Liście opadły. Wrócą liście

i modlitewne łuki gór,

przeminą ludzie w nienawiści,

zostanie trzepot ptasich piór.

KRZYSZTOF KAMIL BACZYŃSKI

Rozdział pierwszy
Upadek

1

Całe jego życie zwęziło się nagle do jednej minuty. Tej właśnie minuty, którą bardzo chciał przeżyć mimo bólu i strachu. Jeśli przeżyje, przedłuży swoje trwanie o następną minutę, chociaż wypełni ją taki sam ból i taki sam strach. Albo i większy. Co do tego, że będzie dalej torturowany, okoliczności nie pozostawiały mu najmniejszych złudzeń. Nie było już pytania „czy”, były tylko: „dlaczego” i „jak długo jeszcze”. Pytanie „czy” dotyczyło czegoś kosmicznie odległego, czyli przeżycia następnej godziny, jeszcze jednej godziny jego pięknego życia. Bardzo mocne pytanie.

Na pewno już gdzieś go widział. Tamten się jednak odwracał, nie chciał być rozpoznany. Zdaje się, że odwlekał ten moment na później, jak starannie przygotowaną puentę. Obmyślił sobie wszystko dokładnie i teraz to realizował. Czasem tylko przechodził od krzesła do małego otworu w kształcie serca wyciętego w wejściowych wrotach, spoglądał na podwórze i sprawdzał, czy ktoś się nie zbliża. Wtedy można było dostrzec jego profil. Cienkie druciane okulary i ciemny zarost na policzkach. Chyba brunet. Ciemnoszara bluza z kapturem, ciemne, pewnie granatowe dżinsy, ciemne adidasy... Wszystko ciemne. Maskuje się, sukinsyn! Właśnie znowu zawrócił od drzwi, usiadł na taborecie i wyjął coś z kieszeni. Przyglądał się uważnie. Po ciemku? Jakiś pokręcony. A jaki ma być? Siedzi i wpatruje się jak pijak w ćwiartkę. O co tu chodzi? Jak długo to jeszcze potrwa? I najważniejsze: skąd znał tego typa?

Zostawił te pytania na potem (jeśli w ogóle będzie jakieś „potem”) i zajął się sobą. Wykręcone do tyłu stawy barków bolały jak cholera, rozciągnięte pachwiny paliły żywym ogniem. Ostatni raz próbował zrobić szpagat dobre czterdzieści lat temu i utknął w połowie. Jeszcze trochę i zesztywnieje tak, że nie będzie mógł się ruszyć, a wtedy koniec – nie da rady, nie ucieknie. A ten tu wygląda na totalnego świra. Nie ma co liczyć na to, że nagle zmieni zdanie i go wypuści. O, schował to coś – zdjęcie? – wstał i znowu poszedł w stronę wrót. Na zewnątrz już całkiem czarno, wieczór. Trzeba działać szybko! Ale jak? Stał na koniuszkach palców, przywiązany do belki – właściwie wisiał z wykręconymi do tyłu ramionami i rozciągniętymi nogami, przypominając rysunek człowieka w kole i trójkącie. Czyje to było?

– Uaah! – syknął z bólu, który przeszył go przy poruszeniu biodrami.

Jakiś cholerny Leonardo da Vinci czy może jednak Michał Anioł? Chrzanić to! Brzuch zwisał mu jak wielki worek flaków na zupę dla kompanii wojska – musiało to wyglądać okropnie. Rozluźnił mięśnie łydek, żeby nie dostały skurczów. Miał skłonność do skurczów, łapały go często – wystarczyło, że się zasiedział, po czym nagle wstał i się przekręcił, a już zwijał go ból. Żona kupiła jakąś śmierdzącą maść, ale warta była tyle, ile ten smród. Teraz również czuł, że za chwilę złapie go skurcz. Nie, nie da rady. Nie wytrzyma. Zaraz zacznie wyć.

Gdzie ta pieprzona policja? Przecież ktoś musiał widzieć całe zajście, może nawet zadzwonił na numer alarmowy. A te barany odebrały, posłuchały na głos na interkomie, po czym rechotały sobie z historyjki wciskanej im przez podpitego miłośnika horrorów. Za co, do jasnej cholery, płacę podatki i utrzymuję całą tę zgraję darmozjadów? Nikt w gminie tyle nie płaci co ja. A jak przychodzi co do czego, to ich nie ma. Listwan! Gdzie, kurwa, jesteś? Dupki. Duuupkiii!

Szarpnęło go w krzyżu, jakby ktoś wbijał mu rozpalone żelazo. Ramiona piekły i drętwiały coraz bardziej. Poczuł łzy cieknące po policzku. Może jednak ktoś tu trafi po śladach? Tylko nie bardzo wiedział, jakie miałyby to być ślady, przyjechali przecież normalnym samochodem po normalnej drodze. Może zimą byłoby łatwiej, ale we wrześniu wszystkie drogi są takie same. Jedzie samochód po drodze, i tyle. Właśnie, może ktoś widział, jak tutaj jadą? Przecież to nie takie trudne, do kurwy nędzy! Aaa! Niech mi ktoś pomoże!

Tamten stał teraz nieporuszony przy wrotach i wpatrywał się w wieczorną czerń podwórza. Może po prostu sprawdzał, czy nikt za nimi nie przyjechał. A może obmyślał, co dalej. Jak mu skrócić cierpienia. Albo wydłużyć. Nie wiadomo, co gorsze. Jego lekko przygarbioną sylwetkę bardziej sobie wyobrażał, niż ją widział. Wnętrze stodoły zalewała ciemność i tylko mała niebieska lampka postawiona na klepisku obok taboretu dawała troszkę białawego światła, które raczej gubiło niż odsłaniało kształty. Trupie światło, niech to szlag! Zapadała noc. Tamten stał i coś obmyślał. W krzyżu czuł rozpalone żelazo. Do rana miał dalej niż piechotą na Księżyc w chińskich klapkach.

Bój się czegoś z uporem i masz jak w banku, że to przyjdzie. Jego wyprężone jak ścięgna patroszonego królika łydki zaczął łapać skurcz. Kłucie narastało – nogi z obolałych kloców zmieniały się w dwa ogniska porażającego, piekącego szarpania. Wiedział, że dalsze zaciskanie zębów nic nie da.

– Wypuść mnie, głupi kutasie, to nikomu nie powiem!

Ten „kutas” był niepotrzebny, ale już za późno. Tamten ani drgnął.

– O co ci chodzi? O okup? Dawaj telefon i mów, ile chcesz! Zadzwonię do mojej starej, przywiezie kasę i sprawa załatwiona... – zacharczał przez ściśnięte gardło. – Ma upoważnienie do mojego konta. Rano pojedzie do banku, wypłaci gotówkę i przywiezie. Dostarczy, gdzie będziesz chciał. I ile będziesz chciał. Tylko mnie, kurwa, odwiąż!

Mężczyzna przy wrotach odwrócił się powoli, bardzo powoli, i spojrzał na niego. W każdym razie wydawało mu się, że patrzy, w mroku można się było tylko domyślać, że gdzieś tam jest. Nie wykonał żadnego innego gestu. Po prostu odwrócił się i patrzył. I milczał.

– Mów ile! Sto tysięcy? Dwieście? Pół miliona? – Chciał jeszcze powiedzieć „milion”, ale ugryzł się w język. Nie ma się co wyrywać od razu z taką kwotą. W dodatku znowu zabolało mocniej i odebrało mu głos. Nagle poczuł ściśnięcie w dołku. Jeśli ten skurwiel chce mnie zabić, to po co mi pieniądze? Mam oszczędzać na swój pogrzeb? Kasę i tak zgarną chłopaki z placu, nie ma o czym gadać. Ma się rozumieć tę, o której stara nic nie wie.

A właśnie, gdzie oni są? Czemu tutaj jeszcze nie przyjechali i nie załatwili tego ponurego palanta? Tego Rambo z gabinetu śmiechu? Staremu powinno zależeć. Tamten zrobił dwa kroki w jego kierunku, ale uparcie milczał. Zaraz będziesz miał gabinet śmiechu. Chyba że stary sam go tu...

– Jak chcesz milion, to będziesz musiał poczekać... Tyle nie wypłacą od razu. – Przerwał, żeby zaczerpnąć oddech i zebrać myśli. – Mogą coś podejrzewać.

Liczył, że wybije tamtemu z głowy zbyt wygórowane żądania. Co kasa, to kasa. Zawsze miał do niej smykałkę i umiał trzymać pieniądze przy sobie. Nie wypuszczać za dużo.

– Pół miliona dadzą od razu, bez sprawdzania przez komórkę. Tyle już czasem braliśmy... – Znowu przerwa na oddech. – Milion nie przejdzie.

Ból zaatakował, zamilkł więc, zaciskając zęby. Trzeba być trochę twardym, nie podniecać go jęczeniem. Kiedyś czytał, że takie zboki specjalnie czekają, aż zaczniesz błagać i jęczeć, to im robi dobrze. Chyba jednak wolał nie wiedzieć, zwłaszcza że tamten dalej milczał jak grób. Nie dał po sobie poznać, czy słyszał jego propozycję i rozważał ją w myślach, czy też po prostu go zignorował.

Cisza zapadła na dłużej. Pozostało mu mieć nadzieję, że skryty w mroku mężczyzna rozważa jego propozycję. Sznur zaciskał się na przegubach rąk i nóg coraz mocniej, coraz trudniej było mu zebrać myśli. Czuł, że słabnie i lada chwila może zemdleć, to zaś byłoby bardzo złe rozwiązanie. Niemal zaproszenie, żeby tamten robił z nim, co mu się podoba. Krótko mówiąc: wypatroszył jak wieprza.

Zamknął oczy. Całe ciało grzmiało cierpieniem jak orkiestra na festynie. Koncert bólów, do tego cholerne kiszki. Zaraz do orkiestry dołączy jeszcze jeden instrument – dęty. Ryzykownie fałszując. Cha, cha, bardzo śmieszne.

Nie, nie poddawać się. Zaczął intensywnie myśleć, żeby odwrócić swoją uwagę. Od samego siebie. Skądś znał tę twarz, tylko jakby... inną. Gdzie się spotkali? Kiedy podszedł tam, na parkingu przed urzędem gminy, wyglądał jak ktoś znajomy – taksówkarz z miasta albo jeden z tych gminnych urzędasów, którzy kłaniają się w pas z wyciągniętą łapą. Ale dlaczego jakiś łapówkarz miałby go walić pięścią w nos, pakować do bagażnika i wywozić na jakieś zadupie, przywiązywać do słupa i gapić się z ciemności? Po co? Wymierza sprawiedliwość w imieniu urzędu skarbowego? Nie, tu chodzi o coś innego.

A może to stary? Dowiedział się – ten wyleniały kojot zawsze się dowiaduje – i postanowił skończyć sprawę po swojemu?

Przypomniał sobie o swoim nosie, który spuchł i chyba pociekło z niego trochę krwi, czuł w każdym razie jakąś maź na wardze. Dobrze, że nie ma knebla, przez nos nie byłby w stanie oddychać. Może krzyknąć? Bez sensu. Rudera stoi na zupełnym zadupiu i musiałby chyba rzucić granat, żeby ktoś usłyszał. Jest pusta i śmierdzi stęchlizną, od lat nikt jej nie używał. Dlatego skurwiel ją wybrał.

Ni stąd, ni zowąd przyszło mu do głowy, że on tutaj wisi w stodole, a tam robota czeka, ludzie w firmie potrzebują dokładnych dyspozycji na jutro, siedzą pewnie i się zastanawiają, kiedy szef do nich dotrze. Krótko ich trzyma, bez niego nie skończą dniówki, nawet o dziesiątej wieczorem. A on tu wisi. Rano ma przyjechać transport, trzeba wieprze posegregować i rozdzielić do boksów. Zawsze im trzeba patrzeć na ręce, zwłaszcza Ukraińcom. Trzy razy im się mówi, a oni i tak robią źle. Nie rozumieją, później kręcą. Jedyna z nich korzyść, że są tani. Ukraińcy będą siedzieć w szatni do rana, pilnują roboty jak ołtarza w kościele. A jakby co, to i tak tym banderowcom nikt nie uwierzy.

Szarpnął ramieniem, ale tylko zabolało jeszcze mocniej. Skurwiel. A co z żoną? Baba mogłaby zadzwonić na policję, dla niej to normalka, że go nie ma wieczorem. Siedzi teraz przed telewizorem i gapi się na Taniec z gwiazdami czy inny bzdet, od którego resztki jej mózgu rozpływają się w kisiel. A on tu wisi. W stodole na słupie. Przywiązany przez jakiegoś oszołoma, który może z nim robić takie rzeczy, że strach pomyśleć.

Mężczyzna w ciemności jakby usłyszał jego myśl, drgnął i zrobił jeszcze dwa kroki do przodu. Lampka z podłogi rzuciła bladą poświatę na jego twarz, czarny zarost i ledwie widoczne okulary, zza których łyskały szkliste oczy. Przypominał teraz czarno-białe, prześwietlone zdjęcie. Stał nieruchomo i patrzył. Wyglądał jak posąg w okularach, z nieruchomymi gałkami. Wzdrygnął się. Te świdrujące oczy nie były ludzkie. Człowiek co pewien czas musi mrugnąć, a ten w ogóle nie mrugał. Niedobrze. Bardzo niedobrze.

– O co ci chodzi? Puść mnie! – krzyknął i się zawahał. Po czym zebrał się w sobie i wrzasnął na całe gardło: – Ratunku!!!

Tamten nadal stał nieruchomo, jakby w tej chwili był zajęty zupełnie innymi sprawami i postanowił nie zwracać uwagi na drobiazgi. Jak on to robi, że jest taki nieruchomy? Czy on w ogóle oddycha? Widzi? Słyszy?

