PROLOG

1

Ignacy Dospel schował butelkę i kieliszek do barku. Zamknął barek na klucz, włożył do ust miętową gumę do żucia i szybkim krokiem wrócił za biurko. Raz jeszcze wziął do ręki odłożoną na bok aplikację. Musiał wreszcie podjąć decyzję. Tylko szybkie, odważne ruchy mogły zatrzymać niechybny bieg wydarzeń. Bieg w kierunku katastrofy. Dospel przeczuwał nieuchronnie zbliżający się koniec. Zbudowany przez niego świat pękał i niebawem mógł runąć jak domek kart. Polski oddział międzynarodowej korporacji farmaceutycznej Medillek, za który odpowiadał, miał poważne problemy i musiał teraz dbać o wizerunek dużo intensywniej i skuteczniej niż kiedykolwiek wcześniej. Ale żeby skutecznie dbać o markę, trzeba mieć armię rycerzy, a Dospel zdał sobie właśnie sprawę, że dysponuje bandą leniwych, rozpieszczonych i wypalonych nieudaczników. Zachodził w głowę, jak mógł aż tak bardzo się pomylić. Przecież do kwestii public relations podchodził starannie, metodycznie, można wręcz powiedzieć: ideowo. Pomysł zbudowania zgranego zespołu, tworzącego jeden kompletny organizm, złożony z dobrze znających się ludzi o specyficznym rysie psychologicznym, takich, którzy potrafią współpracować i rywalizować równocześnie, nie został właściwie zrealizowany, przez co nie spełnił oczekiwań. Chciał mieć małe stadko własnych lwów, ciągle podgryzających się wzajemnie, ale najgroźniejszych w konfrontacji z zewnętrznym wrogiem. Nic z tego. Lwy okazały się hienami, których złośliwy chichot wpędzał go w nerwicę.

Ignacy Dospel nienawidził się mylić, dlatego tłumaczył sobie tę klęskę w taki sposób, aby przede wszystkim siebie ochronić przed autoagresją. Utwierdzał się w przekonaniu, że sam pomysł był przecież genialny i w pewnym sensie nawet pionierski, a powodem klęski jest wadliwy materiał ludzki. Nie może być inaczej. Po prostu zaufał niewłaściwym ludziom. I to do nich miał pretensje, a nie do siebie. Czuł się z tym odrobinę lepiej, ale to tłumaczenie niewiele w sumie dawało, bo wedle jego wizji funkcjonowania Medilleku dział PR miał stanowić fundament, swoiste serce firmy. Po tym, co się wydarzyło, fundament okazał się spróchniały i chybotliwy, a firma miała swoistą arytmię. Zespół piarowców dowodzony przez Roberta Ciosa, swego czasu prawdziwego rekina do spraw mechanizmów wizerunkowych, był oczkiem w głowie Dospela. I teraz to oczko zostało podbite, ślepło, ropiało i dostarczało nieustannych zgryzot. Dospel przeczuwał nieuchronnie zbliżający się koniec tego modelu funkcjonowania, a ekipa PR przestała być oczkiem w głowie, przyjmując rolę nowotworu, który należałoby wyciąć.

Dospel powoli uruchamiał działania naprawcze. Po kilku latach stabilizacji zaczął dopuszczać do działu PR nowych ludzi. Chciał, żeby krew się choć trochę zmieszała. Najpierw zatrudnił Majkę Zielińską, tworząc nowe stanowisko – koordynatora działań – tak by rozpieszczonych piarowców ktoś ogarnął i na nowo poukładał. Teraz od kilku dni przeglądał CV kandydatów do zasilenia samego zespołu. Nie ufał szefowi działu kadr i w tym konkretnym wypadku chciał mieć bezpośredni wpływ na to, kogo dokooptują do przegniłego i podupadłego zespołu public relations. Niespecjalnie wiedział, jakie kryterium wyboru przyjąć, żeby wylosować osobę, która zdoła wnieść do tej ekipy choć troszkę nowej jakości. Większość aplikacji teoretycznie pasowała idealnie do wymogów stanowiska, ale tym samym dyskwalifikowała aplikantów. Dospel nie chciał mieć kolejnego takiego samego piarowca. Szukał kogoś innego, kogoś, kto wzbudziłby w zespole pozytywny ferment. Znacznie różniącego się od Roberta Ciosa, Niny Skotnickiej, Małgorzaty Ożóg i Przemysława Drągowskiego, człowieka o innym charakterze, innym rysie psychologicznym, wykształceniu i motywacji… Wybrał wreszcie jedną z aplikacji i wezwał do siebie koordynatorkę Majkę Zielińską.

– Proszę zerknąć na to CV – powiedział.

Spełniła jego polecenie.

– Ale to dziennikarz – szepnęła po chwili, przeglądając papiery.

– To jakiś problem?

– W zasadzie nie. Zaliczył kilka ciekawych kursów i szkoleń, powinien znać się na rzeczy.

– Pani z nim rozmawiała, jakie zrobił wrażenie?

– Dobre. Rzetelny, pewny siebie, bardzo pomysłowy, dociekliwy… Tak bym go pokrótce określiła.

– Dociekliwy?

– No, jak to dziennikarz. – Uśmiechnęła się znacząco. – Pytał o wiele rzeczy, ale zrobiło to na mnie korzystne wrażenie, bo pytania stawiał bardzo trafne, świadczące o znajomości tematu.

– Trafnie pytał… a jak odpowiadał na pani pytania?

– Bez zarzutu.

