia 1998 r. w sprawie warunków technicznych budowy lotnisk cywilnych (Dz.U. z roku 1998 Nr 130, poz. 859);

(rtob) - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z roku 2005 Nr 219, poz. 1864);

(rtzop) - Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 lipca 2003 r. w sprawie terenów zamkniętych niezbędnych dla obronności państwa (Dz. U. z roku 2003 Nr 141, poz. 1368);

(rwb) - Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 1997 r. w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne (Dz. U. z roku 1997 Nr 57, poz. 358);

(rwc) – Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 marca 2008 r. w sprawie wymagań, jakie muszą spełniać cmentarze, groby i inne miejsca pochówku zwłok i szczątków (Dz. U. z roku 2008 Nr 48, poz. 284);

(rwfsc) - Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 15 stycznia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemów ciepłowniczych (Dz. U. z roku 2007 Nr 16, poz. 92);

(rwfse) - Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U. z roku 2007 Nr 93, poz. 623);

(rwhzoo) - Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie warunków hodowli i utrzymywania poszczególnych grup gatunków zwierząt w ogrodzie zoologicznym (Dz. U. z roku 2005 Nr 5, poz.32);

(rwoga) - Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszaru i granic aglomeracji (Dz. U. z roku 2004 Nr 283, poz. 2841 z późn. zm.);

(rwtbh) - Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz. U. z roku 2007 Nr 86, poz. 579);

(rwtbk) - Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. z roku 1998 Nr 151, poz. 987);

(rwtbsp) - Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. z roku 2005 Nr 243, poz. 2063);

(rwtbr) - Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z roku 1997 Nr 132 poz. 877);

(rwtbu) - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z roku 2002 Nr 75, poz. 690 z późn. zm.);

(rwtdoi) - Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U. z roku 2000 Nr 63, poz. 735);

(rwtdp) - Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z roku 1999 Nr 43, poz. 430);

(rwtmbh) - Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 czerwca 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz. U. z roku 1998 Nr 101, poz. 645);

(rwtmbht) - Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej z dnia 23 października 2006 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania oraz szczegółowego zakresu kontroli morskich budowli hydrotechnicznych (Dz. U. z roku 2006 Nr 206, poz. 1516);

(rwtoso) - Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 sierpnia 1996 r. w sprawię warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane nie będące budynkami, służące obronności Państwa oraz ich usytuowanie (Dz. U. z roku 1996 Nr 103, poz. 477 z późn. zm.);

(rwtsg) - Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z roku 2001 Nr 97, poz. 1055);

(rwtslk) - Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 26 lutego 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych z drogami publicznymi i ich usytuowanie (Dz. U. z roku 1996 Nr 33, poz. 144 z późn. zm.);

(rzwtb) – Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2009r. Nr 56, poz. 461);

(rżśdw) - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie przepisów żeglugowych na śródlądowych drogach wodnych (Dz. U. z roku 2003 Nr 212, poz. 2072);

(tzKPZK) – Tezy i Założenia do Koncepcji Projektu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2008-2033.

Niektóre akta Unijne:

(ekk) - Europejska Konwencja Krajobrazowa – Florencja, z dnia 20 października 2000 r. (Dz. U. z 2006r. Nr 14, poz. 98);

(kodaE) – Konwencja z dnia 3 października 1985 r. sporządzona w Grenadzie o ochronie dziedzictwa architektonicznego Europy (Dz. U. z roku 2012 Nr 0, poz. 210);

(rPErtst) - Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego w Brukseli z dnia 19.10.2011 w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej.