– Za co? – wysapał z trudem, gdy znowu nabrał trochę sił. Odpowiedziało mu milczenie. Jakiś hurtownik? Jednemu nie zapłacił, ale to było dawno, trzy lata temu. Zdaje się, gość zbankrutował i wyjechał. Miałby go teraz porywać i wiązać? I za co?

Nie, zupełnie niepodobny. Tamten był małym wrednym grubasem, z beczkowatym brzuchem i krótkimi nóżkami, trochę jak miniatura jego samego. I parszywym tchórzem, który bał się własnego cienia, ciągle się pocił ze strachu, przez co śmierdział jak wieprz. Ten wygląda na inteligenta, zasranego inteligencika z pretensjami, który się uniósł honorem i postanowił mu pokazać, że też ma jaja. Z takim nie pogadasz. Chyba że jest wynajęty.

Mały parszywy tchórz wynajmuje do zemsty chudzielca w okularach? Też bez sensu. Nie wygląda zresztą na cyngla do wynajęcia. Wygląda, jakby działał sam. I jakby się nikogo nie bał.

Zaczął się trząść z zimna. Noce we wrześniu bywają chłodne, a on miał na sobie cienkie stretchowe spodnie i koszulę z krótkim rękawem. Dzień był gorący. Zbyt gorący. Wyszedł od wójta i miał jechać do hurtowni po paszę. Zapłacił zaliczkę, dziś mieli dostarczyć. Jeśli się nie pojawi, powiedzą, że wysłali, a sprzedadzą gdzie indziej. Gdyby go wójt nie wkurzył, może by się zorientował, że coś jest nie tak. Musiał go jednak wkurzyć, jak zwykle. Pyskował coś znowu o muchach i smrodzie, i nie chciał zrozumieć, że jak się hoduje świnie, to muszą być i muchy, i smród. Dopiero jak wziął, to zrozumiał. Pieprzył coś, że się nowa klasa mieszczańska burzy. A niech się burzy! Mogą mu skoczyć ze swoimi przepisami, z ustawą antyodorową i zasranymi unijnymi regulacjami. W dupę niech sobie wsadzą unijne regulacje!

Na parkingu przed urzędem gminy tamten zaszedł go od słońca, dlatego nie mógł dobrze mu się przyjrzeć. Gdyby zobaczył jego twarz, może by skojarzył. Teraz też nic nie widział.

– Pamiętasz mnie?

Aż podskoczył, choć wisiał w powietrzu. Nagle wypowiedziane słowa tamtego trzasnęły go niczym policzek. Ten głos. Już go kiedyś słyszał, zaczął więc nerwowo przekopywać pamięć, na chwilę zapominając o bólu.

Mężczyzna wykonał jeszcze dwa kroki i w słabym blasku światła lampy zarysy szczupłej, nieruchomej, kamiennej twarzy ukazały się trochę wyraźniej. Nie wyglądał jak prawdziwy morderca. A jak wygląda prawdziwy morderca? Rysy były wyostrzone przez ukośne światło, ale łagodne. Drobne usta, jak u panienki, rozchylały się, dolna warga była nieznacznie wysunięta do przodu. Na obu policzkach rysowały się głębokie bruzdy pokryte zarostem. Niezupełnie inteligencik – pomyślał. – Inteligentny wariat, głupi świr, zboczony sadysta. Idzie miękko jak kot. To chyba ten facet, który...

– Pamiętasz mnie? – Tym razem zapytał cicho, łagodnie, jakby pytał samego siebie.

– Nie.

Zaczęło mu coś świtać. ON? Jeśli to był on, lepiej grać na zwłokę...

Jeszcze dwa kroki i twarz tamtego znalazła się tuż przed jego twarzą. Miał spokojne i sprężyste ruchy. Coś trzymał w ręku, ale chował to za sobą. Jeśli to był on, lepiej się nie domyślać, co tam ma. Szarpnął się, choć wiedział, że to beznadziejne. Ten skurwiel chce...

– A ją pamiętasz? – Słowa ruszyły najpierw, ale dotarły do jego uszu o ułamek sekundy później niż czarny adidas do jego podbrzusza, usłyszał je więc jakby zza ściany. Stracił oddech i czucie, oczy wyszły mu z orbit. Zacisnął zęby i skulił się w sobie tak, jak może się skulić człowiek z rozkrzyżowanymi ramionami przywiązanymi do belki. Mignął mu jeszcze przed oczami kartonik z czyjąś podobizną, po czym stodoła eksplodowała rojem migotliwych gwiazd i wszystko pochłonął falujący ocean nieświadomości.

Kiedy się ocknął, nie wiedział, gdzie się znajduje. Nie widział na oczy, nie mógł ich otworzyć. Przestał odczuwać ból, miał za to wrażenie, że leży na dnie łódki w czasie sztormu. Albo leci w pustce, w stanie nieważkości kręcąc się w kółko bez poczucia góry i dołu. Leciał daleko w otchłań: zmysły powoli się wyłączały, rejestrując coraz mniej i jakby w coraz węższym zakresie. Dlatego kiedy usłyszał głos, myślał, że płynie on z głośników, w których doszło do jakiegoś sprzężenia, zamiast więc wyraźnych słów, słyszy trzaski, brzęki i buczenie.

– To jeszcze nie koniec.

W przebłysku świadomości, gdy na moment mu pojaśniało w głowie, pomyślał, że to niemożliwe. Tamten facet NIE MÓGŁ być tym facetem. Widział nekrolog w gazecie, którą żona podała mu przy śniadaniu nad stołem, wraz z gratulacjami. A jednak był. Na widok zdjęcia dziewczynki nagle otwarła się szufladka z danymi i jego obolały mózg od razu zaskoczył. Twarzy dziecka dobrze nie znał – widział ją w stanie dalekim od normalnego – ale wyobraźnia szybko podsunęła mu rozwiązanie. Stało przed nim, wyświetlało się przed zamkniętymi oczyma jak film, z kolejnymi sekwencjami, coraz ostrzej widzianymi w letnim popołudniowym słońcu, ale nie mógł sobie przypomnieć szczegółów. Zaraz, o co tam chodziło? Pamięć zablokował ból, ale także coś innego – jakiś upór, żeby tam nie sięgać i nie rozpoznawać własnego, jakże teraz krótkiego życia. Uparcie nie widzieć losu mierzonego rozpaczliwie przedłużanymi minutami. Ten facet był bowiem jego losem. I on o tym wiedział. Wiedział od początku.

Nagle poczuł, że ma prawe ucho, a zaraz potem – że go nie ma. Ściślej rzecz biorąc, poczuł dziurę po nim. Ból otworzył mu oczy, wtedy dostrzegł własne ucho spadające pod rozkraczone nogi. Z półokrągłego, muszelkowatego zakończenia, którym jeszcze przed dwiema sekundami łączyło się z jego głową, ciekła strużka krwi. Obrócił się w prawo z absurdalną chęcią sprawdzenia, czy to rzeczywiście jego ucho, i dopiero wtedy zwalił się na niego prawdziwy, konkretny ból, zatykający gardło wielką kluchą wrzasku. Zobaczył jeszcze wykręcone prawe ramię i przypomniał sobie, że kiedyś tym ramieniem szarpał za obrożę psa.

Z największym wysiłkiem podniósł nabrzmiałe powieki i ujrzał brudną ubitą ziemię z resztkami słomy, stopę z własnym butem – czarnym, z podwiniętym czubkiem, który dwa tygodnie temu przymierzał w sklepie Wojasa – a na wprost opuchniętego nosa, w kurzu klepiska, nadal spoczywający kawałek czerwonej chrząstki obciągniętej pobladłą, podobną do wosku skórą. Kiedy półprzytomny rozważał, czy to, co widzi, to rzeczywiście jego ucho, i czy odcięte ucho nadal jest uchem, coś podniosło mu brodę ku górze i przed oczyma znowu zamigotał szary kartonik: jasne włosy, białe zęby ze szparą w górnym rzędzie, pucołowate policzki z dołkiem po prawej stronie. Nie pamiętał tego dołeczka. Zdążył jeszcze pomyśleć, że policzka nie mógł pamiętać, bo go nie było, że dziewczynka... dziewczynka nie miała...

Pchnięcie. Błysk. Czerń.

Na szczęście to był koniec.

2

Herbata miała zapach płynu do moczenia skóry na cholewki. Tak przynajmniej Andrzej zapamiętał go z dzieciństwa, kiedy kręcił się koło dziadka przy jego głównym domowym zajęciu. Dziadek był szewcem i całe życie przepracował w garbarni, a po przejściu na emeryturę dalej uprawiał swój zawód w domu, choć jego butów nikt nie chciał, ludzie woleli kupować obuwie w sklepie. Dziadek robił więc buty, długo i pracowicie je modelował, starannie wykańczał, po czym ustawiał na półce w garażu zamienionym na warsztat, gdzie stały jeszcze długo po jego śmierci i kto wie, czy nie stoją do dziś. Zapach tamtej skóry i różnych smarowideł, które dziadek nań nakładał, ostry i kwaśny, płynął teraz do nozdrzy Andrzeja z oblepionego garbnikami kubka. Łyknął burego specjału i sięgnął do szuflady.

Na wierzchu leżała gruba zielona teczka. Sprawa sprzed dwóch lat. Na potrzeby śledztwa nazwali ją „Świniarnią” i umorzyli przed rokiem z braku jakichkolwiek postępów. Jemu jednak ciągle nie dawała ona spokoju i w wolnych chwilach lubił do niej zaglądać. Właśnie rozwiązywał sznurki teczki kryjącej nierozwiązaną sprawę, gdy ktoś zapukał do drzwi.

– Panie komisarzu, trzeba jechać w skałki! Zabił się gość na quadzie. Dzwonili z komisariatu w Zabierzowie. Chcą, żeby ktoś od nas...

– Dzień dobry, Lucek! Usiądź.

– Przepraszam... Dzień dobry... I nie wiedzą, czy to wypadek.

– Siądźże na tyłku! I zamknij drzwi!

– Jasne, już siadam... I oni chcą być całkiem pewni, że tam nic innego nie...

– Dobra, zaraz pojedziemy.

Sobota po południu. Jeśli sądził, że będzie tak sobie siedział i rozmyślał nad starymi historiami, to był skończonym durniem. Soboty są najgorsze. Dla innych czas luzu, dla nich najwięcej roboty. Gołębie zerwały się z dachu po drugiej stronie ulicy.

– Panie komisarzu, pojedziemy tym nowym passatem? Ma supersystem do wchodzenia w ostre zakręty na pełnym gazie.

– Żadnego pełnego gazu, Lucek! Chciałbym jeszcze pożyć. I ty pewnie też. – Klepnął go w ramię. – Chodźmy. Przypomnij mi po drodze, że mam cię o coś zapytać.

Zamknął teczkę, przerzucił marynarkę przez ramię i wyszedł za Luckiem. Przechodząc przez hol, zatrzymali się na chwilę przed biurkiem Ewy, która barkiem przytrzymywała słuchawkę telefonu, jedną ręką sprawnie operowała myszką, układając pasjans, drugą zaś podnosiła do ust naczynie z herbatą. Z pewnością odchudzającą. I słusznie.

– Idziemy do mięsnego, rzucili świeży towar! – Lucek uwielbiał ten dowcip, choć wszyscy mieli już dosyć podobnych żartów.

– Dla mnie dwa udka – odparła Ewa, nie odwracając się od ekranu. – Twoje, Andrzejku!

Krzycki przewrócił oczami na ten niewybredny podryw, Lucek zaś złapał się lewą ręką za prawy policzek i przekręcił głowę ku ścianie.

Wyszli na pustawą ulicę wyłożoną starym brukiem. Mała śródmiejska komenda mieściła się w starej kamienicy na Kazimierzu, w sąsiedztwie kilku świetnych (i drogich) restauracji, dwóch kościołów i żydowskiego cmentarza. Krzycki nieraz myślał, że otoczenie budynku komendy ma symboliczny sens, ale nie potrafił sprecyzować jaki. Działy się tu na przykład różne dziwne rzeczy w czasach Polski Ludowej. Zerknął naprzeciwko, na fasadę restauracji pana Ludwika. Na przykład tam – niby również nie wiadomo, o co chodziło, a wiadomo.

Chwilę później przepychali się na północ miasta jedną z głównych arterii komunikacyjnych, która, niestety, przebiegała obok wielkiej galerii handlowej i była zapchana samochodami z całej zachodniej Małopolski. Ludzie po pracowitym tygodniu postanowili odpoczywać, jedząc, pijąc i przerzucając sterty szmat. W dodatku za pieniądze.

– Jedyny korek w mieście, niech to szlag! – burknął Lucek.

– Włącz koguta.

– Naprawdę? Mogę? – Twarz młodszego aspiranta Bałysia rozjaśnił promienny uśmiech.

– Pewnie, przecież jedziemy na wezwanie. Tylko żadnego pełnego gazu. Luceeek!

Daremnie. Kogut zapiszczał, samochód zawył na wysokich obrotach i wyskoczył na lewy pas przeznaczony dla autobusów i tramwajów. Przemknęli przez skrzyżowanie pod dworcem, dosłownie przelecieli przez wiadukt i już pędzili aleją za miasto. Kierowcy przed nimi usuwali się niechętnie, ale Lucek, nie czekając na nich, wykonywał mistrzowskie slalomy i spychał ich niemal do rowów, zajeżdżając drogę i prując przed siebie na czołowe zderzenie. Kiedy było już całkiem ciasno, włączał dodatkowy sygnał i klakson, co razem dawało orgię kocich wrzasków, które mogły zepchnąć z drogi nawet czołg. Ten i ów skrzywił się na widok mknącego radiowozu, inny wyciągał środkowy palec, ale szybko go chował. Młodszy aspirant Bałyś w akcji, zadowolony, omijał ich z twarzą mistrza kierownicy testującego nowego pontiaca firebirda.