Dospel stukał długopisem o blat biurka i przyglądał się Zielińskiej.

– Ale widzę, że nie jest pani przekonana.

– On jest trochę jakby z innej gliny niż reszta, nie wiem, czy będzie pasował do zespołu.

Dospel uśmiechnął się szeroko.

– Mam właśnie nadzieję, że nie będzie pasował. Że będzie tak niepasujący, jak tylko się da. Proszę się z nim skontaktować i poinformować pana Darka z rekrutacji, że mam już człowieka do działu PR.

Zielińska wstała.

– Czyli decyzja jest ostateczna? Dzwonimy do pana Farona?

Kiwnął głową.

– Dzwonimy do pana Farona – potwierdził. – Zapraszamy na jeszcze jedną rozmowę, organizujemy szkolenie i przedstawiamy warunki umowy.

2

Redaktor naczelny nowego na rynku tygodnika „Raport” po raz pierwszy od kilku tygodni siedział bezczynnie przy biurku. Od początku roku nie miał na nic czasu, a już na pewno nie na bezczynność. Spełniał przecież swoje wielkie marzenie. Stawał na czele redakcji, która miała wnieść nową jakość w polskim przekazie medialnym, na czele tytułu, którego niezależność była znacznie większa niż konkurencyjnych pism. Miał świadomość, że nie ma mediów w pełni niezależnych, ale założyciele „Raportu” trzymali linię pisma, a pracujących dla niego dziennikarzy na wyjątkowo długiej i elastycznej smyczy. I to właśnie długość tej smyczy stanowiła największy atut „Raportu”, pisma reklamowanego jako głos rozsądku w świecie polskich mediów, zdominowanych przez gazety będące w istocie tubami propagandowymi określonych opcji politycznych. Gdy inne redakcje mniej lub bardziej nachalnie promowały tę czy inną partię, wspierały rząd lub opozycję, „Raport” miał głosić prawdę, punktować kłamstwa, bezlitośnie nagłaśniać afery, dla samego wyciągnięcia na światło dzienne przestępczych procederów, a nie po to tylko, by obalać rządy; miał chwalić rzeczy dobre, a ganić złe, bez względu na zabarwienie światopoglądowe zjawiska.

Dla Szuberta była to wielka szansa, ale i niecodzienne wyzwanie, bo żeby tę wizję realizować, musiał mieć do dyspozycji nie tylko najlepszych, ale i wyjątkowych dziennikarzy. Dziennikarzy, którzy niezależność mieli we krwi, których nie musiałby jej uczyć. Wbrew pozorom i odwiecznym walkom o wolność mediów dziennikarzy organicznie niezależnych nie znał wielu. Z trudem montował pierwszy skład „Raportu” i wciąż miał zbyt mało rąk do pracy. Powoli kompletował jednak swoją redakcję marzeń, głównie z młodych fachowców. Jednym z ostatnich jego celów pozostawał Marcin Faron, trzydziestolatek mający już za sobą kilka mocnych, głośnych tematów, kierujący się ideą, a niekoniecznie określoną korzyścią. Jeden z nielicznych znanych mu dziennikarzy podchodzących do spraw z czystą kartą, niezakładający z góry tez do udowodnienia, ale właśnie poszukujący choćby strzępów prawdy na śmietniku kłamstw i manipulacji, w jakim przyszło nam żyć. Idealny materiał na dziennikarza niezależnego w nowym stylu. Szubert bardzo chciał mieć Farona w zespole. Wiedział, że Marcin po dwuletnim pobycie we Wrocławiu, gdzie próbował sił w redakcji kulturalnej, wraca właśnie do Warszawy i – jak sam twierdził – do poważniejszych tematów. Na dziś, na dwunastą, umówił się z nim, jak sądził, na ostateczną rozmowę, po której pozostanie już tylko podpisanie umowy. Ale rozmowa nie potoczyła się tak, jak przypuszczał Szubert.

– Przykro mi – usłyszał od Farona – ale otwiera się przede mną zupełnie nowa szansa.

– Szansa? – spytał zbity z tropu.

– Na podniesienie stopy życiowej – odparł spokojnie Marcin. – Zrozum, przy moich najlepszych chęciach ja już po prostu nie wierzę w niezależność mediów. Zawsze gdzieś są jakieś sznurki, za które ktoś pociąga. Moi koledzy po piórze to dziś w gruncie rzeczy piarowcy polityków, tylko głupsi, bo pracujący za pensję redakcyjną, a nie piarowską. Nie chcę tak żyć. Pod względem moralnym nic nie zyskuję, a finansowo bardzo tracę.

Szubert spojrzał na Farona jak na wariata.

– I dlatego wybierasz pracę w public relations dla korpo farmaceutycznej? – spytał z nutą niedowierzania i kroplą ironii.

– Tak. – Marcin skinął głową. – Z pełną premedytacją. Jeśli mam już manipulować i pisać rzeczy na czyjeś zamówienie, by uzyskać z góry określony efekt, tak jak to wygląda dziś w mediach, wolę to robić za trzykrotnie większe pieniądze.

Gdzie się podział ten idealista, którego znałem i szanowałem, pomyślał Szubert, lustrując Farona.

– I ta pensja zrekompensuje ci to wszystko? Serwowanie banalnych tekstów reklamowych dla leków na odchudzanie…

– Dużo mówiłeś o niezależności, a dziś prawdziwą niezależność dają jedynie pieniądze. Czasy są trudne, a będą jeszcze trudniejsze. Skończyłem trzydziestkę i nadal nie mam nic swojego. Jeżdżę kilkunastoletnim, psującym się samochodem, tułam się po wynajętych, obskurnych kawalerkach. Zero fundamentów, żadnej stabilizacji. Mam tego dosyć. Już podjąłem decyzję, taka okazja może się nie powtórzyć.

