Tytuł oryginału:

THE LAST TEMPLAR

Copyright © 2005 by Raymond Khoury

Copyright © 2005 for the Polish edition by Wydawnictwo Sonia Draga

Copyright © 2005 for the Polish translation by | Krzysztof Mazurek

Projekt graficzny okładki: Mariusz Banachowicz

Redakcja: Ewa Stahnke

Korekta: Ewa Penksyk-Kluczkowska, Anna Rzędowska

ISBN: 978-83-7999-741-1

WYDAWNICTWO SONIA DRAGA Sp. z o. o.

Pl. Grunwaldzki 8-10, 40-950 Katowice

tel. (32) 782 64 77, fax (32) 253 77 28

e-mail: info@soniadraga.pl

www.soniadraga.pl

E-wydanie 2016

Skład wersji elektronicznej:

konwersja.virtualo.pl

Dla moich rodziców,

dla moich córek, których imiona brzmią:

Mia, Gracie i Suellen

oraz

dla mojego serdecznego przyjaciela

Adama B. Wachtela (1959–2005).

Miałeś z tego taką frajdę.

Cieszę się, że Victoria i Elizabeth

podzieliły się Tobą z nami.

Będziemy za Tobą tęsknić.

Bardzo.

Podziękowania

Wielu przyjaciół dzieliło się ze mną wiedzą, pomagało w dokumentacji faktów i podtrzymywało mnie na duchu w czasie pisania tej książki. Wszystkim im jestem niezmiernie zobowiązany i gorąco dziękuję. I tak mój wielki przyjaciel Carlos Heneine wprowadził mnie w historię i legendę związaną z zakonem templariuszy oraz podrzucał mi wspaniałe pomysły, zanim przystąpiłem do pisania i w trakcie; Bruce Crowther pomagał mi poruszać się w tym nowym dla mnie gatunku twórczości, a Franc Roddam dyscyplinował mnie i dodawał skrzydeł.

Chcę także wymienić nazwiska osób, którym tak wiele zawdzięcza książka, że muszą się w niej znaleźć. Są to: Olivier Granier, Simon Oakes, Dotti Irving i Ruth Cairns z Colman Getty, Samantha Hill z Ziji, Eric Fellner, Ed Victor, Bob Bookman, Leon Friedman, Maitre François Serres, Kevin i Linda Adeson (wybaczcie mi, że dałem Wasze nazwisko Mitchowi), Chris i Roberta Hanley, dr Philip Saba, Matt Filosa, Carolyn Whitaker, dr Amin Milki, Bashar Chalabi, Patty Fanouraki i Barbara Roddam. Gorąco dziękuję także wszystkim wspólpracownikom z Duckworth i z Turnaround.

Za fenomenalny projekt okładki i układu typograficznego na moją specjalną wdzięczność zasłużył Cephas Howard, a także cały budapeszteński zespół Mid-Atlantic Films, który uporał się z tą okładką w rekordowym czasie: Howard Ellis, Adam Goodman, Peter Seres, Gabby Csoma, Csaba Bagossy i nasi szczodrzy przyjaciele z www.middleages.hu. Jestem Wam wszystkim naprawdę ogromnie wdzięczny.

Gdyby nie moja agentka Eugenie Furniss z jej pasją, wielkim oddaniem i zrozumieniem dla kaprysów świeżo upieczonego pisarza, ta książka na pewno nigdy by nie powstała. Stephanie Cabot, Rowan Lawton i pozostali członkowie zespołu William Morris Agency też mają w tym wielki udział.

I w końcu, choć wcale nie ostatniej z tej listy, dziękuję mojej żonie Suellen, która przez wiele lat żyła wraz ze mną tym projektem; nie potrafię wyrazić słowami, ile zawdzięczam jej przyjaźni i duchowemu wsparciu.

Dobrze nam się przysłużył ten mit o Chrystusie.

Papież Leon X (XVI wiek)

PROLOG
AKKA, ŁACIŃSKIE KRÓLESTWO JEROZOLIMY, 1251 ROK

Ziemia Święta jest bezpowrotnie stracona.

Ta myśl nie dawała spokoju Martinowi de Carmaux; naga prawda była bardziej przerażająca niż hordy niewiernych wynurzające się z wyłomów w murze.