Krzycki patrzył uważnie na drogę, ale się nie bał. Był pewien swojego młodego partnera. Lucek często grzeszył brakiem powagi i nadmiernym roztrzepaniem, w trudnych sytuacjach jednak potrafił się koncentrować i miał niezawodną synchronizację ruchów. I pewną rękę. Poza tym Krzycki lubił tego chłopaka i pozwalał mu na różne wygłupy, wiedząc, że są mu potrzebne do życia jak powietrze. Teraz Lucek pruł podmiejską szosą między drzewami i wyprzedzał przerażone mamusie wracające z zakupów z dziećmi, które na tylnych kanapach podczas gwałtownego hamowania rozsmarowywały na sobie resztki lodów i ciastek. Drogę do Karniowic, zwykle zajmującą pół godziny, pokonali w osiem minut.

– Miał mnie pan o coś spytać – przypomniał mu Lucek, gdy wyjeżdżali z miasta.

– Pamiętasz tego faceta ze stodoły?

– Tego z zielonej teczki? Jasne. Rzeźnia numer pięć. Po godzinach szlachtujemy za pół ceny. BDSM gratis.

– Co?

– Eee, takie tam. Co z nim?

– Byłeś ze mną u niego w domu. Co najbardziej utkwiło ci w pamięci?

Lucek postukał palcami w kierownicę i wyprzedził kolejny samochód.

– Psy. Dwa typki za ogrodzeniem z siatki, które nie warczą, tylko żrą przestrzeń między tobą a nimi. O tak: wrr, hau, hau, hau! – zademonstrował malowniczo. – Czemu pan pyta, szefie? Jest coś nowego?

– Nie – Krzycki mruknął w zamyśleniu. – Powinno jednak być. Sprawdźmy jeszcze raz. Ale nie w naszych kartotekach, tylko w archiwum na Sądowej.

– Czyli wariant porachunków?

– Bo ja wiem? – Andrzej obrócił głowę i zlustrował okolicę. Właśnie dojeżdżali.

Na miejscu byli już dwaj policjanci z Zabierzowa i pogotowie. Lekarz z ratownikiem medycznym jeszcze podejmowali jakieś próby reanimacji, ale bez większego przekonania. Od wypadku upłynęła prawie godzina i nie było szans na obudzenie martwego ciała. Wielkiego, kulfoniastego ciała z łysą czaszką i nienaturalnie wygiętym do tyłu kręgosłupem.

– Witajcie, Jurczak! – Krzycki podał rękę starszemu posterunkowemu, którego pamiętał z jakiejś poprzedniej akcji. – Co się tu właściwie stało?

– Facet się zwalił, panie komisarzu, ze skały. Jechali quadami, ten zaś nie wyrobił na zakręcie. Tam leży uszkodzony pojazd. – Wskazał ręką drzewo, o które był oparty ubłocony quad ze skrzywioną kierownicą i z pogiętymi błotnikami. Krzycki spojrzał w górę. Wysokość do górnej platformy skalnej, skąd prawdopodobnie spadł ten nieszczęśnik, wynosiła około dwunastu metrów. Nie tak wiele, gdyby nie to, że u podnóża półki wystawały z ziemi metrowe stożkowate kamienie. Kierowca najprawdopodobniej upadł plecami na jeden z nich.

Podszedł do lekarza, który właśnie podnosił się z ziemi, otrzepując spodnie. U jego stóp leżał młody mężczyzna o łysej głowie i grubej szyi, w czarnej skórzanej kurtce, niebieskich dżinsach i skórzanych butach typu western, takich, które mają po bokach wydziurkowane wzorki. Weekendowy John Wayne. Mocno zaciśnięte oczy pozostawały w ciekawym kontraście do półotwartych mięsistych warg.

– I co, nic? – raczej konstatował niż pytał.

– Nic. Upadku plecami na skałę z wysokości ponad dziesięciu metrów raczej nie można przeżyć. Ten po złamaniu kręgosłupa i przerwaniu rdzenia kręgowego doznał jeszcze urazu czaszki. – Lekarz pochylił się i odwrócił ciało. W części potylicznej widniało wgłębienie wielkości średniego kartofla. – Śmierć nastąpiła niemal natychmiast.

– To dlaczego go reanimujecie?

Lekarz spojrzał z niechęcią na Krzyckiego.

– Czekaliśmy na przyjazd policji śledczej. Podobno mają koguty. – Odwrócił się w stronę karetki. – A na zbieranie grzybów za sucho – dorzucił przez ramię.

Krzycki chciał jeszcze o coś zapytać, ale zrezygnował, przetrawiając w duchu złośliwość lekarza. Wyglądało to na wypadek, nie widział więc szczególnego powodu, aby drążyć sprawę z tym mało sympatycznym ironistą. Wrócił do starszego posterunkowego Jurczaka.

– Powiedzieliście: „jechali”? To ilu ich było?

– Dwóch. Ten drugi był pierwszy... To znaczy jechał na przedzie i usłyszał, jak kolega zjeżdża w dół. Zawrócił i zobaczył, że go nie ma. Zatrzymał się i spojrzał w dół, a tamten już tam leżał.

– Usłyszał, jak zjeżdża w dół? Zobaczył, że go nie ma? Gdzie jest ten drugi? – Krzycki nic z tego nie rozumiał i postanowił dowiedzieć się u źródła. Towarzyszący Jurczakowi drugi zabierzowski posterunkowy zaprowadził go do radiowozu. Z przodu, na miejscu pasażera, siedział łysy mężczyzna około trzydziestki, także gruby, w przeciwsłonecznych okularach, choć w kabinie było dosyć ciemno. Wyglądał jak bliźniaczy model martwego kierowcy quada. Pierwsze, co uderzyło Krzyckiego po otwarciu drzwi radiowozu, to zapach alkoholu. Drugie – że mężczyzna w kabinie siedział nieporuszony, sztywny i patrzył prosto przed siebie, jakby się nad czymś głęboko zastanawiał. Krzycki natychmiast pomyślał, że normalnie w takiej sytuacji człowiek albo jest roztrzęsiony i płacze, albo siedzi w szoku i nie wie, co się dokoła dzieje. Ten zaś zawzięcie nad czymś myślał.

– Komisarz Krzycki. Może mi pan powiedzieć, jak doszło do wypadku?

Bulasta Głowa powoli przekręcił się w stronę pytającego policjanta, po czym wrócił do poprzedniej pozycji. Cisza. Krzycki spokojnie odczekał chwilę, zakładając – zgodnie z nakazanymi procedurami – że uczestnik śmiertelnego wypadku może mieć ograniczoną poczytalność, po czym zapytał ponownie:

– Czy może mi pan po kolei opowiedzieć, co się wydarzyło tam, na górze? Czy widział pan, jak kolega spada w przepaść?

Bulasta Głowa w okularach trwał nieporuszony, jakby nieobecny, pogrążony bez reszty w swoich problemach i niezainteresowany kontaktem z rzeczywistością. Ponieważ trzeba było tę ewidentną i prostą sprawę w miarę szybko zamknąć, Krzycki zbierał się do kolejnej serii pytań. Facet nie wyglądał na świadka w szoku.

– Czy pan umie mówić? Jest pan w stanie w kilku słowach opisać zdarzenie?

– Pierdol się, gliniarzu!

Krzycki westchnął. Praktyka zawodowa przygotowała go na bardzo różne reakcje ludzi biorących udział w zdarzeniach kryminalnych. Zwłaszcza wypadki śmiertelne, brutalne gwałty i napady z bronią w ręku wytrącały ludzi z równowagi do tego stopnia, że nie panowali nie tylko nad językiem, ale także nad różnymi mięśniami w organizmie, na przykład układu wydalniczego. Oprócz przygód z zapachem i dźwiękiem zdarzały się sytuacje nie tylko obrażania policjantów, ale także rzucania się na nich z pięściami, jakby to oni odpowiadali za całe zło tego świata. Krzycki był do tego przyzwyczajony i w rozmowy ze świadkami miał wkalkulowane narażanie własnego autorytetu na szwank. Tym razem jednak brzmiało to inaczej. Ten facet nie był wstrząśnięty, tylko wkurwiony. Krzycki nieznacznie pochylił się w stronę źródła alkoholowego aromatu.

– Słuchaj, facet! – szeptał konfidencjonalnie. – Skoro już przeszliśmy, bez mojej zgody, na ty, zmuszony jestem coś ci po przyjacielsku wyjaśnić. Jeździliście po pijaku na quadach w parku narodowym, twój kumpel zwalił się ze skały i skręcił kark, ty jesteś jedynym świadkiem i odmawiasz współpracy z policją. Stawia cię to w sytuacji głównego podejrzanego, jeśli zakwestionujemy wypadek. W dodatku obrażasz funkcjonariusza na służbie. Wiesz, ile to jest paragrafów? Co najmniej pięć.

– I chuj! – Takie samo burknięcie, z domieszką klimatów stadionowych.

– To już wiemy! – syknął Krzycki. – Miej jednak świadomość, że mogę cię zgarnąć na komisariat na całkiem sporo godzin, a może i dni. I będziesz miał niewyobrażalne trudności z wykazaniem sędziemu, że nie jesteś winien tych wszystkich przestępstw, które ci właśnie wymieniłem, my się zaś postaramy – i to bardzo się postaramy – żeby dopracowywanie szczegółów zwolnienia trwało jak najdłużej. Poza tym zwracam ci uwagę, przyjacielu, że gdyby przypadkiem pojawiły się okoliczności wskazujące na to, że śmierć twojego kumpla nie była wypadkiem, dopracowywanie szczegółów będzie trwało jeszcze dłużej.

– Jasne, że nie była.

– Co wiesz na ten temat?

Milczenie. Bulasta Głowa odwrócił się jak obrażone dziecko i postanowił nic nie mówić. Krzycki, pokonując obrzydzenie, nachylił się jeszcze bardziej. Miał ochotę walnąć w ten łysy łeb, ale sprawa zaczynała go intrygować.

– Jeśli chciałbyś się ze mną podzielić jakąś rewelacją, teraz jest na to najlepszy moment. Zwykle po upływie doby szanse na wykrycie sprawcy redukują się z dziewięćdziesięciu procent do zaledwie pięciu. Co wiesz?

Milczenie. Krzycki odczekał chwilę, machnął ręką i zawołał Bałysia, który oglądał rozwalony czterokołowiec. Wskazał kabinę radiowozu.

– Weź go do naszego samochodu i pilnuj. Zabieramy go na komendę. Głowaczek bardzo chce nam coś opowiedzieć, ale się wstydzi. Trzeba go ośmielić.

Zawołał Jurczaka i zaczęli się razem wspinać na górę, żeby obejrzeć trasę, z której spadł quad. Podejście było krótkie, ale bardzo strome, nieźle się więc zasapali, zanim wypełzli na szeroką ścieżkę między drzewami. Biegła z góry łagodnym zjazdem, następnie na wypłaszczeniu wchodziła w zakręt przed skarpą, wciskając się między drzewa na krawędzi urwiska i grupę bloków skalnych po lewej stronie od zbocza, porośniętych jedliną i buczyną. Zakręt był dosyć ostry, ale ścieżka w tym miejscu była szersza – swobodnie mieściły się na niej co najmniej dwa quady. Krzycki schylił się ku zakurzonej, przysypanej igliwiem nawierzchni. W połowie zakrętu wyraźnie było widać odciski bieżników, skręcające jednak nie w prawo, jak prowadziła droga, lecz w drugą stronę, prosto w przepaść. Żadnych śladów hamowania ani poślizgu. Na drodze nie było również żadnej nierówności, na której koło mogłoby podskoczyć i odbić kierownicę w lewo. Po prostu facet nagle w czasie jazdy skręcił w przepaść. Samobójstwo?

Krzycki skrzywił się na tę myśl. Przypomniał sobie łysą czaszkę z niskim czołem, potężny kark i ciemne okulary faceta z kabiny radiowozu. Nie, tacy ludzie nie popełniają samobójstw. Im jest dobrze ze sobą i prędzej zabiją kogoś niż siebie. Ich życie składa się z nieprzerwanego ciągu wymyślanych i natychmiast zaspokajanych przyjemności. I nie daj Boże, żebyś próbował im w tym przeszkodzić. Jeśli już, to facet raczej był nawalony i zwyczajnie w pijackim zwidzie skręcił nie tam, gdzie trzeba.

Starszy posterunkowy Jurczak przeszukiwał zarośla na skałce po drugiej stronie ścieżki. Krzycki podszedł do niego.

– Słuchajcie, Jurczak! Dlaczego właściwie nas tutaj wezwaliście? Wystarczyło spisać protokół z wypadku i odwieźć trupa do kostnicy.

– Wiem, panie komisarzu, ale się bałem, że coś przeoczę. Nie jestem w tym najmocniejszy, a to jednak śmierć człowieka. Tak w ogóle... – przerwał, jakby się zastanawiał nad najtrafniejszym ujęciem kwestii – jakiś dziwny ten wypadek mi się wydaje. Nie wiem czemu. Może to nie było potrzebne. Przepraszam, panie komisarzu.

– A ten tam? Ten drugi. Rozmawialiście z nim? Coś wam powiedział? – Krzycki czuł, że forma „wy” głupio brzmi i chciał ją jakoś zmienić, ale nie bardzo wiedział, jak ma to uczynić. Do poczciwego Jurczaka, wysokiego chudego bruneta z wąsem, z wielką obrączką na palcu prawej dłoni, świadczącą o czekającej w domu porządnej i poczciwej jak on żonie, z poczciwymi dziećmi, to „wy” pasowało szczególnie.

– Tylko tyle, że zaraz jak zauważył zniknięcie kolegi, zjechał na dół, po czym zadzwonił na policję i na pogotowie. Później się już nie odezwał. Siedział jak mumia. Jakiś chyba nie tego.

Krzycki uświadomił sobie, że muszą coś zrobić z oboma pojazdami, skoro zabierają Bulastą Głowę do kostnicy, a jego żywego sobowtóra na komendę. Zawahał się. Nie, nie do kostnicy. Trzeba zrobić sekcję zwłok. Do prosektorium!