Szubert opadł na oparcie fotela jakby zrezygnowany, pogodzony z tym, że dobry dziennikarz ostatecznie wymyka mu się z rąk.

– Co to za korpo?

– Medillek.

Zadudnił znacząco palcami o blat biurka.

– To będziesz miał sporo roboty, ich produkty podtruły ostatnio kilkanaście osób. Dwie dziewczyny tak się odchudzały ichniejszymi suplementami, że nie żyją.

Faron wzruszył ramionami.

– Wiadomo tylko, że dwie nastolatki z obsesją na punkcie własnej figury i od dawna zmagające się z problemami zdrowotnymi zmarły w ciągu jednego miesiąca i tak się złożyło, że wśród stu innych leków i suplementów zażywały produkty Medilleku. Sprawa jest oczywista tylko dla tabloidów, które najłatwiej ferują wyroki. Zwykle błędne. Dla ludzi rozsądnie myślących nie ma tu żadnej pewnej reguły, żadnego oczywistego wspólnego mianownika. Moim zdaniem Medillek padł ofiarą czarnego piaru, pewnie autorstwa konkurencji.

Szubert pokiwał głową z uznaniem.

– Widzę, że już przeformatowałeś się na myślenie piarowe.

– Jeszcze nie, na razie to tylko zdrowy rozsądek. Nad mechanizmami wizerunkowymi muszę jeszcze popracować.

– To nie jest świat dla ciebie.

– Poradzę sobie.

Redaktor uniósł znacząco palec wskazujący, sygnalizując, że ma inne zdanie i że poprze je celnym argumentem.

– Ty masz zbyt twardy kręgosłup moralny, żeby przetrawić i zaakceptować te mechanizmy, i to jeszcze w służbie tak wielkiemu złu, jakim jest biznes farmaceutyczny. Nie chodzi o to, że w ciebie nie wierzę, bo gdybym nie wierzył, nie proponowałbym ci pracy w „Raporcie”. Wiem, że bez trudu wejdziesz w to środowisko, ale… długo tego nie wytrzymasz.

– Pożyjemy, zobaczymy. Lubię wyzwania.

– Sprawdziłeś ich chociaż dokładnie?

– To najczystsza firma farmaceutyczna na rynku; gdybym nie był o tym w pełni przekonany, nie wchodziłbym w to. Mają problem wizerunkowy nie dlatego, że ludziom szkodzą ich produkty, ale właśnie dlatego, że starają się działać uczciwie i ktoś im serwuje czarny piar. Zobaczysz, jeszcze będziesz u mnie zamawiał witaminy.

Faron zaśmiał się i puścił oko do redaktora. Ten nie załapał żartu.

– To ostateczna decyzja? – spytał.

– Tak.

– Szkoda. – Szubert westchnął szczerze rozczarowany. – Ale pamiętaj, że drzwi do tej redakcji zawsze są dla ciebie otwarte.

Siedział teraz bezczynnie przy biurku i odtwarzał w pamięci ten dziwny, zaskakujący dialog z Marcinem Faronem. Z jednej strony żałował, że stracił jednego z pewniaków do swojej redakcji, z drugiej tliło się w nim przeczucie, że Marcin wróci do „Raportu”. Prędzej czy później. Jeśli nie z podkulonym ogonem, to być może z jakimś dobrym materiałem.

CZĘŚĆ I

1

Nie umiał rozmawiać ze zmarłymi, nie potrafił się modlić. Wizyty na cmentarzu były dla niego stratą czasu. Mimo to starał się przychodzić codziennie. Próbował skupić myśli, tworzyć prawdopodobne dialogi, wyłączać się choćby na kilkadziesiąt sekund. Zamykał oczy i wskrzeszał widok Magdy. Przychodziło mu to z olbrzymim trudem. Mózg Janusza Kozioła nie należał do zbyt skomplikowanych ani rozbudowanych tworów. Myślenie abstrakcyjne wykraczało poza jego możliwości. Dlatego koncentrował się na rzeczach praktycznych. Pragnął zemsty. Nazywał ją sprawiedliwością. Stojąc przy grobie, zaciskał powieki, by skupić myśli, ale bezwiednie zaciskał też pięści. I ten odruch dużo lepiej obrazował jego prawdziwe potrzeby. Janusz Kozioł nie chciał opłakiwać córki, ten etap żałoby był dla niego niedostępny. Kozioł pragnął ukarać ludzi, których obwiniał za jej śmierć. I każdą wizytę na cmentarzu przeznaczał głównie na zdanie Madzi relacji z tego, co zrobił i co planuje zrobić, aby ją pomścić. To była jego modlitwa.

