CHWASTY POLSKIE

KLASYKI POLSKIEJ EROTYKI

wybór

Daniel Olbrychski

ilustracje

Franciszek Starowieyski

Copyright © by Daniel Olbrychski

Copyright © by Grupa Wydawnicza Foksal sp. z o.o., Warszawa MMXIII

Warszawa MMXIII

Drodzy Państwo

Wyszukałem i ułożyłem dla Was poezję miłosną. Miłość wiele ma imion. Kolorów. Zapachów. Bywa subtelna i delikatna, jak płatki róży. Bywa też ostra, bezczelna... jak chwasty.

Dzięki tej subtelności i bezczelności przyszliśmy na świat. Kwiaty kochamy wszyscy. W tej książce proponuję Wam pokochać chwasty. Nie namawiam. Jeśli ktoś chwastów zdecydowanie nie lubi, niech tych poematów nie czyta. Chociaż...

Jest to poszerzona wersja kasety, którą nagrałem. Ośmielony opiniami ludzi, którzy już ją wysłuchali proponuję Wam wersję czytaną. Do poduszki i kołderki. Tomik ten zawiera najbardziej... ostre (!) erotyki, napisane przez największych poetów polskich. Jako autor tej miniantologii winien jestem Państwu kilka słów (nie pouczenia – jechał go sęk¹, jakby powiedział grzeczny poeta) wyjaśnienia, co mnie skłoniło do wyboru, a i wykonywania tej właśnie poezji. Najpierw, przed dwudziestu laty, namówił mnie do tego wybitny profesor filologii polskiej nieżyjący już Kazimierz Wyka. On to na początku lat siedemdziesiątych przyniósł mi większość tych tekstów do Teatru Narodowego, po spektaklu „Beniowski”, czy też „Wacława dzieje”, już nie pamiętam. Rzuciłem okiem, przeczytałem... i nie zarumieniłem się, albowiem moje pokolenie wiele z tych tekstów znało w wieku lat trzynastu, czternastu, jak zabawę w doktora lub tatę i mamę (kiedy się dzieci pozostawia same... powiedziałby Boy-Żeleński). Myślę, że znali je wszyscy, którzy poza normalnym i zdrowym zainteresowaniem seksem mieli jeszcze gust do znakomitej poezji, i odrobinkę poczucia humoru. Otóż, profesor Wyka, wręczając mi z namaszczeniem owe księgi, powiedział: „Panie Danielu, to są perły literatury polskiej. Sądzę, że w swoim gatunku to poezja piękniejsza, bardziej oryginalna i dowcipniejsza nawet od francuskiej czy angielskiej, ba – po cichu panu powiem – i ruskiej. Chociaż Puszkin też niczegowaty... Bierz to chłopcze, ucz się i wykonuj”. Takie było życzenie profesora Wyki. Jestem jego wykonawcą. Na własną już, podkreślam, odpowiedzialność.

I jeszcze jedna recepta: nie radzę – czytać – w pojedynkę, najlepiej z żoną. Może być w niedużym gronie przyjaciół, na przyjęciu, jeden lub trzy kieliszki nie zaszkodzą. Aha, wyłączyć telewizor, to jest rzeczą lepszą, bo politycy tak bardzo już pieprzą.

Przed dziećmi tę książeczkę zamknąć radzę.

Choć się na nic to zda. I tak ją znajdą, gdy im będzie można.

„Te chwasty polskie macie dziś sprzed laty, ja chwasty kocham tak samo jak kwiaty”...

Daniel Olbrychski

Przedmowa na fraszki do wstydliwych

Ustąpcie, żartów kto nie znosi, i wy,

Którym rumieniec zapala wstydliwy

Posłuszną gębę, u których nie wolny

Język i za grzech idzie wiersz swawolny!

Są u mnie wiersze, które na nieszporze

Może ksiądz śpiewać i mniszka w klasztorze:

Ale ta książka odważna na grzechy,

Rześkie ma słowa i bezpieczne śmiechy:

Wyrzecze, co chce, i bez wszej ogródki

Kusia mianuje i z jego podbródki:

Da własne imię swemu winowajcy

I mądzie mądziem, jajca zowie jajcy.

O, jako często, czytając te baśnie,

Gacie skrochmalisz albo-ć portka trzaśnie

I nadętego chcąc uskromić guza,

Z ręką tam pójdziesz albo do zamtuza

W tej księdze pióro opuszcza nadragi

I wiersz mój chodzi jako w łaźni nagi.

Ustąp prawico, któraś macierzyzny

Nie zbyła, nie patrz na nagie mężczyzny!

Lecz jeśli cię znam, pewnie tą przestrogą

Wznieciłem ci chęć do czytania srogą

I coś już kładła książkę, dalej jeszcze

Czytać ją będziesz od deski ku desce.