Starszy posterunkowy zaszurał gałęziami.

– Co wy tam grzebiecie, Jurczak? – Druga osoba liczby mnogiej była jednak najlepsza. – Podrzucicie te quady do nas na Mogilską? Trzeba je jakoś zabezpieczyć, może zbadać.

Jurczak wylazł z zarośli i otrzepał spodnie. W dłoni trzymał kawałek sznurka.

– Znalazłem na ziemi. Drugi taki jest tam, na wierzchołku. Z kamieniem.

Niewielki buk wyrastał krzywo spod skały. Miał dwa i pół metra, może trzy metry wysokości, ale znaczne pochylenie powodowało, że rósł prawie poziomo. W górnej części do pnia był przywiązany płaski okruch wapienia.

– I co by to miało znaczyć?

– Nie wiem, panie komisarzu. Może dzieci się bawiły? Albo to jakieś harcerskie znaki. Tutaj często robią obozy, wycieczki, podchody...

Pokiwali chwilę w zamyśleniu głowami i zeszli z powrotem na dół. Krzycki podszedł do leżącego na boku quada i pokręcił kierownicą. W prawo, w lewo. Za każdym razem przednie koła zareagowały właściwie. Wszystkie cztery opony były odpowiednio nabite powietrzem. Odwrócił się. Ekipa medyczna zdążyła w tym czasie zapakować ciało do karetki i zbierała się do wyjazdu. Krzycki podszedł do lekarza.

– Panie doktorze, chciałbym mieć wyniki sekcji zwłok. Przede wszystkim na obecność substancji odurzających.

Lekarz spojrzał na niego chłodno, a w jego oczach błąkały się ironiczne iskierki.

– Co do jednej substancji odpowiedź już mamy. Oddechu nie ma od godziny, a wódą dalej jedzie. Dobrze, zabieram go na sekcję. Jak pan jednak wie, to trochę potrwa.

– Nie spieszy się. Prawdopodobnie chodzi o wypadek, ale wolałbym się upewnić. Do widzenia, doktorze. Następnym razem wezmę helikopter.

– Pudło! Nie macie helikopterów. Do widzenia.

„Mądrala” – pomyślał Krzycki, patrząc w plecy lekarza i czując, że zaczyna nie lubić publicznej służby zdrowia. Sam także ruszył w stronę passata, po drodze kiwając na pożegnanie starszemu posterunkowemu Jurczakowi, który głowił się nad wrakiem rozbitego czterokołowca, zastanawiając się nad sposobem przetransportowania go do Krakowa bez wzywania specjalistycznego sprzętu. Ruszyli z Luckiem i Bulastą Głową wąską drogą pod górę. Kilkoro gapiów odwracało się tyłem, udając, że nic ich to nie obchodzi, ale gdy tylko samochód policyjny ich mijał, łapczywie zaglądali do środka w nadziei na sensację. Krzycki dostrzegł wśród nich chłopca, który przyglądał się im chwilę ciekawie, po czym obrócił się na pięcie i pobiegł w las. Słońce opadało za horyzont i niebo powoli zaczynało szarzeć.

Wracali do miasta w milczeniu. Typ z tyłu nadal siedział nieruchomo i nie było wiadomo, czy bardziej jest zrozpaczony, czy też wściekły. Krzyckiemu przemknęło przez myśl, że facet się boi. Jechali przez ciemniejące miasto – Lucek tym razem prowadził spokojnie i pewnie, jakby postanowił wziąć udział w wojewódzkim konkursie na najbardziej opanowanego policjanta. Andrzej spoglądał na błyszczące wystawy sklepów i gromady pieszych błądzących przed nimi w jakiejś zbiorowej, chaotycznej wędrówce, nadającej się do zilustrowania tezy o płynnej rzeczywistości w płynnych czasach. Dominowali w tej grupie zagraniczni turyści, zjeżdżający do Krakowa na weekend, żeby zakosztować bliskiej, środkowoeuropejskiej egzotyki. Rozglądający się wokoło i niepewni albo rozkrzyczani i bezceremonialnie potrącający innych – stanowili dla niego przykład szczęśliwców oddzielonych od trzewi miasta grubą szybą. On był w środku. Za plecami siedział jeden z mikrobów zakażających miejskie wnętrzności. Zamknął oczy. Próbował sobie wyobrazić, że pędzi na quadzie przez las, omija drzewa, dodaje gazu i hamuje, skacze na kamieniach, zbliża się do zakrętu i zamiast skręcić w prawo, skręca w lewo. „Dlaczego? Bo coś się psuje? Bo mi się kręci w głowie? Mdleję? A może dlatego, że leci na mnie gałąź z przywiązanym kamieniem?”.

– Czego się przestraszył? – Nie zdawał sobie sprawy, że wypowiada pytanie na głos.

– Anioła Stróża! – Usłyszał z tyłu.

Po czym Bulasta Głowa zarechotał długim, nieszczerym śmiechem, który popsuł im obu humory do reszty.

3

Iza wracała do domu piechotą. Nie chciała czekać na peronie między ludźmi, pchać się w tłumie do wagonu metra, później zaś siedzieć naprzeciw tych wszystkich obcych i doskonale znanych twarzy, żeby jeszcze raz się zastanawiać, czy to te same, które widziała pięć minut wcześniej na peronie, czy może jednak jakieś inne. „Jasne, że te same – zawsze są te same”. Miała dosyć ludzi. Miała dosyć wpatrywania się w nich ze świadomością, że jej twarz jest dla nich równie beznadziejna. Nie obchodziło jej wczytywanie się teraz w te nieruchome, pozornie zamyślone, w rzeczywistości zaś zupełnie bezmyślne oblicza przy automatycznych drzwiach wagonu, w przejściu podziemnym i na chodniku przy wyjściu do miasta. Miała ich wszystkich cholernie dosyć i chciała pobyć sam na sam ze swoimi... Myślami? Uczuciami? Pomysłami? Dlatego po wyjściu z budynku sądu, zamiast pójść na stację metra, skręciła do parku i wlokła się krok za krokiem żwirowymi alejkami, wsłuchując się w przyjemne szuranie kamyczków i dalekie pokrzykiwanie kaczek w sadzawkach. Próbowała rozkoszować się poczuciem, że nareszcie nic nie musi, że jej czas należy do niej i nie ma obowiązku się starać, aby ten drugi – ten, na którym jej zależy – docenił starania, nie koncentrując się nadmiernie na usterkach i niedociągnięciach. Nawet się nie obejrzała, czy Michał przypadkiem nie idzie za nią. Nie musiała być w domu na czwartą – równie dobrze mogła wrócić o piątej czy szóstej albo pójść dokądkolwiek, do kina albo kawiarni, i wrócić późnym wieczorem, nie odpowiadając na niewygodne pytania. Nie musiała również spędzać nerwowych chwil na wymyślaniu posiłków i sposobów, kiedy i jak je przyrządzić. Ba! Mogła w ogóle nie gotować i żywić się na mieście. Nie lubiła ani nie umiała porządnie gotować. Za to wreszcie nabierze rozeznania w fajnych pubach w śródmieściu i będzie w stanie podjąć temat z tymi, którzy od dawna już specjalizują się w tej dziedzinie. Brudne pranie zaniesie do pralni, a na zakupy będzie chodzić raz w tygodniu. Same pozytywy.

Szła powoli, rozglądając się wśród krzewów i drzew za babim latem. W połowie września powinno już być. Popołudniowe słońce przyjemnie grzało, w powietrzu wisiała miodowo-złota melancholia. Zdjęła żakiet i przerzuciła przez ramię, żeby jeszcze pełniej poczuć swobodę. Obok Izy przeszła dziewczyna z wózkiem, później babcia z wnuczkiem, na oko czteroletnim. Dzieci. Pewnie by im pomogły, gdyby je mieli. Przez kilka lat próbowali i nic z tego nie wyszło. Lekarze nie mogli się zdecydować, czy to on jest bezpłodny, czy może jednak ona. Podobno łatwo to stwierdzić, ale diagnozy były rozbieżne, co zresztą ostatecznie nie wydawało jej się aż tak ważne. Miała powody przypuszczać, że to jednak ona. Pewnych spraw nie można odwrócić i na tym zwykle polega cała gównianość tego życia. Jeden fałszywy (na pewno fałszywy?) krok i jesteś w dupie, choćbyś nie wiem, jak się później starała.

Poważne nieporozumienia zaczęły się chyba mniej więcej wtedy, kiedy Michał nie zgodził się na zabieg in vitro. Oczywiście z powodów światopoglądowych, czyli przez własną mamusię. Stuknięta katoliczka, która każdego ranka, idąc na zakupy, musi wstąpić do kościoła. Całymi tygodniami nie miała czasu, żeby ich odwiedzić, nie mówiąc o jakiejś pomocy w domu, ale na wysiadywanie w kościelnej ławce i klepanie różańców znajdowała każdego dnia przynajmniej dwie godziny. Że też się tak ludziom chce. Później z wypiekami na twarzy relacjonowała ogłaszane przez proboszcza z ambony mądrości jako prawdy objawione. Nie umiała obsługiwać komputera, nie potrafiła odebrać komórki, ale na wszystkie problemy współczesności miała gotowe, znakomite rozwiązania. Oczywiście zasłyszane w kościele albo od bab pod kościołem, po mszy. O in vitro nie mogło więc być mowy, choć trudno przypuszczać, żeby teściowa – była teściowa – wiedziała, na czym to właściwie polega. On zaś ulegał jej we wszystkim. Z jedynakami zawsze tak jest, mogła to przewidzieć. Chyba nawet przewidywała, ale kto przed ślubem bierze pod uwagę takie rzeczy?

Weszła do mieszkania, zdjęła buty i rzuciła je w kąt, powiesiła żakiet w opróżnionej do połowy garderobie, nalała wody do szklanki i usiadła na kanapie w salonie. A więc już po wszystkim. Koniec. Było i nie ma! Tyle lat starań na próżno. Co się ma rozlecieć, rozlatuje się, udawanie zaś niczego nie zmieni. To również mogła przewidzieć. On przez ostatnie dwa lata z pewnością udawał, ale ona? Wydawało się jej, że go kocha. Chciała go kochać, głównie więc dla niego zabiegała o te głupie codzienne sprawy, pozorujące ciągłość sensownej egzystencji, i głęboko skrywała własne potrzeby. Teraz wszystko stało się nie tylko nieważne, ale także jakieś śmieszne i żałosne: chować siebie, żeby być z kimś. Bzdura! Pewnie, że małżeństwo to obustronne poświęcenie, ale w granicach rozsądku. Jemu zbyt mocno nie zależało i kiedy pierwszy raz to zauważyła, powinna była od razu postawić sprawę jasno. A tak zmarnowała kilka lat tylko po to, żeby odzyskać kontrolę nad swoim losem pod czterdziestkę, czyli stanowczo za późno.

Myśl o czterdziestce – mającej, uczciwie rzecz biorąc, nadejść dopiero za cztery lata – skłoniła ją do pójścia do łazienki i spojrzenia w lustro. Wieloznaczny przyrząd. Narzędzie psychoanalityków. Twoje „ja” przed tobą. Kasztanowe włosy spływające na ramiona, z połyskiem zapożyczonym od drogiego lakieru. Siateczka zmarszczek wokół oczu, które uporczywie są paćkane kosztownym specyfikiem zamkniętym w sztyfcie z dwuznacznym napisem „mascara”. Policzki nieznacznie przypudrowane – jeszcze nie obwisłe, ale już nie jędrne. Staranny makijaż, krzykliwa czerwona kredka. Brwi i rzęsy na ostro, jak na portrecie ulicznego rysownika. W tym wszystkim ważne są jedynie oczy. Brązowe, czasem szare, czasem zielone, czyli takie, które nazywa się czarnymi. To głównie dzięki nim uchodziła za piękną i mężczyźni na ulicy wodzili za nią wzrokiem. Lubiła swoje oczy, kryła się w nich jakaś zagadkowość, także dla niej samej nierozszyfrowana, sprawiająca jednak dyskretną satysfakcję.

Przyjrzała się im. Ściślej rzecz biorąc, one przyjrzały się sobie. Zadowolone czy smutne? Czy coś się w nich zmieniło przez ostatnie dwie godziny, kiedy całkowicie – na co bardzo liczyła – zmieniło się jej gówniane życie? „Jeśli chcesz zajrzeć do duszy człowieka, spójrz mu w oczy” – uczyła ją babcia. Teraz usiłowała zajrzeć do własnej duszy i znaleźć odpowiedź na pytanie o to, co dalej. Wpatrzyła się w lustro. Oczy były szeroko otwarte, spokojne, pogodne. I puste. To, co mogłoby teraz w nich zabłysnąć, nie miało takiego prawa. Nie istniało. Poczekała do pierwszego mrugnięcia i wyszła.

Słońce chowało się za wielkie apartamentowce po drugiej stronie alei, a jego ostatnie promienie padały ukośnie na olbrzymi jadalniany stół z sześcioma krzesłami o wysokich oparciach, na staromodny kredens kupiony w antykwariacie i na przystawioną do niego orzechową komodę. Wysunęła górną szufladę i wyjęła album ze zdjęciami, który kiedyś sporządziła na pamiątkę „czegoś”, teraz zaś miała nadzieję sobie przypomnieć, czym było to „coś”. Liczne zdjęcia ślubne: oboje z Michałem uśmiechnięci na sto sposobów, jej rodzice i jego matka (ojca stracił w wypadku), przyjaciele, jakieś trudne do zidentyfikowania ciotki. Dwanaście lat. Jak wędrówka po innej planecie. Później pojechali w podróż poślubną do Paryża – to także był pomysł teściowej, byłej teściowej – i przez tydzień mieszkali w małym obskurnym hoteliku niedaleko Montmartre’u, z cienkimi tekturowymi ścianami oblepionymi zgniłozieloną tapetą, służącym najczęściej za podręczny burdelik dla miejscowych artystów. Zwiedzali miasto nabożnie i według zaleceń przewodnika, zachwycali się pachnącymi kawiarenkami, do których uwielbiali wpadać na kawę i ciepłe croissanty. Na jednym ze zdjęć przed kawiarenką stoi śniady chłopiec zamiatający chodnik i kiwający do nich przyjaźnie ręką. Na innej fotografii plac przy Sacré Coeur i przenośne wystawy rysunków, akwarel, płócien olejnych. To zdjęcie Michał zrobił w momencie, gdy ktoś z tyłu kradł mu torbę z dokumentami i pieniędzmi, pozostałą część pobytu mieli więc zepsutą załatwianiem zastępczego paszportu w konsulacie, gdzie stali w długiej kolejce podobnych szczęśliwców. O, a tutaj ich wyprawa w słowackie Tatry – wspaniałe, cudowne słońce w pierwszym tygodniu, później jednak, przez cały drugi tydzień, nieprzerwanie padający deszcz. Wracali przemoknięci i wściekli. Kolejna seria zdjęć, tym razem z Chorwacji...