Jest pięć etapów żałoby – zaprzeczenie, gniew, targowanie się, depresja i akceptacja – ale Janusz Kozioł zaliczył tylko dwa z nich. Po pierwszym szoku i niedowierzaniu przyszedł gniew i na tym etapie Kozioł się zatrzymał. Dalej ani rusz. Od dwóch miesięcy to gniew stanowił motor napędowy jego działań. Wolał działać, bo gdy na moment się zatrzymywał, do głowy przychodziły mu myśli i obrazy, których się bał. Przerażała go myśl, że jego Madzia, zawsze najładniejsza w szkole i na dyskotece, etatowa miss wszystkiego i wszędzie, gdzie się pojawiła, gnije teraz i rozkłada się kilka metrów pod ziemią. I nic już nie można na to poradzić. Przerażała go myśl, że jej śmierć mogła stanowić jeden z głównych dowodów w rozprawie nad kruchością życia. Madzia nie zginęła bowiem w karambolu drogowym zgnieciona tonami blachy, nie pożarł jej agresywny, złośliwy nowotwór, nie zabił jej niebezpieczny seryjny morderca… uśmierciła ją tabletka, mała niebieska kuleczka o średnicy kilku milimetrów. Madzia łykała je, chcąc zgubić przed wiosną jeszcze te dwa zbędne kilogramy. Czekało ją kilka ważnych pokazów, konkurencja nie spała, nie mogła więc ryzykować. Kto mógł przypuszczać, że więcej ryzykuje, łykając te niepozorne tabletki o kształcie i gabarytach tik- taka. Kto mógł podejrzewać, że przez nie temperatura ciała podnosi się tak niebezpiecznie, że nie tylko spala się tłuszcz, ale przy okazji niemalże się gotują wnętrzności. I że przyjdzie taki moment, kiedy tego procesu nikt i nic nie będzie już w stanie zatrzymać. Lekarze, znachorzy, odtrutki, zioła, płukanie żołądka. Nic. Kozioł patrzył, jak jego córka umiera, i nie mógł uwierzyć, że to dzieje się naprawdę. W dniu jej śmierci w furii przetrząsnął jej pokój, znalazł słoiczek z tabletkami cudownego spalacza tłuszczu i wrzucił sobie resztkę jego zawartości do ust. Rozgryzł kilkanaście tabletek, poczuł smak chemicznej goryczy i pobiegł do toalety, żeby je wypluć. Wisiał nad muszlą, z ust ciągnęła mu się strużka niebieskiej śliny. Patrzył na wirującą miazgę tabletek i pomyślał, że zrobi taką miazgę z ludzi, którzy to produkują, handlują tym i reklamują to gówno. Z tych wszystkich, którzy zarobili choćby złotówkę na śmierci Magdy. Stał teraz przy grobie, nie czując nic poza gniewem, który wrósł w niego i stał się nierozłączną częścią jego osobowości. Chyba przemyślał już wszystko, opowiedział Madzi o planowanych na najbliższe dni kolejnych głośnych i agresywnych pikietach pod siedzibą firmy farmaceutycznej. Wiedział, że to za mało, ale miał też kilka innych pomysłów w zanadrzu, a jego morale rosło wraz z rozrastaniem się grupy protestujących. Osób poszkodowanych przez leki i suplementy Medilleku było już kilkadziesiąt. Przynajmniej tyle ujawniło się w ostatnich kilkunastu dniach. Niebawem ta liczba się pomnoży. Tego Kozioł był pewien. Nie przeżegnał się, nie lubił tych kościelnych automatyzmów. Dwa paluszki, czółko, ramię prawe, ramię lewe. A może odwrotnie? Nigdy nie pamiętał. Skinął głową, odwrócił się gwałtownie i odmaszerował. Jak żołnierz. Od śmierci córki był w pewnym sensie żołnierzem. Toczył wojnę, służył wyższej sprawie i był gotów zabijać.

2

Piotr Lewandowski rozejrzał się po oknach bloków nowoczesnego osiedla. Miał nadzieję, że nikt go nie obserwuje. Wstydził się tej ckliwej, kiczowatej sceny, w której grał rolę zdesperowanego, odstawianego na bok kochanka. I jeszcze ta aura. Co prawda była wiosna, ale tylko w kalendarzu. Słońca nie widział od kilku dni. Chowało się od dawna za grubą warstwą przeciekających chmur. Kapało mu na rozgrzaną głowę. Czekał na Majkę w nadziei, że uda mu się odegrać przypadkowe wpadnięcie na siebie. Wymykała mu się i dobrze o tym wiedział. Jadąc dziś na to „przypadkowe” spotkanie, czuł, że zobaczy ją po raz ostatni. Nie miał do niej pretensji, raczej do siebie. Od początku tej znajomości zachowywał się nieprofesjonalnie. Chciał być znanym, cenionym i szanowanym w środowisku psychologiem, a postąpił jak typowy, przeciętny samiec myślący kutasem. Amatorszczyzna w całej rozciągłości, ale prawdę mówiąc, czuł się w tej relacji kompletnie bezsilny, a więc i po części rozgrzeszony. Majka miała w sobie coś, co go obezwładniało. Przejął jej terapię, bo go ta dziewczyna zafascynowała.