Próbował nie dopuścić jej do siebie, wyrzucając za wszelką cenę ze świadomości.

Teraz nie czas na lamenty. Trzeba działać.

Trzeba zabijać wrogów.

Z obosiecznym mieczem uniesionym wysoko w górę ruszył do ataku przez tumany duszącego dymu i kurzu, niczym ostrze wdzierające się w ciało nieprzyjaciela. A ten był wszędzie; szable i topory Saracenów wbijały się w ciała, okrzyki i zawołania wojenne mieszały się z wszechobecnym rytmicznym biciem w tarabany stojące pod murami fortecy.

Ciął mieczem ze wszystkich sił; rozłupał czaszkę arabskiego wojownika aż do oczu, uniósł ostrze w górę, szarżując na kolejnego. Rzucił spojrzenie przez ramię w prawo i zobaczył Aimarda de Villiers, jak wbija miecz w pierś wroga, a potem rusza do starcia z następnym. Oszołomiony jękami bólu, wrzawą i wściekłymi wrzaskami wokół siebie, Martin poczuł, że ktoś się uczepił jego lewego ramienia, i natychmiast uderzył atakującego rękojeścią miecza, a potem straszliwym cięciem wdarł się w mięśnie i w kości. Kątem oka zobaczył coś złowieszczego z prawej i instynktownie ciął mieczem w tamtą stronę – odrąbał bark kolejnemu Saracenowi, a potem jednym zamachem otworzył mu policzek i uciął język.

Już od wielu godzin on i jego współtowarzysze nie mieli chwili odpoczynku. Atak muzułmański nie tylko trwał nieprzerwanie, ale był znacznie gorszy, niż oczekiwano. Grad płonących strzał i pocisków nasyconych smołą od wielu dni spadał na miasto. Pożary szalały; było ich więcej, niż dało się ugasić. W tym czasie ludzie sułtana robili podkopy pod szerokimi murami – wpychali do nich gałęzie, a następnie podpalali. W wielu miejscach te naprędce wyżłobione w ziemi piece powodowały pęknięcia w murze, który kruszył się teraz pod gradem kamieni wyrzucanych z katapult. Templariusze i szpitalnicy siłą woli odpierali ataki przy bramie św. Antoniego, po czym ją podpalili i uciekli. „Przeklęta Wieża”, bo tak ją nazywano, w końcu zasłużyła na swoje imię – wpuściła do miasta rozszalałych Saracenów, podkładających ogień w każdą dziurę, i przypieczętowała jego los.

Charczenie i jęki utonęły w ryku tysięcy gardeł. Martin schował miecz i rozejrzał się wokół zdesperowany, szukając chociaż cienia nadziei, ale nie znalazł. Ziemia Święta została rzeczywiście nieodwracalnie stracona. Z rosnącym przerażeniem pojął, że zanim ta noc się skończy i wzejdzie słońce, wszyscy będą martwi. Mieli przed sobą największą armię, jaką kiedykolwiek widział świat; mimo furii i pasji, mimo wojennej gorączki, która przyspieszała krążenie krwi w jego żyłach, mimo wysiłków własnych i współbraci – ponieśli niewątpliwie klęskę.

Po niedługim czasie dowódcy też zdali sobie z tego sprawę. Czuł, że mu pęka serce, kiedy usłyszał dźwięk rogu wzywający tych rycerzy, którzy jeszcze żyli, do opuszczenia murów miasta. Rzucał nerwowe spojrzenia w lewo i w prawo, oszołomiony i rozgorączkowany. I nagle napotkał wzrok Aimarda de Villiers. Zobaczył w jego oczach ten sam ból, bezbrzeżny wstyd, który i jego przenikał do samych kości. Ramię w ramię przedzierali się teraz przez zastępy wroga i w końcu jakoś im się udało dotrzeć do względnie bezpiecznego terenu, nad którym jeszcze panowali templariusze.

