w serii ukazały się

Dawid Bieńkowski Nic Jacek Dehnel Lala Jacek Dehnel Rynek w Smyrnie Adam Czerniawski Narracje ormiańskie Izabela Filipiak Magiczne oko. Opowiadania zebrane Manuela Gretkowska My zdies' emigranty Manuela Gretkowska Kabaret metafizyczny

Manuela Gretkowska Tarot paryski Manuela Gretkowska Podręcznik do ludzi

Manuela Gretkowska Namiętnik Henryk Grynberg Drohobycz, Drohobycz Mariusz Grzebalski Człowiek, który biegnie przez las Radosław Kobierski Harar Marek Kochan Plac zabaw Włodzimierz Kowalewski Excentrycy Włodzimierz Kowalewski Światło i lęk

Wojciech Kuczok Gnój Wojciech Kuczok Opowieści przebrane Wojciech Kuczok Widmokrąg Marian Marzyński Sennik polsko-żydowski Janusz Rudnicki Mój Wehrmacht Sławomir Shuty Cukier w normie z ekstrabonusem Sławomir Shuty Zwał Mariusz Sieniewicz Czwarte niebo Mariusz Sieniewicz Żydówek nie obsługujemy Marek Soból Mojry Jerzy Sosnowski Wielościan Jerzy Sosnowski Prąd zatokowy Magdalena Tulli W czerwieni Magdalena Tulli Sny i kamienie Magdalena Tulli Tryby Magdalena Tulli Skaza Witold Wedecki Czarne rondo

archipelagi

Dawid Bieńkowski Biało-czerwony

Copyright © by Wydawnictwo W.A.B., 2007 Wydanie I Warszawa 2007

Konwersja do formatu MOBI: Virtualo Sp. z o.o.

***

Gdzie te czasy, gdzie te czasy, gdzie te milutkie czasy, gdzie te cudowne czasy?! Teraz wszystko stanęło, Paweł, na głowie. I ja nic nie rozumiem z tego, co się stało. I ja nie rozumiem, jak ja mogę nie rozumieć!

No, ale trzeba jednak wyjść z pojazdu i zobaczyć, jak to wygląda. Ręce mi, cholera, latają i nawet chłód w garażu, naszym milutkim podziemnym garażu, w naszym milutkim apartamentowcu nie za bardzo mnie tonizuje.

No, tak! Jasne! To przecież Majka tak mówiła: milutkie to, milutkie tamto, i przecież wcale nie tak dawno tak właśnie mówiła. Ale przede wszystkim mówiła: – Ach, Pawciu, jaki ty jesteś milutki.

No, ale gdzie te czasy, gdzie te czasy?

Tak to było, tak, właśnie tak, kiedy szliśmy na spacer za rękę, kiedy przychodziłem po nią do szkoły albo kiedy sobie siedzieliśmy u niej w domu, jak nie było rodziców, a ona przytulała się i mówiła takim cieniutkim głosikiem, taka szczebiotka, taki mój drobiazg ta moja Majka była, i tak wzdychała: – Pawcio, mój milutki, Pawcio… – I różne rzeczy się mogły potem wydarzyć. A kiedy się wydarzały, to szeptała mi do ucha: – Paweł, ty jesteś cudowny, jesteś taki cudowny… – I wczepiała mi palce we włosy. Ale kiedy to było, kiedy było?

Ręce mi jednak z pewnością latają i to mnie jeszcze dodatkowo rozdrażnia, bo jednak przecież jestem odporny i dojrzały. Zawsze wszystko rozumiem, bo mężczyzna ze mnie prawdziwy. Rywalizację i dominację, i konkurowanie nade wszystko lubię i pierwszy, zawsze pierwszy jestem, a tu ręce latają. W końcu jestem Prawnikiem, mężczyzną Prawnikiem, a na spotkaniach zwracają się do mnie panie mecenasie, i sukces, sukces, sukces, bo nade wszystko pierwszy, a przede wszystkim Twardość, o, jaka Twardość mnie cechuje! A tu latają ręce i nie mogę wysiąść z pojazdu.