Poznał ją rok wcześniej. Siedziała w poczekalni gabinetu jego wspólniczki i koleżanki po fachu. Jakaś kobieta obejmowała ją ramieniem, szepcząc dziewczynie coś do ucha, a ona siedziała zgarbiona, niknąca w zbyt obszernym swetrze. Wyglądała jak żywa reklama kompletnego bezsensu dalszej egzystencji. Była blada, miała matowe, podkrążone oczy i niewidzący, nieruchomy wzrok wbity beznamiętnie w stół. Gdyby nie był psychologiem, pomyślałby, że jest psychicznie martwa, zupełnie pusta, ale doświadczenie podpowiadało mu, że wewnątrz tej rozbitej emocjonalnie dziewczyny paprze się jakaś świeża, paskudna rana, toczy się dramatyczna walka. Walka, którą dziewczyna przegrywa. Zapragnął jej pomóc. Przypadek sprawił, że pacjent mu wtedy wypadł, miał zatem niespodziewane okienko. Po krótkiej rozmowie ze wspólniczką przejął jej pacjentkę. Na pierwszym spotkaniu niewiele się dowiedział. Miała na imię Majka, dwadzieścia sześć lat i szczupłe, lodowate palce, które drżały, gdy ściskał jej dłoń. Kilka spotkań niemalże przemilczeli. Ona przychodziła, on starał się być miły, zadawał ostrożne pytania, próbował nawiązać kontakt. Czasem coś odpowiedziała, zwykle zdawkowo. Unikała kontaktu wzrokowego. Po pięćdziesięciu minutach wstawała, płaciła, podawali sobie ręce na do widzenia. I tak co tydzień. Aż przyszedł przełom, a zaraz po nim regularny progres. Majka odbiła się od dna, do czego Piotr niewątpliwie przyłożył rękę. Mógłby być z siebie dumny, gdyby nie to, że złamał jedną z głównych zasad zawodu. Prywatna relacja z pacjentem to jeszcze nic wielkiego, ale gdy pewnego ranka poczuł jej nagie, gorące ciało pod tą samą kołdrą, zdał sobie sprawę, że popłynął. Wpadł po uszy, a związek się rozwijał. Pewnego dnia Majka otworzyła się, zaczęła zadawać pytania: o sprawiedliwość, moralność i uczciwość. Niektóre raziły infantylizmem, inne niepokoiły go swoją pokrętną złożonością. Coś się pod nimi kryło, niektóre go przerastały. Starał się jej odpowiadać najlepiej, jak umiał. Wiedział, że Majka buduje się od nowa, określa świat od podstaw, szuka w nim dla siebie miejsca, wytycza granice. Nawet jego pytała, czy czuje się uczciwym człowiekiem, co zrobiłby dla sprawiedliwości, na ile mógłby nagiąć własne zasady moralne, aby osiągnąć jakiś wyższy cel. Gniotły go te pytania, czuł się nie fair w tej relacji, sądził, że zawierają znaczący podtekst. Doszedł do wniosku, że pytania te przestaną go uwierać jedynie wówczas, kiedy stanie z tą dziewczyną przed ołtarzem. Ślub pewnie zdołałby tę sytuacją naprostować. Tylko dla przyszłej żony mógł bezkarnie złamać etykę zawodową. Ale ona najwyraźniej nie chciała zostać jego żoną. Im bardziej starał się być potencjalnym mężem, tym bardziej ona robiła z niego kolegę od skoku w bok. I to jej wizja z każdym tygodniem stawała się realniejsza. Kiedy definitywnie wyszła z depresji, znalazła nową pracę i wynajęła większe mieszkanie w nowoczesnym, strzeżonym osiedlu, nie proponując Piotrowi wspólnego życia, wiedział już, że jego szanse stopniały niemal do zera. Nie miał pojęcia, co się stało.

Zobaczył ją z odległości kilkudziesięciu metrów. Szła szybkim, lekkim krokiem, strzepywała krople deszczu z rozpuszczonych włosów. Jakby wyższa, wyprostowana, pewna siebie. Promieniała. Nowa praca, nowe wyzwania, nowe środowisko… Nowy mężczyzna? Ukłucie zazdrości przeszyło Piotra.

– Hej! – krzyknął do niej, udając zaskoczenie spotkaniem, i ruszył w jej stronę, a ona odwróciła głowę i przystanęła na jego widok.

– Hej, co tu robisz?

– Mam wizytę domową – skłamał, podchodząc do niej. – Tu, chyba w tym bloku.

Pokiwała głową, świdrując go roześmianym wzrokiem. Wiedziała, że kłamie, ale nie drążyła tematu. Mogła go rozbroić jednym pytaniem, choćby o adres rzekomego pacjenta.

– Świetnie wyglądasz. – Ostrożnie odgarnął kosmyk mokrych włosów z jej policzka. – Dawno cię nie widziałem, dzwoniłem kilka razy…

– Sorry, mamy w firmie straszny młyn. – Zrobiła skwaszoną minę. – Pracuję ostatnio po szesnaście godzin na dobę, nawet rodziców nie mam czasu odwiedzić.

Kilka sekund patrzyli na siebie w milczeniu. Cisza robiła się niezręczna.

– Słuchaj, muszę lecieć. – Westchnęła. – Mamy spory pożar w Medilleku. Pewnie słyszałeś, dwie dziewczyny zmarły, teraz ludzie protestują nam pod firmą. Sam rozumiesz, wszystkie ręce na pokład…

Zrobiła kilka kroków, nie odwracając się od niego. Wzruszyła ramionami ni to w geście bezsilności, ni to obojętności. Ruszył za nią, jakby ta pozorna bliskość mogła jeszcze cokolwiek zmienić.

– To może… – wydukał. – Jak ci się przewali… byśmy gdzieś wyskoczyli? Wyjechali na kilka dni… Może… Zadzwonisz?

– Nie – rzuciła lekko z łagodnym uśmiechem. – Już nie. Ty też nie dzwoń. I nie wspominaj mnie źle.

Mrugnęła do niego, pomachała dłonią i podbiegła do samochodu. Zaczęła nowe życie, poniekąd dzięki Piotrowi, ale miejsca w tym życiu dla Piotra nie było. Zabolało go to bardziej, niż się spodziewał.