Nie, to bez sensu! Odrzuciła album na kanapę, ale spod okładki wypadła sterta fotografii, powkładanych tam przez nią luzem do wklejenia w wolnej chwili. Skoro ta chwila dotychczas nie nadeszła, uzupełnianie albumu teraz wydało jej się bezcelowe i nawet trochę absurdalne. Wepchnęła zdjęcia z powrotem. Jedno z nich, największe, zaczepiło się o folię i nie chciało się zmieścić. Wyjęła je i rzuciła okiem. Zdjęcie klasowe z liceum, kilka dni po maturze – ostatnie spotkanie całej paczki tuż przed wakacjami, podczas których każdy poszedł w swoją stronę. W ostatnim rzędzie pod ścianą Jacek. Klasa się rozpadła, ale oni poszli razem. „Phi!”.

Odłożyła album do szuflady i poszła do kuchni zrobić sobie coś do jedzenia. Właściwie nie była głodna. Taką okazję należałoby raczej oblać, skierowała się więc do kredensu, wyjęła smirnoffa i przygotowała drinka z sokiem pomarańczowym. Światło na stole i na kredensie także zrobiło się pomarańczowe, w kątach zalegał zmierzch. Sprzęty patrzyły na nią nieruchomo i jakby lekko ironicznie. Na komodzie jeszcze jedno zdjęcie, ślubna fotografia w złotej ramce. Pod kolor słońca, cha, cha! Przyszło jej do głowy, żeby go nie wyrzucać, tylko odwrócić i na tekturce z tyłu napisać permanentnym pisakiem: DUPA. Permanentna dupa, cha, cha! Zamiast tego wrzuciła je do szuflady, zatrzasnęła ją trochę za mocno i wróciła na kanapę.

Drink zrobił się ciepły, ale nie chciało się jej szukać w zamrażarce kostek lodu. Czuła zmęczenie. I zadowolenie. I wolność. Upiła trochę i z melancholią spojrzała przez wielkie panoramiczne okno na niebo nad blokami od zachodu, gdzie na żółtoczerwonym tle samoloty rysowały białe smugi. „Wyjechać? Zmienić pracę, środowisko, ludzi wokół, których nie lubiła, i spróbować zacząć wszystko od początku?”. Taka myśl towarzyszyła jej przez cały czas, gdy załatwiali formalności rozwodowe. W końcu nie po to człowiek odzyskuje swobodę, żeby dalej robić to samo. Trzeba wszystko zmienić! Wszystko! Jeszcze jest zgrabna, atrakcyjna, bez trudu znajdzie ciekawego faceta i spróbuje jeszcze raz. Można również żyć bez partnera, na własną rękę. I dlaczego właściwie raz? Facetów wybiera się na chwilę, na miesiąc, na tydzień albo po prostu na jedną noc.

Zamyśliła się nad tym wystrzałowym planem i stwierdziła, że jest do dupy – permanentnej. Zaczynanie w połowie życia na nowo udaje się w jednym przypadku na dziesięć, pozostałe to żałosne machanie odnóżami muchy w miodzie: bez sensu i z szybkim zakończeniem. Brzmi to fatalnie, ale niestety będzie dalej chodzić do pracy w tym samym biurze, spotykać się z tymi samymi znajomymi i któregoś dnia spostrzeże nagle, że ma nie trzydzieści sześć lat, ale sześćdziesiąt trzy lata – i że nic się już nie zmieni. Z całego wielkiego planu zostanie tylko ostatni punkt, czyli wielkie spadanie głową w dół. Piękna wolność. Szczęście. Zadowolenie. Fuck!

Na dnie szklanki kołysały się maleńkie drobiny miąższu z owoców. Zawirowała nimi lekko i połknęła wszystko, jakby popijała tabletkę. Aha, tak piją samotne kobiety. Gadają do siebie w lustrze, później zamiast kolacji robią drinka i rozmawiają ze starymi fotografiami, na których ich gówniane życie zostawiło kilka gównianych niewyraźnych śladów. Następnie siadają na kanapie i wierzchem dłoni rozmazują makijaż wokół wilgotnych oczu, w które nie ma już po co spoglądać, ponieważ wszystko wiadomo.

Uśmiechnęła się kwaśno, po czym spoważniała, przywołując się do porządku. Unikaj stereotypów, jeśli to możliwe. Przecież jej poczucie swobody i lekkości jest prawdziwe. Naprawdę satysfakcją napawa ją myśl, że niczego już nie musi, zwłaszcza zaś nadskakiwać wiecznie niezadowolonemu Michałowi. I może myśleć, o czym chce. Tak, właśnie! Może teraz myśleć, co jej się podoba, bez przejmowania się, czy to wypada i czy przypadkiem nie sprawi to komuś przykrości.

Michał pewnie to czuł, odsuwał się bowiem coraz bardziej od niej, denerwowała go jej skrytość i wpatrywanie się w dal – spojrzenia ciągnące za smugami samolotów o zmierzchu. Kiedyś, dawniej, próbował nawet z nią o tym rozmawiać, ale natrafiał z jej strony na mur. W końcu sam również się odgrodził i tak grzęźli we wzajemnych pretensjach. Skończyło się zaś tak, jak się skończyło. Teraz jest wolność. Decydowanie o własnym losie. Dupa.

Jeszcze raz sięgnęła do szuflady i wyjęła zdjęcie klasowe. Jacek. Poważny, skupiony. Przystojny. Cholernie przystojny. Ciekawe, jak teraz wygląda? Co robi? Nie, to nie istnieje. Nie ma prawa!

Zrobiła sobie drugiego drinka i poszła do gabinetu. Włączyła komputer i rozpoczęła od Naszej Klasy. Kiedyś już wchodziła na ten portal społecznościowy – niekoniecznie z myślą o tym, żeby jakoś specjalnie zajmować się odgrzewaniem kontaktów z garstką przyjaciół, tylko tak, z odruchu ciekawości. Nie lubiła tych udawanych radości, nieszczerych zapewnień – „Nic się nie zmieniłaś, wiesz?” – i wiecznego umawiania się na spotkania, do których zwykle nie dochodziło. A jak już dochodziło, to były nudne, płytkie – „To gdzie pracujesz? Ile masz dzieci? A pamiętasz, jak Gunio wtedy...? Ale jaja!” – i irytujące. Po dziesięciu minutach sytuacja staje się krępująca i szukasz pretekstu, żeby jak najszybciej się pożegnać. Weszła na portal po prostu obejrzeć zdjęcia koleżanek. I kolegów. Co tam u niegdysiejszych przystojniaków? Brzuchy? Wóda? Zadyszka? Wypad, kochani! Wypad!

Potrząsnęła głową. Jeszcze tego brakowało, żeby w dniu rozwodu zaczęła szukać nowego faceta. Nowego, czyli starego. Nie. Co skończone, to skończone.

Być może całe jej późniejsze gówniane życie stamtąd wzięło swój początek – z tamtego końca, który wtedy wydawał się końcem wszystkiego. Długo po katastrofie zbierała się do kupy i Michał bardzo jej w tym pomógł. Zauroczony, znosił cierpliwie wszystkie jej wybuchy i kaprysy, pomagał odstawić trawkę, którą regularnie paliła, żeby złagodzić ból. Zakochała się w nim, kiedy przejrzała się w jego oczach i zobaczyła siebie w zupełnej ruinie. Zaniedbana, skwaszona, czasami wredna, on zaś przy niej łagodny i dobroduszny. Wtedy taki był.

Sięgnęła po drinka. Czy to, co ją łączyło z Michałem, to była miłość? Możliwe, ale to i tak teraz nieważne. Nie przypominało tego, co przeżyła wcześniej – wielkiej młodzieńczej namiętności, o którą tak trudno drugi raz. Po każdym seksie rozmowy w łóżku godzinę albo i dłużej. O takich parach mówi się często, że dobrali się jak w korcu maku. Tamten związek przebiegał na kilku równoległych poziomach: fizycznym, psychicznym i jeszcze jakimś... Czy ja wiem? Czarodziejskim...

Naprawdę, stara? Chyba konfabulujesz.

Na zewnątrz zrobiło się już całkiem ciemno. W oknie odbijała się jej niebieska twarz oświetlona blaskiem monitora. Upiła trochę z trzeciej już szklanki. Nie ma! Dupa. Jeszcze łyk. Dlaczego wtedy nie postawiła na swoim? Może byłoby prościej, może nie wpakowałaby się w tę imitację małżeństwa, z której później przez lata nie mogła się wyplątać i której pozbyła się dopiero dziś. Zamiast rozwódką, mogła być teraz sytą miłości żoną kochanego mężczyzny i matką jego dzieci – z pewnością chciałaby mieć kilkoro – z których najstarsze byłoby dziś już prawie dorosłe. Moje dzieci. Łyk. Niech to cholera!

Granatowe niebo z jupiterami stołecznego miasta od dołu przypominało ogromny ekran, ale nic się na nim nie wyświetlało. Nikt nie puścił zajmującego filmu o tym, że Iza rusza w wielką podróż ku nowemu życiu i po wielu wspaniałych przeżyciach odnajduje swoje szczęście w ramionach ukochanego mężczyzny. Łyk. Nie pojawiła się jej kolorowa historia o tym, że samodzielność i swoboda zapewniają osobistą satysfakcję oraz zaspokojenie sekretnych pragnień, ponadto odwracają przeszłość. Nie pojawiła się także żadna inna historia, łyk, choćby smutna. Wśród ciemniejących na horyzoncie wieżowców, sterczących w niebo jak rzadkie zęby w rozwartej paszczy cywilizacyjnego potwora, błyskały pojedyncze neony nieokreślonej treści. Jak dialogi do niewidocznego filmu. Ekran był pusty. Czekał. Łyk.

Chciała się oprzeć na podłokietniku, ale jej ramię zsunęło się po gładkim materiale i opadła na poduszkę, klnąc furmańskimi słowami marne wykonanie współczesnych mebli. Zaniosła się szlochem, który niebezpiecznie przypominał pijackie smarkanie w rękaw. Kręciło się jej w głowie i odleciała w rejony, w których granica między płaczem a snem jest płynna – gdzie wszystko jest płynne i nadal płynie w niewiadomym kierunku, taśmy twoich filmów zlewają się zaś w jeden chaotyczny scenariusz o wszystkich możliwych rozwiązaniach. Możesz zacząć i skończyć w dowolnym punkcie. Siadaj i wycinaj swój los w przypadkowe sekwencje obrazków, po czym je sobie, kurwa, wklej do różowego albumu z serduszkami i ustaw na półeczce pieprzonej dębowej komody w pieprzonym pustym salonie, żebyś zawsze miała pod ręką pieprzoną odpowiedź na pieprzone głupie pytanie. Ech! Do dupy to wszystko! Łyk.

Nie ma Michała. Nie ma przeszłości. Co skończone, to skończone.

Zasnęła.

4

Głupi Grela się uśmiechnął. Znowu szli. Zawsze, kiedy przechodzili, odkładał na chwilę swoje niezwykle ważne zajęcia, jak segregowanie zebranego złomu albo struganie świątka z kory, i przypatrywał się trójce z zadowoleniem. Całe swoje marne życie czekał na nich – i wreszcie się doczekał. Bogowie wysłuchali jego modłów, choć modlił się w swoim języku, którego nikt nie rozumiał. Nie umiał rozmawiać z ludźmi. Słuchać ludzi – owszem, nawet go to czasem ciekawiło, kiedy jednak sam chciał coś powiedzieć, słowa nie za bardzo mu się układały. Ten i ów udawał, że słucha, kiwał głową, ale nie odpowiadał, tylko odchodził. Grela już bardzo dawno zrozumiał, że z jego mówieniem coś jest nie tak, i przestał się odzywać we wsi – po prostu stał przed ludźmi i się uśmiechał, a sąsiedzi poklepywali go po plecach i dawali różne rzeczy, jakby jego uśmiech był prośbą o jałmużnę. Czasem tylko mówił do siebie, tak jak potrafił. Może dlatego nazywali go Głupim Grelą. Chodził od domu do domu i na sam jego widok ludzie już wiedzieli, co zbiera, i sami mu wynosili przed bramę, co tam kto miał. Grela nie był wybredny jak inni zbieracze – brał wszystko, choć niektóre rzeczy nie były mu potrzebne, z upływem lat jego obejście na skraju wsi bardziej przypominało wysypisko śmieci niż domowe podwórko, ale się tym nie przejmował. Odkąd matuli się zmarło, żył sam, a przed sobą nie musiał się wstydzić.

Mieszkał na końcu wsi i był z tego bardzo zadowolony. Miał tutaj spokój – dzieci nie za bardzo mu dokuczały, dorośli zaś rzadko zaglądali, najwyżej w drodze na pole. Za to widok na dolinę i skraj lasu miał wspaniały i mógł go podziwiać zarówno z podwórza, jak i z okna w kuchni. To właśnie stąd, z ławy w izbie, zwykle patrzył, jak idą.