Bo tak mi szkoda mojego ukochanego samochodu!

Tak, ukochanego, tak, Paweł, nie śmiej się! Takie słowa też można znaleźć na swoim twardym dysku i nie wiadomo skąd się nagle pojawiają na monitorze i można przecież użyć takiego słowa, a zwłaszcza, kiedy się myśli o pojeździe. Pojeździe z luksusowym wyposażeniem, z wieloma drzwiami, z silnikiem o pojemności ogromnej, z wtryskiem bezpośrednim, wybranym z takim namysłem, żeby zwracać na siebie uwagę, a jednocześnie być dyskretnym w wyglądzie, odzwierciedlającym moją pozycję zawodową i status życiowy. Płacz, Paweł, płacz. O mój biedny samochodzik! Bo ja kocham nade wszystko mój samochodzik. A dlatego, że jak widać, już inaczej nie można, takie to męskie życie, że już jedynie można kochać własny samochód, Paweł! I tylko on może zrozumieć mężczyznę takiego jak ja, i nie zadaje tych wszystkich pytań nad głową, i nie mówi: usiądźmy razem i porozmawiajmy.

A on taki biedny! Pewnie ma rozorany cały prawy bok. No, ręce mi latają i boję się wyjść i to zobaczyć, i jak jakiś skończony miękas się zachowuję, nie jak mężczyzna, i spoglądam jedynie ukradkiem w bok, na prawo, i widzę tylko urwane boczne lusterko, które wisi na przewodzie jak zmiękczała męskość. I zaraz się chyba popłaczę, bo, Paweł, od tego wszystkiego można się popłakać. Tak, Paweł, kiedy ukochany pojazd jest zraniony i uszkodzony, to każdy mężczyzna, Paweł, by się popłakał. Nie wstydź się tego, Paweł! Nie jesteś żadnym zwisiorem, żadnym pochwiakiem. Płacz, Paweł, płacz, nawet Dziadek płakał, kiedy mu ukochanego ogiera trafili w dupę pod Stoczkiem.

Ale jak to się mogło stać, że ja, kierowca taki doświadczony, taki dynamiczny, taki pewny i twardy w prowadzeniu pojazdu, mogłem zrobić coś takiego? Wpaść na chodnik i skosić słupki!?

Bo to wszystko przez tę cholerę, przez jej telefon, który zadzwonił i mnie wytrącił, bo ja jestem kierowca wspaniały, kierowca wybitny, kiedy tak się porównuję z innymi, to jestem w ogóle najlepszym kierowcą, bo jestem mężczyzną, który uwielbia prowadzić pojazdy mechaniczne, właściwie od dziecka uwielbiałem wszystko, co mechaniczne, co się ruszało, buczało lub dzwoniło. A najlepiej kieruję przecież pojazdem, gdy rozmawiam przez komórkę. Mogłem oczywiście założyć sobie zestaw głośnomówiący, ale czy ja jestem jakiś zwisior, żeby przez to rozmawiać? Jak prowadzić, to tylko z telefonem w łapie, i to broń Boże nie jednym! Każdy miękas potrafi prowadzić pojazd, rozmawiając przez jedną komórkę! Bo ja, prowadząc, rozmawiam nawet przez trzy naraz, bo zdarza się tak przecież, kiedy jestem w trasie i jako dynamiczny, rozchwytywany Prawnik muszę prowadzić różnorodne konsultacje i ustalać wykładnię z kilkoma klientami równocześnie i z zagranicy także do mnie dzwonią, żeby sytuację prawną zbadać, i ja rozmawiam wtedy i po polsku, i angielsku, i w wielu innych językach, bo skończyłem w końcu Wydział Praw na renomowanej uczelni, i jednocześnie prowadzę pojazd, ogarniam wzrokiem drogę przed sobą i za sobą w lusterku i wtedy prowadzę pojazd po prostu bez trzymanki! Uwielbiam prowadzić pojazd bez trzymanki, w dłoniach mam trzy komórki, dodaję więcej gazu, żeby pojazd mechaniczny lepiej trzymał się nawierzchni, i tylko władczo spoglądam na kierownicę, a ta kierownica się mnie słucha! Ale nie wtedy, gdy rozmawiam z Teściową Matką!