3

Pod budynkiem Medilleku trwała pikieta. Ludzie z transparentami zbierali się od jedenastej. W południe, gdy zaczęły się okrzyki i blokowanie wjazdu na parking, grupa pikietujących była już bardzo liczna, głośna i bezczelnie agresywna. Nie pomogła interwencja ochrony ani policji, wszyscy musieli wykazywać się daleko idącą delikatnością w stosunku do manifestantów. Rozwiązania siłowe nie wchodziły w grę. Sprawa była zbyt śliska. Ignacy Dospel, szef polskiego oddziału firmy, stał przy oknie swojego biura i całą awanturę oglądał z rozsądnego dystansu. Z piętnastego piętra stuosobowa grupa ludzi wyglądała jak niewielkie stadko mrówek. Okno było zamknięte, więc do Dospela nie docierały chaotyczne okrzyki i wulgarne przyśpiewki. Dzięki temu słyszał własne myśli. Był pozornie bezpieczny i miał pełną świadomość tych pozorów. Dobrze wiedział, że mrówki, choć malutkie, jeśli się rozmnożą, mogą stworzyć armię nie do zatrzymania. To stadko grasujące teraz na jego parkingu niestety miało duży potencjał progresywny. Tydzień temu liczyło kilkunastu zagubionych i nieco wystraszonych własną inicjatywą krzykaczy. Dziś to już nieźle zorganizowany i pewny własnych racji niewielki oddział. Co będzie za tydzień? Pierwsze zniszczone samochody? Wtargnięcia do budynku Medilleku? Pobicie pracowników? Może i dobrze, gdyby do tego doszło, policja wreszcie miałaby prawo i obowiązek podjąć zdecydowaną interwencję, pomyślał. Na razie raczej chronią pikietujących, niż oczyszczają z nich parking.

W Dospelu narastała frustracja. Proces ten trwał od kilku lat, ale ostatnie tygodnie znacząco go przyspieszyły. Zbyt wiele rozczarowań, zbyt wiele błędów własnych i cudzych obniżyło poziom życia i pracy. Coraz gorzej sobie z tym radził, a ciążąca odpowiedzialność za gigantyczną firmę i dziesiątki pracowników sprawiała, że coraz częściej odnosił wrażenie, iż stąpa po ruchomych piaskach. Nie mógł jednak bać się sytuacji. To nie było w jego stylu, nie leżało w jego charakterze. Zresztą pełniąc funkcję dyrektora generalnego, nie miał prawa odczuwać strachu w obliczu kryzysów. Jego organizm nauczył się przekuwać kiełkujący strach w złość i agresję. To był dosyć skuteczny mechanizm obronny. Dyplomatyczne maski zaczęły opadać, okrągłe, coachingowe słownictwo coraz częściej ustępowało miejsca wulgaryzmom. Zamiast menedżerskich zaklęć z ust Dospela od czasu do czasu wylatywało „mięcho” godne czwartoligowych boisk piłkarskich, a nie piętnastego piętra szklanego wieżowca należącego do korporacji farmaceutycznej Medillek. Nie walczył z tym. Miał taką pozycję, że mógł sobie pozwolić na językową ekstrawagancję. Słowo „kurwa” w ustach kogokolwiek innego stanowiło przejaw zwykłego chamstwa. U Dospela była to ekstrawagancja. Był tu pierwszy po Bogu i nie musiał ukrywać pogardy dla ludzi, którzy go otaczali. A skoro nie musiał, to nie ukrywał. Wszystko dla dobra własnej wątroby, która dokuczała mu tak mocno, jakby to właśnie w niej zbierała się przez lata cała frustracja. Lubił ją łagodzić dobrym koniakiem, jednak w ten sposób odrobinę koił nerwy, ale wątrobie nie pomagał.

Prawdziwe wyzwanie dla Dospela i jego wątroby stanowiły kontakty z Robertem Ciosem, które niestety musiały być częste i regularne, gdyż Cios pełnił funkcję lidera zespołu zajmującego się public relations. Cios jeszcze kilkanaście miesięcy temu należał do nielicznej grupy ulubieńców Dospela, ale dynamika wydarzeń i zmienność ludzkich charakterów totalnie przeformatowały tę relację. Dospel stworzył Ciosa na tym stanowisku, kilka lat temu powierzył mu odpowiedzialną funkcję zbudowania działu PR, dał wolną rękę w doborze współpracowników, przymknął oko na fakt, że Cios ściągnął do firmy swoich przyjaciół ze studiów, zaufał jego strategiom komunikacyjno-marketingowym. Jeszcze wówczas on i jego kompani byli bardzo młodymi, świetnie wykształconymi i głodnymi sukcesu ludźmi, błyskotliwymi, o świeżym spojrzeniu i odważnym działaniu. Minęło siedem lat. Ze świeżego spojrzenia nie zostało prawie nic, odwaga zmieniła się w agresję, błyskotliwość w bezczelność, głód zespołowego sukcesu w indywidualne, krótkowzroczne ambicje. Dospel z coraz większym trudem znosił obecność tych ludzi w swoim pobliżu. Była to jedna z rzeczy, do których musiał się zmuszać. Przynajmniej na razie.

Co najmniej dwa razy w tygodniu Cios zdawał Dospelowi raport dotyczący działań w sferze medialnej i plan kolejnych akcji. Te sprawy zawsze miały charakter priorytetowy, a po śmierci dwóch nastolatek, rzekomo po zażyciu produktów Medilleku, kwestia wizerunku stała się niemalże kluczowa. Od kilkunastu dni w mediach trwał radosny lincz na jego firmie, od brukowców po poważne tytuły biznesowe.