I choćbyś równa Lukrecyjej wszędzie,

Doczytasz, kiedy nikt widzieć nie będzie.

Na cóż te zmysły? Już o twej płci wimy,

Że tego pragnie, co dla was nosimy:

I ty to, czego czytać bronisz oku,

Rada byś miała w garści, ba, i w kroku.

Jan Andrzej Morsztyn

Przypisy

Naśladownictwo epigramatu Martialisa Huc est usque tibi scriptus, matrona, libellus.

Nie wolny: skrępowany.

Rześkie i bezpieczne: ostre i zuchwale.

Kusia mianuje i z jego podbródki: nazwie po imieniu prącie wraz z jego podbródkami.

Mądzie: moszna, jądra.

Zamtuz: burdel.

Opuszcza nadragi: spuszcza spodnie.

Prawico, któraś macierzyzny nie zbyła: dziewico, która nie straciłaś dziewictwa.

Lukrecja, będąca w Rzymie uosobieniem skromności, gdy ją zgwałcił król Sextus Tarquinius, zawiadomiła o tym męża i ojca, nakazując im zemstę, a sama przebiła się sztyletem.

Zmysły: udawanie.

Mikołaj Rej
(1505-1569)

Rym: nago mi najmilsza

Pisał jeden na ścienie: „Nago mi najmilsza”,

Drugi potem wziął kretkę, będzie z tego insza.

Napisał: „Jałowica koszule nie miewa,

Podobno na pokoju ta u pana bywa”.

Ten przyszedszy napisał: „Wołowi się godzi,

Co wspomionął jałochnę, bo to społu chodzi”.

Jakie benedicite, też oremus taki.

Kto tym rymom przygani, całuj babę w kłaki.

Jan Kochanowski
(1530-1584)

O gospodyniej

Proszono jednej wielkimi prośbami,

Nie powiem o co, zgadniecie to sami.

A iż stateczna była białogłowa,

Nie wdawała się z gościem w długie słowa,

Ale mu z mężem do łaźni kazała,

Aby mu swoje myśl rozumieć dała.

Wnidą do łaźniej, a gospodarz miły

Chodzi by w raju, nie zakrywszy żyły.

A słusznie, bo miał bindas tak dostały,

Żeby był nie wlazł w żadne famurały.

Gość poglądając dobrze żyw, a ono

Barzo nierówno pany podzielono.

Nie mył się długo i jechał tym chutniej.

Nie każdy weźmie po Bekwarku lutniej.

Przypisy

Famurały: spodnie.

Chutniej: prędzej.

Bekwark: lutnista nadworny Zygmunta Augusta.

Na matematyka

Ziemię pomierzył i głębokie morze,

Wie jako wstają i zachodzą zorze,

Wiatrom rozumie, praktykuje komu,

A sam nie widzi, że ma kurwę w domu.

Na młodość

Jakoby też rok bez wiosny mieć chcieli,

Którzy chcą, żeby młodzi nie szaleli.

Przypis

Praktykuje: stawia horoskopy.

Do dziewki

Nie uciekaj przede mną, dziewko urodziwa,

Z twoją rumianą twarzą moja broda siwa

Zgodzi się znamienicie; patrz, gdy wieniec wiją,

Że pospolicie sadzą przy różej leliją.

Nie uciekaj przede mną, dziewko urodziwa,

Serceć jeszcze niestare, chocia broda siwa,

Choć u mnie broda siwa, jeszczem niezganiony,

Czosnek ma głowę białą, a ogon zielony.

Nie uciekaj, ma rada; wszak wiesz: im kot starszy,

Tym, pospolicie mówią, ogon jego twardszy;

I dąb, choć mieścy przeschnie, choć liść na nim płowy,

Przedsię stoi potężnie, bo ma korzeń zdrowy.

Daniel Naborowski
(1573-1640)

Pannom nabożnym

Wiem ja, za co tak często paciorki miewacie:

Za to, że tylko jednę rzecz potrzebną macie.

Bo co po pięknej twarzy, co po pięknym oku,

Gdybyście też nie mieli owej rzeczy w kroku?

Respons niespodziewany

„Topić – mówił małżonek – rogacze potrzeba.”

Żona na to: „Uczyć się, miły pływać trzeba.”

Projekt okładki Szymon Wójciak

Korekta Iwona Denkiewicz

Skład i łamanie www.pagegraph.pl

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-372 Warszawa, ul. Foksal 17

tel. 22 828 98 08, 22 894 60 54

biuro@gwfoksal.pl

ISBN 978-83-7881-161-9

Skład wersji elektronicznej Michał Olewnik / Wydawnictwo W.A.B.
i Magdalena Wojtas / Virtualo Sp. z o.o.