Martin szedł za starszym rycerzem, a ten parł naprzód jak burza przez tłum przerażonych cywili, którzy chronili się za potężnymi murami otaczającymi miasto. Widok zastany w Wielkiej Sali zszokował go jeszcze bardziej niż rzeź kamratów, której był świadkiem za murami. Na grubo ciosanym stole w refektarzu leżał William de Beaujeu, wielki mistrz zakonu templariuszy. Peter de Sevrey, marszałek zakonu, stał obok wraz z dwoma mnichami. Ich twarze pełne smutku nie pozostawiały żadnej nadziei. Kiedy obaj rycerze stanęli u jego boku, Beaujeu otworzył oczy i uniósł lekko głowę, ale że ten drobny ruch przyprawił go o ból, wydał z siebie jęk. Martin wpatrywał się w niego z niedowierzaniem. Skóra starego człowieka była blada, jakby odpłynęła z niej wszystka krew, oczy natomiast miał nabrzmiałe czerwienią. Martin ogarnął wzrokiem sylwetkę Beaujeu. Próbował odgadnąć przyczynę jego stanu. Ujrzał pierzasty grot strzały tkwiący pomiędzy żebrami wielkiego mistrza, który trzymał drzewce w półzamkniętej dłoni. Drugą skinął na Aimarda; ten podszedł do niego, ukląkł u wezgłowia i ujął wyciągniętą dłoń w swoje ręce.

– Już czas – powiedział z trudem Beaujeu. Głos miał słaby i pełen bólu, ale mówił wyraźnie. – Jedźcie. I niech Bóg ma was w opiece.

Te słowa przemknęły jak podmuch wiatru obok uszu Martina. Jego uwagę przyciągało co innego, coś, co zauważył, jak tylko Beaujeu otworzył usta. Nie mógł oderwać wzroku od jego języka, który zupełnie sczerniał. Wściekłość i nienawiść omal nie zadusiła młodego rycerza, bo rozpoznał działanie trucizny, którą nasączony musiał być grot strzały. Ten przywódca zakonu, osobowość górująca nad pozostałymi, który zdominował każdy aspekt życia młodego rycerza – ten potężny człowiek właściwie był już martwy.

Zauważył, że Beaujeu podnosi wzrok na Sevreya i niemal niezauważalnie kiwa głową. Marszałek podszedł do końca stołu i uniósł satynową narzutę, spod której wyłoniła się niewielka, bogato zdobiona szkatuła. Nie była szersza niż trzy dłonie. Martin nigdy wcześniej jej nie widział. Zapanowała pełna napięcia cisza; Aimard stał jak wryty i patrzył na skrzynkę z nabożeństwem. Potem odwrócił twarz i spojrzał na Beaujeu. Stary człowiek wytrzymał jego spojrzenie, a następnie zamknął oczy; jego oddech stał się niepokojąco szybki i zduszony. Aimard podszedł do Sevreya i objął go ramionami, potem podniósł skrzynkę i nie oglądając się za siebie, wyszedł. Kiedy przechodził obok Martina, rzucił tylko jedno słowo:

– Chodź.

Martin wahał się przez chwilę; spojrzał na Beaujeu i marszałka, który skinął głową w geście przyzwolenia. Wybiegł za Aimardem i od razu zrozumiał, że nie kierują się ku szeregom wroga.

Zmierzali w stronę portu.

– Dokąd idziemy? – krzyknął.

– Czeka na nas „Świątynia Sokoła” – Aimard przyspieszył kroku.

Martin zatrzymał się nagle, nie mogąc opanować wzburzenia.

– Odpływamy? – spytał zdumiony.

Poznał Aimarda de Villiers po śmierci swego ojca, który też był rycerzem; odszedł z tego świata przed piętnastu laty, kiedy Martin był zaledwie pięciolatkiem. Od tej chwili Aimard był jego opiekunem i mentorem. Bohaterem. Walczyli ramię w ramię w wielu bitwach i Martin wierzył, że teraz też będą walczyć i zginą razem, kiedy przyjdzie pora. Nie tak to sobie wyobrażał. To, co robią, jest chore. To jest… dezercja.

Aimard również się zatrzymał, ale tylko po to, by mocno chwycić Martina za ramię i pociągnąć go do przodu.

– Pospiesz się – rozkazał.

– Nie – krzyknął Martin, strącając z ramienia jego rękę.

– Tak – starszy rycerz powtórzył surowo.