– Drogi Pawle, to ja. Mama dzwoni – powiedziała, i dobrze, że to powiedziała, bo przecież jeszcze mógłbym nie rozpoznać tego jej głosu świdrującego takim świdrowaniem, co to nie znosi żadnego sprzeciwu, a zarazem takiego spokojnego, że można od tego spokoju dostać torsji. Kobieca niby delikatność! Ale powiedziałbyś coś nie tak, coś, co by się nie spodobało, coś nieposłusznego, to ten głos tym spokojem, tą delikatnością babską prześwidruje cię na wylot i miękniesz, i miękniesz, i już zostaje z ciebie sflaczały zwis!

– Tak, słucham, mamo! – odpowiedziałem jednak spokojnie i przełożyłem z jednej ręki do drugiej komórkę, bo biegi trzeba było zmienić. – Co jest powodem twojego telefonu? – spytałem i znowu przełożyłem komórkę z ręki do ręki, bo lubię sobie poprzekładać, jak prowadzę pojazd.

– Pawle, to nie jest rozmowa na telefon – kontynuowała tym swoim spokojnym, ciepłym głosem, od którego już prawie zbierało mi się na torsje i znowu musiałem przełożyć komórkę do następnej ręki, żeby jednak odwrócić uwagę i nie dać się tym mdłościom, i zaczęło mi się wydawać, że mam tych rąk kilka. Wtedy właśnie jazda nabiera prawdziwego smaku, gdy tak komórka krąży z jednej dłoni do drugiej dłoni i może trzeciej, i czwartej, a ja czuję, że wszystko mogę, bo mam kilka par rąk, jak Terminator, co walczy z Obcym. Więc znowu przekładam komórkę do kolejnej ręki i już chcę odpowiedzieć, że jeżeli nie na telefon jest sprawa, to, po co dzwoni.

– Pawle, to nie jest sprawa na telefon – powtórzyła jeszcze raz, jakbym był głuchy czy co. – I chciałabym do was przyjechać. Wiem, że od dłuższego czasu nie jest między wami za dobrze – szybko wyrzuciła z siebie.

No, tego to już było za wiele. Nawet przestałem przekładać komórkę z ręki do ręki i znowu poczułem, że mam tylko dwie, jak każdy pierwszy lepszy miękas, co odebrało mi jednak energię i jakoś tak sflaczałem, czego bardzo nie lubię i jako Prawnik, i jako mężczyzna, i jako człowiek też.

– Chciałabym wam może jakoś pomóc się porozumieć. Co ty na to, Pawełku? – zapytała jeszcze bardziej spokojnym tonem, jeszcze cieplejszym i cichszym, że już prawie komórka wypadła mi z dłoni.

– Tak – odpowiedziałem, bo co miałem odpowiedzieć. Zresztą miękłem z chwili na chwilę coraz bardziej. Już czułem się jak zwisior kompletny!

– Maja nic o tym nie wie – ona dalej tym swoim tonem. – To mój pomysł. Mówię tobie pierwszemu. Wsiądę w tramwaj i porozmawiamy, we troje może. – Zawiesiła głos. – I może przemówię jej do rozumu.