Teraz także wyszli. Pojawili się w dolinie przy potoku i równym marszem przeszli grzbietem ku następnej kępie drzew, pochylając się, jakby usiłowali zniknąć. Grela uśmiechnął się pod nosem. Nie muszą się chować, on i tak ich widzi. Więcej nawet: wie, kiedy pójdą. Czuje to i zawsze w środku jest przygotowany na ich przejście. Widać ich krótko, zaledwie tyle czasu, ile się idzie przez podwórze do wychodka, ale jemu wystarczy. Syci oczy i duszę ich widokiem. Przynoszą mu dobrą nowinę. Cieszą go nadzieją na lepsze czasy, kiedy zgasną łuny po pożarach tego nędznego i okrutnego świata, który nie chce z nim rozmawiać.

Na przedzie idzie ten duży i wysoki, pochylony, jakby tropił ślady. Za nim podąża drugi, niższy, z plecakiem. Nad nimi leci ptak. Z tyłu słońce zachodzi za Działy.

Przeszli. Zniknęli w lesie. Głupi Grela patrzył jeszcze przez chwilę na purpurowe niebo.

– Trójca Przenajświętsza – wymamrotał. Nie przeżegnał się jednak.

Rozdział drugi
Bulaste głowy

1

Andrzej Krzycki wrócił do domu późnym wieczorem. Był zmęczony, głodny i zniechęcony. Załatwianie formalności z grubasem od quada zajęło kilka godzin i nie przyniosło właściwie żadnych rezultatów. Po długim i nieprzyjemnym przesłuchaniu wypuścili go, choć Andrzej miał ochotę przed zwolnieniem serdecznie nakopać mu do tyłka. Grubas nie tylko niczego konkretnego nie chciał powiedzieć, ale kpił sobie i śmiał się prosto w nos. Wołał: „Zimno tu jak w psiarni!” i zanosił się śmiechem z własnego dowcipu. Przez chwilę Krzycki nawet zaczął podejrzewać, że facet specjalnie ich prowokuje, żeby wpadli we wściekłość i coś mu zrobili, wtedy miałby bowiem powód złożyć zażalenie o przekroczenie uprawnień i tym podobne uchybienia. Dlatego Krzycki go zwolnił. Nie miał ochoty brudzić sobie rąk bezczelnym cwaniaczkiem. Poza tym nie mieli przeciwko niemu żadnych zarzutów, nie było się czego uczepić. Bulasta Głowa musiał to zresztą wiedzieć – nie przejmował się pogróżkami, a na pytania odpowiadał albo nie odpowiadał, według kaprysu. Krzycki wydobył z niego tylko tyle, że poprzedniego dnia zatrzymali się w zajeździe w Tomaszowicach, gdzie zabalowali do wczesnych godzin porannych, stamtąd zaś, przepici, ruszyli na wypad czterokołowcami. Po drodze wstąpili do jakiegoś baru, wypili po dwa piwa – tak przynajmniej utrzymywał grubas – po czym zabawiali się hałaśliwym przeorywaniem parku narodowego. Krzycki sam sobie dopowiedział, że przy okazji ostro wkurzali okoliczną ludność i spacerowiczów, jeżdżąc im pod nosem na pełnym gazie i sypiąc w oczy pyłem spod kół. Spisał dane i po wymyśleniu jeszcze kilku fikcyjnych formalności puścił go do domu. „Zjeżdżaj, palancie!”. Grubas trochę się stawiał, że mają go odwieźć, ale Lucek poinformował go oficjalnym tonem – w czym był świetny – że służby porządkowe mają obowiązek odstawić zatrzymanego tylko tam, skąd został zabrany, mogą go więc zawieźć prosto do lasu w Karniowicach, jeśliby sobie tego życzył. Z kolei pojazd uczestniczący w zdarzeniu zostanie zwrócony w stosownym czasie, po przeprowadzeniu niezbędnych oględzin. O postępach w prowadzonym dochodzeniu przesłuchiwany zostanie powiadomiony pocztą tradycyjną. Grubas wyszedł wściekły i trzasnął drzwiami. Jak to burak. Ewa im później powiedziała, że zanim poszedł na przystanek, stał długo przed wyjściem i nerwowo się rozglądał, jakby się zastanawiał, „czy mu z nieba nagle cegła na łysy łeb nie spadnie” – tak się wyraziła. Przez ulicę przemykał się chyłkiem jak złodziej. Chyba zadzwonił po taksówkę, ponieważ zaraz jakaś przyjechała i go zabrała. Ewa mówiła o nim również na inne pieszczotliwe sposoby, na przykład „tłuste udka w okularach”.

Andrzej wstał z fotela, na który opadł zaraz po wejściu do domu, i ciężkim krokiem powlókł się do lodówki. Jak zwykle w sobotę wieczorem świeciła pustkami i roztaczała swoje chłodnicze uroki przed resztką mleka w kartonie, kawałkiem starego, na wpół wyschniętego żółtego sera i odwróconą butelką ketchupu. W dolnym pojemniku na warzywa turlały się dwa piwa. Wyjął ser i ketchup, zrobił kanapkę á la „nastolatek sam w domu” i przełknął z nadzieją, że to wystarczy. Ponieważ nie wystarczyło, zajrzał do szuflady zamrażarki, skąd wydobył dwa paluszki rybne. Rozmroził je w mikrofalówce i zjadł na stojąco, oparty o zlew. Następnie uznał, że taki zestaw dnia wymaga herbaty, zaparzył więc zieloną w porcelanowym kubku, ozdobionym czerwonym napisem KUBEK SZEFA i dyndającymi na druciku plastikowymi piersiami kelnerki – Lucek był zachwycony swoim pomysłem na prezent – po czym rozsiadł się w salonie.

Sobotni wieczór. Najgorsza pora z całego tygodnia. Tak zwani normalni ludzie bawią się po knajpach, chodzą do kina, na koncerty, wyjeżdżają w góry albo na wieś, odwiedzają rodzinę. Tak zwani normalni ludzie w sobotę wieczorem robią to, co powinni, czyli odpoczywają i używają. Gdzieś tam, za solidnymi firankami i zasłonami rzędem oświetlonych okien, sąsiedzi zażywają wspólnego życia rodzinnego: oglądania telewizji, radosnego wspólnotowego picia i pieprzenia o niczym. Nie był w stanie tęsknić za czymś takim, ale czasami budziły się w nim demony zazdrości. Wyłaziły wtedy z niego jakieś dawne wspomnienia z dzieciństwa, jak stary, dawno zapomniany film, z którego w głowie pozostało kilka oderwanych kadrów. Najczęściej migawki były związane ze świętami, a w rolach głównych – obok matki i ojca – występowały ulubione zabawki. Przede wszystkim granatowo-biały samochód policyjny z wielkim kogutem na dachu i otwieranymi drzwiczkami, wyposażony w sprężynowy napęd i uruchamiany ruchem ręki. Dostał go pod choinkę i długo nie potrafił się bawić niczym innym. Dobrze pamiętał miganie niebieskiej lampki na dachu, gdy się ją przekręciło w odpowiedni sposób. A jeszcze lepiej pamiętał towarzyszące temu emocje. Policyjny samochodzik służył do pilnowania porządku i wprowadzania sprawiedliwości. To była najważniejsza rzecz, znacznie ważniejsza niż oceny w szkole. Na każdą doświadczoną krzywdę, własną czy kogoś bliskiego, reagował zawsze tak samo – włączał niebieskie światełko i wzburzony jeździł po podłodze, dopóki mu nie przeszło. Kto wie, czy ten mały samochodzik z białym dachem i niebieskim kogutem nie zdecydował o całym jego dorosłym życiu.

Ktoś w mieszkaniu naprzeciw zapalił nagle światło w ciemnym pokoju i Andrzej gwałtownie odsunął się od okna, jakby go przyłapano na podglądaniu. Odkąd zmarła matka, mieszkał sam w starym mieszkaniu przy Starowiślnej – dosyć ponurym, znajdującym się bowiem wprawdzie od ulicy, nie zaś w oficynie, ale trochę przygnębiającym, z wejściem od szczurzastego podwórza. Mieszkanie składało się z wielkiego, wysokiego salonu, niewiele mniejszej sypialni i sporej kuchni, w której oprócz wszystkiego tego, co powinno się tam znajdować, mieścił się jeszcze jadalniany stół z sześcioma krzesłami. Prowadził tutaj długi przedpokój, zamknięty od strony klatki schodowej ogromnymi dwuskrzydłowymi drzwiami z judaszem o rozmiarach bulaja. Andrzej wielokrotnie się zastanawiał, czy nie zamienić mieszkania na nowy apartament w jednym z tych wypasionych strzeżonych osiedli, ale na myśl o załatwianiu wszystkich formalności natychmiast mu się odechciewało. Wszystko tutaj było właściwie w porządku, czasem tylko przeszkadzała mu niezbyt przyjemna świadomość, że to mieszkanie pożydowskie. Tak przynajmniej twierdziła matka. Powinien kiedyś dojść do tego, kim byli ci ludzie. Pan Ludwik może coś wiedzieć. Ogólnie rzecz biorąc, motywacji do zamiany nie miał: w nowym mieszkaniu będzie tak samo pusto, tyle że farby na ścianach będą lepiej pachnieć. Samotnemu wystarczy to, co jest.

Mieszkał sam od śmierci matki. Poprzednie dwadzieścia pięć lat, czyli od czasu, kiedy ojciec ich zostawił i poszedł swoją drogą pożądliwego kobieciarza, żyli w tym mieszkaniu we dwoje, co niewiele różniło się od samotniczego życia. Matka starała się za wszelką cenę wypełnić w jego życiu lukę po ojcu, z rozczuleniem więc, choć czasem także z irytacją, obserwował jej zabiegi w celu zapewnienia mu wszelkich wygód. Wcale tego nie potrzebował. Z problemem ojca poradził sobie w wieku dwunastu lat, postanawiając wykreślić go ze swojego życia i nigdy więcej nie oglądać znienawidzonej twarzy. Kilka razy ojciec dzwonił do niego, chciał się spotkać, zapraszał do siebie do Warszawy, ale Andrzej konsekwentnie ignorował te gesty. Jak się zdaje, został jakimś doradcą w ministerstwie czy sekretarzem stanu, ale wiedzę tę Andrzej świadomie ograniczał do szczątkowej i upychał w najdalszych zakamarkach pamięci. Niechęć do ojca rosła z latami, w miarę jak spostrzegał, że rozpad związku wpływa fatalnie na matkę. Chudła, pogrążała się w sobie, codziennie nadrabiała przed nim miną, cierpiąc w środku okropnie, aż wreszcie poddała się i uległa rakowi, który zabił ją w ciągu kilku miesięcy. Była jedyną kobietą w jego życiu, którą naprawdę kochał. Wszystkie jego sympatie, kochanki i narzeczone nie wytrzymywały z nią konkurencji nie dlatego, że przegrywały, ale dlatego, że w ogóle ich nawet z nią nie porównywał. To był inny file.

Włączył telewizor i natychmiast zirytował się na siebie za ten pomysł. Reklamy, tańce na lodzie, bardzo śmieszne kabarety odgrywane przez bardzo śmiesznie ubranych ludzi, znowu tańce, znowu reklamy, niezwykle dowcipne dialogi na pufach w studiu, hollywoodzka strzelanina sprzed piętnastu lat, reklamy, teleturnieje, reklamy, reklamy... Igrzyska nagabywaczy i stręczycieli. Wyłączył i natychmiast zapadła przyjemna cisza. Miał wielką ochotę zapalić papierosa, ale po pierwsze, od trzech tygodni się powstrzymywał z nadzieją, że tym razem uda mu się całkiem rzucić palenie, po drugie, w domu nie było papierosów. Sam oddał ostatnią paczkę Ewie, która paliła jak smok, w ogóle się tym nie przejmując.

Włożył do odtwarzacza stary album Tangerine Dream i wyciągnął się na sofie z rękami pod głową. Zmęczenie przyjemnie rozlewało się po całym ciele jak środek uśmierzający. Chciało mu się spać – myśli sennie snuły się z głowy jak niewidoczne dymki. Ten dzisiejszy wypadek rzeczywiście był jakiś dziwny. Gość spadł w przepaść dokładnie w jedynym miejscu, gdzie to było możliwe. Cała trasa w parku, po którym dwaj troglodyci jeździli quadami przez prawie trzy godziny, kryje różne trudne miejsca, stromizny, ostre zjazdy i podjazdy, ale wysoka pionowa skarpa ze skałami w dole jest tylko jedna. Trzeba mieć wielkie szczęście – czyli wielkiego pecha – żeby wywrócić się właśnie tam. Nawet jeśli Bulasta Głowa numer jeden był pijany i stracił kontrolę nad pojazdem – wskutek utraty kontroli nad sobą – to i tak był to niesłychany traf. Dwie sekundy z trzech godzin. Jak trafienie w totolotku. Bulasta Głowa numer dwa twierdził, że znali tę trasę, jeździli po niej wielokrotnie i doskonale się orientowali w ukształtowaniu terenu. Ścieżka ma wyraźne koleiny, wyrobione przez takich jak oni miłośników wypoczynku na łonie natury, i nie trzeba szczególnej sprawności czy koncentracji, żeby ją pokonać. Burak albo całkiem stracił przytomność, albo skręcił nagle, kierując się jakimś odruchem.