Martin czuł, że coś go dusi; twarz mu stężała, zanim zdobył się na to, by powiedzieć:

– Nie opuszczę naszych braci – wycedził przez zaciśnięte zęby. – Nie teraz. Nigdy!

Aimard westchnął ciężko i z nostalgią obejrzał się za siebie, na oblężone miasto. Płonące pociski przelatywały łukiem nad murami, wytyczając świetlisty szlak przez ciemne niebo i bombardując twierdzę ze wszystkich stron. Trzymając mocno przy piersiach szkatułę, odwrócił się i zrobił krok w kierunku młodszego rycerza, krok groźny – ich twarze dzieliło tylko kilka centymetrów. Martin zobaczył, że w oczach przyjaciela błyszczą łzy.

– Myślisz, że chcę ich opuścić? – wysyczał. Jego głos przeciął powietrze. – Że porzucam naszego mistrza w ostatniej godzinie życia? Przecież znasz mnie nie od dziś.

– W takim razie… dlaczego? – W głowie Martina myśli kotłowały się.

– To, co mamy do zrobienia, jest ważniejsze niż zabicie jeszcze tych kilku parszywych psów – powiedział Aimard ze smutkiem. – Nasze zadanie jest istotniejsze dla przetrwania zakonu. Jest najważniejsze, jeżeli mamy dokończyć dzieła i sprawić, by wszystko, nad czym pracowaliśmy, również tutaj nie umarło. A teraz się pospiesz.

Martin otworzył usta, by zaprotestować. Ale Aimard miał zacięty wyraz twarzy, nie dopuszczał sprzeciwu. Martin, acz niechętnie, poddał się rozkazowi starszego rycerza i poszedł za nim.

„Świątynia Sokoła” była jedyną jednostką pływającą, która pozostała w porcie; inne odpłynęły tydzień wcześniej, zanim atak Saracenów odciął port od miasta. Galera była już nisko zanurzona i niewolnicy wnosili na pokład kolejne ładunki; pomagali im w tym bracia zakonni i rycerze. Po głowie Martina tłukły się myśli, ale nie znalazł czasu na sformułowanie nawet najprostszego pytania. Kiedy podeszli do nabrzeża, ujrzał kapitana statku – wiedział tylko, że na imię ma Hugh oraz że wielki mistrz darzył go niezwykłym szacunkiem. Hugh z mostka kapitańskiego przyglądał się gorączkowym przygotowaniom. Martin przesunął wzrokiem po statku od rufy do dziobu, spojrzał na wysoki maszt i bukszpryt, pod którym widniała niezwykle realistycznie wyrzeźbiona sylwetka drapieżnego ptaka.

Nie przerywając marszu, Aimard zawołał głośno w kierunku mostka, na którym stał kapitan:

– Czy prowiant i woda załadowane?

– Tak.

– Mniejsza więc o resztę. Natychmiast podnosimy kotwicę.

Nie minęło parę minut, a już wciągnięto trap, rzucono cumy i „Świątynia Sokoła” zaczęła odpływać od nabrzeża, ciągnięta przez szalupę z wioślarzami. Chwilę potem bosman donośnym głosem wydał rozkaz i rzędy galerników zanurzyły wiosła w ciemnej wodzie. Martin patrzył, jak wioślarze wdrapują się z szalupy na pokład i wciągają ją na górę, a następnie zabezpieczają linami. Rytmiczne, głębokie uderzenia dzwonu i postękiwanie ponad stu pięćdziesięciu przykutych do wioseł galerników słychać było na całym pokładzie; statek nabierał prędkości i zostawiał za sobą potężne mury twierdzy templariuszy.

Kiedy wypłynęli na otwarte wody, na statek spadał coraz gęstszy grad strzał, a wokół wybuchały wielkie syczące eksplozje piany – to katapulty i kusze armii sułtana wymierzono w uciekającą galerę. Jednak niebawem znalazła się poza ich zasięgiem. Martin stał przy relingu, patrząc na oddalającą się linię brzegową. Na brzeg wylegli już poganie wyjący jak wilki i śmiejący się dziko; pomstując odpływającym, przypominali rozwścieczone zwierzęta w klatce. Za nimi szalało istne piekło: słychać było krzyki mężczyzn, przerażone głosy kobiet i dzieci, upiorne jęki. A wszystko to na tle niemilknących odgłosów wojennych tarabanów.