Przemówi jej do rozumu! Już to widzę! Dodałem tylko gazu z tego wszystkiego, bo co miałem odpowiedzieć? Że nie chcę jej widzieć, że won, bo nie potrzebuję jeszcze jednej, co chce rozmawiać, rozmawiać i rozmawiać! Co będzie zadawać jakieś pytania i wzdychać, i patrzeć, i znowu mówić tym cichym głosem: Może, Paweł, usiądziemy razem we troje, porozmawiamy razem i się razem zastanowimy. I już miałem powiedzieć twardo: won! W moim domu nie postanie twoja noga, ale z mojego twardego dysku na monitor wyskoczyło słowo Matka, Matka, Mama, Mamusia, Mamusia i pulsować zaczęło na czerwono. Więc gardło mi się ścisnęło, Matka to rzecz święta, rzecz o najwyższym szacunku. Każda Matka, nawet Matka Mai. I na monitorze pojawiło mi się jeszcze zdanie „O Matko, co jasnej bronisz Częstochowy”, więc milczę od tego wszystkiego i tylko zaciskam zęby. Bo jeszcze do tego Teściowa Matka zwykła powtarzać: Pawełku, ty jesteś dla mnie jak syn, bo nie miałam własnego, tylko ta Maja mi się trafiła. I nieraz widziałem, że Teściowa Matka nie za bardzo zadowolona z córki. Więc już nie wiem, co o tym wszystkim myśleć, za kim ona tak naprawdę jest, i lepiej niech nie przyjeżdża. I w środku gotuję się od tego tak, że nie wiem, więc dodałem jeszcze więcej gazu.

– Skoro nic nie mówisz, to rozumiem, że mogę przyjechać. To do zobaczenia jutro. – I się rozłączyła, a tu przede mną jakoś tak zakręt się pojawił, którego chyba nie zauważyłem za dobrze. To ja natychmiast po hamulcach, komórka mi z dłoni wypadła i w szybę przednią głucho, tak plastikowo uderzyła, ale samochód nie chce mnie słuchać, bo prędkość miałem dużą, jak należy, i mimo że pedał hamulca wciśnięty do podłogi i abeesik pulsuje, to ja sunę w kierunku chodnika. Udało mi się trochę skręcić, ale przeskoczył przez krawężnik i wpadł bokiem na chodnik, i jedzie po słupkach. Po tych słupkach, których wszędzie bezprawnie teraz nastawiali! Wytoczę im sprawę, o właśnie! No i tak to się musiało skończyć!

Bo wracam właśnie po całym tygodniu ciężkiej roboty, piątkowy wieczór, do dwudziestej w Kancelarii i jeszcze telefon od teściowej! „Wiem, że nie jest między wami dobrze. I przyjadę wam pomóc – słowa takie pulsują mi na monitorze. – Porozmawiamy, porozmawiamy, porozmawiamy! Usiądziemy i porozmawiamy! Razem usiądziemy i będziemy razem rozmawiać”. No, nie! Tego już za wiele!

Jadę po tych słupkach, słyszę chrzęst blachy. I lusterko prawe trafione! No, ale zatrzymałem się wreszcie. Silnik zgasł. Zrobiło się cicho. O jak cicho, dziwnie cicho. Nie lubię takiej ciszy, bo mnie jakoś tak coś niepewnie się wtedy robi. I co teraz? Takie pytanie pulsuje mi fioletowo na monitorze. Bo sprawa jest trochę skomplikowana, oj, nie taka prosta, że tylko wściekłość na Teściową Matkę, wściekłość na Majkę, na życie z nią i w ogóle na życie męskie, pieskie i słupki skoszone, i blacharka nadwerężona, ale sprawę dodatkowo komplikuje fakt, że pięć browarów cyrkuluje w moim ciele.