Przy odlotowym muzycznym kawałku malującym świt na bagnach Okefenokee Andrzej wrócił myślą do gałęzi z kamieniem. Czy można ją było naprężyć i puścić tak, żeby leciała poziomo, prosto na nadjeżdżającego mężczyznę? Wówczas jednak ktoś musiałby nie tylko wiedzieć wcześniej, że ci dwaj tamtędy pojadą, ale przygotować się odpowiednio, naciągnąć gałąź i trzymać ją w napięciu do właściwego momentu. Trafić dokładnie między oba pojazdy – dlaczego w ten drugi? – przewidzieć tor lotu gałęzi, jej zasięg, reakcję kierowcy. A potem jeszcze zniknąć. Dwoje świadków twierdziło, że nikogo tam nie widzieli oprócz Bulastej Głowy numer jeden i Bulastej Głowy numer dwa. Ci sami ludzie – starsze małżeństwo na spacerze – potwierdzili zresztą, że oba quady jechały głośno, ale niezbyt szybko. „Tak normalnie” – jak się wyrazili. Widzieli ich dwie, trzy minuty wcześniej. Jeśli starsi ludzie twierdzili, że jazda była „normalna”, to znaczy, że faceci na quadach naprawdę nie szaleli. Po prostu zjechali z góry i pokonywali stosunkowo płaski odcinek przez las, z zakrętem między skałami. I tam właśnie jeden z nich nagle skręcił w lewo i poleciał ponad dziesięć metrów w dół, żeby złamać się wpół i wybić sobie dziurę w czaszce.

Nic się tutaj kupy nie trzyma. Trzeba dać sobie spokój. Byłoby to najdziwniejsze morderstwo, o jakim słyszał. Jeśli chce się kogoś zabić, zwykle podąża się najkrótszą drogą do celu, czasem z urozmaiceniami w formie zacierania śladów czy zmyślnego ukrywania zwłok. W tej kombinacji było zbyt dużo niepewnych miejsc, „cienkich drutów” – jak mawiał dziadek Andrzeja. Może jednak należało przyjrzeć się tej gałęzi dokładniej? Jurczak mógł mieć rację. Postanowił po niedzieli wybrać się tam jeszcze raz.

Kiedy płyta się skończyła, Andrzej wstał, żeby odsłuchać jeszcze coś – „Może Rubycon?” – ale zrezygnował. Niewypita herbata wystygła, poszedł więc do kuchni zaparzyć nową. Zamiast tego sięgnął do lodówki po piwo. Otworzył puszkę, wypił dwa głębokie, zimne łyki, po czym zawahał się i pochłonął kolejne dwa, a następnie wylał resztę do zlewu. Po ostatnim wielkim piciu, rozpoczętym w dniu pogrzebu matki i zakończonym półtora miesiąca później w szpitalu imienia Babińskiego, nie pozwalał sobie na więcej niż jedno piwo dziennie, co – według terapeutki – i tak było za dużo. Tłumaczyła mu jak tępemu dziecku, które zdziera z siebie bandaże, żeby się podrapać, że jako człowiek uzależniony ma przed sobą tylko jedną ścieżkę AA: absolutną abstynencję. Na początku nawet się tym przejął i nie pił w ogóle, ale później stwierdził, że może wypić jedno piwo. „Piwo to nie alkohol” – jak mawiają po barach półprzytomni amatorzy tego trunku.

Zastanawiał się nad tym, czy nie zadzwonić do Marty, ale uznał, że sprawa jest jeszcze zbyt świeża i lepiej jej nie zaogniać. Awantura była tydzień temu, Marta zaś miała pamiętliwą i upartą naturę.

Włączył komputer przy biurku w narożniku salonu, miał bowiem zamiar poszperać po sieci, ale piwo zaczęło działać, zwłaszcza na oczy. Z klejącymi się powiekami powlókł się do łazienki, gdzie zdążył tylko włożyć piżamę i pozbyć tego, co pozostało z przyjemności skosztowania piwa, po czym dotarł do sypialni i zasnął już chyba w trakcie opadania na poduszkę.

Dzwonek komórki obudził go o trzeciej w nocy. Sen zawiódł go do głębokiej studni, z której niełatwo było się wydostać, kiedy więc w końcu dotarło do niego, że to telefon, i podniósł rękę, żeby go odebrać, dzwonienie ustało. Sprawdził wyświetlacz, numer nic mu jednak nie mówił. Uznał, że pomyłka, ale po krótkiej chwili telefon zadzwonił ponownie. Ktoś się uparł.

– Proszę? – mruknął głucho, jakby miał wiadro na głowie.

– Gościu, dajesz tu! Wy, psy, powinniście kumać te sprawy.

– Jakie sprawy, jakie psy, o co chodzi? I kto mówi? – Jego świadomość wygrzebywała się z waty snu.

– Dzisiaj w psiarni ściemniałeś coś o szczerości. To ci teraz mówię. Zbieraj tyłek i przyjeżdżaj! Masz okazję się dowiedzieć... o co biega. Ale sam!

Ostatnie słowa wykrzyczał szeptem. Do Andrzeja powoli docierało, czyj to głos. Nieźle go przycisnęło, skoro sam się zgłosił. Na komendzie dał grubasowi numer swojej komórki, „gdyby sobie coś nagle przypomniał”. Najwyraźniej sobie przypomniał.

– Gdzie jesteś? – Widocznie przejście na „ty” było beznadziejnie nieodwracalne.

– Pod mostem Grunwaldzkim. Podjedź na przystanek od strony Mangghi i czekaj z otwartymi drzwiami. Tylko ruchy! – Znowu ten szepczący krzyk.

– Coś ci grozi? Dlaczego... – Andrzej chciał jeszcze zapytać o inne rzeczy, rozmówca się jednak rozłączył. Wybrał oddzwanianie na ostatni numer, ale coś tylko piknęło i aseptyczny kobiecy głos poinformował go, że połączenie nie może być zrealizowane. Odłożył komórkę na szafkę i leżał z otwartymi oczami. Cholerny palant! Miał okazję gadać przez kilka godzin, to wolał zgrywać ważniaka. A teraz budzi go w nocy i zawraca dupę. Usiłował zasnąć i dostać się z powrotem do swojej studni, ale oczywiście nie było o tym mowy. Rozważał, czy to nie podstęp. Może chcą go zwabić i wykończyć. Albo wymusić informacje. Tylko jakie i po co?

Powinien przekazać sprawę dyżurnym na komendzie – niech oni jadą i rozpoznają, co się dzieje. Jemu właściwie nawet nie wolno interweniować. Jest sam i po służbie. Już miał dzwonić na Szeroką, ale ręka zawisła mu w pół drogi do szafki. Nie. Jeśli z ulicy Dietla wyjedzie radiowóz na sygnale, a chłopcy lubią nocą robić krakowianom pobudkę, przepłoszą tylko tych, którzy tam są. Zwykle tak to wygląda, dlatego lubił działać na własną rękę. Bulasta Głowa numer dwa wyraźnie zakazał mu informować kogokolwiek i przyjechać samemu. Cholernie chciał się dowiedzieć, „o co biega”. Drażniła go tylko myśl, że ten łysy burak dyktuje mu warunki szczerości.

Zerwał się nagle i zaczął się ubierać. O trzy minuty za późno. Z szuflady wygarnął służbowego glocka i wsunął do kieszeni spodni. Nie było to zbyt rozsądne, pistolet mógł podczas jazdy wysunąć się na siedzenie samochodu, ale Andrzej nie miał teraz czasu szukać rozsądniejszych rozwiązań. Wypadł na ciemną klatkę schodową – czujniki jak zwykle włączyły światło z żałosnym opóźnieniem, kiedy był już na dole. Na pamięć przeskakiwał po dwa stopnie, a przy otwieraniu bramy wcisnął od razu pilota, gdy więc dobiegł do swojej poczciwej toyoty, już czekała otwarta. Ruszył z piskiem opon. Miał blisko: dojechać do Dietla, skręcić w lewo i trochę ponad kilometr do mostu. Na skrzyżowaniu musiał wprawdzie zrobić agrafkę, ale przy pustych ulicach w nocy cała droga i tak nie powinna mu zająć więcej niż trzy minuty.

Wjechał na skrzyżowanie z piskiem opon. Ponieważ w polu widzenia nie było żadnego samochodu, nie bawił się w agrafki, tylko przeciął tory tramwajowe na skos i pognał ulicą Dietla na południowy zachód. Dogonił i wyprzedził uliczną myjkę, przeciął Stradom, nie oglądając się na boki, zdjął na moment nogę z gazu przed skrzyżowaniem z Sukienniczą i znowu dodał na ostatniej prostej. Przed rondem zwolnił – nawet nie z ostrożności, raczej zaś po to, żeby się rozejrzeć po okolicy. Na rondzie migały żółte światła sygnalizacji ulicznej, z tyłu za nimi lśnił neon hotelu, w dół do Konopnickiej staczał się powoli autobus miejski. Poza tym nie było żadnego ruchu. Pusto. Zjechał w prawo i zatrzymał się w zatoczce, tak jak mu kazał grubas. Odruchowo zgasił światła toyoty, nie wyłączając silnika, i uświadomił sobie zarazem absurdalność tego gestu. Przecież przed nikim nie uciekam – pomyślał. – Jeśli tamten ucieka, to ja nie mam z tym nic wspólnego.

Owszem, masz – odpowiedział sam sobie. – Przyjechałeś pomóc mu w ucieczce albo nawet w przestępstwie i ucieczce, chcesz go wydobyć z kłopotów. Tak czy inaczej, bierzesz w tym udział.

Rozejrzał się wkoło. Nikogo nie było. Przechylił się przez siedzenie pasażera, żeby spojrzeć w dół pod most, ale zobaczył tylko ciemną czeluść i miejscami połyskującą oleistą wodę. Nie bardzo wiedział, co robić dalej. Czuł się idiotycznie, wykonując polecenia tego typa. Nie powinien stać tutaj za długo. Pomijając to, że zaraz nadjedzie autobus, mógłby zwabić jakiś patrol policji. Pewnie, zawsze można wyjąć legitymację i jakoś się wytłumaczyć, ale wtedy naruszy – chwiejną, to prawda – umowę z Bulastą Głową numer dwa o dyskrecji. Osunął się głębiej w fotel, ale sam przez to mniej widział, podniósł się więc z powrotem i rozejrzał jeszcze raz. Nadal nic. Już cztery minuty. Pięć. I nic. Żywego ducha. Oczywiście powinien był natychmiast zajrzeć pod most.

Już miał to zrobić, gdy kątem oka dostrzegł jakiś ruch we wstecznym lusterku. Co to jest? Obejrzał się i przez tylną szybę obserwował coś, czego w pierwszej chwili nie mógł pojąć. Jakby mgła znad rzeki. Nie, mgła nie jest taka... twarda. Z rzeki podnosił głowę wielki szary smok. Kołysał się majestatycznie, jakby do syta chciał nacieszyć się swoim niesamowitym występem, i Andrzej dopiero po chwili uświadomił sobie, co właściwie widzi. Ciarki przebiegły mu po plecach, w mózgu zapaliła się lampka alarmowa ozdobiona dwiema równoległymi myślami: „Za późno!” i „Jak to zatrzymać?”. Wyskoczył z samochodu i rzucił się biegiem przez rondo na drugą stronę, ku bulwarom. Łeb smoka unosił się już sporo nad ziemią.

Od wakacji na bulwarach wiślanych od strony dawnego hotelu Forum, między rzeką a ulicą Konopnickiej, umieszczono kolejną pomysłową atrakcję turystyczną. Za kilkadziesiąt złotych od osoby – bilet szkolny za pół ceny, dzieci do lat trzech za darmo – można sobie przez kilka minut popatrzeć na Kraków z lotu ptaka. Platforma widokowa może zabrać ponad dwadzieścia osób, unosi się od rana do wieczora – zwłaszcza o zmierzchu efekty wizualne są fantastyczne. Nośnikiem jest wielki balon średnicy dwudziestu dwóch metrów, wypełniony helem, pod którym jest zawieszona sześciometrowa gondola. Krakowianie początkowo patrzyli na ten pomysł – jak na wszystko, co nowe – z nieufnością, ale po pewnym czasie przywykli. Dla turystów była to nie lada gratka.

Właśnie ten balon unosił się teraz do góry. Był już na sporej wysokości, gdy Krzycki dobiegł do niego. Ze środka okrągłego drewnianego podestu wystawała gruba stalowa lina, wypuszczana powoli z ukrytego w podłodze bębna. Pod spodem burczał elektryczny napęd. Lina była mocno naprężona i lśniła smarowidłem w blasku ulicznych lamp na rondzie. Andrzej się rozejrzał. Gdzieś tu powinna być sterownia tej maszynerii. Szybko zlokalizował ją jako domek w kształcie grzybka z zielonym kapeluszem. Nacisnął klamkę. Drzwi się otwarły – w środku brzęczały i migotały jakieś diody. Andrzej podszedł do pochyłego pulpitu i pociągnął za największy uchwyt. Nagle wszystko ucichło. Wybiegł na zewnątrz. Balon wisiał nieruchomo na wysokości około pięćdziesięciu metrów i prezentował miastu uśmiechniętą kulę z wymalowanym na niej wyznaniem: Kocham Kraków. Krzycki skierował się pod gondolę, spojrzał do góry i w tym momencie coś go musnęło w ramię. Pomacał palcami: mokre i gęste, poświecił więc komórką. Krew. Wrócił do grzybka, włączył światło i z boku dźwigni na pulpicie zauważył litery „G” i „D”. Przesunął uchwyt ku „D” – balon ruszył w dół.

Nie było na co czekać. Przewidując, jakim widokiem uraczy go platforma widokowa, Andrzej wcisnął na komórce szybkie wybieranie. Odebrał aspirant Jakub Stańczyk, popularnie zwany Szelą z powodu grubych chłopskich rysów i zasadniczego podejścia do wszystkiego.

– Szela, mówi Krzycki! Zbierz, kogo możesz, i przyjedźcie na most Grunwaldzki, pod balon. Wiesz gdzie?

– Wiem, wiem. A ty co tam robisz?

– Później ci powiem. Pospiesz się! Prawdopodobnie morderstwo, sprawca powinien być niedaleko. Zarządź blokadę dróg wyjazdowych. I wezwij karetkę.

– Jaką blokadę, chłopie? Musiałbym mieć zgodę od Opałki.

– To go obudź! Nie ma czasu. – Irytował go trochę ten służbista.

– Kogo mamy szukać? Jak nazwisko?