Statek powoli nabierał prędkości. Wiatr od lądu był coraz silniejszy i rzędy wioseł podnosiły się i opadały jak skrzydła ptaka, który w locie ociera się o ciemną powierzchnię wody. Daleko na horyzoncie niebo było czarne, ciężkie od burzowych chmur.

To był koniec.

Dłonie wciąż mu drżały i serce ciążyło jak kamień, gdy Martin de Carmaux powoli i niechętnie odwrócił się plecami do krainy swojej młodości. Skierował wzrok przed siebie – patrzył na wielkie chmury, które zwiastowały nadchodzącą burzę.

Rozdział 1

Z początku nikt nie zauważył czterech jeźdźców, którzy wyłonili się z ciemnego masywu Central Parku.

Wszystkie oczy były skierowane w inne miejsce – cztery ulice dalej w rozbłyskach fleszy i reflektorów stacji telewizyjnych limuzyny płynęły strumieniem wzdłuż krawężnika przed głównym wejściem do Metropolitan Museum, raz po raz wypluwając elegancko ubranych gwiazdorów i zwykłych śmiertelników.

Było to jedno z owych gigantycznych przedsięwzięć, którego żadne miasto nie potrafiło zorganizować tak dobrze i z takim rozmachem jak Nowy Jork. Tym bardziej, że odbywało się nie gdzie indziej, tylko właśnie w Metropolitan. Budynek błyszczał odświętnie, nocne niebo przeszywały światła szperaczy. Zabudowania w samym sercu miasta przypominały błyskającą latarnię morską, która zewsząd przywoływała przechodniów, by przeszli między wyniosłymi kolumnami neoklasycystycznej fasady, nad którą olbrzymi transparent głosił:

SKARBY WATYKANU

Mówiło się o przełożeniu terminu tego wydarzenia, a nawet o tym, by zupełnie je odwołać. Ostatnie doniesienia wywiadu raz jeszcze skłoniły rząd do ustalenia alarmu antyterrorystycznego na poziomie pomarańczowym. W całym kraju stanowe i lokalne władze zaostrzyły środki bezpieczeństwa i chociaż Nowy Jork obowiązywał poziom pomarańczowy od 11 września, podjęto dodatkowe środki ostrożności. Oddziały gwardii narodowej patrolowały stacje metra i mosty, a policjanci pełnili dwunastogodzinne dyżury.

Ta wystawa, biorąc pod uwagę jej temat, stanowiła szczególne zagrożenie. Przeważyła jednak determinacja organizatorów i rady nadzorczej muzeum – głosowano za realizacją pierwotnych planów. Wystawa miała zostać otwarta zgodnie z zamierzeniami jako kolejny dowód na to, że nieulękłego ducha Nowego Jorku naprawdę nie da się złamać.

†

Młoda kobieta z nienaganną fryzurą i olśniewającym hollywoodzkim uśmiechem stała odwrócona tyłem do frontonu, próbując po raz trzeci wejść na antenę. Nie bardzo jej wychodziła wystudiowana poza wszędobylskiej i zblazowanej, a zatem reporterka, wpatrując się w obiektyw kamery, promieniała entuzjazmem i energią:

– Nie pamiętam, kiedy ostatni raz Metropolitan gościło tyle gwiazd. Na pewno nie widziano tu tak wielu znanych twarzy od czasu ekspozycji zabytków kultury Majów, a minęło przecież parę lat – oznajmiła telewidzom w chwili, gdy z limuzyny wysiadał okrąglutki mężczyzna w średnim wieku. Tuż za nim wynurzyła się wysoka kobieta o sterczących ramionach w błękitnej wieczorowej sukience o jeden rozmiar za małej i (jak na nią) o jedno pokolenie zbyt awangardowej. – A oto burmistrz i jego urocza żona – mówiła dalej podekscytowana reporterka. – Nasza nowojorska rodzina królewska, jak każe obyczaj, cokolwiek spóźniona. – Przeszła na poważniejszy ton; spojrzała prosto w kamerę i dodała: – Wielu przedmiotów wystawionych tu dziś wieczorem nie oglądały oczy zwykłych śmiertelników nigdy i nigdzie. Spoczywały w sejfach Watykanu przez setki lat i…

Przerwała jej fala gwizdów i radosnych okrzyków. Głos reporterki utonął w ogólnym harmidrze; odwróciła się od kamery i powędrowała wzrokiem w tamtym kierunku, szukając przyczyny tego rosnącego poruszenia.