Bo tydzień był taki, że głowa mała. Konsultacje, prywatyzacje, orzeczenia i postanowienia. Kancelaria od rana do nocy chodziła na najwyższych obrotach, dym, po prostu siwy dym. Zgłosił się wielki, poważny klient przed przekształceniem. I dokumenty, dokumenty, dokumenty do analizy, do ekspertyzy, do wydania opinii. Setki stron uchwał, postanowień, protokołów i pozwów. I szybko trzeba przez ten gąszcz się przedrzeć i zbadać, i przedstawić wstępną wersję. I setki stron przedawnionych orzeczeń, ustaleń i wyroków. I Prawo, z Prawem, dla Prawa, przy Prawie, na Prawo. A klient każdego dnia ciężarówkami przywozi coraz to nowe pudła, pełne segregatorów z kolejnymi dokumentami. A my analizujemy i interpretujemy, stosujemy Prawo, używamy Prawa, dopasowujemy Prawo. W Kancelarii aż dymi, pełno dymu, prawie nic nie widać, tak dymi!

O, jakże to godne i męskie pracować z materią Prawa, stosować paragrafy i przepisy, logicznie wyciągać wnioski i wychwytywać zależności oraz sprzeczności w dostępnych kodeksach, monitorach i okólnikach. Sztuka myślenia, sztuka analizy, sztuka syntezy. Ach, Paweł, Prawo, Prawo, Prawo! Ach, Paweł, jak to wspaniale być takim Prawodawcą, mężczyzną Prawodawcą!

A moja Kancelaria jest niemała. Zatrudniam do pomocy, ale nie nadążają, oj, nie nadążają, za wolni, oj, za wolni. Zresztą robią tylko prace przygotowawcze, wstępne i ogólne. Ostatecznie decyzję podejmuję osobiście, to przecież ja jestem Prawnikiem, a właściwie jestem prawie Prawodawcą. I muszę sprawdzić projekty umów, odnośniki i wykładnie. A sama lektura zajmuje wiele godzin. Co tu mówić o formułowaniu wniosków i konstruowaniu opinii. A przecież jeszcze sprawy innych klientów i ekspertyzy, i od czasu do czasu trzeba pokazać się w sądzie. Doba powinna być dwa razy dłuższa. Naprawdę ciężko, naprawdę trudno, naprawdę poważnie. Odpowiedzialna męska praca, odpowiedzialna prawnicza robota, nie wolno niczego zaniedbać, o niczym zapomnieć. Konsekwencje, konsekwencje, konsekwencje! A także renoma Kancelarii i wizerunek, i powaga zawodu. Wszystko to, Paweł, na twojej głowie i twoich barkach. No, ale ile można!

I mam w gabinecie malutki barek. Tam stoją różne alkohole na szczególne okazje, oczywiście jakaś lepsza łyski i koniaczek dobry, jak doprowadzam do końca przekształcenie, doprowadzam do umowy między klientami lub wygrywam sprawę, to odrobinę dobrej łyski czy może koniaku w ramach uczczenia kolejnego sukcesu pijemy razem, toast wznosimy, ale zawsze wtedy taksówka czeka na dole. Ale dzisiaj, no, dzisiaj te dokumenty w takim nieładzie, tak sytuacja prawna klienta pogmatwana i w ogóle to życie, ta Majka i to wszystko razem, i już wszyscy poszli do domu, a ja zostałem sam tylko z wersją wstępnej opinii i tą cholerną ciszą.

Ale obok barku jest lodóweczka, gdzie stoją browarki. I jakoś tak się mi zrobiło i taka cisza w Kancelarii, że wyjąłem jedną buteleczkę piwka, potem jeszcze jedną i jeszcze jedną. I potem jeszcze dwie. No i w końcu sobie myślę, czas jednak wracać do domu, i nawet chciałem zawezwać taksówkę, ale nikt się tam nie zgłaszał i cholera mnie wzięła, bo ile będę czekał. Czy nos dla tabakiery, czy tabakiera dla nosa, jak to mówi Dziadek. Co to znaczy, żebym dzwonił i nikt nie odbierał? Żebym musiał czekać, aż ktoś podniesie słuchawkę?! O nie! Niech się pocałują, tam gdzie słońce nie dochodzi, jak to także zwykł mawiać Dziadek, a być może Ojciec w jednej osobie. I postanowiłem, że wrócę, tak jak dawniej bywało, kiedy była większa swoboda, kiedy było jasne, że trzy czy cztery piwka to tylko poprawiają koncentrację i dodają energii do jazdy, a policję i promile jak każdy prawdziwy mężczyzna to miałem wtedy gdzieś! Promile, też mi coś, promile!