Krzycki warknął wulgarnie, na co tamten trochę przyspieszył.

– Masz broń? Wziąć ci coś?

– Nie trzeba, mam. Raz, raz!

Rozłączył się w chwili, gdy łeb smoka właśnie opadł i gondola stuknęła o podest. Ustawił uchwyt w pozycji „0”, wyjął pistolet i zaczął powoli zbliżać się do kosza otoczonego ochronną sznurkową plecionką. Dolna część platformy była osłonięta prostokątnymi arkuszami blachy z wymalowanymi na nich reklamami festiwalu kultury i kleju do płytek, przez co podłoga gondoli tonęła w zupełnej ciemności. Podszedł do siatki i usiłował zajrzeć do środka. Niczego nie mógł dostrzec. Potrzebował latarki. Ustawił komórkę na funkcję wideo, włączył lampę błyskową i poświecił do środka. Od tej strony nic nie było. Powoli zaczął obchodzić gondolę. Ponieważ pistolet trzymał w prawej ręce, a świecącą komórkę w lewej, ruszył w prawo, żeby mieć lepsze pole strzału. Nagle podskoczył, gdy od strony mostu zawyła policyjna syrena i radiowóz zapiszczał oponami, objeżdżając rondo. Serce waliło Andrzejowi jak młotem. Zrobił jeszcze jeden krok, potem drugi. Wreszcie znieruchomiał.

Aspirant Stańczyk nadbiegł z latarką, trzymając się za kaburę u pasa. Jego kroki zadudniły na deskach, tupot następnych policjantów spotęgował łoskot. Zatrzymali się obok Krzyckiego, Stańczyk skierował snop światła do wnętrza gondoli.

– Ja pierdzielę – rozległo się zza pleców Andrzeja.

Łysa głowa była wciśnięta między linkę napinającą siatkę a rurkę balustrady. Po obu jej stronach zwisały oparte na rurce ręce, co na pierwszy rzut oka sprawiało wrażenie, że grubas trzyma się poręczy. Reszta ciała zwisała niezgrabnie skręcona i oparta na kolanach. Całość wyglądała tak, jakby Bulasta Głowa numer dwa klęczał przed konfesjonałem i osłaniał się dłońmi przed niepożądanym podsłuchem, a teraz właśnie odwrócił twarz bokiem, żeby lepiej usłyszeć zalecenia w sprawie pokuty. Szeroko otwarte oczy wyrażały zdumienie, że kara jest tak wysoka.

Krzycki odsunął rygiel furtki i wszedł do gondoli. Podszedł do łysego i przyłożył palce do tłustej szyi. Była jeszcze ciepła, ale bez pulsu. Z małej szpary na karku płynęła cieniutka strużka, skapując powoli w wewnętrzny otwór gondoli.

– Nie żyje? – zapytał Szela. Mistrzostwo świata.

– Żyje, tak tylko sobie leży – burknął Andrzej, a Szela spokojnie czekał na poważną odpowiedź. – Od kilku minut. Morderca musi być niedaleko. Wyślij ludzi wzdłuż rzeki, w obu kierunkach. Wezwij patrol rzeczny, radiowóz niech jedzie Konopnicką do Matecznego. Ja pojadę do Kapelanki. Ruszajcie się! On gdzieś tu jest!

Ostatnie słowa wykrzyczał w złości, zaczęło bowiem do niego docierać, jak dał się wyprowadzić w pole. Najpierw stracił kilka minut na siedzeniu w samochodzie – wcześniej zaś na leżeniu w łóżku – następnie zajmował się ściąganiem balonu, dając mordercy kolejne minuty. Rozejrzał się szybko. Można uciekać wszędzie, nawet rzeką. Zrobił kilka kroków ku Wiśle, która leniwie toczyła swoje nieśmiertelne czarne wody. W pluskaniu jej drobnych fal o brzeg usłyszał, że takie drobne szczegóły, jak trup w balonie, nie mają dla niej żadnego znaczenia.

Policjanci się rozbiegli, zostawiając jednego posterunkowego w koszu balonu przy zwłokach.

– Tylko nie odleć! – krzyknął jakiś bystrzejszy mundurowy, a reszta zarechotała.

Kiedy Krzycki przecinał rondo, kierując się do swojej toyoty, od strony centrum nadjeżdżała karetka na sygnale. Biegnąc, gorączkowo myślał nad sytuacją. „Ile czasu upłynęło?”. Od telefonu niecałe pół godziny, ale wtedy jeszcze Bulasta Głowa numer dwa żył. Siedział pod mostem. Wiedział już, że ktoś na niego poluje, i chciał skorzystać z naiwności komisarza, żeby się wydostać z pułapki. On sam przyjechał tutaj przed kwadransem, pięć minut czekał w samochodzie na przystanku. Balon został wypuszczony przed dziesięcioma minutami, dokładnie w chwili, gdy Krzycki postanowił sprawdzić, co się dzieje. Dziesięć minut to dużo czasu, ale nie było widać niczego, co by stąd odjeżdżało: samochodu, motocykla czy innego pojazdu z silnikiem. Uciekał piechotą albo rowerem. Jeśli rowerem, to w kierunku Dąbia, w drugą stronę nie ma przejazdu pod mostem Dębnickim, a górą byłoby go widać z daleka.

Andrzej wsiadł do samochodu, cofnął kilka metrów na wstecznym i popędził przed siebie, ku Kapelance, rozglądając się na boki. Bez szans. Morderca miał tyle dróg ucieczki – wąskich uliczek wchodzących między bloki na nieoświetlone podwórka – że musiałby być skończonym idiotą, żeby się dać złapać. Ten zaś, sądząc po manewrze z balonem, myślał dość przebiegle. I jego, Krzyckiego, zrobił po prostu w konia. Prawdopodobnie był już dosyć daleko, nawet jeśli uciekał o własnych siłach. Jasna dupa!

Dotarł do końca ulicy i pod okrągłym bankiem zawrócił. Wysiadł na parkingu, rozejrzał się wokoło, pobiegł kilkadziesiąt metrów w uliczkę między blokami, licząc na łut szczęścia. Te jednak trafiają się bardzo rzadko, a już szczególnie przy ściganiu przestępców. Pochodził jeszcze chwilę w kółko i zrezygnowany wrócił na rondo.

Szela konferował przez radio z patrolami wokół centrum. Zatrzymywali wszystkie pojazdy, ale nie namierzyli nikogo podejrzanego. Kilka taksówek oraz pijane towarzystwo z dyskoteki zdybane na bocznej drodze wyjazdowej na Zielonki, czyli po drugiej stronie miasta. Na Wielickiej dwóch szczeniaków bez prawa jazdy pędziło bmw sto osiemdziesiąt kilometrów na godzinę. Na widok policji zawrócili i pognali pod prąd. Zostali zatrzymani, ale raczej to nie oni. Jechali z przeciwnej strony.

– Na wszelki wypadek pogadaj z nimi. Trzeba to zabezpieczyć. – Wskazał kciukiem za siebie w stronę gondoli.

– Już ich wezwałem. – Szela miał na myśli techników. – Zaraz będą. Ściągnąłem także psy, może złapią trop.

„Nareszcie coś się dzieje” – pomyślał Krzycki. Przez całe popołudnie i cały wieczór miał wrażenie, że jakaś ważna rzecz mu umyka, że idzie zupełnie nie w tym kierunku, co trzeba. Ta sprawa z dziwnym wypadkiem w Karniowicach niepokoiła go w wystarczającym stopniu, żeby dać się namówić Bulastej Głowie numer dwa na samotną eskapadę w środku nocy. Teraz przynajmniej jedno się wyjaśniło – wypadek na quadzie także raczej był morderstwem.

Przez następną godzinę wydarzyło się niewiele. Psy nie złapały tropu, policjanci z pościgu wrócili z niczym, patrole wokół miasta nie zatrzymały żadnego podejrzanego pojazdu. Nic. Zabójca załatwił swoją sprawę szybko, zręcznie i z pewną dozą fantazji, po czym zniknął bez śladu, jakby zapadł się pod ziemię. Technicy z laboratorium kryminalistycznego zabezpieczyli ślady na gondoli, teraz zaś zajmowali się szukaniem odcisków palców. Sanitariusze ładowali ciało do karetki.

Krzycki podszedł do techników:

– Jurek, byłeś już pod mostem?

– Nie, jeszcze sypiam w domu. Jeśli mnie nikt nie zbudzi nagłym wezwaniem. Przy tym rządowym programie oszczędnościowym zakładam jednak, że niedługo wszyscy się spotkamy pod mostem.

– W poniedziałek załatwię ci podwyżkę. Chodź!

– Już cię kocham! – Jurek Gargulski, na oko starszy od Andrzeja o jakieś dziesięć lat, siwiejący i opanowany jak traktor przy podorywce, ruszył za Krzyckim. Zeszli wałem w dół, na najniższą alejkę i świecąc latarką pod nogi, doszli do mostu.

– Prawdopodobnie z tego miejsca do mnie dzwonił. – Andrzej wskazał ciemną czeluść pod betonowym przęsłem.

– Kto? Ten łysy? Dzwonił do ciebie?

– Tak. Chciał, żebym go stąd wyciągnął. Poznaliśmy się dziś po południu podczas przyjemnej wycieczki w skałki podkrakowskie, gdzie jego kumpel nieszczęśliwym zbiegiem okoliczności zginął w wypadku. Spadł z quadem w przepaść. A teraz ten tutaj, zadźgany w balonie. Cóż za miły zbieg okoliczności, nie sądzisz?

Gargulski przyglądał się dokładnie suchej, ubitej ziemi na samej górze, tuż pod betonowym stropem, zdartej od butów i tyłków pijącej tu żulii i ozdobionej gdzieniegdzie barwnym kwieciem konsumpcyjnych odpadków. Pozbierał jakieś drobne fragmenty materii, podniósł plastikową butelkę po napoju Sweetie, obejrzał i wyrzucił.

Ciąg dalszy w wersji pełnej

2

Dostępne w wersji pełnej

3

Dostępne w wersji pełnej

4

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzeci
Tropy

1

Dostępne w wersji pełnej

2

Dostępne w wersji pełnej

3

Dostępne w wersji pełnej

4

Dostępne w wersji pełnej

5

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział czwarty
Świniarnia

1

Dostępne w wersji pełnej

2

Dostępne w wersji pełnej

3

Dostępne w wersji pełnej

4

Dostępne w wersji pełnej

5

Dostępne w wersji pełnej

6

Dostępne w wersji pełnej

7

Dostępne w wersji pełnej

8

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział piąty
Jar

1

Dostępne w wersji pełnej

2

Dostępne w wersji pełnej

3

Dostępne w wersji pełnej

4

Dostępne w wersji pełnej

5

Dostępne w wersji pełnej

6

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział szósty
Miasto

1

Dostępne w wersji pełnej

2

Dostępne w wersji pełnej

3

Dostępne w wersji pełnej

4

Dostępne w wersji pełnej

5

Dostępne w wersji pełnej

6

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział siódmy
Brzostek

1

Dostępne w wersji pełnej

2

Dostępne w wersji pełnej

3

Dostępne w wersji pełnej

4

Dostępne w wersji pełnej

5

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział ósmy
Mroczkowie

1

Dostępne w wersji pełnej

2

Dostępne w wersji pełnej

3

Dostępne w wersji pełnej

4

Dostępne w wersji pełnej

5

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dziewiąty
W dziczy

1

Dostępne w wersji pełnej

2

Dostępne w wersji pełnej

3

Dostępne w wersji pełnej

4

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dziesiąty
Andrzej

1

Dostępne w wersji pełnej

2

Dostępne w wersji pełnej

3

Dostępne w wersji pełnej

4

Dostępne w wersji pełnej

5

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział jedenasty
Iza

1

Dostępne w wersji pełnej

2

Dostępne w wersji pełnej

3

Dostępne w wersji pełnej

4

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dwunasty
Jacek

1

Dostępne w wersji pełnej

2

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzynasty
Finał

1

Dostępne w wersji pełnej

2

Dostępne w wersji pełnej

3

Dostępne w wersji pełnej

4

Dostępne w wersji pełnej

5

Dostępne w wersji pełnej

Podziękowanie

Dostępne w wersji pełnej

Ludzie w nienawiści

Spis treści

Karta tytułowa

***

Rozdział pierwszy Upadek

1

2

3

4

Rozdział drugi Bulaste głowy

1

2

3

4

Rozdział trzeci Tropy

1

2

3

4

5

Rozdział czwarty Świniarnia

1

2

3

4

5

6

7

8

Rozdział piąty Jar

1

2

3

4

5

6

Rozdział szósty Miasto

1

2

3

4

5

6

Rozdział siódmy Brzostek

1

2

3

4

5

Rozdział ósmy Mroczkowie

1

2

3

4

5

Rozdział dziewiąty W dziczy

1

2

3

4

Rozdział dziesiąty Andrzej

1

2

3

4

5

Rozdział jedenasty Iza

1

2

3

4

Rozdział dwunasty Jacek

1

2

Rozdział trzynasty Finał

1

2

3

4

5

Podziękowanie

Karta redakcyjna

LUDZIE W NIENAWIŚCI

Copyright © 2014 by Krzysztof Zajas

Copyright © 2014 by Wydawnictwo Sonia Draga

Projekt graficzny okładki: Mariusz Kula

Redakcja: Marcin Grabski i Olga Rutkowska

Korekta: Barbara Meisner, Mariusz Kulan

ISBN: 978-83-7999-127-3

WYDAWNICTWO SONIA DRAGA Sp. z o. o.

Pl. Grunwaldzki 8-10, 40-127 Katowice

tel. 32 782 64 77, fax 32 253 77 28

e-mail: info@soniadraga.pl

www.soniadraga.pl

www.facebook.com/wydawnictwoSoniaDraga

E-wydanie 2014

Plik mobi przygotowała firma eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: kontakt@elib.pl

www.eLib.pl