Robert Cios wszedł do biura Dospela bez pukania i usiadł bez słowa. Jeszcze dwa–trzy lata temu był skromnym człowiekiem i świetnym fachowcem. Teraz był przeciętny, ale bezczelny. Od kilku miesięcy zaliczał zjazd po równi pochyłej. Najpierw rozleniwiły go sukcesy, a totalną leserkę włączyła w nim sytuacja klinczowa, w której to on rozdawał karty i nawet Ignacy Dospel musiał się z nim liczyć. Relacje skomplikowały się w momencie, gdy Dospel kilka miesięcy temu w tajemnicy i zaufaniu, i zdecydowanie przedwcześnie przekazał Ciosowi dokumenty dotyczące nowego, przełomowego produktu, z którym Medillek zamierzał wejść na rynek w 2017 roku. Gdyby wiedział, że Ciosowi tak bardzo zmieniły się priorytety, a dokumenty te zawierają załączniki, o których nikt, nawet pracownicy wyższych szczebli, nie miał prawa wiedzieć, pewnie powściągnąłby swoje ambicje wyprzedzania wszystkich o krok. Chciał dać fory swoim specom od PR, tak żeby byli lepiej przygotowani na promocję nowego produktu niż ich odpowiednicy w innych krajach. Tymczasem założył sobie pętlę na szyję. Cios został jedną z dziesięciu osób w całej Europie, która znała wszystkie szczegóły operacji „ADHD 2017”, również te rzucające długi, czarny cień na kwestię uczciwości tego projektu. Gdy zorientował się, jak mocny ma atut w relacji z Dospelem, zaczął gwiazdorzyć na całego, olewać robotę, a w momencie gdy Dospel próbował dokręcić mu śrubę, dał jasno do zrozumienia, że nie wiąże go w tej sytuacji żadna deklaracja poufności, na co tylko czeka konkurencja: head-hunterzy pracujący dla największego rywala Medilleku, korporacji Health System. Do tego momentu Dospel mógł szachować Ciosa wizją berlińskiej posady, do której objęcia Cios od dawna był głównym kandydatem. Ten awans potroiłby jego i tak wysokie apanaże. Od tego momentu to Cios miał niepodważalny argument – wszystkie papiery przełomowej dla firmy operacji „ADHD 2017”, które mógł zabrać ze sobą, przechodząc do Health System. Dospel zapłaciłby za to głową, a Medillek straciłby setki milionów euro.

Dospel nie odwrócił się do Ciosa. Nie mógł toczyć otwartej wojny, a doskonale wiedział, że jego mina może powiedzieć wszystko o pogardzie i nienawiści, jakimi darzył szefa działu PR. Musiał prowadzić grę odważnie, ale dyplomatycznie.

– Dowiedziałeś się, kim są ci ludzie? – spytał, wyglądając przez okno.

Cios westchnął beznamiętnie.

– W większości to młodzi działacze z grupy „Droga na wschód”.

– Co to za grupa?

– Dzieciarnia, która wierzy, że joga, medytacja, zielona herbata i miłość do zwierząt to pełnia szczęścia i lekarstwo na całe zło tego świata. Śmieszni… ale są tam też ludzie mniej zabawni.

– Na przykład?

– Rodzice tych młodych modelek, które zeszły miesiąc temu. Szumscy i Janusz Kozioł. Oni tam wszystko napędzają od strony emocjonalnej. Wspiera ich jeszcze kilkanaście osób podobno podtrutych naszymi suplementami. To jest kręgosłup, do którego przyklejają się kolejni ludzie, już mniej zaangażowani, ale z jakiegoś powodu skutecznie zainfekowani tym niepokojem i buntem.

– Nastroje?

– Bojowe, nie widać? Zaangażowali prawników, docierają do mediów. Jeśli mam być szczery, nie wygląda to najlepiej.

Dospel odwrócił głowę w stronę Ciosa.

– Szczery piarowiec – szepnął z przekąsem. – Nie chcę, żebyś był szczery, wolę, żebyś był skuteczny. A sytuacja nie wygląda najlepiej, dlatego że ich inicjatywy nie spotykają na razie żadnego oporu, żadnej kontry. Oni jadą z nami jak z taczką łajna na wykopki, a my nawet butami nie próbujemy hamować.

– Dobrze wiesz, że mamy chwilowo związane ręce, bo czekamy na jakieś tam ekspertyzy.

– Chuj z tymi ekspertyzami, przecież na dłuższą metę nieważne, co one wykażą, tak czy siak musimy ocieplać wizerunek. Szanse na to, że wynik ekspertyzy będzie dla nas korzystny, są praktycznie zerowe.

– Dostaję zatem sprzeczne informacje.

Dospel odszedł od okna i usiadł za biurkiem.

– Żeby dostawać sprzeczne informacje, muszą być co najmniej dwa źródła. A twoje źródło jest tylko jedno i jestem nim ja. Tylko moje informacje i moje wytyczne mają dla ciebie wartość.

– To co mamy robić?

Dospel rozparł się wygodnie w fotelu i zawiesił na rozmówcy ciężkie, pogardliwe spojrzenie. To co mamy robić? – przedrzeźniał go w duchu.

– Czemu wam się nie chce pracować? – spytał. – Macie czystą pracę, nie zjeżdżacie codziennie o piątej do kopalni, zarabiacie w miesiąc tyle, ile wynosi przeciętny trzymiesięczny budżet czteroosobowej rodziny. Może wam jest, kurwa, za dobrze? Ciekawe, co by było, gdybym się was wszystkich pozbył…

– Dobrze wiesz, Ignac, że bez piaru to byś mógł co najwyżej warzywniak prowadzić, a nie korporację lekową.