 Od autora

Stale odczuwa się niedostatek opracowań analitycznych i słownikowych, ale takiego leksykonu jeszcze nie było. Ostatnia taka pozycja, niestety tylko w formie skryptu akademickiego, ukazała się staraniem Instytutu Urbanistyki i Architektury w roku 1970. Ten „e-Leksykon”, to nowość na polskim rynku wydawniczym. Stanowi także ewenement na skalę europejską. Ostatnio wydane, np. „Polsko-niemiecki słownik pojęć planowania przestrzennego”, czy taki sam, lecz polsko-szwedzki, są tylko słownikami, które służą wąskiemu gronu specjalistów tych trzech krajów, powiedzmy to wprost, tylko w zakresie precyzyjnego tłumaczenia i rozumienia ograniczonej liczby terminów i haseł, a służą, jak dotąd, wąskiemu gronu specjalistów, którzy i tak znają te terminy i ich znaczenia. Po raz pierwszy w Polsce, nie licząc wspomnianego słownika sprzed 40 lat, w jednej książce wszystko o planowaniu przestrzennym, gospodarce przestrzennej i urbanistyce współczesnej: dawnych, niedawnych i najnowszych pojęciach, przedstawionych w przystępnej formie, funkcjonujących w powszechnym użyciu, jak i cytowanych definicjach legalnych. Mało tego, „e-Leksykon” od razu wkroczył w XXI wiek - jest e-bookiem.

Niewątpliwym atutem „e-Leksykonu” jest przebogaty dobór haseł, dzięki temu świetnie spełnia on funkcję podręcznego kompendium wiedzy z zakresu gospodarki przestrzennej, planowania przestrzennego, urbanistyki oraz całej gamy powiązanych z nimi dziedzin, przede wszystkim prawa administracyjnego i cywilnego, architektury, komunikacji, ochrony środowiska, geografii, ochrony zabytków, socjologii, architektury krajobrazu, komunikacji i innych pokrewnych. Nie od dziś wiadomo, bowiem że w urbanistyce każda profesja z nią związana, ma swój, większy lub mniejszy, w niej udział, a w efekcie ład i kształtowanie przestrzeni jest często wynikiem uwarunkowań wielu dyscyplin komplementarnych, o których młodzi urbaniści niestety nie zawsze wiedzą zbyt dużo, ale i odwrotnie, specjaliści innych dziedzin o planowaniu przestrzennym i urbanistyce, wiedzą prawdopodobnie jeszcze mniej.

„e-Leksykon”, który PT Czytelnik widzi na ekranie czytnika, jest niezbędnym narzędziem do samodzielnego poruszania i komunikowania się w wielu dziedzinach gospodarki, nauki, sztuki, ekonomii i prawa, bez których gospodarka przestrzenna, planowanie i urbanistyka nie mogą w pełni zaistnieć i, co najważniejsze, spełniać ważnych wyzwań i zadań kulturotwórczych, środowiskowych, społecznych, czy nawet wręcz politycznych. Dzieło z założenia jest otwarte. Zmieniający się i pędzący świat na pewno przyniesie wkrótce nowe hasła, inne rozumienie pojęć oraz niewiadome jeszcze terminy – uważni obserwatorzy doczekają się prawdopodobnie zmian szybciej, niż można to przewidzieć, a to, co jest teraźniejszością, z każdym dniem nieodwracalnie staje się historią. Pozycja napisana jest według najnowszych trendów, z bardzo licznymi odniesieniami i skierowaniami do innych haseł, które mają na celu przy okazji odczytywania znaczenia jakiegoś pojęcia, podsycić ciekawość PT Czytelnika do innych haseł, funkcjonalnie i semantycznie, łączącymi się z aktualnie odczytywanym. Zabieg ten ma sprawić, że „e-Leksykon” będzie lekturą do „ciągłego spaceru”(never ending walking), bez zamykania czytnika czy komputera.

E-book niniejszy jest publikacją unikatową i ma za zadanie wypełnić poważną lukę w istniejącym piśmiennictwie dotyczącym urbanistyki i planowania przestrzennego, a  ze względu na swe duże walory popularyzatorskie, powinien znaleźć się w bibliotece każdego, kogo choć trochę interesują te zagadnienia, jak również każdego z szerokiego kręgu Czytelników, pragnących zrozumieć rozliczne, a mało zauważalne zależności, wpływające na uwarunkowania tworzenia ogólnie pojętego a poszukiwanego ładu przestrzennego. Forma leksykonu oraz rozliczne odwołania do haseł i terminów, podobna jest miastu, w którym człowiek spacerując zapuszcza się w coraz nowe ulice i rejony, na nowo odkrywając znane lub poznając nieznane dotąd wartości, znaczenia i pojęcia, pozwala na lepsze rozumienie istoty skomplikowanej maszyny - miasta.