Tylko teraz cicho, Paweł, nie wolno o tym mówić nikomu, bo Prawnik, Prawnik, Prawnik i Kancelaria, odpowiedzialność i wizerunek, ale niech mi nie pieprzą głupot o tych promilach i wypadkach, bo to może jakimś tam zwisiorom, co nie potrafią kierować jak należy pojazdem, może się przytrafiać, ale nie mnie!

A co tam! – twardo pomyślałem. Hoc, hoc, będzie zabawa! Niech będzie, jak to Dziadek mawia, w galopie, po ułańsku. I zjechałem na dół do garażu, i wsiadłem do pojazdu, do mojego kochanego samochodziku.

I teraz w efekcie słupki skoszone, cisza wokoło i pytanie, co teraz robić, pulsuje przed oczami na monitorze. Piwo obecne jest w moim organizmie bez dwóch zdań i może być źle, kiedy inni, a zwłaszcza na przykład policja by się o tym dowiedziała. I gdyby się okazało, że Prawnik, że dynamiczny Prawnik, że właściciel Kancelarii, że wykładowca prawa, no, początkujący, ale wykładowca, ma promile. Toby dopiero było! Prawnik ma promile!

Więc rozglądam się. Patrzę do przodu, do tyłu i na boki – wszędzie pusto, nie ma nikogo. Dobrze, że jeżdżę tym skrótem i to jest zadupie, a też piątek wieczór, lato, ciepło, ludzie mają lepsze rzeczy do robienia niż szwendać się po ulicach. Czyli pusto! Nikogo! No, to szybka męska decyzja! Przekręciłem kluczyki w stacyjce, puściłem dynamicznie sprzęgło i z piskiem opon odjechałem z miejsca zdarzenia. I bingo! I udało się!

Biedny tylko mój ukochany samochodzik! Lakierek zdarty do żywego. Blacha wgnieciona przez cały bok! Lusterko urwane! Płacz, Paweł, płacz! Każdy mężczyzna płakałby na twoim miejscu!

***

No, wreszcie w domu, w naszym wielkim eleganckim apartamencie. Stawiam w holu teczkę i laptopa, i pudło dokumentów na łykend. Nasłuchuję. Oczywiście cisza, oczywiście nie ma Majki. Nikt na mnie nie czeka. Nikt mnie nie wita. Nikt nie pojawia się na powitanie. Nikt nie wybiega z pokoju i nie wiesza mi się na szyi.

– Ach, Pawcio, jesteś, Ach, mój milutki Pawcio wreszcie wrócił. Ach, jaki jest zmęczony mój kochany adwokacik. Odejdź, Wiktorku, od taty, zobacz, jaki dzisiaj tato naprawdę zmęczony.

Ani też nikt nie wybiega z kuchni, szczebiocząc w podskokach.

– Ach, Pawełku, jesteś, wreszcie jesteś. Cały dzień czekałam, i czekałam, i prawie zasnęłam, usypiając Wiktorka, ale wiedziałam, że lada chwila przyjdziesz, i to nie pozwoliło mi spać. Czy chcesz coś z obiadu, ale to będzie odgrzewane? Może sałatkę świeżą szybko zrobię. Kupiłam specjalnie dla ciebie owoce morza i pyszne pomidorki, takie jak lubisz, zupełnie zielone. Przebierz się, czekam na ciebie. – I tak patrzyła na mnie, oj, tak patrzyła, że Twardość, Twardość, Twardość!