Zobaczyła czterech jeźdźców.

Wierzchowce były iście królewskie: siwki i kasztany miały płynące falą ciemne ogony i grzywy. Ale to jeźdźcy wzbudzali sensację.

Czterej mężczyźni jechali ramię przy ramieniu ubrani w średniowieczne zbroje. Mieli na głowach hełmy, lekkie kolczugi nałożone na czarne kaftany, nakolanniki z kawałków stalowej blachy na grubych pończochach. Wyglądali, jakby właśnie przemknęli przez wrota podróży w czasie. Efektu dopełniały ogromne obosieczne miecze wiszące w pochwach u ich boków. Największe wrażenie jednak robiły długie białe płaszcze narzucone na zbroje, na których widniały czerwone jak krew krzyże.

Konie przeszły teraz w łagodny trucht.

Tłum szalał z radości, a rycerze zbliżali się powolutku, patrząc wprost przed siebie, nie zwracając uwagi na rwetes i szaleńczy ruch wokół schodów muzeum.

– Proszę państwa, co my tu mamy? Wygląda na to, że Metropolitan Museum i Watykan dziś wieczorem wspólnie postanowiły podnieść kurtynę… Czy to nie wspaniałe? – mówiła z wystudiowanym entuzjazmem reporterka, teraz już tonem zarezerwowanym wyłącznie dla show-biznesu. – Posłuchajcie tylko państwo tych okrzyków!

Konie dotarły do krawężnika przed muzeum, a potem stało się coś nieoczekiwanego.

Nie zatrzymały się.

Obróciły się powoli przodem do wejścia.

Jak jeden mąż jeźdźcy delikatnie spięli konie ostrogami i poprowadzili je na chodnik. Posuwając się powoli dalej, czterej rycerze skierowali wierzchowce na wybrukowany plac.

Jeden przy drugim, równiutko i uroczyście konie wspinały się po szerokich schodach, sunąc bez wątpienia ku wejściu do muzeum.

Rozdział 2

– Mamo, ja naprawdę muszę – powiedziała płaczliwie Kim.

Tessa Chaykin poirytowana spojrzała na córkę spod zmarszczonych brwi. Cała trójka – Tessa, jej matka Eileen i Kim – dopiero weszły do muzeum i Tessa miała nadzieję, że rozejrzy się szybciutko po wystawionych wszędzie eksponatach, zanim zaczną się przemowy i nieuniknione w takich sytuacjach ceremoniały i formalności. Ale to będzie musiało poczekać. Kim, jak każda dziewięciolatka, zawsze wybierała najmniej odpowiedni moment, by oznajmić, że strasznie jej się chce siusiu.

– Kim, naprawdę… – Sala Wielka była wypełniona ludźmi aż po brzegi. Perspektywa nawigacji przez ten tłum po to, by zaprowadzić córkę do damskiej toalety, nie wydawała się Tessie w tej chwili zbyt kusząca.

Jej matka nie potrafiła ukryć uśmiechu tryumfu – jak zwykle jest niezastąpiona. Teraz wkroczyła zdecydowanie.

– Ja ją zaprowadzę. Ty już idź. – A potem dodała z kwaśną miną: – Chciałabym zobaczyć chociaż cień wdzięczności w twoich oczach.

Tessa przywołała na twarz grymas udający uśmiech, ale gdy spojrzała na córkę, uśmiechnęła się serdecznie i pokręciła głową. Ta maleńka buzia i błyszczące zielone oczy w każdej sytuacji potrafiły ją rozbroić.

– Czekam na was w Sali Wielkiej. – Uniosła palec i pogroziła nim Kim. – Trzymaj się babci. Nie chcę, żebyś się zgubiła w tym cyrku.

Kim jęknęła i przewróciła oczami. Tessa patrzyła, jak znikają w morzu ludzi; potem odwróciła się i ruszyła do środka.