* * *

Świadomy niedoskonałości pierwszego wydania „e-Leksykon…”, z uwagi na ogrom zakreślonej w Przedmowie problematyki, proszę PT Twórców, Użytkowników oraz Sympatyków urbanistyki i planowania przestrzennego o wyrozumiałość, zapewniając jednocześnie, że każda zwrócona mi uwaga, podpowiedź lub rada będzie przyjęta z wdzięcznością i upewni mnie w przekonaniu, że można lepiej, pełniej i skuteczniej dążyć do poszerzenia wiedzy w Społeczeństwie w zakresie problematyki zagospodarowania przestrzennego i świadomości realnej możliwości kształtowaniaładu przestrzennego w każdym przejawie życia i obszarach środowiska człowieka.

Pragnąc uniknąć w następnym wydaniu ”błędów i wypaczeń”, podaję adres:ripto.rastusen@gmail.com, pod który proszę przesyłać wszelkie spostrzeżenia, sugestie, słowa pomocy i sprostowania (te merytoryczne oraz te nie merytoryczne), za które z wdzięcznością pokornie dziękuję, nie dając przy tym, co chyba zrozumiałe, słów zapewnienia na odpowiedź.

Autor

Wisła, 31.01.2013

Opinia wydawnicza 
nt. „Leksykonu pojęć dla planowania przestrzennego i urbanistyki”
autorstwa arch. Piotra Saternusa 

Ukazanie się na polskim rynku wydawniczym „Leksykonu” będzie przywitane z zainteresowaniem przez liczne środowiska: zarówno urbanistów, planistów i projektantów, jak i pracowników służb urbanistyczno- architektonicznych, a także studentów i kadrę naukową licznych uczelni kształcących nowe kadry dla pracy w  tych dziedzinach. w przyjętym zakresie „Leksykonu” jego autor znacznie odbiega od problematyki związanej wyłącznie z planowaniem przestrzennym: znajdziemy w nim także szereg definicji pojęć z dziedzin towarzyszących, m. in. związanych z prowadzeniem działalności inwestycyjnej, architekturą i budownictwem z realizacją polityk rozwoju społeczno- gospodarczego, ochroną środowiska i zabytków i prawem dla gospodarki przestrzennej.

Takie ujęcie jest jak najbardziej godne uznania, gdyż planowanie przestrzenne i urbanistyka to są dziedziny wielodyscyplinarne, wymagające wszechstronnej wiedzy o skomplikowanej materii gospodarowania w przestrzeni, ochrony jej zasobów oraz odnowy, kształtowania i komponowania struktur przestrzennych. od 43 lat, kiedy to ukazał się „Mały słownik urbanistyczny”, przygotowany przez nieistniejący Instytut Urbanistyki i Architektury i od prawie już 13 lat, kiedy to w wyniku współpracy polskich i niemieckich oraz szwedzkich ekspertów ukazały się leksykony polsko - niemiecki i polsko –szwedzki  pojęć planowania przestrzennego – takiego wydawnictwa nie było.

Dotkliwą lukę w tym zakresie wypełnia dzieło Piotra Saternusa, architekta i urbanisty, praktykującego projektanta i już od wielu lat obserwatora zmieniających się uwarunkowań dla planowania i rozwoju przestrzennego w naszym kraju.  

arch. Janusz Korzeń

GKUA /„Przegląd Urbanistyczny”/TUP 

Tytuł

e-Leksykon urbanistyki i planowania przestrzennego

Wydanie pierwsze, elektroniczne

Autor

Piotr Saternus

Copyright © by Piotr Saternus, Batorz 2013

Korekta

Magdalena Kuntz

Redakcja

Natalia Budkowska

Zdjęcie i projekt okładki

Piotr Saternus

Układ e-Leksykonu i struktura odniesień

Piotr Saternus

Konwersja i interaktywność

Mateusz Chechliński

ISBN 978-83-63673-07-9

P.W. PORAJ Sp. z o.o.
Batorz Pierwszy 51D, 23-320 Batorz
tel./fax: (15) 874 50 34
contact@pwporaj.com
wydawnictwo.pwporaj.pl