Ale teraz cisza. Stoję w holu. Sam jeden. I tylko laptop, teczka i pudło pełne dokumentów pod moimi nogami. Nie czeka na mnie kobieta, moja kobieta na mnie nie czeka! Zaciskam powieki i masuję sobie czoło dłonią. I nic nie rozumiem. Nie mogę pojąć, jak to się stało. Naprawdę nic nie rozumiem! A najgorsze, że nie rozumiem, że nie rozumiem! I tak mnie to gryzie, oj, jak gryzie. A przecież jak może mężczyznę coś gryźć!

Nagle słyszę brzęk ostróg. Ach, to Dziadek, Dziadek, Dziadek! Dziadek, który u nas gości. A właściwie Ojciec. Dziadek i Ojciec w jednej osobie. Dziadek i Ojciec nas wszystkich tutaj! Jak to dobrze, że przyjechał, że jest! Bo przyjechał do nas w odwiedziny i pomieszkać kilka dni. Bo nasz sąsiad Alex, z drugiego piętra naszego apartamentowca, gwiazda wielka nasza telewizyjna, zaprosił go do swojego programu, do swojego tok szołu kulinarnego. Bo Dziadek, bo Ojciec jest prawdziwym pułkownikiem, wielokrotnym powstańcem, kawalerzystą i bohaterem. I właśnie taka żywa historia, żywa historia Polski jest Alexowi potrzebna do najbliższego programu Próbowanie u Alexa. Ach Dziadek, Dziadek, Dziadek! Jak to dobrze, że przyjechał do nas, jak to dobrze, że jest Dziadek!

A Dziadek wychodzi z pokoju gościnnego. Ubrany dość niepospolicie dzisiaj, w kontusz barwny, spięty pasem haftowanym, szabla przypięta przy pasie się kołysze, opaska biało-czerwona na rękawie. Na nogach wyglansowane czarne oficerki z umocowanymi ostrogami. Dziadek postanowił tak właśnie wystąpić w programie Alexa i tak właśnie się nosi, odkąd przyjechał do nas.

Idzie w moim kierunku krokiem sprężystym i energicznym. Dziadek jest okazały, wyprostowany i postawny. Jego ciało wydaje się twarde, oj, jakie twarde, twarde, twarde! Oj, jakie prawdziwie silne, oj, jakie prawdziwie dzielne.

Twarz ma szlachetną, o brwiach krzaczastych, z nosem orlim. Cera gładka, lekko ogorzała, zdrowa i czerstwa. Widać, jak z tej twarzy i postaci całej bije blask polskich pól, łąk i lasów, polskiego powietrza, którego Dziadek zażywał przez lata kampanii, bitew i powstań. Oczy Dziadka są przenikliwe, błękitne i władcze. Kiedy spojrzy, to może pójść w pięty, oj, wszystko może pójść w pięty. A kiedy wydaje rozkaz, to oczy jaśnieją mu światłem jasnym!

I kiedy tak patrzę na Dziadka, to zapominam o ciszy i o tym, że nic nie rozumiem i że mnie gryzie. Też staję się twardy i sprężysty, też prostuję się i patrzę w dal z pewnością, zaufaniem.

– Witaj, synu. – Podchodzi do mnie – Pójdź w me ramiona!

– Witaj, Ojcze i Dziadku. – Pochyliłem się i objąłem go pod kolana. – Jak dzień ci minął? – pytam.

– Wstań, wstań, mój chłopcze. – Dziadek i Ojciec pomaga mi się podnieść. – O, zmęczony jestem. – Ciężko wzdycha. – Chwili nie usiadłem. Robiłem manewry, ćwiczenia, przegrupowania, wymarsze. Zabrałem ze sobą tę młodą czeredkę pana Posła i Ministra, twojego sąsiada znamienitego. Ćwiczyliśmy razem oblężenie i obronę śmietnika. Większość szturmowała, a ja z dwójką najstarszych zamknąłem się jak w zamczysku jakimś! I czułem się tam… – Dziadek zapatrzył się gdzieś w dal. – Czułem się tam jak w twierdzy barskiej.