– Kiedy widzę takie ogórki jak ty, to faktycznie mam wrażenie, że prowadzę warzywniak. Wy już jesteście tym pokoleniem Polaków, którzy nawet po szkodzie nie są mądrzy.

Cios ziewnął demonstracyjnie, a Dospel ugryzł się w język, aby uchronić się przed dalszym monologiem. Fakty były takie, że szkodę to poniekąd sam wyrządził, i to z tej właśnie szkody wynika zbyt mocna pozycja szefa PR. To on, Dospel, musi być teraz mądry po szkodzie.

– Dziś rano dzwonili z Berlina – zaczął już tonem wyzutym z sarkazmu. – Wakat będzie u nich od września. Po odejściu Baiersdorfera mają już bardzo poważną lukę. Do września jakoś pociągną, ale po wakacjach obiecałem Smidtowi, że podeślę im najlepszego człowieka stąd. On to kupił i czeka. Problem polega na tym, że według statystyk najlepszym człowiekiem tutaj w ostatnich miesiącach jest Nina Skotnicka.

– Błagam. – Cios westchnął pogardliwie. – Nina okresowo robi dobre wrażenie i to też tylko w tych okresach, kiedy sumiennie wykonuje moje polecenia. Odetnij ją od moich pomysłów, to zwiędnie w ciągu tygodnia jak kwiatek bez wody. Pod względem kreatywności ta dziewczyna jest mierna.

– Być może. – Dospel rozłożył bezradnie ręce. – Ale matematyka mówi co innego. Ostatnio to jej nazwisko firmuje większość projektów. Wiem, że ty bardziej zasługujesz na ten awans, ale musisz dać twardy argument w rozmowach ze Smidtem. On mi na słowo nie uwierzy, już się dopytywał, kto to jest ta Skotnicka, a jak jeszcze zobaczył jej zdjęcia… Kobieca uroda bywa mocnym argumentem.

Cios odwrócił głowę w stronę okna. Zmrużone powieki sugerowały, że nie podziwia ładnego widoku, raczej myśli intensywnie, i to chyba nie o urodzie koleżanki z firmy.

– Wyczyszczę ci ten smród – powiedział. – Ale dosyć mam dzielenia się sukcesami. Teraz wszystkie projekty będą podpisane moim nazwiskiem, ewentualnie nazwisko wykonawcy będzie dopisane małą czcionką. Zależy mi na tym Berlinie, dla mnie to sprawa prestiżowa, ale pamiętaj, Ignac, że ja mam na biurku wciąż aktualną i bardzo konkretną ofertę z Health System. Medillek i Berlin mają priorytet, ale nie chce mi się ścigać z ładną dupą Niny, bo tego typu rywalizacje są dla mnie poniżające. To w twoim interesie leży wybicie Smidtowi z głowy pomysłu ściągnięcia do Berlina Skotnickiej.

Dospel oparł się łokciami o biurko i konspiracyjnie zbliżył twarz do twarzy Ciosa.

– Dam ci dobrą radę, Robert – szepnął. – Weź się, kurwa, do roboty i potwierdź, że jesteś tu najlepszy w te klocki, to żadne ładne dupy w wyścigu o Berlin cię nie wyprzedzą. A Health Systemem przestań mnie straszyć, bo nikt na dłuższą metę nie lubi pracowników, którzy ściśle tajne dokumenty przenoszą ze sobą z firmy do firmy, jakby to były płyty z systemem operacyjnym Windows. Zastanów się, czy na początku naprawdę dobrze zapowiadającej się kariery chcesz mieć na czole łatkę zdradzieckiego chuja. – Odetchnął i opadł plecami na oparcie fotela. – W następny weekend wszyscy jedziemy do Berlina na jakieś pieprzone szkolenie, będziesz miał okazję pogadać chwilę ze Smidtem. Pamiętaj, ja jestem po twojej stronie, ale jak nie popracujesz efektywnie przez najbliższe miesiące, to moje wstawiennictwo może nie wystarczyć.

Cios w trakcie całej przemowy Dospela nie spuszczał wzroku, mierzył się z szefem i wytrzymał jego spojrzenie. Gdy ten skończył, Robert lekko skinął głową, wstał i wyszedł z biura.

Ciąg dalszy w wersji pełnej

Copyright © by Maurycy Nowakowski, 2017

Copyright © by Wydawnictwo FILIA, 2018

Wszelkie prawa zastrzeżone

Żaden z fragmentów tej książki nie może być publikowany w jakiejkolwiek formie bez wcześniejszej pisemnej zgody Wydawcy. Dotyczy to także fotokopii i mikrofilmów oraz rozpowszechniania za pośrednictwem nośników elektronicznych.

Wydanie I, Poznań 2018

Projekt okładki: © Mariusz Banachowicz

Zdjęcie na okładce: © Floortje /iStock

Redakcja: Jacek Ring

Korekta: Dorota Wojciechowska

Skład i łamanie: Jacek Antoniuk

Konwersja publikacji do wersji elektronicznej:

„DARKHART”

Dariusz Nowacki

darkhart@wp.pl

eISBN: 978-83-8075-445-4

Wydawnictwo Filia

ul. Kleeberga 2

61-615 Poznań

wydawnictwofilia.pl

kontakt@wydawnictwofilia.pl

Seria: FILIA Mroczna Strona

mrocznastrona.pl

Redaktor prowadzący serii: Adrian Tomczyk