†

Olbrzymi hol muzeum, Sala Wielka, był po brzegi wypełniony szpakowatymi mężczyznami i oszałamiająco pięknymi kobietami. Czarne muszki i wieczorowe suknie były strojem obowiązującym, a jednak to Tessa przyciągała spojrzenia wszystkich obecnych. Odczuwała to jako podwójny dyskomfort, ponieważ odstawała od standardu obowiązującej tu elegancji oraz z powodu przebywania w tak doborowym „towarzystwie” – tłum wytwornych nowojorczyków zdecydowanie nie był jej bliski. To, z czego Tessa nie zdawała sobie sprawy, a co istotnie przyciągało uwagę ludzi, nie miało nic wspólnego z dyskretną elegancją „małej czarnej”, która kończyła się kilka centymetrów nad jej kolanami, ani z jej nieprzystosowaniem do sytuacji takich jak ta, kiedy trzeba wszystkim okazywać sympatię. Po prostu ludzie ją zauważali i kropka. Zawsze. Czy kogokolwiek należało za to winić? Burza loków, spod których rzucała ciepłe spojrzenie promieniejących inteligencją zielonych oczu, oraz ona sama zawsze wzbudzały zainteresowanie. Wysportowana sylwetka trzydziestosześcioletniej kobiety, która stawiała swobodnie długie kroki, całkowicie nieświadoma swojego czaru, wystarczająco rozgrzeszała gapiów. Szkoda, że miała pecha – zawsze zakochiwała się w niewłaściwym facecie. Zdarzyło się jej nawet wyjść za ostatniego z tej niegodnej wzmianki bandy – ten błąd dopiero niedawno naprawiła.

Ruszyła wzdłuż sali wystawowej. Szmer rozmów odbijał się echem od ścian; docierał do niej tylko głuchy pomruk, nie sposób było odróżnić słów. Akustyka chyba nie była priorytetem dla projektanta muzeum. Dobiegły ją odległe dźwięki kameralnej muzyki; spojrzała w tamtą stronę i zobaczyła żeński kwartet smyczkowy w narożniku. Dziewczyny niemal przecinały smyczkami struny, ale w panującym gwarze ledwo było je słychać. Dyskretnie odpowiadając skinięciem głowy na kierowane w jej stronę z tłumu uśmiechy, przeszła obok stałej ekspozycji, autorstwa Lili Wallace, ciągle świeżych kwiatów i niszy, w której Madonna i Dzieciątko z terakoty w subtelnych błękitach i bielach, dzieło Andrei della Robbii, omiatały łagodnymi oczami tłumy zaproszonych gości. Dziś jednak Madonna i Dzieciątko miały doborową kompanię, ponieważ ściany muzeum zdobiły liczne wizerunki Chrystusa i Maryi.

Niemal wszystkie eksponaty umieszczono w szklanych gablotach; Tessie wystarczyło zaledwie przelotne spojrzenie, by stwierdzić, jak są cenne. Nawet na kimś takim jak ona, osoba z gruntu niereligijna, eksponaty wywierały niezwykłe wrażenie. Kiedy wchodziła z naturalną gracją po szerokich schodach do Sali Wielkiej, serce waliło jej w piersiach – nie mogła się doczekać tego, co tu zobaczy.

Były tam między innymi bogato zdobione alabastrowe fragmenty ołtarzy z Burgundii, przedstawiające sceny z życia świętego Marcina. Krucyfiksy, większość z litego złota, bogato zdobione drogocennymi kamieniami. Na jednym z krzyży z XII wieku, wykonanym z kła morsa, artysta uwiecznił w płaskorzeźbie ponad sto postaci. Wystawiono również wymyślne marmurowe statuetki i rzeźbione drewniane relikwiarze, które nawet pozbawione oryginalnej zawartości stanowiły oczywisty dowód mrówczej pracy średniowiecznych rzemieślników. Obok niezwykły ołtarz w postaci skrzydeł mosiężnego orła, a tuż przy nim zupełnie nieprawdopodobna, ręcznie malowana hiszpańska świeca paschalna wysokości metr osiemdziesiąt, przeniesiona na czas wystawy z apartamentów papieskich.