– Dziadek nabiera powietrza do płuc. – Skonfederowaliśmy się tam w naprawdę doborowym towarzystwie. Zjechaliśmy się z zakątków całej Rzeczypospolitej, żeby bronić wartości, honoru i Najświętszej Panienki! – Mówi coraz szybciej i głośniej. – Wszyscy cały czas z szablami w dłoniach gotowymi do walki! – Jego potężny głos, głos Pułkownika i Ułana, rozchodzi się chyba po całym apartamentowcu. – Nasze pierwsze prawdziwe Powstanie! Kiedy wszyscy ci szubrawcy sprzedali się Moskalowi, Prusakowi, Austriakowi i nawet chyba Czechom! Tfu, co za obrzydliwość, nawet Czechom! I chcieli się ci zdrajcy układać, rozmawiać, szukać kompromisu. Ale my powiedzieliśmy: dość! Bóg, honor, ojczyzna! Żadnych rozmów, żadnych układów, żadnych reform! Krzyż i szabla! Pojedynki, przemarsze, przemówienia, a czasami bitwa. Bar! Tak… Wszystko mogłoby się potoczyć inaczej, gdyby nie zdrada i zaprzedanie! – Dziadek zamilkł. Nadal patrzył gdzieś w dal. Kiwał głową chyba do swoich myśli. – Pan Poseł i Minister znamienity ma wspaniałe dzieci! – przerywa chwilę zadumy. Rozpromienia się cały.

– Będą z nich wspaniali powstańcy, wspaniali żołnierze! – Dziadek dotyka rękojeści szabli. Głaszcze ją z czułością. – Poza tym trochę się fechtowałem z tymi funkcjonariuszami BOR-u, co to ochraniają znamienitego Posła i Ministra w jednej osobie. Chłopaki się strasznie tutaj nudzą, to ich trochę wziąłem w obroty. Walczyliśmy na wszystkich korytarzach i schodach na szable. Potem dołączyła jeszcze do nas ochrona budynku. Oni niby tacy sprawni i tacy wyszkoleni, ale wyszli z tego mocno poobijani, a jednego jak przez czoło ciąłem, to musiało go pogotowie zabrać. Zalał się juchą i przytomność stracił. Ale, nie powiem, zaprawa była jak się należy. I potem ponownie na podwórku z dziećmi znamienitego Posła i Ministra szturmy i przegrupowania. Dzień upłynął na pożytecznych zajęciach. Ale co ty taki marny dziś, coś taki sflaczały, mój synu?

Tak jakoś dziwnie mi się zrobiło, bo myślałem, że jestem wyprostowany, że patrzę w dal jasnym wzrokiem i nie widać po mnie tego wszystkiego, co siły mi odbiera i tak mnie gryzie. Ale przed przenikliwym wzrokiem Dziadka, przed przenikliwym wzrokiem Ojca nic się nie ukryje!

– Dużo pracy, dużo pracy, Dziadku. Też ani chwili wytchnienia. I zmęczony jestem, ale tak dobrze zmęczony. Bo dużo ważnych spraw, ważnych obowiązków, dużo ważnej pracy. Prawo, Prawo, Prawo, Dziadku! Kancelaria, Kancelaria, Kancelaria! – Mówię głosem twardym i zdecydowanym. Nie mogę przecież pozwolić, by Dziadek domyślił się tego wszystkiego, co tak mnie gryzie i co stało się podczas powrotu do domu, nie mogę powiedzieć o mym biednym pojeździe mechanicznym i o tym, że nic nie rozumiem, co z Majką, że mnie tak to gryzie, że to wszystko mnie tak jednak gryzie i że Matka Teściowa zamierza przyjechać. Oj, gryzie, bardzo gryzie. Ale nie mogę przecież tego powiedzieć Dziadkowi, bo jestem mężczyzną i Dziadek jest mężczyzną, i musimy ważyć słowa.